Kemoterapötikler

$45$ yaşındaki kadın hastaya metastatik meme kanseri tanısı konulmuş ve biyopsi materyalinin immünohistokimyasal incelemesinde $HER2$ ($ErbB2$) aşırı ekspresyonu saptanmıştır. İlk basamakta $Trastuzumab$ ve paklitaksel kombinasyonu alan hastada, tedavinin $8$. ayında progresyon izlenmiştir. Bu hastanın tedavisinde kullanılan, hem $EGFR$ ($ErbB1$) hem de $HER2$ reseptörlerinin intraselüler tirozin kinaz domini üzerinden ATP bağlanmasını kompetitif olarak inhibe eden küçük moleküllü ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Antibakteriyel ilaçların etki mekanizmaları ve toksisite profilleri dikkate alındığında; ribozomun $30S$ alt birimine bağlanarak protein sentezini inhibe eden aminoglikozid ve tetrasiklin grubu ilaçlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşındaki multirezistan tüberküloz ($MDR-TB$) tanılı hastanın tedavi rejimine eklenen nitroimidazol türevi bir ajan sonrası çekilen kontrol elektrokardiyografisinde ($EKG$) $QT$ mesafesinde uzama saptanmıştır. Bu ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre duvarı sentezinin sitoplazmik evresinde görev alan ve $UDP-N$-asetilglukozamin ile fosfoenolpirüvatın ($PEP$) birleşmesini katalizleyen enolpirüvat transferaz ($MurA$) enzimini irreversibl olarak inhibe eden fosfomisin; özellikle multirezistan gram-negatif suşların neden olduğu enfeksiyonlarda önem kazanmıştır.

Fosfomisinin etki mekanizması ve direnç gelişimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

B-hücreli non-Hodgkin lenfoma tanısı alan bir hastanın lenf nodu biyopsisinde yapılan immünohistokimyasal incelemede, tümör hücrelerinin $CD20$ yüzey antijenini yoğun olarak eksprese ettiği saptanmıştır. Bu hastanın hedefe yönelik tedavisinde kullanılması en uygun olan kimerik monoklonal antikor aşağıdakilerden hangisidir?

Antimikrobiyal ilaçların farmakodinamik özellikleri incelendiğinde; ortamdaki ilaç konsantrasyonu minimum inhibitör konsantrasyonun ($MİK$) altına düştükten sonra dahi bakteriyel çoğalmanın ve büyümenin baskılanmaya devam etmesi fenomeni aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında, KOAH alevlenmesi nedeniyle $3$ haftadır yüksek doz metilprednizolon tedavisi alan erkek hasta; ani gelişen karın ağrısı, yaygın ronküsler, hemoptizi ve ateş şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Yapılan kan kültüründe $Escherichia$ $coli$ üremesi saptanıyor. Balgam incelemesinde çok sayıda hareketli larva görülmesi üzerine hastada paraziter bir hiperinfeksiyon tablosu olduğu düşünülüyor.

Bu hastada hayatı tehdit eden mevcut tablonun tedavisinde öncelikle tercih edilmesi gereken ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Beta-laktam antibiyotiklerin (penisilinler, sefalosporinler, karbapenemler) bakteriler üzerindeki bakterisid etkisinden sorumlu olan temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Konsantrasyona bağlı bakterisidal etki gösteren ve uzun post-antibiyotik etkiye (PAE) sahip yeni bir antimikrobiyal ilaç (İlaç X) geliştirilmiştir. Yapılan farmakokinetik çalışmalarda, ilacın renal tübüler hücrelere alımının (uptake), terapötik konsantrasyon aralığında doygunluğa ulaşan (saturable) bir taşıyıcı sistem aracılığıyla gerçekleştiği belirlenmiştir.

Buna göre, toplam günlük doz sabit tutulmak kaydıyla, tedavi protokolünün 'günde üç kez bölünmüş doz' yerine 'günde tek seferlik yüksek doz' şeklinde değiştirilmesi durumunda, ilacın antibakteriyel etkinliği ve nefrotoksisite riskindeki beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında premenopozal bir kadın hastaya evre $II$, östrojen reseptörü ($ER$) pozitif ve $HER2$ pozitif meme kanseri tanısı konulmuştur. Cerrahi sonrası adjuvan tedavi planlanan bu hastada, kullanılacak hormonal ve hedefe yönelik ilaçlar ile ilgili aşağıdaki klinik yaklaşımlardan hangisi yanlıştır?

Allojenik kök hücre nakli sonrası gelişen yaygın mukokutanöz lezyonlardan izole edilen Herpes Simplex Virüsü'nün (HSV), standart doz asiklovir tedavisine yanıt vermediği görülmüştür. Genotipik analizde virüsün UL23 geninde (timidin kinaz) delesyon saptanmıştır. Tedavi, viral enzimlerce fosforilasyon gerektirmeyen ve viral DNA polimerazı doğrudan inhibe eden bir inorganik pirofosfat analoğu ile değiştirilmiştir.

Bu yeni ajanın kullanımı sırasında, ilacın kimyasal yapısının divalent katyonlarla etkileşimi sonucu gelişmesi *en muhtemel* elektrolit bozukluğu ve ilişkili yan etki aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında postmenopozal kadın hastaya, metastatik östrojen reseptörü ($ER$) pozitif ve $HER2$ negatif meme kanseri tanısı konuluyor. Tedavi planına bir aromataz inhibitörü ile birlikte, hücre döngüsünü $G1$ fazında durduran bir siklin bağımlı kinaz ($CDK$) $4/6$ inhibitörü ekleniyor. Tedavinin ilerleyen günlerinde hastada, bu ilaç grubunun diğer üyelerinden farklı olarak, nötropeniden ziyade şiddetli diyare gelişiyor. Bu ilacın moleküler düzeyde $CDK4$ ve $CDK6$ dışında $CDK9$ enzimini de inhibe ederek daha güçlü antitümör etkinlik sergilediği bilinmektedir. Buna göre, bu hastada kullanılan antineoplastik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kırk yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı nedeniyle uzun süredir sistemik kortikosteroid kullanan bir erkek hasta; karın ağrısı, ishal ve hemoptizi şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan balgam ve dışkı incelemesinde Strongyloides stercoralis filariform larvaları saptanarak 'hiperenfeksiyon sendromu' tanısı konuluyor. Bu hastanın tedavisinde ilk seçenek olarak tercih edilen ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle uzun süredir yüksek doz metilprednizolon tedavisi alan bir erkek hasta; karın ağrısı, diyare ve yeni gelişen öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın balgam ve dışkı incelemesinde *Strongyloides stercoralis* rabditiform larvaları saptanıyor. Bu hastanın tedavisinde ilk tercih edilmesi gereken ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Altı yıldır kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısıyla oral teofilin tedavisi alan $62$ yaşındaki erkek hasta; ateş, dizüri ve sık idrara çıkma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda hastaya komplike üriner sistem enfeksiyonu tanısı konularak ampirik oral antibiyotik tedavisi başlanıyor. Tedavinin dördüncü gününde hasta; şiddetli bulantı, kusma, çarpıntı ve jeneralize tonik-klonik nöbet geçirme tablosuyla acil servise getiriliyor. Çekilen elektrokardiyografisinde (EKG) sinüs taşikardisi izleniyor ve laboratuvar incelemesinde serum teofilin düzeyinin toksik sınırlarda olduğu saptanıyor.

Bu hastada teofilin metabolizmasını bozarak toksisiteye yol açan antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanede izlenen bir hastaya vankomisin infüzyonu yapıldığı sırada, hastanın yüzünde, boynunda ve gövdesinde ani gelişen kızarıklık ve kaşıntı saptanmıştır. İnfüzyon hızı düşürülerek kontrol altına alınabilen bu yan etkiye aracılık eden temel madde aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında, $Helicobacter$ $pylori$ pozitif gastrit tanısı alan bir hastaya klaritromisin, amoksisilin ve lansoprazol içeren üçlü eradikasyon tedavisi başlanıyor. Hastanın özgeçmişinde koroner arter hastalığı nedeniyle simvastatin ve hipertansiyon için amlodipin kullanımı olduğu biliniyor. Tedavinin $5.$ gününde hastada şiddetli kas ağrısı, koyu renkli idrar ve belirgin pretibial ödem gelişiyor. Bu klinik tabloya yol açan antibiyotiğin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırma laboratuvarında, dirençli bir *Pseudomonas aeruginosa* izolatına karşı iki yeni antibakteriyel ajanın (Ajan X ve Ajan Y) tek başlarına ve kombine kullanıldıklarındaki etkinlikleri incelenmektedir. Yapılan deneyler sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Bu verilere dayanarak, Ajan X ve Ajan Y arasındaki etkileşim türü ve hesaplanan farmakodinamik parametre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında, *Myasthenia Gravis* tanısıyla takip edilen bir kadın hastaya toplumdan edinilmiş pnömoni tanısı konuluyor. Tedavi planlanırken; $50S$ ribozom alt birimindeki $23S$ rRNA üzerinde iki farklı bölgeye (Domain II ve Domain V) bağlanarak standart makrolidlere göre daha yüksek afinite gösteren bir protein sentezi inhibitörü seçeneği, hastanın mevcut nörolojik tablosunu ağırlaştırabileceği ve respiratuvar yetmezliğe yol açabileceği düşünülerek eleniyor. Bu klinik tabloda kullanımı sakıncalı olan ve bahsedilen etki düzeneğine sahip antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni geliştirilen bir antibakteriyel ajanın farmakodinamik parametrelerini inceleyen bir araştırmacı, hedeflenen patojen için aşağıdaki verileri elde etmiştir:

- Minimum İnhibitör Konsantrasyon ($MİK$): $0.25\ \mu g/mL$
- Mutasyon Önleme Konsantrasyonu ($MPC$): $2.0\ \mu g/mL$

Klinik kullanım sırasında, hastanın plazma serbest ilaç konsantrasyonunun tedavi süresince $0.5\ \mu g/mL$ ile $1.5\ \mu g/mL$ arasında dalgalandığı saptanmıştır.

Bu verilere ve kemoterapötiklerin genel prensiplerine dayanarak, uygulanan tedavi protokolünün en olası sonucu aşağıdakilerden hangisidir?