Bakteriyoloji

Bakterilerde çoklu antibiyotik direncinin bir bakteriden diğerine konjugasyon yoluyla yatay geçişinde (horizontal gene transfer) rol oynayan; bünyesinde hem direnç genlerini ($r-determinant$) hem de plazmidin replikasyon ve transfer fonksiyonlarını yöneten genetik bölgeyi ($RTF$) barındıran yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında protez kapak endokarditi tanısı alan bir hastanın kan kültürlerinden *Enterococcus faecalis* izole edilmiştir. Antibiyogram sonucunda suşun yüksek düzeyde gentamisin dirençli ($MIC > 500$ $\mu g/mL$) olduğu saptanmıştır. Bu suşta hücre duvarına etkili ajanlarla (örneğin ampisilin) aminoglikozitler arasındaki sinerjinin kaybolmasına neden olan en olası direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı olan $65$ yaşında bir erkek hastada pürülan balgam ve artan nefes darlığı ile seyreden bir akut alevlenme tablosu gelişmiştir. Balgamın Gram yaymasında çok sayıda polimorf nüveli lökosit ve Gram negatif diplokoklar görülmüştür. Kültürde kanlı agarda gri-beyaz renkli, öze ile itildiğinde bütünlüğü bozulmadan besiyeri üzerinde kaydırılabilen ("hokey pulu" belirtisi) koloniler saptanmıştır. Oksidaz ve DNAse testi pozitif bulunan bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hastanede uzun süreli yatışı olan bir hastada gelişen şiddetli psödomembranöz kolit tablosundan sorumlu tutulan ve 'hipervirülan' olarak tanımlanan *Clostridioides (Clostridium) difficile* ribotip $027$ ($NAP1/BI/027$) suşunun, temel virülans faktörleri olan Toksin A ve Toksin B'ye ek olarak 'ikili toksin' (binary toxin - $CDT$) ürettiği belirlenmiştir. Bu ikili toksinin ($CDT$) konak hücre iskeletini bozmak amacıyla kullandığı moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde sitoplazmik membranda yer alan ve proteinlerin katlanmış (folded) halde translokasyonunu sağlayan 'Twin-Arginine Translocation' (Tat) sistemi, Sec sisteminden farklı olarak özgün yapısal ve fonksiyonel özellikler sergiler. Bu sistemin moleküler mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

65 yaşında erkek hasta; ani başlayan titreme ile yükselen ateş, sağ yan ağrısı ve pas rengi balgam şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sağ akciğer alt lobda raller ve konsolidasyon bulguları saptanıyor. Balgamın Gram boyamasında Gram pozitif, lanset şeklinde diplokoklar görülüyor. Bu hastada en olası etkene yönelik aşağıdaki laboratuvar özelliklerinden hangisi ayırt edicidir?

Hastanelerde sterilizasyon süreçlerinin kalitesini garanti altına almak için fiziksel, kimyasal ve biyolojik indikatörler birlikte kullanılır. Biyolojik indikatörler, sterilizasyon işleminin en dirençli mikroorganizmaları bile öldürme kapasitesini doğrudan ölçen en güvenilir yöntemlerdir.

Sterilizasyon yöntemleri, temel etki mekanizmaları ve bu yöntemlerin monitörizasyonunda kullanılan biyolojik indikatörler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$12$ yaşında bir çocuk hastada ani başlayan boğaz ağrısı ve ateş şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede tonsillerde eksüda ve servikal lenfadenopati saptanıyor. Boğaz kültüründe *Streptococcus pyogenes* üremesi oluyor. İzole edilen suşun antibiyotik duyarlılık testinde eritromisine dirençli olduğu saptanıyor. Eritromisin ve klindamisin diskleri ile yapılan çift disk difüzyon testinde (D-test), eritromisin diski tarafındaki klindamisin inhibisyon zonunda düzleşme ($D$-zonu) gözleniyor. Bu dirençten sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri sporlarının ısıya, radyasyona ve dezenfektanlara karşı ekstrem direncinde kritik rol oynayan, kalsiyum iyonları ile kompleks oluşturarak spor çekirdeğinin (core) dehidratasyonunu sağlayan temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi bir patojen olan $Listeria\ monocytogenes$, fagositoz sonrası konak hücrenin fagozomundan sitoplazmaya kaçarken kullandığı Listeriyolizin O ($LLO$) toksini sayesinde fagozom membranını parçalamasına rağmen, sitoplazmada çoğaldığı sırada konak hücrenin plazma membranına zarar vermez. $LLO$'nun bu seçici membran yıkımını sağlayan temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Gram-pozitif bakterilerde, Protein A ve M proteini gibi virülans faktörlerinin hücre duvarı peptidoglikan tabakasına kovalent olarak sabitlenmesini sağlayan; bu proteinlerin C-terminal ucundaki LPXTG (Lösin-Prolin-X-Treonin-Glisin) aminoasit dizisini tanıyarak treonin ile glisin kalıntıları arasından kesim yapan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Doğa yürüyüşü ve avcılık öyküsü olan bir hastada, kene teması sonrası yüksek ateş, bölgesel ağrılı lenfadenopati ve deride iyileşmeyen ülserle seyreden bir klinik tablo gelişmiştir. Etken olan fakültatif intrasellüler Gram negatif kokobasilin; makrofajlar tarafından fagosite edildikten sonra fagozom-lizozom füzyonunu beklemeden, 'Patojenite Adası' ($FPI$) tarafından kodlanan bir mekanizma ile fagozom membranını parçalayarak sitozole geçtiği ve burada replike olduğu saptanmıştır.

Bu mikroorganizmanın fagozomdan kaçışını ve hücre içi sağkalımını sağlayan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, sağ bacağında küçük bir sıyrık sonrası gelişen ani başlangıçlı şiddetli ağrı, kızarıklık ve yüksek ateş ($39.2^{\circ}C$) ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede ciltte bül oluşumu gözleniyor; ağrının fizik muayene bulgularıyla orantısız derecede şiddetli olduğu (pain out of proportion) saptanıyor. Hastada hızla hipotansiyon ve multiorgan yetmezliği tablosu gelişiyor. Yaradan alınan eksüda örneğinin Gram boyamasında Gram pozitif zincir yapmış koklar görülüyor ve etkenin katalaz negatif olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma ve onu tanımlayan laboratuvar özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Robotik cerrahi ve laparoskopi gibi alanlarda kullanılan ısıya duyarlı, neme karşı hassas ve kompleks lümenli cerrahi aletlerin sterilizasyonunda tercih edilen Hidrojen Peroksit Gaz Plazma (HPGP) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hastanelerde uygulanan sterilizasyon ve dezenfeksiyon yöntemleri ile bu işlemlerin etkinliğinin denetlenmesi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

65 yaşında erkek hasta, ventilatör ilişkili pnömoni nedeniyle yoğun bakım ünitesinde uzun süreli geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi almaktadır. Hastanın takibinde vankomisine dirençli *Enterococcus faecium* (VRE) suşu izole edilmiş ve tedaviye linezolid eklenmiştir. Tedavinin 21. gününde alınan kontrol kültüründe üreyen suşun linezolide dirençli hale geldiği saptanmıştır. Bu bakteride gelişen linezolid direncinin en olası moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında yoğun bakım ünitesinde ventilatörle ilişkili pnömoni tanısıyla izlenen bir hastanın bronkoalveoler lavaj kültüründe; karbapenemler, kinolonlar ve aminoglikozidlere dirençli, sadece sefiderokola duyarlı *Acinetobacter baumannii* izole edilmiştir. Bu ilacın çoklu ilaç dirençli Gram negatif bakterilere karşı gösterdiği yüksek etkinliğin temelinde yatan, bakteriyel hücre içine giriş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Çiftçilikle uğraşan 45 yaşındaki bir erkek hasta, sağ ön kolunda kaşıntıyla başlayan, ardından ağrısız, etrafı ödemli ve ortası siyah nekrotik bir yara (eskar) oluşumu şikayetiyle başvuruyor. Lezyondan alınan örnekle yapılan Gram boyamada Gram pozitif, geniş, uçları birbirine eklenmiş 'tren vagonu' görünümünde basiller görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin mikrobiyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$3$ yaşında bir çocuk; ani başlayan yüksek ateş, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve stridor şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ağzından salya akışı izlenen hastanın lateral boyun grafisinde "başparmak belirtisi" (thumb sign) görülüyor. Hastadan alınan klinik örneklerin ekildiği koyun kanlı agarda üreme saptanmazken, *Staphylococcus aureus* ekimi yapılan bölgelerin çevresinde küçük koloniler (satellitizm) gözleniyor.

Bu tablodan sorumlu olan etkenin fagositoza direnç ve sistemik yayılımından sorumlu olan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanelerin Merkezi Sterilizasyon Ünitelerinde (MSÜ) ısıya duyarlı (termolabil) tıbbi cihazların sterilizasyonunda Etilen Oksit ($EtO$) ve Hidrojen Peroksit Gaz Plazma ($HPGP$) yöntemleri arasında seçim yapılırken cihazın lümen yapısı, nem hassasiyeti ve paketleme materyali ile uyumu büyük önem taşır.

Bu iki düşük sıcaklık sterilizasyon yöntemi ve izlem süreçleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?