Mikoloji

$52$ yaşında, böbrek nakli sonrası siklosporin ve yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan erkek hasta; son on gündür giderek şiddetlenen baş ağrısı ve görme bulanıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan lomber ponksiyonda BOS açılış basıncı $420$ $mmH_2O$ (Yüksek), glukoz $22$ $mg/dL$ (Düşük) ve protein $125$ $mg/dL$ (Yüksek) bulunuyor. BOS yaymasında hücre görülmezken, çini mürekkebi preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri saptanıyor. BOS örneğinden çalışılan kapsüler antijen lateks aglütinasyon testi başlangıçta negatif bulunuyor; ancak BOS örneği $1/100$ oranında sulandırılarak test tekrarlandığında güçlü pozitiflik saptanıyor. Bu vaka ve etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Amerika Birleşik Devletleri'nin Mississippi Nehri vadisinde yaşayan ve eski bir tavuk kümesini temizledikten bir hafta sonra ateş, kuru öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle hastaneye başvuran 45 yaşındaki erkek hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinin Wright-Giemsa boyamasında, makrofajlar içerisinde çok sayıda küçük, oval maya hücreleri saptanmıştır.

Bu enfeksiyona neden olan etkenin $25^{\circ}C$'deki laboratuvar kültüründe görülmesi beklenen karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bahçe işleriyle uğraşan $42$ yaşında bir erkek hasta, sol el sırtında gül dikeni batmasından yaklaşık $2$ hafta sonra gelişen, ağrısız, sert ve ülsere bir nodül şikayetiyle başvurmuştur. Fizik muayenede, bu lezyondan başlayıp ön kola doğru uzanan lenfatik hat üzerinde benzer karakterde çok sayıda küçük nodüler lezyon izlenmiştir. Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde granülomatöz reaksiyon ve santralde eozinofilik "Splendore-Hoeppli" materyali ile çevrili maya hücreleri (asteroid cisimcikleri) saptanmıştır. Bu etkenin tanısını kesinleştirmek için $25^{\circ}C$ ısıda Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerinde yapılan kültürde görülmesi beklenen en tipik morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Bahçıvanlık yapan 35 yaşında bir kadın hasta, sağ elinde bir gül dikeni batması sonrası gelişen ve iyileşmeyen nodüler bir lezyon şikayetiyle başvurmuştur. Fizik muayenede, primer lezyondan ön kola doğru lenf drenaj yolunu izleyen ağrısız, subkutan nodüller saptanmıştır. Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde granülomatöz inflamasyon ve asteroid cisimcikleri görüldüğü bildirilmiştir. Bu klinik tabloya en sık neden olan mantar aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $1$ yıldır yüzünün orta kısmında, özellikle burun ve üst dudak bölgesinde yavaş ilerleyen, ağrısız, belirgin bir şişlik şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan muayenede burun ve çevre dokularda sert, üzerine basmakla çöküntü bırakmayan (non-pitting), çevre dokulara yapışık ancak üzerindeki derinin normal göründüğü bir kitle saptanıyor. Hastanın anamnezinde travma öyküsü bulunmamaktadır. Alınan derin doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; granülomatöz inflamasyon zemininde, geniş çaplı ve seyrek septalı hifler ile bu hiflerin etrafını çevreleyen eozinofilik "Splendore-Hoeppli" materyali izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Güney Amerika'nın endemik bölgelerinden (ör. Arjantin, Paraguay) birinde yaşayan ve uzun süredir tarımla uğraşan $58$ yaşında erkek hasta; kronik öksürük, kilo kaybı ve ağız mukozasında granülomatöz, ağrılı, 'moriform' (dutsu) görünümde ülseratif lezyonlar ile başvuruyor. Alınan biyopsi örneğinin $37^{\circ}C$’deki inkübasyonunda kalın duvarlı, çevresinde ana hücreye ince boyunlarla bağlanan çok sayıda küçük tomurcuk bulunan 'gemi dümeni' görünümünde maya hücreleri saptanıyor.

Bu etken ve neden olduğu hastalıkla (Parakoksidiyoidomikoz) ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$55$ yaşında, KOAH tanısı olan ve akciğerinde eski tüberküloz enfeksiyonuna sekonder kavitary lezyonları bulunan bir hasta; son dönemde balgam miktarında artış ve hafif hemoptizi şikayetiyle başvuruyor. Çekilen toraks BT'de kavite içerisinde hareketli bir kitle saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin mikroskobik incelemesinde; dar açılı dallanan, bölmeli hiflerin yanı sıra çok sayıda çift kırılımlı (birefringen) kalsiyum oksalat kristalleri görülüyor. Bu klinik tabloya ve kristal oluşumuna en sık neden olan Aspergillus türü aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle dermatofitlerin neden olduğu deri, saç ve tırnak enfeksiyonlarının sistemik tedavisinde tercih edilen, fungal hücrelerde mikrotübüllere bağlanarak mitotik iğcik oluşumunu bozan ve mitozu metafaz aşamasında durdurarak etki gösteren antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir güreşçide, gövde ve kollarında halka şeklinde, kenarları kabarık ve skuamlı lezyonlar saptanmıştır. Ayrıca saçlı deride yer yer dökülmeler ve 'siyah nokta' ($black$ $dot$) görünümü mevcuttur. Wood lambası muayenesinde floresan saptanmamış, saç telinin potasyum hidroksit ($KOH$) ile incelenmesinde artrokonidyumların saç teli içinde ($endotriks$) yerleştiği görülmüştür. Kültürde; yavaş üreyen, süet benzeri, ortası çökük koloniler gözlenmiş; mikroskobik incelemede çok sayıda, farklı büyüklük ve şekillerde (balon formları dahil) mikrokonidyumlar saptanmıştır. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ilkokulda çok sayıda öğrencide saçlı deride kaşıntı, pullanma ve saç dökülmesi ile seyreden bir salgın saptanıyor. Etkilenen çocukların muayenesinde saçlı deride belirgin enflamasyonun olmadığı, saç tellerinin deri hizasında kırılmadığı ancak gri mat bir görünüm (gri yama) aldığı saptanıyor. Wood lambası ile yapılan incelemede etkilenen alanlarda parlak yeşil floresan izleniyor. Saç tellerinden yapılan KOH preparatında saçın dış yüzeyini kaplayan küçük artrokonidyum dizileri (ektotriks) görülüyor. Kültürde Sabouraud dekstroz agarda çok yavaş üreyen, mikroskobik incelemede nadiren saptanan distorte (şekli bozulmuş) makrokonidyumlar ile karakteristik 'tarak benzeri hiflerin' (pectinate hyphae) izlendiği bu tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Güney Amerika'nın tropikal bölgelerinde yaşayan $52$ yaşındaki bir balıkçının sağ kulak kepçesinde ve el sırtında, yaklaşık $15$ yıldır mevcut olan, yavaş ilerleyen, ağrısız, sert kıvamlı, parlak yüzeyli ve keloid benzeri nodüler lezyonlar saptanıyor. Lezyondan alınan doku örneğinin mikroskobik incelemesinde; çok katlı yassı epitelyum altında yoğun granülomatöz inflamasyon ve dev hücreleri içerisinde 'tespih tanesi' şeklinde birbirine ince bağlantılarla tutunmuş, kalın duvarlı, yaklaşık $10 \mu m$ çapında çok sayıda maya benzeri yapı gözleniyor. Bu hastadaki klinik ve histopatolojik bulgular değerlendirildiğinde, etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Deri ve deri altı doku enfeksiyonlarında, primer lezyondan lenfatik drenaj hattı boyunca nodüler lezyonların gelişmesi 'sporotrikoz benzeri' (lenfokutanöz) yayılım olarak tanımlanır. Aşağıdaki etkenlerden hangisinin bu klinik tabloyu oluşturması beklenmez?

Klinik mikrobiyoloji laboratuvarında mantarların yapısal bileşenleri ve morfolojik değişim kapasiteleri, hem etkenin tanımlanmasında hem de patogenezin anlaşılmasında temel parametrelerdir. Mantarların genel özellikleri ve laboratuvar tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Akut miyelositer lösemi (AML) nedeniyle indüksiyon kemoterapisi alan ve $14$ gündür derin nötropenisi ($<100/mm^3$) olan $45$ yaşındaki bir kadın hastada; geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen yüksek ateş, öksürük ve gövdede multipl ağrılı, eritemli, merkezleri nekrotik deri lezyonları gelişiyor. Hastanın kan kültürlerinde hiyalin, septalı hif yapısına sahip bir küf mantarı üremesi saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan mantar etkeninin, dokuda benzer morfolojik bulgular (dar açılı dallanan septalı hifler) sergileyen Aspergillus türlerinden ayrımında kullanılan en karakteristik özelliği hangisidir?

Mantarların hücresel yapıları, biyokimyasal bileşenleri ve laboratuvar tanı yöntemleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diyabetik ketoasidoz tanısıyla takip edilen bir hastada, orbital şişlik ve burun mukozasında siyah nekrotik lezyonlar saptanmıştır. Lezyondan alınan kazıntı örneğinin mikroskobik incelemesinde; geniş, bölmesiz (aseptat) ve dik açıyla dallanan hif yapıları gözlenmiştir. Bu hastanın tedavisinde kullanılan amfoterisin B'ye yanıt alınamaması veya direnç saptanması durumunda, tedavide tercih edilebilecek geniş spektrumlu triazol türevi aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında sistemik lupus eritematozus ($SLE$) tanısıyla uzun süredir yüksek doz kortikosteroid kullanan bir kadın hasta; ateş, kuru öksürük ve eforla artan nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer tomografisinde bilateral yaygın buzlu cam ($ground$-$glass$) dansiteleri izleniyor. Bu hastadan alınan bronkoalveolar lavaj ($BAL$) örneğinin incelenmesi sonucunda saptanması en olası tanısal bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların neden olduğu yüzeyel enfeksiyonların laboratuvar tanısında, klinik örneklerin direkt mikroskobik incelemesinden hemen önce $\%10-\%20$’lik potasyum hidroksit ($KOH$) damlatılması rutin bir uygulamadır. Bu işlemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kemik iliği nakli yapılan ve nötropenik evrede olan $54$ yaşındaki bir hastada, geniş spektrumlu antibiyotik ve amfoterisin B tedavisine rağmen $39^\circ C$ ateş ve septik tablo devam etmektedir. Hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarı; flukonazol, vorikonazol ve kaspofungine duyarlı saptanırken, amfoterisin B MİK değeri $> 2\ \mu g/mL$ (dirençli) olarak saptanmıştır. Mısır unlu-Tween 80 agarda yapılan mikroskobik incelemede bol miktarda psödohif ve blastosporlar görülmüş, ancak klamidospor saptanmamıştır. Biyokimyasal testlerde üreaz negatif bulunmuş; asimilasyon testlerinde ise hücrebiyoz ($cellobiose$) ve ramnoz pozitif sonuç vermiştir. Bu vaka için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bir klinik örnekten izole edilen mikroorganizmanın hücresel yapısı incelendiğinde; hücre duvarında peptidoglikan ve müranik asit bulunmadığı, bunun yerine $N$-asetilglukozamin polimerlerinden oluşan bir tabaka ile $\beta$-glukanların yer aldığı saptanmıştır. Ayrıca sitoplazmik membran yapısında ergosterol olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, bu mikroorganizmanın yapısal özellikleri ve laboratuvar tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?