Mikoloji

$65$ yaşında kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan ve demir yüklenmesi sebebiyle desferrioksamin kullanan bir hastada; ani gelişen tek taraflı periorbital ödem, pitozis ve burun mukozasında siyah eskar gelişimi gözleniyor. Bu klinik tablodan sorumlu olması en muhtemel etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısı olan ve günlük $40$ mg prednizolon tedavisi alan bir kadın hasta; iki haftadır devam eden künt baş ağrısı, hafif ateş ve fotofobi şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenede ense sertliği pozitif saptanıyor. Beyin omurilik sıvısı (BOS) örneğinin çini mürekkebi incelemesinde geniş kapsüllü maya hücreleri izleniyor.

Bu hastada menenjit etkeni olan mantarın laboratuvar tanısında kullanılan, fenol oksidaz enzim aktivitesi sonucu kolonilerde melanin sentezine bağlı kahverengi-siyah pigment oluşumunu sağlayan besiyeri aşağıdakilerden hangisidir?

Diyabetik ketoasidoz tablosundaki bir hastanın rinoserebral lezyonundan yapılan ekim sonucu Sabouraud dekstroz agarda gri-beyaz renkli, pamuksu ve çok hızlı üreyen bir küf mantarı izlenmiştir. Mikroskobik değerlendirmede hiflerin geniş ($10-15$ $\mu m$) ve bölmesiz (septasız) olduğu, sporangiyoforların dallanma gösterdiği saptanmıştır. Dikkatli incelemede sporangiyoforların çıktığı bölgelerde veya hiflerin diğer kısımlarında rizoid (kök benzeri yapı) görülmemiştir. Bu morfolojik özellikler aşağıdaki mantarlardan hangisiyle en uyumludur?

California'nın San Joaquin Vadisi'ne yaptığı turistik bir geziden dönen $28$ yaşında kadın hasta; ateş, öksürük, diz ve ayak bileği eklemlerinde ağrı ve her iki bacak ön yüzünde ağrılı, eritemli nodüler lezyonlar şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bacaklarda eritema nodozum ile uyumlu lezyonlar, akciğer grafisinde ise hiler lenfadenopati saptanıyor.

Bu klinik tabloya ("Çöl Romatizması") neden olan etken ve hastalık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$48$ yaşında bir orman işçisi, sol ön kolunda yaklaşık $2$ yıldır yavaş büyüyen, karnabahar benzeri siğilsi (verrüköz) bir lezyon şikayetiyle başvuruyor. Lezyondan alınan kazıntı örneğinin $\%10$’luk KOH ile incelenmesinde; kalın duvarlı, koyu kahverengi, hem enine hem boyuna bölünmeler gösteren "bakır para" (sklerotik cisimcik) hücreleri saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan aşağıdaki etkenlerden hangisi, laboratuvar kültüründe vazo benzeri (fialid) yapılardan kaynaklanan ve "fialofora tipi" olarak bilinen konidiyasyon paterni ile karakterizedir?

Uzun süredir devam eden, yavaş ilerleyen ve karnabahar benzeri verrüköz görünüm sergileyen deri lezyonlarından yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; granülomatöz inflamasyon alanlarında $6-12 \mu m$ çapında, koyu kahverengi, kalın duvarlı ve hem enine hem de boyuna septalarla bölünme gösteren küresel yapılar (sklerotik cisimcikler) saptanmıştır.

Bu olgu ve saptanan karakteristik yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Amerika Birleşik Devletleri'nin San Joaquin Vadisi'nde (California) yürütülen bir arkeolojik kazı çalışmasında görev yapan 42 yaşındaki erkek hasta; yaklaşık iki haftadır devam eden ateş, kuru öksürük, nefes darlığı ve diz eklemlerinde gezici karakterde ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde alt ekstremite ön yüzünde ağrılı, eritematöz nodüler lezyonlar saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ orta lobda infiltrasyon ve hiler lenfadenopati izleniyor. Balgam örneğinin potasyum hidroksit ($KOH$) ile incelenmesinde $20-100 \mu m$ çapında, kalın duvarlı ve içerisinde çok sayıda küçük endospor barındıran yapılar görülüyor.

Bu vakada saptanan etkenin yaşam döngüsü ve termal dimorfizm özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Pneumocystis jirovecii pnömonisi şüphesiyle incelenen bir hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinde, mikroorganizmanın kist duvarını boyayarak karakteristik "çökük pinpon topu" görünümü oluşturan tanısal yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında ankilozan spondilit tanısı ile TNF-alfa inhibitörü ve düşük doz kortikosteroid tedavisi alan erkek hasta, son $10$ gündür giderek artan baş ağrısı ve görme bulanıklığı şikayeti ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenede ense sertliği saptanıyor. Lomber ponksiyon sonrası beyin omurilik sıvısının (BOS) direkt mikroskobik incelemesinde tomurcuklanan, kalın kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Bu mikroorganizmanın laboratuvar tanısında kullanılan ve 'Bird Seed' (Niger seed) agar besiyerinde melanin sentezi sonucu kahverengi-siyah koloni oluşumunu sağlayan temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

8 yaşında bir erkek çocuk, kırsal bölgedeki evlerinin bahçesinde toprakla oynadıktan birkaç hafta sonra saçlı derisinde ağrılı, pürülan ve inflamatuar karakterde bir kitle (kerion) şikayetiyle polikliniğe getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde saçlı deride yer yer püstüllerle çevrili, fluktuasyon veren şişlikler gözlenmiş; ancak Wood lambası ile yapılan muayenede floresan saptanmamıştır. Etkilenen saçlardan yapılan potasyum hidroksit ($KOH$) incelemesinde hiflerin ve sporların saç şaftının dış kısmında (ektotriks) yerleştiği görülmüştür. Sabouraud Dextrose Agar ($SDA$) besiyerinde yapılan kültürde, bir hafta içinde yüzeyi tarçın-kahverengi renkte, tozlu görünümlü bir koloni üremiştir. Koloniden yapılan mikroskobik incelemede çok sayıda, simetrik, nispeten ince duvarlı ve uçları yuvarlak olan, 4-6 hücreli makrokonidyumlar gözlenmiştir.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, olası etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sistemik mantar enfeksiyonu şüphesi olan bir hastanın biyopsi örneğinde $37^\circ C$'de maya benzeri yapılar görülürken, aynı örneğin $25^\circ C$'deki kültüründe hifsel (küf) yapılar saptanmıştır. Bu mikroorganizmanın hücresel yapısı, biyokimyasal bileşenleri ve laboratuvar tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla indüksiyon kemoterapisi alan ve derin nötropenisi saptanan $30$ yaşındaki bir erkek hastada; tedaviye dirençli ateş, öksürük ve plöritik karakterde göğüs ağrısı gelişiyor. Toraks BT incelemesinde akciğerde nodüler lezyonlar saptanıyor. Serum galaktomannan antijeni pozitif bulunan ve balgam kültüründe *Aspergillus* türleri üreyen bu hastadaki etken mantarın biyolojik ve tanısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Güney Amerika'da (And Dağları bölgesi) tarım işçisi olarak çalışan $48$ yaşındaki erkek hasta; progresif kilo kaybı, öksürük ve ağız içinde yaygın ağrılı mukoza lezyonları şikayetiyle başvuruyor. Alınan biyopsi örneğinin gümüşleme (GMS) boyamasında, kalın duvarlı bir ana hücreden ince boyunlarla çıkan çok sayıda tomurcuğun oluşturduğu "gemici dümeni" (pilot wheel) görünümü saptanıyor. Bu mikroorganizmanın morfolojik özellikleri ve termal dimorfizmi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında Akut Miyeloid Lösemi ($AML$) tanılı hasta, indüksiyon kemoterapisi sonrası $14$. günde derin nötropeni ($\text{mutlak nötrofil sayısı} < 100/\text{mm}^3$) tablosundadır. Hastada aniden başlayan ateş ve öksürüğe ek olarak; gövde ve ekstremitelerde yaygın, ağrılı, merkezinde siyah nekrotik kurut (eskar) bulunan eritematöz nodüler deri lezyonları gelişmiştir. Alınan kan kültürlerinde küf mantarı ürediği rapor edilmiştir.

Bu klinik tabloya yol açan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Mantar hücresi membran bütünlüğü için elzem olan ergosterolün biyosentez yolağı, birçok antifungal ajanın hedefidir. Bu yolakta yer alan **$\Delta^{14}$ -redüktaz ve $\Delta^{7}, \Delta^{8}$ -izomeraz** enzimlerini her iki basamakta da inhibe ederek etki gösteren ve onikomikoz tedavisinde topikal olarak kullanılan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$10$ yaşında bir çocuk, okul bahçesinde toprakla temas ettikten birkaç hafta sonra kollarında ve gövdesinde hızla yayılan, belirgin inflamasyonun eşlik ettiği, halkasal (anüler) ve yer yer püstüller içeren lezyonlar nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının $\%15$'lik KOH preparatı ile incelenmesinde; bol miktarda ince duvarlı, $4-6$ hücreli, uçları yuvarlak ve simetrik yapıda makrokonidyalar gözleniyor. Bu verilere göre, etken mikroorganizma ve özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

$60$ yaşında Romatoid Artrit tanısıyla izlenen ve son $3$ aydır yüksek doz metilprednizolon tedavisi alan bir erkek hasta; giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve ateş şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde bilateral perihiler interstisyel infiltratlar saptanıyor. Hastadan alınan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin Gomori Metenamin Gümüş ($GMS$) boyamasında "çökmüş pinpon topu" görünümünde kist yapıları izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında bir erkek hasta, yaz tatili dönüşünde göğüs ve sırt bölgesinde birleşme eğilimi gösteren, hafif skuamlı, hipopigmente lekeler fark ediyor. Lezyonlardan alınan kazıntının $\%10$ KOH ile hazırlanan preparatının mikroskobik incelemesinde 'makarna ve köfte' (spaghetti and meatballs) görünümü saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ve tanısal özelliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bahçede çalışırken eline kıymık batan $55$ yaşında kadın hasta, bir ay sonra parmağında gelişen ağrısız, flüktüasyon veren kistik bir nodül nedeniyle başvuruyor. Lezyondan yapılan aspirasyonun mikroskobik incelemesinde granül yapısına rastlanmıyor; ancak bol miktarda dematiyöz (pigmentli), düzensiz, dallanan hifler ve tomurcuklanan maya benzeri hücreler görülüyor. Yapılan biyopside "Medlar cisimcikleri" saptanmadığına göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında bir kadın hasta, evindeki kedisi tarafından tırmalandıktan iki hafta sonra sağ el bileğinde başlayan ve ön kol boyunca lenfatik bir hat izleyerek dirseğe kadar uzanan, ağrısız, nodüler lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Alınan biyopsi örneğinde "asteroid cisimcikleri" ve granülomatöz inflamasyon izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan etkenin $37^\circ C$ sıcaklıkta, laboratuvar besiyerindeki morfolojisi aşağıdakilerden hangisidir?