Lösemiler (ALL ve AML)

32 soru

Soru 21Soru

44 yaşında bir kız çocuk; yaklaşık bir aydır devam eden bacak ağrısı, halsizlik ve solukluk şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal lenfadenopati (1 cm1\ cm), karaciğer kosta altında 3 cm3\ cm ve dalak kosta altında 4 cm4\ cm palpable olarak saptanıyor. Tam kan sayımında lökosit 12.000/mm312.000/mm^3, hemoglobin 7.2 g/dL7.2\ g/dL ve trombosit 35.000/mm335.000/mm^3 bulunuyor. Periferik yaymada blastlar görülüyor. Bu hastanın tanısı, ayırıcı tanısı ve prognozu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Blastların sitogenetik incelemesinde hiperdiploidi (>50>50 kromozom) saptanması olumlu bir prognostik faktördür.

Cevap

Lösemi blastlarında hiperdiploidi (>50>50 kromozom) saptanması hastalık için iyi bir prognoz göstergesidir.
Çocukluk çağı B-hücreli ALL hastalarında blastlarda saptanan sitogenetik anomaliler prognozu belirleyen en önemli parametrelerdir. Hiperdiploidi (516551-65 kromozom arası) ve kriptik t(12;21)t(12;21) (ETV6-RUNX1) varlığı hastaların tedaviye çok iyi yanıt vereceğini ve sağkalım oranlarının yüksek olacağını gösteren olumlu bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
4 yaş, bacak ağrısı, HSM, lenfadenopati ve pansitopeni (anemi + trombositopeni + lökopeni/lökositoz varyasyonu) akut lösemi (özellikle ALL) için tipiktir.
Ayırıcı tanıda kemik ağrısı ve HSM olması nöroblastom metastazını dışlamayı, pansitopeni ise aplastik anemiyi düşünmeyi gerektirir ancak HSM aplastik anemiden uzaklaştırır.
2
Prognostik faktörleri analiz et
NCI kriterlerine göre yaşın 1-9 arası olması ve lökositin < 50.000 olması iyi prognozdur. Sitogenetik olarak hiperdiploidi ve t(12;21) iyi; t(9;22), t(4;11) ve hipodiploidi kötüdür.
Hastalık riskini belirlemek tedavi yoğunluğunu seçmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Çocukluk çağı ALL'de klinik sunum, ayırıcı tanı prensipleri ve sitogenetik prognostik faktörler.

Alternatif Yöntem

Prognostik faktörleri ezberlemek yerine, hücre bölünmesi sırasındaki hataların (hiperdiploidi gibi) bazen hücreyi kemoterapiye daha duyarlı hale getirdiğini, tirozin kinaz yolu aktivasyonuna yol açanların (t(9;22) gibi) ise direnç oluşturduğunu mantıksal olarak ilişkilendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru

1414 yaşında erkek çocuk, yaklaşık iki haftadır devam eden karın şişliği ve son günlerde eklenen akut karın ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde batında asit ve sağ alt kadranda hassas kitle saptanıyor. Görüntülemede ileoçekal invajinasyona neden olan bir kitle izlenen hastanın kemik iliği aspirasyonunda; koyu bazofilik sitoplazmalı, içerisinde multipl belirgin lipid vakuollerinin bulunduğu ve yüksek proliferatif indeks nedeniyle "yıldızlı gökyüzü" (starry-sky) görünümü oluşturan blastlar gözleniyor. Bu hastada kesin tanı için yapılan immünfenotipleme incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD19 (+), CD20 (+), CD10 (+), yüzeyel IgM (+), TdT (-)

Cevap

Olgun B-hücreli (L3/Burkitt) lösemi lehine CD19 (+), CD20 (+), CD10 (+), yüzeyel IgM (+) ve TdT (-) saptanması beklenir.
Olgu sunumunda belirtilen abdominal kitle, invajinasyon ve kemik iliğinde izlenen vakuollü bazofilik blastlar (FAB L3 morfolojisi), Burkitt tipi lösemiyi (olgun B-hücreli lösemi) tanımlamaktadır. Bu lösemi tipinin en karakteristik immünfenotipik özelliği, diğer çocukluk çağı ALL'lerinin aksine TdT'nin negatif olması ve yüzeyel immünoglobulin (sIgM) ekspresyonunun bulunmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezantasyonu analiz et.
Adolesan yaş grubunda abdominal kitle ve invajinasyon tablosu saptandı.
Çocukluk çağında ileoçekal invajinasyonun altında yatan patolojik bir 'lead point' (Burkitt lenfoma/lösemi gibi) olma riski yaş ilerledikçe artar.
2
Morfolojik bulguları yorumla.
Bazofilik sitoplazma, vakuoller ve 'yıldızlı gökyüzü' görünümü FAB L3 morfolojisini işaret eder.
Bu morfoloji, yüksek hücre döngüsü ve makrofajların apoptotik hücreleri temizlemesiyle karakterize Burkitt tipi lösemiye özgüdür.
3
İmmünfenotipik özellikleri belirle.
Olgun B-hücre belirteçleri (Surface IgM) pozitif, TdT negatif saptanmalıdır.
L3 tipi (Burkitt) lösemi, diğer ALL tiplerinden farklı olarak 'olgun' bir hücre aşamasını temsil eder ve TdT (Terminal deoksinükleotidil transferaz) negatif olan tek ALL tipidir.

Anahtar Kavram

Mature B-cell (L3) Leukemia (Burkitt type) hallmarks: Abdominal mass, vacuolated blasts, and TdT negativity.

Alternatif Yöntem

Morfolojide vakuolizasyon görüldüğünde sitogenetik olarak t(8;14)t(8;14) (c-myc translokasyonu) araştırılması tanıyı kesinleştirir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru

12 yaşında bir erkek çocuk, son iki haftadır giderek artan nefes darlığı, öksürük ve yüzünde şişlik şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde bilateral supraklaviküler lenfadenopati, hepatosplenomegali ve üst vena kava sendromu bulguları saptanmıştır. Çekilen akciğer grafisinde ön mediastende geniş kitle görünümü izlenmiştir. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 150.000/mm3150.000/mm^3 saptanmış olup, periferik yayma ve kemik iliği aspirasyonunda >25%>25\% oranında lenfoblast izlenmiştir. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T-hücreli akut lenfoblastik lösemi

Cevap

En olası tanı T-hücreli akut lenfoblastik lösemidir.
T-hücreli akut lenfoblastik lösemi (T-ALL), çocukluk çağı ALL vakalarının yaklaşık %15\%15'ini oluşturur. Tipik olarak adolesan dönemdeki erkek çocuklarda görülür. Hastalar genellikle çok yüksek lökosit sayıları ve ön mediastende timik kitle ile başvururlar. Mediastinal kitle nedeniyle üst vena kava sendromu veya plevral efüzyon gibi komplikasyonlar gelişebilir. İmmünofenotipik olarak sitoplazmik CD3 pozitifliği ile tanınır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Hasta 12 yaşında bir erkek çocuktur; yüksek lökosit sayısı (150.000/mm3150.000/mm^3) ve mediastinal kitle saptanmıştır.
T-hücreli ALL, adolesan erkeklerde, yüksek lökosit ve ön mediastinal kitle (timus kaynaklı) ile sıkça başvurur.
2
Kemik iliği bulgularını yorumla.
Kemik iliğinde >25%>25\% blast saptanması.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre kemik iliğinde >2025%>20-25\% blast varlığı lösemi tanısı koydurur.
3
Ayırıcı tanıyı yap.
Bulgular B-hücreli ALL veya Hodgkin lenfomadan ziyade T-hücreli ALL'yi desteklemektedir.
Mediastinal kitle ve hiperlökositoz kombinasyonu T-hücreli immünofenotip için patognomonik sayılacak düzeyde karakteristiktir.

Anahtar Kavram

T-hücreli ALL'nin karakteristik klinik sunumu (Adolesan erkek, mediastinal kitle, yüksek lökosit sayısı).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk; son iki haftadır giderek artan öksürük, nefes darlığı ve boyun bölgesinde şişlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal lenfadenopati, yüzde belirgin ödem ve göğüs duvarındaki yüzeyel venlerde genişleme saptanıyor. Akciğer grafisinde ön mediastinal kitle (timik büyüme) izlenen hastanın tam kan sayımında lökosit sayısı 185.000/mm3185.000/\text{mm}^3, hemoglobin 10.2 g/dL10.2\text{ g/dL} ve trombosit sayısı 75.000/mm375.000/\text{mm}^3 olarak bulunuyor. Bu klinik tablo ile başvuran hastanın kemik iliği aspirasyon örneğinde saptanması en olası immünofenotipik belirteçler aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD2, CD3, CD7

Cevap

En olası immünofenotipik belirteçler CD2, CD3 ve CD7'dir.
Vaka sunumunda belirtilen 1313 yaş, erkek cinsiyet, çok yüksek lökosit sayısı (185.000/mm3185.000/\text{mm}^3) ve ön mediastinal kitle (vena cava superior sendromuna yol açan timik büyüme) tipik T-hücreli ALL (T-ALL) tablosudur. T-hücreli ALL tanısında blastların yüzeyinde CD2, sitoplazmik veya yüzeyel CD3, CD5 ve CD7 gibi T-lenfosit serisine özgü belirteçlerin saptanması beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Adolesan yaş, yüksek lökosit (>100.000>100.000), mediastinal kitle (vena cava superior sendromu bulguları) saptandı.
T-hücreli Akut Lenfoblastik Lösemi (T-ALL), pediatrik lösemilerin yaklaşık %15\%15'ini oluşturur ve bu spesifik klinik prezentasyon ile karakterizedir.
2
Lösemi tipini belirle.
Hastanın tablosu T-hücreli ALL (T-ALL) ile tam uyumludur.
Mediastinal kitle (timik tutulum) T-ALL için patognomonik sayılabilecek kadar tipik bir bulgudur.
3
Hücre yüzey belirteçlerini eşleştir.
T-hücre belirteçleri olan CD2, CD3, CD5 ve CD7'nin pozitif olması beklenir.
İmmünofenotipleme, lösemi alt tiplerinin kesin ayrımında ve tedavi protokolünün belirlenmesinde altın standarttır.

Anahtar Kavram

T-hücreli ALL Klinik Prezentasyonu ve İmmünofenotipi
Soru 25Soru

4 yas¸ında4\text{ yaşında} bir kız çocuk; yaklaşık 2 haftadır2\text{ haftadır} devam eden ateş, bacak ağrısı, halsizlik ve vücudunda morluklar şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde solukluk, yaygın peteşi ve ekimozlar ile kot kavsini 4 cm4\text{ cm} geçen hepatosplenomegali saptanıyor. Batın muayenesinde başka kitle izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 7.2 g/dL7.2\text{ g/dL}, lökosit 4.500/μL4.500/\mu\text{L} ve trombosit 22.000/μL22.000/\mu\text{L} bulunuyor. Kemik iliği aspirasyonunda %85\%85 oranında; sitoplazması dar, "blok" tarzında PAS (Periodic Acid Schiff) pozitifliği gösteren blastlar izleniyor. Akım sitometrisinde blastların CD10 ve TdT pozitif olduğu saptanıyor.

Bu hastanın yönetimi ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmmünsüpresif tedavi süreci nedeniyle, hastanın ev halkı ve yakın temaslılarına canlı çocuk felci aşısı (OPA) uygulanması kontrendikedir.

Cevap

İmmünsüpresif tedavi alan hastaların temaslılarına canlı çocuk felci aşısı (OPA) yapılmamalıdır.
Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) gibi immün yetmezliğe yol açan hastalıklarda veya kemoterapi alan hastalarda, ev içi temaslılara canlı polio aşısı (OPA) yapılması, aşı virüsünün hastaya bulaşarak enfeksiyon riski oluşturması nedeniyle kontrendikedir. Bunun yerine inaktif polio aşısı (İPA) uygulanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et
4 yaşında çocukta kemik ağrısı, HSM, pansitopeni ve CD10/TdT/PAS blok pozitif blastlar saptanmıştır.
Bu bulgular çocukluk çağının en sık malignitesi olan Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısını koydurur.
2
Prognostik ve yönetimsel faktörleri değerlendir
ALL hastalarında immünsüpresyon nedeniyle canlı aşı yönetimi ve sitogenetik faktörler kritiktir.
Tedavi altındaki hastaların yakın temaslılarına virüs saçılımı riski nedeniyle canlı polio aşısı yapılmaz.

Anahtar Kavram

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısında CD10/TdT pozitifliği ve PAS blok pozitifliği esastır; yönetimde canlı aşı kontrendikasyonları hayati önem taşır.
Soru 26Soru

44 yaşında bir kız çocuk; yaklaşık 22 haftadır devam eden halsizlik, bacak ağrısı ve solukluk şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde yaygın peteşi ve purpuraları, bilateral servikal lenfadenopatileri, kot yayını 33 cmcm geçen hepatomegalisi ve 22 cmcm geçen splenomegalisi saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 7.27.2 g/dLg/dL, lökosit sayısı 55.000/mm355.000/mm^3 ve trombosit sayısı 28.000/mm328.000/mm^3 olarak bulunuyor. Kemik iliği aspirasyonunda %92\%92 oranında L1L1 tipi blastlar saptanarak B-hücreli akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı konuyor. Hastanın yapılan konvansiyonel sitogenetik (karyotip) incelemesi normal sonuçlanırken, moleküler yöntemlerle (FISH/RT-PCR) t(12;21)t(12;21) [ETV6RUNX1][ETV6-RUNX1] translokasyonu saptanıyor. Bu hasta ve saptanan genetik anomali ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu translokasyon çocukluk çağı B-hücreli ALL'lerinde en sık saptanan yapısal genetik anomalidir ve oldukça iyi bir prognozla ilişkilidir.

Cevap

Saptanan t(12;21) (ETV6-RUNX1) translokasyonu, çocukluk çağı B-hücreli ALL'de en sık görülen yapısal genetik anomalidir ve prognozu oldukça iyidir.
Doğru olan ifade, bu translokasyonun çocukluk çağı B-hücreli ALL'lerinde en sık saptanan yapısal genetik anomali olduğu ve oldukça iyi bir prognozla ilişkili olduğudur. t(12;21) [ETV6RUNX1][ETV6-RUNX1], vakaların yaklaşık %25\%25'inde görülür ve saptanması için moleküler yöntemler (FISH/RT-PCR) gereklidir çünkü standart karyotip analizinde görülmez (kriptiktir).

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi.
4 yaşında, 55.000 lökositli, B-hücreli ALL tanısı alan bir hasta profili belirlendi.
Hastanın klinik risk grubunu ve tanısal özelliklerini anlamak için başlangıç değerlendirmesi yapılır.
2
Sitogenetik bulguların yorumlanması.
Karyotipin normal olması ancak moleküler yöntemle t(12;21) saptanması, bu anomalinin 'kriptik' olduğunu gösterir.
t(12;21) ışık mikroskobuyla görülemeyen, moleküler düzeyde saptanabilen bir anomalidir.
3
Prognostik önemin belirlenmesi.
t(12;21) çocukluk çağı B-ALL'de en sık görülen (%25) yapısal anomali olup oldukça iyi prognozla (favorable) ilişkilidir.
Modern pediatrik onkolojide sitogenetik özellikler, lökosit sayısı gibi klinik faktörlerden daha belirleyici bir prognostik güce sahiptir.

Anahtar Kavram

Çocukluk çağı ALL'de t(12;21) (ETV6-RUNX1) karakteristikleri

Daha Fazla Pratik

Diğer sitogenetik anomalilerden t(9;22) ve t(4;11)'in prognozu ve klinik özellikleri üzerine çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru

88 yaşındaki bir erkek çocuk; yaklaşık 33 haftadır devam eden bacak ağrısı, gece terlemesi, halsizlik ve vücudunda yeni çıkan morluklar şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde belirgin solukluk, gövdede yaygın peteşiler ve sol kosta altında 4 cm4\text{ cm} ele gelen dalak saptanıyor; lenfadenopati saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hb: 7.1 g/dL7.1\text{ g/dL}, BK: 14.500/mm314.500/\text{mm}^3, Trombosit: 22.000/mm322.000/\text{mm}^3, LDH: 1.450 U/L1.450\text{ U/L} ve Ürik asit: 8.8 mg/dL8.8\text{ mg/dL} saptanıyor. Kemik iliği aspirasyonunda monomorfik blastik hücrelerin infiltrasyonu izleniyor; bu hücrelerin kaba granüler PAS (Periyodik Asit Schiff) pozitifliği gösterdiği, miyeloperoksidaz (MPO) negatif olduğu ve akım sitometrisinde CD19(+)CD19(+), CD10(+)CD10(+) ve HLADR(+)HLA-DR(+) olduğu saptanıyor. Sitogenetik incelemede ise t(9;22)(q34;q11.2)t(9;22)(q34;q11.2) translokasyonu tespit ediliyor.

Bu hasta için en olası tanı ve prognozu belirleyen en kritik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akut lenfoblastik lösemi; sitogenetik bulgu nedeniyle çok yüksek risk kabul edilir ve tedaviye tirozin kinaz inhibitörü eklenmelidir.

Cevap

Akut lenfoblastik lösemi tanısıyla birlikte t(9;22)t(9;22) (Philadelphia kromozomu) varlığı hastayı 'çok yüksek risk' grubuna sokar ve tedaviye tirozin kinaz inhibitörü (Imatinib vb.) eklenmesi gerekir.
Hastada saptanan pansitopeni, organomegali ve kemik iliğinde PAS pozitif/MPO negatif blastlar Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısını kesinleştirir. Sitogenetik incelemede saptanan t(9;22)t(9;22) (Philadelphia kromozomu), çocukluk çağı ALL'sinde en kötü prognostik faktörlerden biridir. Bu mutasyona sahip hastalar, yaşları ve başlangıç lökosit sayıları ne olursa olsun 'çok yüksek risk' grubunda tedavi edilirler ve güncel protokollerde standart kemoterapiye tirozin kinaz inhibitörleri (Imatinib, Dasatinib) eklenmesi sağkalımı belirgin artırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
Pansitopeni, organomegali, yüksek LDH ve ürik asit akut lösemiyi düşündürür.
Hızlı hücre yıkımı ve kemik iliği infiltrasyonu bu bulgulara yol açar.
2
Morfolojik ve sitokimyasal bulguları yorumla.
PAS (+), MPO (-) bulguları Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) ile uyumludur.
PAS lösemi blastlarında kaba granüller şeklinde boyanırken, MPO miyeloid seriyi gösterir ve ALL'de negatiftir.
3
İmmünfenotip ve sitogenetiği değerlendir.
CD19,CD10CD19, CD10 pozitifliği B-prekürsör ALL'yi; t(9;22)t(9;22) ise Philadelphia pozitifliğini (Ph+Ph+) gösterir.
Philadelphia kromozomu çocukluk çağı ALL vakalarının yaklaşık %35\%3-5'inde görülür ve çok yüksek risk göstergesidir.
4
Risk gruplandırması ve tedavi stratejisini belirle.
Hasta yaş ve BK açısından standart risk kriterlerine uysa bile, sitogenetik anomali (Ph+Ph+) nedeniyle 'Çok Yüksek Risk' (Very High Risk) grubuna alınır.
Sitogenetik anomaliler (t(9;22),t(4;11)t(9;22), t(4;11), hipodiploidi) klinik kriterlerden bağımsız olarak prognozu belirler.

Anahtar Kavram

ALL'de Philadelphia kromozomu (t(9;22)t(9;22)) varlığı, geleneksel risk faktörlerini (yaş, BK) geçersiz kılarak hastayı en yüksek risk grubuna taşır.

Daha Fazla Pratik

Lösemilerde diğer yüksek riskli sitogenetik anomalileri (örneğin t(4;11)t(4;11) ve hipodiploidi) ve bunların immünfenotipik korelasyonlarını (CD10 negatifliği gibi) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 28Soru

Akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı alan çocuklarda risk gruplarının belirlenmesinde yaş ve başlangıç lökosit sayısı en temel kriterlerdir. Buna göre, Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) kriterlerine göre aşağıdaki klinik özelliklere sahip hastalardan hangisi "standart risk" grubunda yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44 yaşında, lökosit sayısı 42.00042.000/mm³ olan çocuk

Cevap

44 yaşında ve lökosit sayısı 42.00042.000/mm³ olan çocuk standart risk grubundadır.
Çocukluk çağı B-hücreli ALL vakalarında, Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) tarafından belirlenen standart risk kriterleri; tanı anındaki yaşın 11 ile 99 (9.999.99) arasında olması ve başlangıç lökosit sayısının 50.00050.000/mm³'ten az olmasıdır. 44 yaşındaki ve 42.00042.000/mm³ lökosit sayısına sahip çocuk bu her iki kriteri de karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
NCI (Rome) risk kriterlerini hatırla.
Standart risk için yaş kriteri 191-9 yaş (1010 yaşından gün almamış), lökosit kriteri ise <50.000< 50.000/mm³'tür.
Risk grupları tedavi yoğunluğunu belirlemek için bu temel parametrelere dayanır.
2
Seçeneklerdeki yaş değerlerini analiz et.
1111 aylık (< 1 yaş) ve 1212 yaş (>= 10 yaş) olan hastalar yüksek risklidir.
Uç yaş grupları biyolojik olarak daha agresif hastalık seyri ile ilişkilidir.
3
Kalan seçeneklerdeki lökosit sayılarını ve ek bulguları değerlendir.
65.00065.000/mm³ lökosit sayısı ve SSS tutulumu yüksek risk göstergesidir; 42.00042.000/mm³ ise standart sınırdadır.
Yüksek tümör yükü ve ekstramedüller tutulum kötü prognostik faktörlerdir.

Anahtar Kavram

NCI (National Cancer Institute) ALL Risk Sınıflandırması
Soru 29Soru

33 yaşındaki bir kız hasta; halsizlik, yürümede isteksizlik ve solukluk şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde saptanan hepatosplenomegali ve bacaklarda hassasiyet üzerine yapılan tetkiklerinde pansitopeni saptanmış ve periferik yaymada %6060 oranında lenfoblastlar görülmüştür. Kemik iliği aspirasyonu ile Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısı kesinleşen bu hastada, aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması kötü prognoz göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kromozom sayısının 4444'ün altında olması (Hipodiploidi)

Cevap

Kromozom sayısının 4444'ün altında olması (Hipodiploidi), Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanılı çocuklarda kötü prognoz göstergesidir.
Kromozom sayısının 4444'ün altında olması (hipodiploidi), pediatrik ALL'de belirgin şekilde kötü prognoz ve kemoterapi direncine işaret eden bir bulgudur. Bu hastalar yüksek risk grubunda kabul edilir ve daha agresif tedavi gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
3 yaşında, hepatosplenomegali ve pansitopenisi olan hastaya ALL tanısı konulmuş.
Vakadaki yaş ve laboratuvar bulguları ALL için tipiktir ve risk sınıflandırması gerektirir.
2
ALL'de prognozu etkileyen faktörleri değerlendir.
Hipodiploidi (<44 kromozom) kötü; hiperdiploidi (>50 kromozom), t(12;21), CD10 pozitifliği ve düşük lökosit sayısı iyi prognozludur.
Tedavi protokolünü belirlemek için genetik ve klinik risk faktörleri ayırılmalıdır.

Anahtar Kavram

ALL'de risk gruplarının belirlenmesi ve sitogenetik faktörler.
Soru 30Soru

Down sendromu tanısı ile izlenen 2,52,5 yaşındaki bir çocuk; son bir haftadır gelişen iştahsızlık, solukluk ve bacaklarında morluklar şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde hepatosplenomegali ve yaygın peteşiler saptanıyor. Kemik iliği aspirasyonunda blastik infiltrasyon izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve klinik özellikler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En olası tanı Akut Megakaryoblastik Lösemi (AML-M7) olup, Down sendromlu çocuklarda bu tipin tedaviye yanıtı oldukça iyidir.

Cevap

En olası tanı Akut Megakaryoblastik Lösemi (AML-M7) olup, Down sendromlu çocuklarda bu tipin tedaviye yanıtı oldukça iyidir.
Down sendromlu çocuklarda hayatın ilk 33 yılında AML gelişme riski ALL'ye göre daha yüksektir ve bu vakaların büyük çoğunluğu Akut Megakaryoblastik Lösemi (AML-M7) tipindedir. Bu spesifik grup, Down sendromu olmayan AML-M7 hastalarının aksine tedaviye çok iyi yanıt verir ve sürvi oranları oldukça yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
Down sendromu + 33 yaş altı (2,52,5 yaş) + Pansitopeni/Blastik infiltrasyon.
Hastanın temel risk faktörlerini ve yaş grubunu belirlemek lösemi tipini tahmin etmede kritiktir.
2
Yaşa göre lösemi tipini belirle
Down sendromlu çocuklarda 33 yaş altında AML-M7 (Akut Megakaryoblastik Lösemi) en sık görülen tiptir.
Down sendromunda lösemi riski 102010-20 kat artmıştır; 33 yaş sonrası ALL, 33 yaş öncesi ise AML (M7) ön plandadır.
3
Prognozu değerlendir
Down sendromlu AML-M7 olguları kemoterapiye çok duyarlıdır ve prognozları iyidir.
GATA1 mutasyonları ve sitozin arabinozid metabolizmasındaki farklılıklar bu hastalarda tedavi başarısını artırır.

Anahtar Kavram

Down sendromunda yaşa göre lösemi tipi dağılımı ve AML-M7 prognozu
Soru 31Soru

44 yaşında bir erkek çocuk; son iki haftadır devam eden bacak ağrısı, halsizlik ve diş etlerinde kanama şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde belirgin solukluk, yaygın peteşi, her iki aksillada 11 cm çapında lenfadenopatiler ve kosta kenarını 33 cm geçen hepatosplenomegali saptanıyor. Tam kan sayımında hemoglobin 7.57.5 g/dL, lökosit 35.000/μ35.000/\mu L ve trombosit 25.000/μ25.000/\mu L olarak bulunuyor. Periferik yaymada %70\%70 oranında, dar sitoplazmalı ve belirgin olmayan nükleollü blastlar görülüyor. Bu hastada Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısını, Akut Miyeloid Lösemi (AML) tanısından ayırt etmede en çok destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sitokimyasal boyamada blastlarda PAS (Periyodik Asit Schiff) pozitifliği saptanması

Cevap

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısını en çok destekleyen bulgu, sitokimyasal boyamada blastlarda PAS (Periyodik Asit Schiff) pozitifliği saptanmasıdır.
Akut Lenfoblastik Lösemi'de (ALL) blastlar sitokimyasal olarak PAS (Periyodik Asit Schiff) ile kaba granüler veya blok tarzında pozitif boyanma gösterirler. Bu bulgu, blastların lenfoid kökenli olduğunu destekleyen önemli bir laboratuvar kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının sentezlenmesi
Hastadaki bacak ağrısı, pansitopeni, organomegali ve periferik yaymadaki blastlar akut lösemiyi düşündürür.
Kemik iliği infiltrasyonu ve yetmezliği bulguları pediatrik lösemilerin tipik prezentasyonudur.
2
Blast morfolojisinin değerlendirilmesi
Dar sitoplazmalı ve belirgin olmayan nükleollü hücreler lenfoblast (ALL) lehinedir.
Morfolojik ayrım (FAB sınıflaması), lösemi tipini belirlemede ilk adımdır.
3
Tanısal sitokimyasal belirteçlerin seçilmesi
Lenfoblastlar PAS ile pozitif boyanırken, MPO ve NSE negatifliği gösterir.
PAS boyası lenfoid hücrelerdeki glikojen depolarını göstererek AML'den ayrımı sağlar.

Anahtar Kavram

ALL ve AML'nin sitokimyasal ve morfolojik ayırıcı tanısı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 32Soru

44 yaşında erkek çocuk; son iki haftadır devam eden bacak ağrısı nedeniyle yürümeyi reddetme, halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde belirgin solukluk saptanırken, karaciğer ve dalak kot kavsini 3 cm3\text{ cm} geçecek şekilde palpe ediliyor. Yapılan tam kan sayımında hemoglobin 75 g/dL7{}5\text{ g/dL}, lökosit 18.000/mm318.000/\text{mm}^3 ve trombosit 40.000/mm340.000/\text{mm}^3 bulunuyor. Periferik yaymada %65 oranında blastik hücreler saptanıyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Blast hücrelerinde hiperdiploidi (>50>50 kromozom) saptanması olumlu bir prognostik göstergedir.

Cevap

Blast hücrelerinde hiperdiploidi (>50>50 kromozom) saptanması olumlu bir prognostik göstergedir.
Çocukluk çağı ALL'de prognozu belirleyen en önemli faktörlerden biri sitogenetiktir. Hiperdiploidi (hücrede 5050'den fazla kromozom bulunması) ve t(12;21)t(12;21) [ETV6-RUNX1] translokasyonu, tedaviye mükemmel yanıt ve yüksek sağkalım oranları ile ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada bacak ağrısı (kemik iliği ekspansiyonu), solukluk, hepatosplenomegali ve pansitopeni mevcuttur.
Bu bulgular çocukluk çağında öncelikle Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısını düşündürür.
2
Tanının periferik yayma ile doğrulanması
Periferik yaymada %65 oranında blast görülmesi lösemi tanısını destekler.
İliğin %25'den fazla blastla istilası lösemi tanısı için kriterdir.
3
Prognostik faktörlerin analizi
Hastanın yaşı (44 yaş) ve lökosit sayısı (18.000/mm318.000/\text{mm}^3) 'Standart Risk' grubundadır.
Sitogenetik incelemede hiperdiploidi (>50>50 kromozom veya DNA indeksi >116>1{}16) saptanması bu grupta prognozu daha da iyileştirir.

Anahtar Kavram

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) Prognostik Faktörleri
ÖncekiSayfa 2 / 2
Lösemiler (ALL ve AML) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin