Nöroloji

293 soru

Soru 161Soru

1212 yaşında erkek çocuk, hareketlerine başlarken kaslarında hissettiği sertlik ve tutukluk şikayetiyle getiriliyor. Ailesi, çocuğun sandalyeden kalkarken veya koşmaya başlarken zorlandığını ancak hareket ettikçe şikayetlerinin azaldığını (ısınma fenomeni) belirtiyor. Fizik muayenesinde yaygın kas hipertrofisi saptanıyor ve herküler bir vücut yapısı dikkati çekiyor. Refleks çekici ile dil üzerine vurulduğunda dil kenarlarında içe doğru çekilme ve yavaş gevşeme gözleniyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miyotonia konjenita (Thomsen hastalığı)

Cevap

En olası tanı Miyotonia konjenita (Thomsen hastalığı) seçeneğidir.
Doğru yanıt olan Miyotonia konjenita (Thomsen hastalığı), iskelet kasındaki klor kanallarındaki fonksiyon kaybı sonucu oluşur. Hastalarda dinlenme sonrası hareketle tetiklenen kas sertliği görülür ve bu sertlik tekrarlayan hareketlerle düzelir (ısınma/warm-up fenomeni). Ayrıca yaygın kas hipertrofisi (herküler görünüm) ve perküzyon miyotonisi tipik bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların analizi
Hastada hareketle düzelen kas sertliği (ısınma fenomeni) olduğu belirlendi.
Bu bulgu miyotonia konjenita için patognomoniktir.
2
Fizik muayene bulgularının yorumlanması
Belirgin kas hipertrofisi ve perküzyon miyotonisi saptandı.
Herculean (herküler) görünüm ve mekanik uyarıyla oluşan miyotoni kanallopatileri destekler.
3
Ayırıcı tanı süreci
Distal güçsüzlük ve katarakt gibi bulguların yokluğu ile diğer miyotonik durumlardan uzaklaşıldı.
Miyotonik distrofi gibi sistemik hastalıklardan ayrım yapıldı.

Anahtar Kavram

Miyotonia konjenita, klor kanalı (CLCN1CLCN1) mutasyonu sonucu gelişen, ısınma fenomeni ve kas hipertrofisi ile karakterize non-distrofik bir miyopatidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 162Soru

44 aylık bir erkek bebek; yaygın kas güçsüzlüğü, başını tutamama ve beslenme sırasında çabuk yorulma şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde ileri derecede hipotoni, makroglossi ve hepatomegali saptanıyor. Akciğer grafisinde kalp gölgesinin tüm göğüs boşluğunu dolduracak derecede genişlediği (belirgin kardiyomegali) izleniyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pompe hastalığı (Glikojen depo hastalığı tip 22)

Cevap

Pompe hastalığı (Glikojen depo hastalığı tip 22)
Pompe hastalığı (Glikojen depo hastalığı tip 22), asit alfa-glukozidaz enzim eksikliği sonucu lizozomlarda glikojen birikimi ile karakterizedir. İnfantil formunda yaşamın ilk aylarında ağır hipotoni, makroglossi, hepatomegali ve hipertrofik kardiyomiyopatiye bağlı gelişen masif kardiyomegali ile kendini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
İleri derecede hipotoni (gevşek bebek), makroglossi ve hepatomegali saptandı.
Hipotoni ayrıcı tanısında hem nörojenik hem de miyojenik nedenler dışlanmalıdır.
2
Radyolojik bulguları değerlendir
Belirgin kardiyomegali izlendi.
Gevşek bebek tabloları içinde masif kardiyomegali ile seyreden tek metabolik miyopati Pompe hastalığıdır.
3
Tanıyı kesinleştir
Pompe hastalığı (asit maltaz eksikliği) tanısı konur.
Lizozomal bir depo hastalığı olan Pompe, kaslarda glikojen birikimi sonucu ağır kardiyomiyopati ve miyopati yapar.

Anahtar Kavram

İnfantil Pompe hastalığında asit maltaz (α\alpha-glukozidaz) eksikliği sonucu gelişen ağır hipotoni ve masif kardiyomegali birlikteliği tanı koydurucudur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 163Soru

3636 aylık bir kız çocuk, geçirmekte olduğu üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında saptanan 39C39^\circ C ateşle birlikte aniden ortaya çıkan, yaklaşık 66 dakika boyunca devam eden ve kendiliğinden sonlanan jeneralize tonik-klonik bir atak nedeniyle acil servise getirilmiştir. Hastanın öyküsünde bu atağın son 2424 saat içindeki tek atak olduğu ve fizik muayenesinde nörolojik bir defisit bulunmadığı saptanmıştır.

Bu klinik tablo aşağıdakilerden hangisi ile en doğru şekilde tanımlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Basit febril nöbet

Cevap

Klinik bulgular hastanın durumunun 'Basit febril nöbet' olarak tanımlanması gerektiğini göstermektedir.
Vakadaki çocuk febril nöbetlerin görüldüğü yaş grubundadır (3636 aylık). Nöbetin süresi 1515 dakikanın altında (66 dakika), tipi jeneralize ve 2424 saat içinde tek olması klinik tablonun 'Basit febril nöbet' olarak tanımlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşı ve ateş durumu değerlendirilir.
Hasta 33 yaşında (3636 aylık) ve ateşi 39C39^\circ C'dir; bu durum febril nöbet yaş aralığı (66 ay - 55 yaş) ile uyumludur.
Febril nöbet tanımı için yaş ve ateş birlikteliği ilk kriterdir.
2
Nöbetin süresi ve karakteri incelenir.
Nöbet 66 dakika sürmüş (<15< 15 dakika) ve jeneralize karakterdedir.
Bu özellikler 'basit' sınıflandırması için gereklidir.
3
Nöbetin tekrarlama durumu ve nörolojik muayene gözden geçirilir.
Nöbet 2424 saat içinde tek olup fokal bulgu yoktur.
Tekrarlayan veya fokal olan nöbetler 'komplike' olarak sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Basit febril nöbet; 66 ay - 55 yaş arası çocuklarda, ateşle tetiklenen, 1515 dakikadan kısa süren, jeneralize karakterde ve 2424 saat içinde tekrarlamayan nöbetlerdir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 164Soru

Dört aylık (1616 haftalık) bir erkek bebek, rutin çocuk sağlığı izlemine getiriliyor. Öyküsünden zamanında ve normal doğum ağırlığı ile doğduğu, postnatal dönemde herhangi bir sağlık sorunu yaşamadığı öğreniliyor. Yapılan nörolojik muayenesinde saptanan aşağıdaki bulgulardan hangisi, bu bebekte nörolojik gelişimsel bir gecikme veya patoloji olasılığını öncelikle düşündürmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Traksiyon (çekerek oturtma) testi sırasında başın gövde düzeyinin belirgin şekilde gerisinde kalması

Cevap

Traksiyon (çekerek oturtma) testi sırasında başın gövde düzeyinin belirgin şekilde gerisinde kalması (baş lagı), 4 aylık bir bebekte patolojik bir bulgudur.
Dört aylık bir bebekte traksiyon (çekerek oturtma) testi sırasında başın belirgin şekilde gövdenin gerisinde kalması, baş kontrolünün yetersiz olduğunu gösterir. Normal gelişimde baş kontrolü 3. ayda belirginleşir ve 4. ayda tamdır. Bu bulgu motor gelişimde bir duraksama veya santral sinir sistemi patolojisini (örn. hipotoni, serebral palsi) düşündüren önemli bir fizik muayene bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin kronolojik yaşı ve beklenen motor gelişim basamaklarını belirle.
Bebek 4 aylıktır; bu yaşta baş kontrolünün tam olması ve sosyal gülümsemenin olması beklenir.
Nörolojik muayene bulguları bebeğin düzeltilmiş veya kronolojik yaşına göre değerlendirilmelidir.
2
Primitif reflekslerin ve postüral yanıtların entegrasyon (kaybolma) sürelerini kontrol et.
Moro (4-6 ay), Palmar yakalama (2-3 ay), ATNR (6 ay), Plantar yakalama (9-12 ay) süreleri hatırlanmalıdır.
Reflekslerin zamanında kaybolmaması veya hiç görülmemesi patolojik süreçlere işaret eder.
3
Traksiyon testi bulgusunu değerlendir.
4. ayda başın arkada kalması (head lag) anormaldir; başın gövde ile aynı düzlemde veya hafif önde olması gerekir.
Bu bulgu hipotoni, serebral palsi veya genel gelişimsel gecikmenin erken bir belirtisi olabilir.

Anahtar Kavram

Süt çocuklarında baş kontrolü 3-4. aylarda tamamlanmalı ve traksiyon testinde baş lagı (geride kalma) görülmemelidir.
Soru 165Soru

77 aylık bir erkek bebek, 38.8C38.8^\circ C ateşle acil servise getiriliyor. Başvurusundan kısa süre önce sağ kol ve bacağında başlayıp jeneralize olan, yaklaşık 1212 dakika süren bir nöbet geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede huzursuzluk dışında patolojik bulgu saptanmıyor; meningeal iritasyon bulguları negatif olarak değerlendiriliyor. Hastanın 33 gün önce akut otitis media nedeniyle oral amoksisilin-klavulanat kullanımına başladığı belirtiliyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Önceden başlanmış olan antibiyotik tedavisi menenjit bulgularını maskeleyebileceği için lomber ponksiyon ile beyin omurilik sıvısı incelemesi yapılmalıdır.

Cevap

Menenjit bulgularını maskeleyebilecek antibiyotik kullanımı ve hastanın yaşı nedeniyle lomber ponksiyon yapılarak beyin omurilik sıvısı incelenmelidir.
Doğru yaklaşım lomber ponksiyon yapılmasıdır çünkü hasta 1212 aydan küçüktür ve menenjit klinik bulgularını gizleyebilecek antibiyotik tedavisi almaktadır. Ayrıca fokal başlangıçlı bir nöbet geçirmesi tabloyu 'komplike febril nöbet' kategorisine sokar ve bu durum intrakraniyal enfeksiyon riskini artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Nöbetin özelliklerini değerlendir
Nöbet sağ taraftan başladığı (fokal) için 'komplike febril nöbet' olarak sınıflandırılır.
Fokal başlangıç, 1515 dakikadan uzun sürme veya 2424 saat içinde tekrarlama komplike nöbet kriterleridir.
2
Hastanın yaşını ve klinik öyküsünü analiz et
Hasta 77 aylıktır (<12<12 ay) ve antibiyotik kullanmaktadır.
Süt çocuklarında menenjit bulguları silik olabilir ve antibiyotikler bu bulguları daha da maskeleyebilir.
3
En uygun tanısal işlemi belirle
Lomber ponksiyon (LP) endikasyonu mevcuttur.
AAP rehberlerine göre 6126-12 ay arası bebeklerde, özellikle aşılama durumu belirsizse veya antibiyotik kullanımı varsa LP güçlü bir seçenek olarak değerlendirilmelidir.

Anahtar Kavram

Bebeklerde ve antibiyotik kullanan çocuklarda komplike febril nöbet varlığında meningeal bulguların güvenilmezliği nedeniyle menenjit dışlanmalıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 166Soru

1515 yaşında erkek hasta, son 11 yıldır ellerini kullanırken beceriksizlik, bir nesneyi sıkıca kavradıktan sonra bırakmada güçlük ve merdiven çıkarken çabuk yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yüzde bilateral pitozis, "balta yüz" (hatchet face) görünümü, boyun fleksör kaslarında belirgin zayıflık ve el küçük kaslarında atrofi saptanıyor. Tenar bölgeye refleks çekici ile vurulduğunda kasılmanın bir süre devam ettiği ve yavaş gevşediği gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miyotonik distrofi tip 1

Cevap

Miyotonik distrofi tip 1
Miyotonik distrofi tip 1 (Steinert hastalığı), otozomal dominant geçişli, multisistemik bir hastalıktır. Klinik olarak fasyal zayıflık (balta yüz), pitozis, boyun kaslarında zayıflık, distal kas atrofisi ve miyotoni (kasın gevşeme güçlüğü) ile karakterizedir. Perküzyon miyotonisi (tenar bölgeye vurulduğunda başparmağın adduksiyonda kalması) tanı için oldukça değerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada distal kas atrofisi, pitozis, boyun fleksör zayıflığı ve karakteristik "balta yüz" görünümü mevcut.
Bu bulgular primer kas hastalıkları içinde distal yerleşimli olanları ön plana çıkarır.
2
Karakteristik miyotoni bulgusunu değerlendir
Kavrama sonrası gevşeme güçlüğü ve perküzyon miyotonisi saptandı.
Miyotoni, kasın kontraksiyon sonrası elektriksel ve mekanik olarak geç gevşemesidir ve Miyotonik Distrofi için patognomoniktir.
3
Tanıyı doğrula
Bulguların tamamı Miyotonik Distrofi Tip 1 (Steinert) ile uyumludur.
Ergenlik döneminde başlayan distal güçsüzlük ve miyotoni kombinasyonu bu tanıyı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Miyotonik Distrofi (Steinert Hastalığı) Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Konjenital miyotonik distrofi tablosunun neonatal hipotonideki yerini ve anne geçişli olmasının nedenini (antisipasyon) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 167Soru

66 aylık bir kız bebek, ateşli bir üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında başlayan ve yaklaşık 3535 dakika süren, vücudun sol tarafına lokalize klonik kasılmalar nedeniyle acil servise getiriliyor. Nöbet sonrası hastada geçici bir sol hemiparezi (ToddTodd paralizisi) gözleniyor. Özgeçmişinden 44. ayda da benzer şekilde uzun süren bir ateşli nöbet öyküsü olduğu, ancak nörolojik gelişim basamaklarının yaşına uygun olduğu ve kraniyal MRGMRG görüntülemesinin normal saptandığı öğreniliyor. İzleyen aylarda hastada ateşsiz seyreden miyoklonik sıçramalar başlıyor ve kognitif becerilerinde duraksama olduğu gözleniyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dravet sendromu

Cevap

En olası tanı, süt çocukluğunun ağır miyoklonik epilepsisi olarak da bilinen Dravet sendromudur.
Dravet sendromu, yaşamın ilk yılında ateşle tetiklenen çok uzun süreli (>15>15-3030 dakika) hemikonvülzif veya jeneralize nöbetlerle karakterizedir. Başlangıçta gelişim basamakları ve kraniyal MRGMRG normaldir. Zamanla ateşsiz miyoklonik, fokal ve atipik absans nöbetler tabloya eklenir ve belirgin psikomotor gerileme gözlenir. Bu vaka, bu tipik ilerlemeyi tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Adım 1: Hastanın yaşını ve ilk nöbet özelliklerini analiz et.
Sonuç: 6 aylık bir bebekte ateşle tetiklenen, 35 dakika süren (febril statüs) ve fokal (hemikonvülzif) karakterde bir nöbet saptandı.
Neden: Dravet sendromu tipik olarak yaşamın ilk yılında (sıklıkla 5-8. aylar) uzamış ateşli nöbetlerle prezante olur.
2
Adım 2: Nöbet sonrası bulguları ve başlangıç incelemelerini değerlendir.
Sonuç: Todd paralizisi (fokalite kanıtı) mevcut, kraniyal MRG ise normal.
Neden: Dravet sendromunda başlangıçta nörolojik görüntüleme genellikle normaldir ve nöbetler sıklıkla fokal özellik taşır.
3
Adım 3: Hastalığın seyrini (evrimini) gözlemle.
Sonuç: İlerleyen aylarda ateşsiz miyoklonik nöbetlerin eklenmesi ve kognitif becerilerde gerileme saptandı.
Neden: Bu evrim (ateşli statüs -> miyoklonus -> bilişsel yıkım) Dravet sendromunun patognomonik klinik seyrini tanımlar.

Anahtar Kavram

Dravet sendromu (SMEI), SCN1ASCN1A gen mutasyonu ile ilişkili, yaşamın ilk yılında uzamış febril nöbetlerle başlayan ve dirençli epilepsi ile kognitif yıkıma ilerleyen ağır bir epileptik ensefalopatidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 168Soru

Süt çocuklarında görülen primitif (gelişimsel) reflekslerin ortadan kalkma zamanları nörolojik gelişimin takibi açısından önemli bir göstergedir. Buna göre, normal gelişim gösteren sağlıklı bir bebekte aşağıdaki reflekslerden hangisinin klinik muayenede diğerlerine göre daha geç kaybolması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plantar yakalama refleksi

Cevap

Normal gelişim gösteren bir bebekte plantar yakalama refleksi, diğer seçeneklerdeki primitif reflekslere göre daha geç (9-12. aylar arasında) kaybolur.
Plantar yakalama refleksi, ayağın tabanına yapılan basıyla parmakların içe bükülmesi şeklinde görülür. Bu refleks, bebeğin ayağa kalkma ve yürüme becerilerini geliştirdiği döneme kadar, yani genellikle 9-12. aylar arasında kalıcıdır. Diğer tüm seçeneklerdeki refleksler yaşamın ilk 6 ayı içerisinde kaybolmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen primitif reflekslerin normal fizyolojik kaybolma aylarını belirleyin.
Palmar yakalama: 2-3 ay, Arama-emme: 3-4 ay, Moro: 3-6 ay, Asimetrik tonik boyun: 4-6 ay, Plantar yakalama: 9-12 ay.
Her refleksin merkezi sinir sistemi matürasyonu ile ilişkili spesifik bir kaybolma zamanı vardır.
2
Elde edilen ayları kronolojik olarak karşılaştırın.
9-12 ay, listedeki en geç zaman dilimidir.
Soruda 'diğerlerine göre daha geç kaybolan' seçenek sorgulanmaktadır.

Anahtar Kavram

Primitif reflekslerin kronolojik kaybolma sırası
Tahmini Süre:45s
Soru 169Soru

66 aylık sağlıklı bir kız bebeğin rutin çocuk sağlığı izleminde; bebek ventral süspansiyonda (yüzüstü yatay pozisyonda) havada tutulduğunda başını ve gövdesini ekstansiyona getirdiği, bacaklarını ise hafif ekstansiyon ve dış rotasyonda tuttuğu (Landau refleksi pozitif) gözleniyor. Bu bebeğin nörolojik gelişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bebeğin bu gelişimsel evrede bir nesneyi bir elinden diğerine geçirmesi (transfer etmesi) beklenen bir beceridir.

Cevap

Bebeğin nesneleri bir elinden diğerine geçirmesi (transfer etmesi) bu yaş için beklenen bir beceridir.
6 aylık bir bebekte Landau refleksinin pozitif olması normal gelişimsel bir bulgudur. Bu dönemde bebeklerin ince motor becerilerinde nesneleri bir elinden diğerine geçirmesi (transfer) beklenen bir basamaktır. Bu beceri, palmar yakalama refleksinin kaybolması ve istemli tutmanın gelişmesiyle mümkün olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların ve yaşın değerlendirilmesi
Bebek 66 aylıktır ve Landau refleksi pozitiftir.
Landau refleksi 3-4. aylarda ortaya çıkar ve 6. ayda en belirgin halini alır. Bu durum bebeğin nörolojik gelişiminin yaşıyla uyumlu olduğunu gösterir.
2
İlkel reflekslerin kaybolma zamanlarının kontrolü
Moro ve çekme (traction) yanıtındaki baş lagı 6. ayda kaybolmuş olmalıdır.
Moro refleksi 4-6. ayda, belirgin baş lagı ise 4. ay civarında kaybolur.
3
Motor gelişim basamaklarının karşılaştırılması
6. ayda nesne transferi beklenirken, sıralama henüz beklenmez.
İnce motor becerilerde nesne transferi 6. ayda, kaba motor becerilerde sıralama ise 9-10. aylarda gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Landau refleksi ve 6. ay gelişimsel basamakları arasındaki ilişki
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 170Soru

8 yaşındaki bir erkek çocuk, vücudundaki lekeler ve sağ bacağındaki şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; gövdesinde çapları 15 mm15 \text{ mm}'den büyük 8 adet café-au-lait lekesi, her iki aksiller bölgede belirgin çillenme ve sağ bacağında palpasyonla 'bir torba solucan' (bag of worms) hissi veren, hiperpigmente, sınırları net seçilemeyen yumuşak bir kitle saptanıyor. Bu hastada saptanan kitle için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pleksiform nörofibrom

Cevap

Tarif edilen kitle, Nörofibromatozis Tip 1 hastalarında karakteristik bir bulgu olan pleksiform nörofibromdur.
Doğru yanıt olan pleksiform nörofibrom, Nörofibromatozis Tip 1 (NF1) hastalarında görülen ve tanı kriterleri arasında yer alan derin yerleşimli bir sinir kılıfı tümörüdür. Palpasyonda 'bir torba solucan' (bag of worms) hissi vermesi, üzerindeki cildin hiperpigmente ve bazen hipertrikozlu (kıllanma artışı) olması en karakteristik özellikleridir. Malign periferik sinir kılıfı tümörüne (MPNST) dönüşme riski taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını (café-au-lait lekeleri ve aksiller çillenme) değerlendirin.
Bu bulgular hastada Nörofibromatozis Tip 1 (NF1) olduğunu doğrular.
NF1 tanısı için 6 veya daha fazla café-au-lait lekesi ve aksiller/inguinal çillenme temel kriterlerdendir.
2
Sağ bacaktaki kitlenin karakteristik özelliğini ('bir torba solucan' hissi) analiz edin.
Bu tanımlama, pleksiform nörofibromun klinik sunumu ile tam olarak örtüşür.
Pleksiform nörofibromlar, diffüz yayılım gösteren sinir kılıfı tümörleridir ve bu kıvama sahip olmaları ayırıcı tanıda değerlidir.

Anahtar Kavram

Nörofibromatozis Tip 1'de görülen pleksiform nörofibromlar, 'bir torba solucan' hissi veren pathognomonik yumuşak doku kitleleridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 171Soru

44 yaşında bir erkek çocuk, 88 aylıkken infantil spazm tanısı almış ve o dönemdeki EEG'sinde hipsaritmi saptanmıştır. Şu anki başvurusunda ani yere düşme atakları (atonik nöbetler), uykuda jeneralize tonik kasılmalar ve gün içinde gelişen, başlangıç ve bitişi net ayırt edilemeyen, hafif bir bilinç değişikliğinin eşlik ettiği absans benzeri atakları mevcuttur. Fizik muayenesinde bilişsel fonksiyonlarında belirgin gerileme ve entelektüel yetersizlik saptanan bu hastanın klinik özellikleri ve tanısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En olası tanı Lennox-Gastaut sendromudur ve EEG'de 1.51.5-2.52.5 Hz frekansında jeneralize yavaş diken-dalga deşarjları saptanması beklenir.

Cevap

En olası tanı Lennox-Gastaut sendromudur; bu sendromun karakteristik EEG bulgusu 1.51.5-2.52.5 Hz jeneralize yavaş diken-dalga deşarjlarıdır.
Lennox-Gastaut Sendromu (LGS), genellikle 22-88 yaşları arasında başlayan, çoklu nöbet tipleri (en sık tonik, atonik ve atipik absans), bilişsel bozukluk ve karakteristik bir EEG paterni (1.51.5-2.52.5 Hz yavaş diken-dalga deşarjları) ile seyreden ağır bir epileptik ensefalopatidir. Hastaların önemli bir kısmında geçmişte West sendromu öyküsü bulunur. Bu vakadaki tüm klinik bileşenler (geçmişteki infantil spazm, şimdiki atonik düşme atakları ve uykudaki tonik kasılmalar) LGS tanısını doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın özgeçmişini ve mevcut yaşını analiz et
88 aylıkken West sendromu öyküsü olan 44 yaşında bir çocuk.
West sendromu vakalarının yaklaşık %40\%40-5050'si ilerleyen yıllarda Lennox-Gastaut sendromuna evrilir.
2
Nöbet semiyolojisini değerlendir
Atonik (düşme), tonik (uykuda kasılma) ve atipik absans nöbetleri.
Bu nöbet kombinasyonu Lennox-Gastaut sendromunun klasik klinik triadının bir parçasıdır.
3
Gelişimsel durumu ve EEG beklentisini belirle
Bilişsel gerileme mevcut; EEG'de tipik absansın aksine yavaş (<2.5<2.5 Hz) diken-dalglar beklenir.
Lennox-Gastaut tanısı için klinik nöbetler, bilişsel gerileme ve 1.51.5-2.52.5 Hz yavaş diken-dalga deşarjları karakteristik triad oluşturur.

Anahtar Kavram

Lennox-Gastaut Sendromu Tanı Triadı ve West Sendromu Evrimi
Soru 172Soru

Yeni doğan bir bebekte mikrosefali, hipotelorizm (gözlerin birbirine yakın olması) ve yarık damak-dudak saptanıyor. Fizik muayenede üst çenede tek bir santral maksiller kesici diş varlığı dikkat çekiyor. Kraniyal manyetik rezonans görüntülemede (MRGMRG) talamusların orta hatta birleşik olduğu ve telensefalonun iki hemisfer şeklinde bölünmeyerek tek bir ventrikül yapısı oluşturduğu gözleniyor. Bu klinik ve radyolojik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Holoprosensefali

Cevap

Sunulan klinik ve radyolojik bulgular ışığında en olası tanı Holoprosensefali'dir.
Holoprosensefali, embriyolojik dönemde prosensefalonun (ön beyin) iki serebral hemisfer şeklinde bölünememesi sonucu ortaya çıkar. En ağır formu olan alobar tipte, talamuslar orta hatta birleşik kalır ve telensefalon bölünmediği için tek bir geniş ventrikül (monoventrikül) yapısı izlenir. Klinik olarak siklopi (tek göz), hipotelorizm ve yarık damak/dudak gibi şiddetli yüz anomalileri eşlik edebilir. Fizik muayenede saptanan 'tek santral maksiller kesici diş', holoprosensefali spektrumunun en hafif formlarında bile görülebilen çok spesifik bir orta hat belirtecidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Mikrosefali, hipotelorizm, yarık damak-dudak ve tek santral maksiller kesici diş.
Bu bulgular orta hat (midline) gelişim kusurlarına işaret eder ve Holoprosensefali için oldukça karakteristiktir.
2
Radyolojik bulguları değerlendir
Talamusların birleşik olması ve tek bir ventrikül yapısının varlığı.
Bu bulgular ön beynin (prosensefalon) bölünemediğini kanıtlar; bu durum Holoprosensefali'nin alobar tipinde görülür.
3
Tanıyı kesinleştir
Holoprosensefali tanısı konulur.
Klinik orta hat defektleri ve karakteristik monoventrikül/birleşik talamus görüntüsü tanıyı doğrular.

Anahtar Kavram

Holoprosensefali, prosensefalonun gelişimsel bölünme kusuru olup klinik olarak orta hat yüz anomalileri ve karakteristik radyolojik bulgularla seyreder.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 173Soru

99 aylık bir kız çocuk, evde ateşi 38.2C38.2^\circ C ölçüldüğü sırada gelişen, sol kolunda çekilmelerle başlayıp jeneralize tonik-klonik hal alan ve toplam 1818 dakika süren bir nöbet nedeniyle acil servise getirilmiştir. Öyküsünden, akut otitis media tanısıyla 33 gündür oral sefdinir tedavisi aldığı öğrenilmiştir. Fizik muayenesinde fontaneli düz olup, meningeal iritasyon bulgusu saptanmamıştır. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lomber ponksiyon yapılarak beyin omurilik sıvısı incelemesi

Cevap

En uygun yaklaşım, antibiyotik kullanımı ile maskelenmiş olabilecek menenjit riskini dışlamak amacıyla lomber ponksiyon yapılmasıdır.
Hastanın yaşı (99 ay), nöbetin fokal başlangıçlı ve 1515 dakikadan uzun süreli olması (kompleks febril nöbet) LP için güçlü endikasyonlardır. En kritik nokta ise hastanın önceden antibiyotik (sefdinir) kullanıyor olmasıdır; bu durum menenjit semptomlarını maskeleyebileceği için meningeal bulguların yokluğuna güvenilemez ve beyin omurilik sıvısı incelemesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Nöbetin özelliklerinin sınıflandırılması.
Nöbetin fokal başlaması ve 1515 dakikadan uzun sürmesi (1818 dakika) nedeniyle 'Kompleks Febril Nöbet' tanısı konur.
Yönetim planı nöbetin tipine ve süresine göre değişir.
2
Risk faktörlerinin (yaş ve ilaç öyküsü) değerlendirilmesi.
Hastanın 1212 aydan küçük olması ve 33 gündür antibiyotik kullanıyor olması saptanır.
Antibiyotik kullanımı menenjitin klinik bulgularını (ense sertliği vb.) baskılayarak tanıyı zorlaştırabilir (maskelenmiş menenjit).
3
Tanısal girişimin belirlenmesi.
Lomber ponksiyon (LP) kararı verilir.
Kompleks febril nöbetlerde ve özellikle antibiyotik baskısı altındaki süt çocuklarında SSS enfeksiyonu mutlaka BOS incelemesi ile dışlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Kompleks febril nöbet geçiren ve antibiyotik tedavisi alan süt çocuklarında meningeal bulgular olmasa bile menenjit dışlanmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 174Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk, son iki yıldır belirginleşen merdiven çıkma ve koşma sırasında çabuk yorulma şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde baldırlarında belirgin psödohipertrofi saptanıyor; ancak hasta halen desteksiz ayağa kalkabiliyor ve yürüyebiliyor. Laboratuvar incelemesinde serum Kreatin Kinaz (CK) düzeyi 15.00015.000 U/L (N: <200200) olarak bulunuyor. Özgeçmişinde 1818 aylıkken yürüdüğü, soygeçmişinde ise dayısının benzer şikayetleri olduğu ancak 3535 yaşında halen koltuk değneği yardımıyla yürüyebildiği öğreniliyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Becker müsküler distrofi

Cevap

Becker müsküler distrofi
Becker müsküler distrofi (BMD), distrofin genindeki mutasyonlar sonucu oluşur ancak DMD'den farklı olarak protein fonksiyonu kısmen korunur. Bu durum klinik tablonun daha geç başlamasına ve daha yavaş ilerlemesine neden olur. Hastanın 1313 yaşında halen ambule olması ve ailede X'e bağlı geçişi destekleyen dayı öyküsü ile çok yüksek CK düzeyi, BMD tanısını kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik seyrin hızı ve ambülasyon durumunu değerlendir.
Hastanın 1313 yaşında halen yürüyor olması, klinik seyrin Duchenne'e göre daha hafif olduğunu gösterir.
DMD ve BMD ayrımında en kritik klinik fark yürüme yeteneğinin kaybedildiği yaştır (1212 yaş sınırı).
2
Laboratuvar bulgularını (CK düzeyi) yorumla.
15.00015.000 U/L gibi aşırı yüksek bir CK düzeyi, distrofinopatiler (DMD/BMD) için tipiktir.
Diğer miyopatilerde veya SMA gibi nörojenik hastalıklarda CK bu kadar yüksek düzeylere ulaşmaz.
3
Aile öyküsü üzerinden kalıtım kalıbını belirle.
Maternal dayı tutulumu, hastalığın X'e bağlı resesif kalıtıldığını kanıtlar.
Bu bulgu, otozomal kalıtılan Limb-girdle miyopatilerini dışlamaya yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Becker Müsküler Distrofi (BMD) Tanısı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 175Soru

55 yaşında bir erkek çocuk, sık düşme ve merdiven çıkmada zorluk şikayetleri ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki baldırın (gastroknemius kasları) yaşına göre oldukça hacimli olduğu, ancak bu bölgenin palpasyonda yumuşak ve güçsüz olduğu saptanıyor. Bu fizik muayene bulgusunun patofizyolojik temeli aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kas dokusunun yerini yağ ve bağ dokusunun alması

Cevap

Kas dokusunun yerini yağ ve bağ dokusunun alması
Kas dokusunun yerini yağ ve bağ dokusunun alması seçeneği doğrudur çünkü Duchenne kas distrofisinde distrofin proteini yokluğu kas liflerinin stabilitesini bozar, lifler zamanla ölür ve bu boşluklar yağ hücreleri ve fibröz doku ile dolar. Bu durum baldırlarda hacimsel bir artışa (psödohipertrofi) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki temel klinik bulguyu tanımla.
Baldırlardaki hacim artışı 'psödohipertrofi' (yalancı büyüme) olarak adlandırılır.
Duchenne Kas Distrofisi'nin (DMD) en karakteristik erken klinik bulgularından biridir.
2
Bulgunun altında yatan histopatolojik süreci hatırla.
Distrofin eksikliği nedeniyle kas lifleri parçalanır (nekroz).
Kas liflerinin kaybı sonucunda bölgede atrofi gelişmesi beklenirken, vücut bu boşluğu farklı dokularla doldurur.
3
Hacim artışına neden olan doku tipini belirle.
Kaybolan kas dokusunun yerini yoğun yağ (adipoz) ve fibröz bağ dokusu alır.
Bu doku değişimi kasın dışarıdan büyük görünmesine neden olur ancak fonksiyonel bir kas gücü sağlamaz.

Anahtar Kavram

DMD'de psödohipertrofi, kas liflerinin ilerleyici kaybı ve yerini yağ/bağ dokusunun alması sonucunda oluşur.
Soru 176Soru

Klinik muayenesinde yaygın hipotoni, derin tendon reflekslerinde kayıp ve dil fasikülasyonları saptanan üç aylık bir bebekte, Spinal Müsküler Atrofi (SMA) ön tanısını kesinleştirmek amacıyla öncelikle yapılması gereken altın standart tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: SMN1 geninde homozigot delesyon analizi

Cevap

Spinal Müsküler Atrofi (SMA) tanısında altın standart yöntem moleküler genetik analiz ile SMN1 genindeki homozigot delesyonun gösterilmesidir.
SMA Tip 1 hastalarının yaklaşık %95-98'inde SMN1 geninin 7. ekzonunda homozigot delesyon bulunur. Bu nedenle klinik şüphe varlığında ilk istenmesi gereken ve tanıyı kesinleştiren tetkik genetik analizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları (hipotoni, arefleksi, fasikülasyon) değerlendir.
Bu bulgular bir ön boynuz hücresi (alt motor nöron) hastalığına işaret eder.
SMA, spinal korddaki ön boynuz hücrelerinin dejenerasyonu ile karakterizedir.
2
Tanıyı kesinleştirecek en duyarlı ve özgül testi seç.
SMN1 geni delesyon analizi.
Hastaların büyük çoğunluğunda moleküler temelde bu genetik bozukluk yatmaktadır.

Anahtar Kavram

SMA tanısında moleküler genetik testlerin (SMN1 delesyon analizi) birincil önemi.
Soru 177Soru

55 yaşındaki bir erkek çocuk, gece uykusunun ilk saatlerinde aniden uyanmış; yüzünde belirgin solukluk, yoğun terleme ve mide bulantısı şikayetleri gelişmiştir. Çocuk midesinin bulandığını söyledikten hemen sonra kusmuş, ardından gözleri sağ üst köşeye doğru sabitlenmiş ve çevresiyle iletişimi kesilmiştir. Yaklaşık 3030 dakika süren bu tablonun ardından çocukta kısa süreli bir şaşkınlık evresi gözlenmiş ve ardından derin bir uykuya dalmıştır. Öyküsünden benzer bir atağın bir yıl önce de olduğu öğrenilmiştir. Fizik muayenesi ve nörolojik gelişimi normal olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Panayiotopoulos sendromu

Cevap

Panayiotopoulos sendromu
Vakadaki otonomik bulgular (solukluk, terleme, kusma), nöbetin uzun sürmesi (3030 dakika - status otonomikus) ve gece uykusunda ortaya çıkması, 55 yaşındaki bir çocuk için Panayiotopoulos sendromunun (selim otonomik fokal epilepsi) klasik özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve nöbet zamanlamasını değerlendir.
55 yaşındaki bir çocukta uykuda gelişen bir olay mevcuttur.
Panayiotopoulos sendromu tipik olarak 33-66 yaş arası çocuklarda ve sıklıkla uykunun ilk saatlerinde ortaya çıkar.
2
Nöbetin semiyolojisini (belirtilerini) analiz et.
Otonomik bulgular (kusma, solukluk, terleme) ve göz devirmesi saptanmıştır.
Otonomik semptomlar bu sendromun en karakteristik özelliğidir ve vakaların çoğunda kusma görülür.
3
Nöbet süresini ve post-iktal dönemi incele.
Nöbet 3030 dakika sürmüş (status otonomikus) ve ardından şaşkınlık evresi gözlenmiştir.
Panayiotopoulos sendromunda nöbetlerin yarısından fazlası 3030 dakikadan uzun sürer; bu durum epileptik bir süreç olduğunu destekler.

Anahtar Kavram

Panayiotopoulos sendromu, otonomik semptomların baskın olduğu, uzun süreli seyredebilen ancak prognozu mükemmel olan bir selim çocukluk çağı fokal epilepsisidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 178Soru

18 yaşındaki bir hasta, her iki kulakta ilerleyici işitme kaybı ve çınlama şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan kraniyal manyetik rezonans (MR) görüntülemede bilateral vestibüler schwannom (akustik nörom) saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nörofibromatozis Tip 2

Cevap

Nörofibromatozis Tip 2
Bilateral vestibüler schwannom (akustik nörom) saptanması, Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) için en ayırt edici ve tanı koydurucu bulgudur. NF2'nin genetik defekti 22. kromozom üzerindeki merlin proteinini kodlayan gendedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastadaki ana bulgu bilateral vestibüler schwannomdur.
İşitme kaybı ve çınlama, 8. kraniyal sinir (vestibülokohlear sinir) üzerindeki tümör baskısını gösterir.
2
Tanı kriterlerini hatırla
Bilateral vestibüler schwannom varlığı NF2 için tanı koydurucudur.
NF2 tanısı genellikle kraniyal MR ile saptanan bilateral vestibüler schwannomlar veya birinci derece akrabada NF2 varlığına ek olarak tek taraflı vestibüler schwannom ile konur.

Anahtar Kavram

Nörofibromatozis Tip 2 (NF2), bilateral akustik nöromlar (vestibüler schwannomlar) ile karakterize otozomal dominant geçişli bir nörokütanöz sendromdur.

Daha Fazla Pratik

Nörofibromatozis Tip 2'de eşlik edebilen diğer santral sinir sistemi tümörleri (menenjiyomlar ve ependimomlar) ile juvenil posterior subkapsüler katarakt varlığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 179Soru

Tekrarlayan hipoglisemi atakları ve mikropenis nedeniyle tetkik edilen 33 aylık bir erkek bebeğin fizik muayenesinde nistagmus ve boy kısalığı saptanmıştır. Hastanın çekilen kraniyal MRG'sinde septum pellucidumun izlenmediği ve optik kiazmanın oldukça ince olduğu bildirilmiştir. Bu klinik ve radyolojik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Septo-optik displazi

Cevap

Septo-optik displazi (De Morsier sendromu)
Septo-optik displazi, nistagmusun nedeni olan optik sinir hipoplazisi, hipoglisemi ve mikropenisin nedeni olan hipofiz yetmezliği ve radyolojik olarak saptanan septum pellucidum yokluğu ile karakterize klasik bir sendromdur. Bu üçlü bulgu kümesi tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Hipoglisemi ve mikropenis varlığı, hipotalamo-hipofizer aks disfonksiyonuna (panhipopituitarizm veya izole büyüme hormonu eksikliği) işaret eder.
Yenidoğan veya süt çocuğu döneminde mikropenis ile birlikte görülen hipoglisemi, konjenital hipofiz yetmezliğinin klasik bir göstergesidir.
2
Radyolojik ve oftalmolojik bulguların birleştirilmesi
Septum pellucidum agenezisi ve optik sinir hipoplazisi (nistagmus ile klinikleşen), hipofiz defekti ile birleştiğinde klasik triad tamamlanır.
Septo-optik displazi tanısı için bu üç bulgudan en az ikisinin varlığı yeterlidir.

Anahtar Kavram

Septo-optik displazi (De Morsier sendromu) triadı: Optik sinir hipoplazisi, hipotalamo-hipofizer disfonksiyon ve orta hat beyin defektleri (septum pellucidum veya korpus kallozum agenezisi).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 180Soru

Yenidoğan döneminde tiz sesle ağlama, opistotonus postürü ve apne atakları ile getirilen 10 günlük erkek bebeğin fizik muayenesinde oksipital bölgede ensefalosel saptanıyor. Çekilen kraniyal MRG'de dördüncü ventrikülün kistik dilatasyonu, serebellar vermisin hipoplazisi ve beyin sapında 'molar diş' görünümü izlenmiyor, ancak posterior fossanın kistik genişlemesi ile birlikte tentoriumun yukarı doğru yer değiştirdiği görülüyor. Hidrosefali bulgularının da eşlik ettiği bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dandy-Walker Malformasyonu

Cevap

Dandy-Walker Malformasyonu
Dandy-Walker Malformasyonu; serebellar vermisin tam veya kısmi agenezisi, dördüncü ventrikülün posterior fossayı dolduracak şekilde kistik dilatasyonu ve torcular herophili ile tentoriumun yukarı doğru yer değiştirmesi (geniş posterior fossa) triadı ile karakterizedir. Olguda tarif edilen tüm radyolojik bulgular bu tanıyı işaret etmektedir. Ayrıca hidrosefali ve ensefalosel eşlik edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguları analiz et.
Posterior fossa kistik genişlemesi, vermis hipoplazisi, tentorium elevasyonu ve hidrosefali mevcut.
Bu bulgular spesifik bir malformasyonun tanı kriterleridir.
2
Ayırıcı tanıları dışla.
Molar diş bulgusunun olmaması Joubert sendromunu, posterior fossanın geniş olması (küçük olmaması) Chiari malformasyonlarını dışlar.
Radyolojik detaylar (molar diş, posterior fossa boyutu) bu sendromları birbirinden ayırır.
3
Bulguları en uygun tanı ile eşleştir.
Serebellar vermis agenezisi/hipoplazisi, 4. ventrikülün kistik dilatasyonu ve genişlemiş posterior fossa (torcular herophili'nin yukarı yer değiştirmesi) Dandy-Walker malformasyonunun klasik triadıdır.
Tanı kriterleri tam olarak karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

Dandy-Walker Malformasyonu triadını (vermis agenezisi, kistik 4. ventrikül, geniş posterior fossa) diğer arka çukur anomalilerinden (Joubert, Chiari) ayırabilmek.
ÖncekiSayfa 9 / 15Sonraki