Tüm alıştırma soruları

Güzel sanatlar; kullanılan malzemeye ve kendilerini ifade ediş biçimlerine göre plastik (görsel), fonetik (işitsel) ve dramatik (ritmik) sanatlar olmak üzere çeşitli dallara ayrılır.

Buna göre, edebiyatın güzel sanatlar içindeki yerini ve temel özelliklerini belirleyen aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Aşağıdaki dizelerde (sol sütun) yer alan en belirgin edebi sanatları, sağ sütundaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Gül yüzün görmek için can atar pervâneler,
Aşkının zincirine bağlıdır dîvâneler,
Dertli gönlüme mesken olur hep meyhâneler,
Hangi bir dertten yana gözyaşı döker beşer?

Yukarıdaki dörtlükle ilgili olarak;

I. Şiirin ahenk analizinde sözcük kökleri doğru ayrıştırıldığında dizeler arasında dört ses benzerliğine dayanan zengin kafiye olduğu görülür.
II. Ek halindeki redif belirlenirken kök sınırının karıştırılması durumunda, "-neler" kısmı redif kabul edilerek kafiye türü yanlışlıkla "tam kafiye" veya "yarım kafiye" olarak saptanabilir.
III. Şiir, hece ölçüsünün 7+7 duraklı 14'lü kalıbıyla yazılmıştır.
IV. Hem ek hem de kelime biçiminde redife yer verilmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Modern biyoteknolojik yöntemlerin tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde uygulanması, verimliliği artırmanın yanı sıra çeşitli ekolojik ve etik tartışmaları da beraberinde getirmektedir.

Buna göre;

I. Somatik hücre çekirdek transferi yöntemiyle klonlanan bir memelinin çekirdek DNA'sı çekirdek donörü ile aynıyken, mitokondriyal DNA'sı yumurta hücresini veren birey ile aynıdır.
II. GDO'lu (Genetiği Değiştirilmiş Organizma) tarım ürünlerinin polenleri aracılığıyla yabani akrabalarına gen aktarması, ekosistemde istenmeyen dirençli türlerin oluşmasına ve biyoçeşitliliğin zarar görmesine neden olabilir.
III. Modern biyoteknolojik ıslah çalışmaları, yapay seçilimden farklı olarak sadece aynı türün bireyleri arasındaki genetik varyasyonun kullanılmasına olanak tanır.
IV. Biyoetik, biyoteknolojik uygulamaların sadece insan sağlığı üzerindeki etkilerini değil; hayvan refahı, ekolojik denge ve sosyoekonomik haklar gibi unsurları da kapsayan ahlaki bir çerçeve sunar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Günümüzde modern biyoteknolojik yöntemler tarımsal verimliliği artırmak ve hayvancılıkta ıslah çalışmalarını hızlandırmak amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu çalışmalar beraberinde bazı etik tartışmaları da getirmektedir.

Aşağıda verilen biyoteknolojik uygulama terimlerini, bu uygulamaların temel mekanizmaları veya kapsamlarıyla eşleştiriniz.

Modern biyoteknolojik yöntemlerden biri olan "Somatik Hücre Çekirdek Transferi" (hayvan klonlama) yöntemiyle bir canlı üretilmesi süreci aşağıda özetlenmiştir:

* $A$ canlısından alınan bir meme hücresinin çekirdeği çıkarılıyor.
* $B$ canlısından alınan olgun bir yumurta hücresinin çekirdeği uzaklaştırılıyor.
* $A$ canlısından alınan çekirdek, $B$ canlısından alınan çekirdeksiz yumurta hücresine özel yöntemlerle aktarılıyor.
* Elde edilen yapı uygun bir besiyerinde embriyoya dönüşene kadar çoğaltılıyor.
* Oluşan embriyo, $C$ canlısının (taşıyıcı anne) rahmine yerleştirilerek normal gebelik süreci sonunda $D$ canlısı (klon) dünyaya geliyor.

Buna göre, gerçekleştirilen bu biyoteknolojik uygulama ve sonuçları ile ilgili;

I. $D$ canlısının fenotipinin oluşumunda $A$ canlısının çekirdek DNA'sı ve $B$ canlısının mitokondriyal DNA'sı birlikte rol oynar.
II. $D$ canlısı ile $C$ canlısı arasında genetik bir akrabalık bulunmaz.
III. Bu yöntem, nesli tükenme tehlikesi altındaki türlerin korunmasında kullanılabilen bir tekniktir ancak popülasyon içindeki genetik varyasyonu artırmaz.
IV. $D$ canlısının tüm kalıtsal özellikleri, çekirdek vericisi olan $A$ canlısı ile tamamen aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Güzel sanatlar; kullanılan malzemenin niteliğine, bu malzemenin işleniş biçimine ve hitap ettiği duyu organına göre geleneksel olarak plastik (görsel), fonetik (işitsel) ve dramatik (ritmik) sanatlar olmak üzere üç temel gruba ayrılır.

Aşağıdaki tabloda bazı sanat dalları, bu dalların icrasında kullanılan temel malzemeler ve dahil oldukları gruplar eşleştirilmiştir:

Bu tablodaki numaralanmış eşleştirmelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

I. Modern astronomide galaksiler, milyonlarca yıldızın, gaz ve toz bulutlarının kütle çekimiyle bir arada tutulduğu devasa sistemler olarak tanımlanır. Samanyolu, sarmal yapıda bir galaksi olup güneş sistemimizi barındırır.

II. Gökyüzü o gece derin bir sessizliğe bürünmüş, yıldızlar ise uçsuz bucaksız karanlıkta birer inci tanesi gibi parlamaktaydı. Sessizliği sadece uzaktan gelen baykuş sesleri bozuyor, gecenin gizemi ormanın derinliklerine doğru uzanıyordu.

Bu iki metin karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Edebî metinlerin sınıflandırılmasında temel alınan ölçütler; metnin yazılış amacı, gerçeklikle ilişkisi ve dilin hangi işlevde kullanıldığıdır; bu doğrultuda hikâye anlatmaya bağlı sanatsal metinler, fıkra ise öğretici metinler grubunda değerlendirilir.

I. Metin: Küçük Ağa, paltosuna iyice sarıldı. Sakarya’nın o sert rüzgârı yüzünü kamçılıyordu. Ankara’da duyduğu havadisler zihninde bir bir canlandı; Anadolu’nun her yanından gelen o çığlıklar artık bir karara varması gerektiğini fısıldıyordu.

II. Metin: Günlük, bir kimsenin başından geçen olayları, o günün tarihini belirterek ve her günün sonunda sıcağı sıcağına kaleme aldığı yazılardır. Bu tür metinler, yazarın iç dünyasını yansıtması bakımından içten ve öznel bir nitelik taşır.

Yukarıdaki metin parçaları dikkate alındığında, bu metinlerin sınıflandırılması ve özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıdaki tabloda edebi metinlerin sınıflandırılmasında kullanılan bazı ana kategoriler ve bu kategorilere ait belirleyici özellikler verilmiştir. Sol sütundaki metin türü gruplarını sağ sütundaki doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Güzel sanatlar; kullanılan malzemeye, ifade biçimine ve hitap ettikleri duyulara göre fonetik (işitsel), plastik (görsel) ve dramatik (ritmik) sanatlar olarak üç temel başlık altında toplanır. Edebiyat, malzemesinin 'dil' ve 'ses' olması, temelinde işitselliğin bulunması nedeniyle bu sınıflandırmada fonetik sanatlar içerisinde yer alır.

Buna göre, aşağıda verilen sanat dallarından hangisi, temel malzemesinin niteliği ve sınıflandırmadaki yeri bakımından edebiyat ile aynı grupta yer alır?

Aşağıdaki metin türlerini, edebî metinlerin ve öğretici metinlerin sınıflandırılması tablosundaki doğru kategorileriyle eşleştiriniz.

Derdimi söylesem şu yüce dağa,
Bülbül feryat eder indiği bağa,
Selâm verdim bugün gelen her sağa,
Yazık oldu ömürdeki bu çağa.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsurlardan olan kafiye ve redif, dize sonlarındaki ses benzerliklerine dayanır. Aşağıdaki dizelerde yer alan ahenk unsurlarını, karşılarında verilen doğru kavramlarla eşleştiriniz.

Bahar geldi yine güller açıldı,
Dünyaya mis gibi koku saçıldı,
Aşkın şarabından meyden içildi,
Gönül kuşum kanat açtı uçmaya.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki ahenk unsurlarından hangisi doğrudur?

Aşağıdaki dizelerde kullanılan kafiye (uyak) türlerini, dize sonlarındaki ses benzerliklerini dikkate alarak uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Kömür gözlüm, ne bakarsın yollara?
Gönül verdin şimden gerü ellere.
Düştüm ben de bitmez acı dillere,
Mecnun olup gezdim sahra çöllere.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda verilen şiir parçalarını, mısra sonlarındaki ses benzerliklerine göre ilgili kafiye türleriyle eşleştiriniz.

Mısır ve Doğu Akdeniz medeniyetlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri en eskiden en yeniye doğru kronolojik olarak sıralayınız.