Tüm alıştırma soruları

İlk Türk-İslam devletlerinin kuruluş ve kurumsallaşma süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri en erken tarihten en geç tarihe doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Salonun ortasında öylece durup duvardaki saate baktım. "Her şey bitti mi yani?" diye geçirdim içimden. Annemin o son bakışı hiç gitmiyordu gözümün önünden. Ama şimdi bunları düşünmenin sırası değildi. Bir karar vermem gerekiyordu. Buradan hemen uzaklaşmalı mıydım?

Bu parçada kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tiyatro terimlerini yanlarında verilen doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait bir metinden alınan şu dörtlüğü inceleyiniz:

*Alp Er Tunga öldi mü?*
*Isız ajun kaldı mu?*
*Ödlek öçin aldı mu?*
*Emdi yürek yırtılur.*

Bu dörtlüğün nazım türü ve bu türün Halk edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıda verilen İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü dönem ürünlerini, bu ürünlerin temel özelliklerini yansıtan tanımlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Fuzûlî’nin ünlü "Su Kasidesi"nden alınan aşağıdaki beyitler karışık olarak verilmiştir:

I. *Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlara su*
*Kim bu denli dutuşan odlara kılmaz çâre su*

II. *Suya virsün bağbân gülzârı zahmet çekmes��n*
*Bir gül açılmaz yüzün tek virse bin gülzâra su*

III. *Yümn-i na'tünden güher olmış Fuzûlî sözleri*
*Ebr-i nîsândan dönen tek lü'lü-i şeh-vâra su*

Bu beyitlerin yapısal ve tematik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

"Bence edebiyat, her şeyden önce insanın kendisini keşfetme yolculuğudur. Kim ne derse desin, bir yazar önce kendi ruhunun derinliklerine inmeli, oradaki fırtınaları kâğıda dökmelidir. Bilimsel gerçekler, ispatlar veya toplumu bir şeye ikna etme çabası benim kalemime göre değil. Ben sadece kendi doğrularımı, kendi dünyamdan seslenerek, samimi bir dille anlatıyorum."

Bu parçanın dil, anlatım ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki öğretici metin türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir?

Aşağıda verilen edebi akımları, bu akımların temel dayanağını oluşturan anahtar kavramlarla eşleştiriniz.

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı geleneği içinde yer alan ve Türklerin bir kurttan türediğini ya da bir demir dağı eriterek özgürlüğüne kavuştuğunu anlatan Bozkurt ve Ergenekon destanları, aşağıdaki Türk devletlerinden hangisine aittir?

Aşağıdaki İslamiyet öncesi Türk destanlarını, ait oldukları toplulukların tarih sahnesine çıkış dönemlerini (eskiden yeniye) dikkate alarak kronolojik olarak sıralayınız.

Türk edebiyatının ve tarihinin ilk yazılı belgeleri sayılan Orhun (Göktürk) Yazıtları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig, alegorik (sembolik) bir eserdir. Eserdeki dört ana karakter, belirli kavramları temsil etmektedir. Aşağıdaki karakterleri temsil ettikleri kavramlarla eşleştiriniz.

Yusuf Has Hacib tarafından 11. yüzyılda kaleme alınan *Kutadgu Bilig*, alegorik (sembolik) bir eserdir. Eserdeki dört ana karakterden biri olan ----, "akıl ve bilgiyi" temsil eder; aynı zamanda vezir Ay Togdı'nın oğludur.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Kaşgarlı Mahmut tarafından 11. yüzyılda kaleme alınan Divânu Lugâti't-Türk eseriyle ilgili aşağıda verilen unsurları, bu unsurların eserdeki işlevleri veya özellikleri ile eşleştiriniz.

Bir tarih araştırmacısı, insanlık tarihinin farklı dönemlerine ait şu iki çalışma konusunu incelemektedir:

* I. Çalışma: Diyarbakır yakınlarında yer alan ve tarıma geçiş evresinin görüldüğü, neolitik döneme ait Çayönü yerleşkesindeki sosyo-ekonomik yapının tespiti.
* II. Çalışma: Hititler ile Mısır arasında MÖ 1280 civarında imzalanan ve tarihin ilk yazılı antlaşması olarak bilinen Kadeş Barış Antlaşması'nın diplomatik sonuçlarının analizi.

Buna göre, araştırmacının yürüttüğü çalışmalarda sergilediği aşağıdaki tutumlardan hangisi tarih biliminin tanımı, konusu, özellikleri ve yöntemi açısından tamamen doğrudur?

"Türk dillerini toplayan sözlük" anlamına gelen bu eser, Türk kültür ve dil tarihinin en önemli kaynaklarından biridir. Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan eserde sadece kelime anlamları verilmemiş; aynı zamanda o döneme ait sav, sagu ve koşuk örneklerine de yer verilmiştir. Türk dünyasını gösteren ilk haritayı da bünyesinde barındıran bu eser, Araplara Türkçenin gücünü göstermek ve bu dili onlara öğretmek amacıyla kaleme alınmıştır.

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun Dönemi romanlarında "hayal-hakikat çatışması" ve "marazi iç dünyalar" bireysel temalar��n odağını oluşturur. Dönemin iki büyük romancısı Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf, bu temaları farklı anlatım teknikleri ve kurgusal derinliklerle işlemişlerdir.

Bu iki yazarın roman dünyaları ve yapıtları hakkında verilen;

I. Halit Ziya Uşaklıgil, *Mai ve Siyah* romanında Ahmet Cemil'in şahsında Servet-i Fünun neslinin hayalleri ile gerçekler arasındaki çatışmayı sosyal çevre ve basın hayatıyla ilişkilendirerek ele alırken; Mehmet Rauf *Eylül* romanında sosyal çevreyi neredeyse tamamen dışarıda bırakarak Necip, Suat ve Süreyya arasındaki aşkı bireylerin iç dünyalarındaki dalgalanmalarla sınırlandırır.
II. Halit Ziya'nın *Aşk-ı Memnu*’daki Bihter’i ile Mehmet Rauf'un *Eylül*’deki Suat’ı, yasak bir aşka sürüklenme yönüyle benzerlik gösterseler de Suat bu durumu ahlaki bir sorgulama ve toplumsal normların baskısıyla içsel bir azaba dönüştürürken, Bihter’in trajedisi daha çok tutku, kıskançlık ve sınıfsal konumunu koruma kaygısından beslenir.
III. Mehmet Rauf, romanlarında *Ferda-yı Garam* ve *Genç Kız Kalbi* gibi eserlerde de görüleceği üzere Halit Ziya’ya kıyasla daha süslü, Arapça-Farsça tamlamalarla yüklü ve Türkçenin dil bilgisi kurallarını zorlayan, kelime kadrosu daha geniş bir üslup tercih etmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan bazı beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olduğu nazım türleri verilmiştir. Bu beyitleri ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen öğretici metin alıntılarını, üslup ve içerik özelliklerine göre temsil ettikleri öğretici metin türleriyle eşleştiriniz.

Dede Korkut Hikâyeleri'nde yer alan aşağıdaki anlatıları, bu anlatıların merkezinde yer alan tematik/motifsel özellikler ve kültürel arka planlarıyla eşleştiriniz.