Tüm alıştırma soruları

Aşkın aldı benden beni
Bana seni gerek seni
Ben yanarım dünü günü
Bana seni gerek seni

Yunus Emre'ye ait bu dörtlüğün nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Geçiş Dönemi Türk edebiyatının önemli yapıtlarından biri olan Atabetü'l-Hakayık, hem Karahanlı yazı dilinin özelliklerini yansıtması hem de barındırdığı ahlaki-didaktik ögelerle döneminin zihniyetini ortaya koyması bakımından büyük önem taşır. Bu eser, biçimsel yapısı ve içeriğiyle İslamiyet öncesi Türk şiir geleneği ile İslami devrin yeni nazım şekillerini bünyesinde birleştirir.

Buna göre Atabetü'l-Hakayık ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yücelerden yüce gördüm
Erbabsın sen koca Tanrı
Alim okur kelamından
Sen dilersin hece Tanrı

Bu dörtlük, içerik ve üslup özellikleri dikkate alındığında dinî-tasavvufî halk edebiyatı nazım türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

18. yüzyılda yaşamış olan şair, Klasik Türk şiirinin son büyük temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Şiirlerinde Sebk-i Hindi akımının sembolik, kapalı ve imgeci anlatımını zirveye taşımıştır. Mevlevi kültürünün derin tasavvufi düşüncesiyle yoğrulmuş olan sanatçı; soyut kavramları somutlaştırarak anlatmada, alışılmamış bağdaştırmalara yer vermede oldukça başarılıdır. Aşkın tasavvufi mertebelerini alegorik bir yolculuk üzerinden anlattığı ünlü mesnevisi, edebiyatımızın bu türdeki en olgun eserlerindendir.

Bu parçada edebi şahsiyeti ve alegorik mesnevisi hakkında bilgi verilen şair ile eseri aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Odanın soğuk havası tenine çarptıkça ürperiyordu. Masanın üzerindeki eski fotoğrafa bakıp derin bir iç çekti. 'Neden hâlâ buradayım?' diye sordu kendi kendine. Gitmeliydim, o treni kaçırmamalıydım. Şimdi o uzak şehirde, bambaşka bir hayatın eşiğinde olabilirdim. Ama korktum. Kendimi bildim bileli hep aynı korkunun esiri oldum. Şimdi bu karanlık odada geçmişin hesaplaşmasını yapmanın ne yararı var?

Bu parçada ağırlıklı olarak kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat I. Dönem sanatçıları edebiyatı toplumu eğitmek, sosyal aksaklıkları dile getirmek ve halka yeni fikirler aşılamak için bir araç olarak görmüşlerdir. Tanzimat II. Dönem sanatçıları ise değişen siyasi ve sosyal koşulların da etkisiyle "sanat sanat içindir" ilkesine yönelmiş, estetik değeri ve bireysel duyarlılıkları ön plana çıkaran bir edebi çizgi benimsemişlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Tanzimat II. Dönem sanatçılarının edebi anlayışını veya bu anlayış doğrultusunda verdikleri eserlerin özelliklerini yansıtan bir durum değildir?

Divan edebiyatında 17. ve 18. yüzyıllar; klasik yapının genel hatlarıyla korunduğu ancak Sebk-i Hindi, hikemi tarz ve mahallileşme gibi edebi yönelimlerle şiir dünyasının çeşitlendiği bir arayış ve yenilenme dönemidir. Bu dönem şairleri ve yönelimleri hakkında araştırma yapan bir öğrenci, hazırladığı çalışma kartlarına şu bilgileri yazmıştır:

I. Kart: 17. yüzyılda hiciv ve kaside türünün en büyük ustası kabul edilen şair, gür sesli söyleyişi ve sınır tanımayan övgü/yergi üslubuyla tanınır; edebiyatımızda *Siham-ı Kaza* adlı eseriyle derin bir iz bırakmıştır.
II. Kart: 17. yüzyılda Sebk-i Hindi akımının Türk edebiyatındaki ilk temsilcilerinden olan şair, gazellerinde derin bir melankoli, tasavvufi eğilimler ve kapalı bir imge dünyası kurgulamıştır.
III. Kart: 18. yüzyılda mahallileşme akımının zirve ismi olarak şiir dilini halk söyleyişlerine yaklaştırmış, Lale Devri'nin neşesini ve somut İstanbul hayatını şarkı ve gazellerinde işlemiştir.
IV. Kart: 18. yüzyılın sonunda Sebk-i Hindi akımının son büyük temsilcisi olarak ortaya çıkmış; sembolik ve alegorik bir üslupla kaleme aldığı *Hüsn ü Aşk* mesnevisiyle tanınmıştır.
V. Kart: 18. yüzyılda Nabi'nin açtığı çığırı takip ederek hikemi tarzda şiirler yazmı��; sade bir dille halkın günlük yaşamını ve somut mekân tasvirlerini şiire aktararak mahallileşme akımının kuramsal temellerini atmıştır.

Bu kartların hangisinde verilen bilgi, temsil ettiği şairin edebi yönelimi ve üslup özellikleriyle çelişmektedir?

Odanın köşesindeki eski dolabın gıcırtısı... Zehra'nın getirdiği çay bardakları neden hep çatlak olurdu? Çatlak. Bir kere de alnından yaralanmış bir at görmüştüm çocukken. Kasabanın tozlu meydanında. Babam elimden tutuyordu. Elimi ne sıkı sıkıya kavrardı öyle. Şimdi avuçlarım bomboş. Bu otel odası da boş. Masadaki yarım kalmış sigara paketi... Kaç gün oldu buraya geleli? Üç mü, dört mü? Zamanı saymak ne anlamsız. Duvar saatini kurmayı dün gece yine unuttum. Unutmak, kurtulmaktır derdi emekli öğretmen. Sahi, o adam nereye gitti? Herkes gidiyor.

Bir romandan alınan bu parçada kahramanın iç dünyasının yansıtılmasında öne ��ıkan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen bu şairlerin belirleyici edebi özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Atabetü'l-Hakayık eseriyle ilgili sol sütunda verilen kavram ve özellikleri, sağ sütunda yer alan doğru karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Sakın terk-i edebden kûy-ı mahbûb-ı Hudâ'dır bu
Nazargâh-ı ilâhîdir makâm-ı Mustafâ'dır bu

Nâbî’ye ait bu beyit, konusu ve içerdiği anahtar kavramlar dikkate alındığında aşağıdaki Divan edebiyatı nazım türlerinin hangisine örnek oluşturur?

Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat II. Dönem sanatçılarını, sağ sütunda verilen kendileriyle özdeşleşmiş meşhur eserleriyle eşleştiriniz.

A��ağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olduğu nazım türleri verilmiştir. Verilen beyitleri ait oldukları nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen klasik Türk edebiyatı şiir parçalarını, sağ sütundaki uygun nazım biçimi ve nazım türü sınıflandırmalarıyla eşleştiriniz.

Aşağıdaki edebi metin kesitlerini, bu kesitlerde kullanılan anlatıcı ve bakış açısı türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitleri, bir gazelin yapısal özellikleri (matla, ara beyit, makta) ve kafiye düzeni dikkate alınarak baştan sona doğru sıralayınız.

Aşağıda divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekillerinin bazı belirgin özellikleri ve bu nazım şekillerinin adları verilmiştir. Özellikleri ilgili oldukları nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyat�� şairleri ile sağ sütunda verilen belirleyici edebi özellikleri ve eserlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen dinî-tasavvufî halk edebiyatı nazım türlerini, sağ sütunda yer alan tanımlarıyla eşleştiriniz.

Atabetü'l-Hakayık eseriyle ilgili sol sütunda verilen yapısal ve içeriksel özellikleri, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.