Tüm alıştırma soruları

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılmasıyla Osmanlı Hükümeti hukuken yok sayılmıştır. Ancak İtilaf Devletleri, Lozan'da toplanacak barış konferansına İstanbul Hükümeti'ni de davet ederek Türk tarafı arasındaki görüş ayrılıklarından faydalanmayı amaçlamıştır. Bu gelişme üzerine TBMM, 1 Kasım 1922'de aldığı kararla saltanatı kaldırmıştır.

Bu tarihsel gelişmeler ve dönemin koşulları dikkate alındığında, saltanatın kaldırılması ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Bir edebiyat öğretmeni, tahtaya Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki iki farklı yönelimi örneklemek üzere şu şiir parçalarını yazmıştır:

I. Şiir:
*Kim söylemiş beni*
*Süheyla'ya vurulmuşum diye?*
*Kim görmüş, ama kim,*
*Elini öptüğümü Şirin'in,*

II. Şiir:
*Biliriz biz o evleri,*
*İçlerinde ne dolaplar dönüyor;*
*Biliriz sönük mumlar gibi*
*Orda hayatlar sönüyor.*

Bu şiirlerin temsil ettiği anlayışlar ve özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı Devleti'nin Klasik Dönemi'nde Divan-ı Hümayun'da askeri davalara bakan, kadı ve müderris atamalarını gerçekleştiren, aynı zamanda örfi ve şer'i davaların temyiz merci olarak görev yapan bir devlet görevlisi bulunmaktaydı. Bu görevli, ilmiye sınıfına mensup olup adalet ve eğitim bürokrasisinin yönetiminden sorumluydu.

Buna göre, özellikleri belirtilen ve Divan-ı Hümayun'un asli üyelerinden olan bu görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf Akçura, 1904 yılında kaleme aldığı *Üç Tarz-ı Siyaset* adlı makalesinde şu tespitte bulunmuştur:

'Müşterek bir vatan üzerinde yaşayan çeşitli unsurlardan, aralarındaki din ve soy farklarına bakılmaksızın eşit haklar verilerek yeni bir ulus (Osmanlı milleti) meydana getirmek hayaldir. Çünkü Hristiyan tebaa kendi milli kimliklerini kazanmış ve ayrılıkçı yola girmiştir. Bu şartlar altında, devletin geleceğini korumak için imparatorluk içindeki Türk unsurlarını bilinçlendirip birleştirmek en gerçekçi çaredir.'

Buna göre, Yusuf Akçura’nın düşüncelerinden hareketle Osmanlı Devleti’nin son dönemindeki fikir akımları hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyetinin çalışmaları sonucunda toplanmıştır. Toplanış amacı ve delegelerinin niteliği yönüyle bölgesel olan bu kongre, aldığı kararlar itibarıyla tüm yurdu ilgilendiren milli bir nitelik kazanmıştır.

Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, kongrenin diğer kararlarından farklı olarak doğrudan bölgesel bir nitelik taşımaktadır?

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın;
- İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit eden bir durum karşısında herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceğine dair hükmü ile
- Doğu Anadolu'daki altı vilayette (Vilâyat-ı Sitte) karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceğine dair hükmü
birlikte değerlendirildiğinde, bu iki maddenin taşıdığı amaçlar yönünden temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Edebiyat Dönemi öğretici metinlerinin dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki parçalardan hangisi bu dönemde kaleme alınmış bir eserden alınmış olamaz?

Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı karşısında Rusya'nın desteğini almak amacıyla 1833'te Hünkar İskelesi Antlaşması'nı imzalamış, bu durum İngiltere'yi rahatsız etmiştir. İngiltere'nin desteğini sağlamak ve Mısır meselesinde diplomatik avantaj elde etmek amacıyla da 1838'de İngiltere ile Balta Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. Bu süreç, 1840 Londra Antlaşması ile Mısır Sorunu'nun, 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile de Boğazlar Meselesi'nin uluslararası düzeyde çözülmesini beraberinde getirmiştir.

Bu tarihsel süreç dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin dış politikası ve egemenlik hakları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Realizm ve natüralizm akımlarının edebî ilkeleri ile bu akımların Türk edebiyatındaki yansımalarına dair aşağıdaki yargıların hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Genç Osmanlılar hareketinin önemli temsilcilerinden olan Namık Kemal, Osmanlı topraklarında yaşayan tüm bireylerin din, dil ve ırk farkı gözetilmeksizin ortak bir vatan kimliği etrafında birleşmesi gerektiğini savunmuştur.

Namık Kemal'in bu düşüncesi doğrultusunda Osmanlı Devleti'nda gerçekleştirilen;

I. Kanun-i Esasi'nin ilan edilerek meşruti yönetime geçilmesi,
II. Tüm tebaanın can, mal ve namus güvenliğinin anayasal güvence altına alınması,
III. Halifelik makamının birleştirici gücünden yararlanılarak ümmet bilincinin güçlendirilmesi

girişimlerinden hangilerinin doğrudan Osmanlıcılık fikir akımının hedefleriyle ilişkili olduğu savunulabilir?

Yeni kurulan Türk devletinin ekonomi alanında bağımsızlığı sağlamak, yerli üretimi artırmak ve milli bir iktisat politikası oluşturmak amacıyla attığı adımlarla bu adımların temel amaçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

I. Dünya Savaşı sürecindeki gizli antlaşmalar, Mondros Ateşkes Antlaşması ve Paris Barış Konferansı ile ilgili aşağıda verilen diplomatik gelişmeleri, bu gelişmelerin tarihsel önem ve sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir edebiyat dergisinde yayımlanan söyleşide bir şair, şiir anlayışını şu sözlerle açıklamaktadır:

'Bizim kuşağımız için şiir; fildişi kulede üretilen soyut bir oyun olmadığı gibi, sokağın sıradan diline ve kuru bir propagandaya teslim edilecek kadar da değersiz değildir. Bizler, 1940 kuşağının toplumcu gerçekçilerinden farklı olarak estetik kaygıyı, imge düzenini ve şiirsel derinliği elden bırakmadık. İkinci Yeni'nin kapalı ve imgeci anlatımını, kitlelerin dertlerini haykırmak, meydanlarda direnişin sesini yükseltmek için bir araç olarak yeniden ürettik.'

Bu şairin dile getirdiği şiir anlayışı ve edebî duruşu göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki şairlerden hangisinin bu çizgide eser verdiği söylenemez?

Ege ve Yunan uygarlıklar��nın tarih sahnesine çıkışından itibaren geçirdikleri gelişim süreçleri dikkate alındığında, aşağıda verilen tarihsel durumların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Milli Mücadele Dönemi'nde diplomatik ve siyasi alanda yaşanan gelişmeler ile bunların ortaya çıkardığı hukuki ve siyasi sonuçlar göz önüne alındığında, sol sütunda verilen tarihsel gelişmeleri sağ sütundaki en uygun hukuki ve siyasi sonuçlarla eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde görülen bazı eğilimlerle ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Şiiri ideolojik bir mücadele alanı ve toplumu dönüştürme aracı olarak görerek söylev üslubuna yakın, pragmatik ve hitabete dayalı bir dil benimsemişlerdir.
II. Dilde aşırı soyutlamalara giderek, anlamı ikinci plana itip imge yüklü, kapalı ve yerleşik dil kurallarını yıkan bir çağrışım dünyası kurmuşlardır.
III. Şiirin herhangi bir ideolojinin aracı olmasına karşı çıkarak imgeci yapıyı korumuş; ancak geleneksel şiir birikiminden, tasavvuftan ve kültürel değerlerden yararlanarak bireysel yönelimleri öne çıkaran eklektik bir anlayış benimsemişlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde bu özellikleri temsil eden şairler sırasıyla doğru verilmiştir?

Avusturya Elçisi Ogier Ghiselin de Busbecq, XVI. yüzyılda Osmanlı başkentindeki diplomatik görevine dair anılarında Divan-ı Hümayun hakkında şu gözlemlerde bulunmuştur:

'Divan üyeleri, kendilerine sunulan şikayetleri dinler, davaları karara bağlar ve devlet işlerini görüşürlerdi. Ancak toplantı salonunun duvarında, padişahın dilediği an açıp görüşmeleri takip edebileceği, dışarıdan i��i görünmeyen kafesli bir pencere yer alırdı. Divan üyeleri, padişahın o pencerenin arkasında olup olmadığını bilmeseler dahi, her an izleniyormuş gibi büyük bir dikkat ve sorumlulukla hareket ederlerdi.'

Elçinin bu gözlemlerine dayanarak Divan-ı Hümayun'un işleyişi ve yönetimdeki konumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

I. Dünya Savaşı sürecinde imzalanan Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması ile İzmir ve çevresi İtalya’ya vaat edilmişti. Ancak savaş sonrasında düzenlenen Paris Barış Konferansı'nda İngiltere, Doğu Akdeniz'de güçlü bir İtalya istemediği için bu bölgenin Yunanistan tarafından işgal edilmesini desteklemiştir.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisine doğrudan ortam hazırladığı söylenebilir?

19. yüzyılda Osmanlı Devleti, sanayi devrimi karşısında yerli üreticileri korumak ve yerli sanayiyi canlandırmak amacıyla Islah-ı Sanayi Komisyonu'nu kurmuş, esnaf şirketleri (ortaklıkları) oluşturmaya çalışmış ve sanayi sergileri açmıştır. Ancak atılan bu adımlar hedeflenen başarıya ulaşamamış, yerli üretim çökmeye devam etmiştir.

Bu başarısızlıkta ve Osmanlı ekonomisinin dışa bağımlı hale gelmesinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

Osmanlı Devleti’ni çöküşten kurtarmak amacıyla ortaya çıkan fikir akımlarının tarihsel geli��im sürecinde yaşanan bazı dönüm noktaları aşağıda karışık olarak verilmiştir:

Buna göre, bu gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?