Tüm alıştırma soruları

Türkiye Cumhuriyeti'nde modern, laik ve demokratik bir hukuk düzeninin kurulması sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki inkılap adımlarını kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralayınız.

I.
*Bir gün mutlaka döneceğiz o topraklara*
*Ve fabrikaların isiyle kararmış ellerimiz*
*Kuracak o aydınlık geleceği sokaklarda*

II.
*Akvaryumda yürüyen bir astronot gibiyim*
*Bu kalabalık ve neon ışıklı caddelerde*
*Herkes birbirine teğet geçiyor sessizce*

Dil, üslup ve tema özellikleri dikkate alındığında, bu şiir parçalar��nın temsil ettiği edebi yönelimler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Lozan Barış Antlaşması’nda Osmanlı borçlarının imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılarak Türk payına düşen kısmın kâğıt para ve Türk lirası cinsinden ödenmesi kabul edilmiş; ayrıca Duyun-ı Umumiye’nin Türkiye’deki vergi gelirlerine el koyma yetkisine son verilmiştir.

Buna göre, Lozan Antlaşması'nın mali hükümleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen eğitim ve kültür inkılapları; çağdaşlaşma, laikleşme ve millî kimlik inşasını hedefleyen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu dönemde hayata geçirilen inkılapların hedefleri ve kurumsal işlevleri hakkında doğru çıkarımlar yapmak, inkılap tarihinin doğru anlaşılması açısından önem taşımaktadır.

Buna göre, Atatürk Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında yapılan inkılaplar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir edebiyat araştırmacısı, Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız iki büyük ismi hakkında çalışma odasına ��u notları kaydetmiştir:

* I. şair: Şiiri toplumsal bir mücadele, aydınlanma ve irşat aracı olarak görmüş; günlük konuşma dilini, sokaktaki insanın ıstırab��nı ve sosyal meseleleri aruzu Türkçeleştirerek manzum hikâyeler formunda işlemiştir.
* II. şair: Şiiri bir 'deruni ahenk' ve 'saf estetik' meselesi olarak ele almı��; tarihsel sürekliliği, İstanbul sevgisini ve geçmişin mirasını neo-klasik bir duyarlılıkla, mısra mükemmeliyetçiliğine bağlı kalarak yansıtmıştır.

Bu bilgilere göre, sözü edilen şairler ve şiir anlayışları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tanzimat Dönemi'nin ardından güç kazanan aydınlar grubu, imparatorluğun çöküşünü önlemek için din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin tüm unsurların temsil edildiği anayasal bir düzenin kurulmasını savunmuştur. Bu aydınların şekillendirdiği Osmanlıcılık düşüncesi, tebaanın tamamını 'Osmanlı milleti' üst kimliği altında birleştirmeyi amaçlamıştır. Buna göre, Osmanlıcılık fikir akımının anayasal ve kurumsal düzeyde en somut şekilde hayata geçirildiği gelişme aşağ��dakilerden hangisidir?

Türkiye'de kır yerleşmelerinin dokusal özellikleri üzerinde yer şekillerinin engebelilik durumu ve su kaynaklarının yeterliliği doğrudan etkilidir. Su kaynaklarının bol, arazinin engebeli ve tarım alanlarının parçalı olduğu yerlerde evler birbirinden uzak inşa edilerek dağınık yerleşmeler oluşturulurken; su kaynaklarının yetersiz, arazinin düz veya düze yakın oldu��u yerlerde ise evler su kaynaklarının etrafında toplanarak toplu yerleşmeleri oluşturur.

Buna göre, coğrafi özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki alanların hangisinde dağınık yerleşme dokusunun daha yaygın olması beklenir?

Aşağıda Roma Medeniyeti'nin siyasi, idari ve hukuki yapısına ait kavramlar ve açıklamaları verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla e��leştiriniz.

Lozan Barış Konferansı’nda delegeler arasında en çetin müzakereler; sınırların çizilmesi, kapitülasyonlar, dış borçlar ve Boğazlar meselesi gibi egemenlik konularında yaşanmıştır. Konferansta Türk heyetinin taviz vermediği konuların yanında, askeri ve diplomatik şartlar gereği bazı meseleler ertelenmiş ya da Misak-ı Milli'den taviz verilerek çözülebilmiştir.

Buna göre, Lozan Barış Antlaşması'nda sınırların belirlenmesi ve toprak paylaşımı ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Yeni Türk Devleti'nde 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda din, mezhep ve cemaat farkı gözetilmeksizin tüm vatandaşlar aynı kanun hükümlerine tabi kılınm��ş; patrikhanelerin ve dini cemaatlerin dünyevi yetkilerine son verilmiştir.

Bu düzenlemelerin;
I. toplumsal alanda laik ve eşitlikçi bir yapının tesis edilmesi,
II. kadınların genel ve yerel seçimlerde oy kullanma hakkını elde etmesi,
III. hukuk birliğinin sağlanarak devletin egemenlik haklarının pekiştirilmesi

durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağladığı savunulabilir?

Türkiye'de şehirlerin büyümesi ve gelişmesinde idari, askeri, ticari, sanayi ve tarımsal gibi çeşitli ekonomik fonksiyonlar belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen şehirlerimizi, gelişimlerinde en fazla ön plana çıkan birincil ekonomik fonksiyonlarıyla eşleştiriniz.

Deniz ve okyanus ekosistemlerinde biyoçeşitliliğin ve canlı yoğunluğunun büyük bir kısmı, güneş ışınlarının erişebildiği ilk 200 metrelik derinlikte (fotik bölge) toplanmıştır.

Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi temel etkendir?

16. yüzyıla ait bir Bursa kadı sicilinde; Hristiyan bir tüccar ile Müslüman bir tımarlı sipahi arasındaki ticari anlaşmazlığın kadı mahkemesinde görüşülüp şer'i kurallara göre karara bağlandığı ve mahkeme hükmünün tımarlı sipahi tarafından da aynen uygulandığı kaydedilmiştir.

Buna göre, Klasik Dönem Osmanlı toplumsal yapısı ve yönetici sınıfları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bir edebiyat dergisinde yayımlanan inceleme yazısında, 1940'lı yılların Türk şiirindeki yönelimleri örneklendirmek amacıyla aşağıdaki iki şiir alıntısına yer verilmiştir:

I. Şiir:
*Dikilirim köprü üzerine,*
*Keyifle seyrederim hepinizi.*
*Kimi karides satar, denizden yeni çıkmış;*
*Kimi marul satar, Yedikule'den.*

II. Şiir:
*Benim doğduğum köylerde*
*Kuzey rüzgârları eserdi.*
*Ve bu yüzden dudaklarım çatlaktır*
*Öp biraz!*

Bu şiirlerin biçim, içerik ve üslup özellikleri dikkate alındığında, temsil ettikleri şiir anlayışları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Orta kuşağın nemli bir dağ yamacında yükseltiye bağlı olarak sıcaklık ve yağış koşullarının değişmesi, karasal biyomların ve bitki örtüsünün dikey doğrultuda kuşaklar oluşturmasına neden olur.

Buna göre, aşağıda özellikleri belirtilen dikey bitki kuşaklarını deniz seviyesinden (en alçaktan) dağ zirvesine (en yükseğe) doğru sıralayınız.

Emevi Devleti’nin mevali politikası nedeniyle İslamiyet’e karşı mesafeli olan Türk boyları, Abbasilerin iktidara gelmesiyle uygulanan hoşgörü ve adalet politikası sayesinde İslam dünyasıyla yakınlaşmıştır. Bu yakınlaşma, 751 yılındaki Talas Savaşı’nda Karluk, Yağma ve Çiğil gibi Türk boylarının Çin’e karşı Abbasilerin yanında yer almasıyla askeri ve siyasi bir ittifaka dönüşmüştür.

Buna göre, Talas Savaşı’n��n sonuçları ve Türklerin İslamiyet’i kabul süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın edebî kişiliklerini, estetik anlayışlarını ve eserlerini yansıtan aşağıdaki yapıt/şiir adları ile bu yapıtların/şiirlerin karakteristik özelliklerini uygun şekilde eşleştiriniz.

Milli Mücadele Dönemi'nde gerçekleşen diplomatik ve siyasi gelişmeler ile bu gelişmelerin ortaya çıkardığı hukuki veya siyasi sonuçlar düşünüldüğünde, sol sütunda verilen olayların sağ sütundaki hangi sonuçlarla eşleşmesi gerekir?

Her iki şair de hece vezninin Türk şiirinde egemenlik kurmaya başladığı bir evrede, aruz veznini Türkçenin doğal ses akışına uydurarak bu vezinle başarılı eserler vermişlerdir. Ancak veznin estetik işlevi bakımından farklı kutuplarda yer alırlar. Birinci şair; aruzu sokağın diline, günlük hayatın sıradan konuşmalarına ve toplumsal dertlere açarak manzum hikâyeler kaleme almış; adeta manzumeyi toplumsal bir ayna haline getirmiştir. İkinci şair ise aruzu adeta bir iç musiki, kelimelerin birbiriyle uyumundan doğan bir mimari olarak görmüş; tarihî sürekliliği, Osmanlı medeniyetinin ihtişamını, ölüm ve aşk gibi temaları estetik bir mükemmeliyetçilikle işlemiştir.

Bu parçada söz edilen şairlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

20. yüzyılın başlarında Osmanlı entelektüel hayatı, devletin kurtuluşu için sadece kültürel ve siyasi değil, sosyo-ekonomik yapıya yönelik de farklı çözüm önerileri üretmiştir. Prens Sabahattin, Anglo-Sakson modelinden esinlenerek devletin merkeziyetçi yapısının gevşetilmesini, yerinden yönetimin (adem-i merkeziyetçilik) uygulanmasını ve bireysel girişimciliğin (teşebbüs-i şahsi) desteklenmesini savunmuştur. Buna karşılık İttihat ve Terakki Cemiyeti, Fransız Jakoben modeline daha yakın durarak merkeziyetçi bir devlet yapısını ve özellikle Balkan Savaşları'ndan sonra ise 'milli iktisat' politikasını benimsemiştir.

Bu iki farklı yaklaşım dikkate alındığında, 20. yüzyıl başlarındaki Osmanlı kurtuluş arayışları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?