Tüm alıştırma soruları

Atatürk Dönemi'nde toplumsal yapıyı laikleştirmek, çağdaşlaştırmak ve sınıf farkı gözetmeyen eşitlikçi bir düzen kurmak amacıyla çeşitli kanunlar çıkarılmıştır. Aşağıdaki inkılap hareketlerini kabul edildikleri kronolojik sıraya göre eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Türkiye'de jeolojik yapının karmaşık olması ve farklı jeolojik dönemlere ait arazilerin bulunması maden çeşitliliğini artırmıştır. Ülkemizde maden çeşitliliğinin en fazla olduğu yer Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Yukarı Fırat Bölümü'dür. Ancak bu durum, bölgenin Türkiye genelinde en fazla maden rezervine sahip ya da madencilikten en fazla gelir elde eden yer olmasını sağlamamıştır.

Bu durum, madenler ve madencilik faaliyetleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılda egemenlik hakları, toprak bütünlüğü ve Boğazlar üzerinde yaşadığı diplomatik gelişmelere dair aşağıda verilen olayları kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisinde öğrenim gördüğü sırada patlak veren 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'na (Dömeke Meydan Muharebesi) gönüllü olarak katılmak istemiş ancak henüz öğrenci olduğu için bu isteği gerçekleşmemiştir. Osmanlı ordusunun savaş meydanında büyük bir zafer kazanmasına rağmen, Avrupalı devletlerin müdahalesiyle imzalanan İstanbul Antlaşması'nda Osmanlı Devleti diplomatik açıdan istediği sonucu alamamış ve Girit'e özerklik verilmiştir. Mustafa Kemal, bu durumun kendisinde derin bir üzüntü ve sorgulama yarattığını anılarında dile getirmiştir.

Buna göre, yaşanan bu tarihsel süreç Mustafa Kemal'in fikir dünyasında aşağıdakilerden hangisini öncelikle kavramasına zemin hazırlamıştır?

Büyük Selçuklu Devleti'nde yaşanan;

I. Eski Türk veraset anlayışının devam ettirilerek ülkenin hanedan üyeleri arasında paylaştırılması,
II. Taşradaki meliklerin eğitiminden sorumlu atabeylerin, merkezi otoritenin zayıflaması üzerine bağımsız hareket etmeye başlaması,
III. İkta sahiplerinin kendilerine tahsis edilen toprakların gelirleriyle devlete asker (sipahi) yetiştirmesi

durumlarından hangilerinin, devletin siyasi birliğinin bozulmasında ve parçalanmasında doğrudan rol oynadığı savunulabilir?

Türkiye’de kara ve demir yolu ulaşım ağlarının genel uzanış doğrultusu incelendiğinde, bu hatların büyük oranda doğu-batı yönünde yoğunlaştığı görülmektedir.

Ulaşım hatlarının bu doğrultuda uzanmasında etkili olan temel doğal faktör aşağıdakilerden hangisidir?

1960’lı yıllardan itibaren Türkiye’deki toplumsal ve siyasal gelişmeler, edebiyatta da yansımasını bulmuş; ��zellikle şiirde estetik kaygıların yanı sıra ideolojik yönü ağır basan, halkın sorunlarını, işçi sınıfının mücadelesini ve sınıfsal çatışmaları konu edinen yeni bir toplumcu gerçekçi dalga ortaya çıkmıştır. Bu dönem şairleri; şiirlerini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla açık, anlaşılır ve söylev (hitabet) üslubuna yakın ortak bir dil kullanmışlardır.

Buna göre, aşağıdaki şairlerden hangisi bu parçada sözü edilen şiir anlayışının temsilcilerinden biri değildir?

Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılmasının ardından, 1 Temmuz 1926 tarihinde y��rürlüğe giren Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında gemi işletme ve limanlar arasında yük ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk vatandaşlarına ve Türk bayrağı taşıyan gemilere tanınmıştır.

Bu düzenlemenin temel amacı ve ilişkili olduğu doğrudan Atatürk ilkesi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde adalet işleri şer'i ve örfi olmak üzere iki ana kola ayrılmıştır. Şer'i yargı sistemi, kendi içinde dikey bir hiyerarşik yapıya sahip olup yerel mahkemelerden en üst temyiz ve şikâyet merciine kadar uzanan bir kademelenme göstermektedir.

Buna göre, Türk-İslam devletlerinde şer'i hukuk sisteminde yer alan aşağıdaki kurum ve görevlileri, yetki genişliği ve karar mercisi açısından en üstten en alta doğru sıralayınız.

Cumhuriyet döneminde ulusal ekonominin inşası sürecinde tarım, ticaret, sanayi ve finans alanlarında yapısal düzenlemelere gidilmiştir.

Aşağıda verilen iktisadi düzenlemeleri, bu düzenlemelerin temel amaçları ile eşleştiriniz.

Aşağıda Batı edebiyatında ortaya çıkan akımların temel ilkeleri ile bu akımların Türk edebiyatındaki yansımaları verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki en uygun edebî kavram veya sanatçıyla eşleştiriniz.

Ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturan üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri çeşitli doğal ve beşeri faktörlerin kontrolünde gerçekleşir. Bu faktörler, ekonomik faaliyetlerin coğrafi dağılışın�� ve gelişimini doğrudan etkiler.

Buna göre, sol sütundaki örnek durumlar ile sağ sütundaki bu durumları etkileyen temel coğrafi faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de elektrik enerjisi üretimi gerçekleştiren santrallerin coğrafi özellikleri, hammadde temini ve üretim koşulları hakkında araştırma yapan bir coğrafyacının ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda verilen Türkiye'deki ticaret merkezlerini, iç ticaretteki etki alanlarının genişliği ve ticaret hacimlerinin büyüklüğüne göre en geniş/en fazla olandan en dar/en az olana doğru sıralayınız.

Mustafa Kemal Paşa’nın 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisine sunduğu ve meclis tarafından kabul edilen önergede yer alan, *"Geçici kaydıyla bir hükümet reisi tanımak veya padişah kaymakamı ikame etmek doğru değildir."* kararı kabul edilmi��tir.

Bu kararın alınmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım
Şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından
Bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından
Durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar
Şu aranıp duran ellerimi tut
Bu evleri atla bu evleri de bunları da
Göğe bakal��m

Dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu dizelerin aşağıdaki şairlerden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Aşağıda verilen doğal kaynakları (sol sütun), tarihsel süreçteki ekonomik önemleri ve kullanım alanlarıyla (sağ sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Azot döngüsü; atmosfer, litosfer, biyosfer ve hidrosfer arasında gerçekleşen ve canlılığın devamı için hayati önem taşıyan bir biyojeokimyasal döngüdür. Bu döngü esnasında azot elementinin kimyasal formu değişmekte ve farklı aktörler süreçte rol oynamaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen azot döngüsü süreçlerini sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Klimatolojik kökenli bir ekstrem olay olan kuraklık; meteorolojik, tarımsal ve hidrolojik olmak üzere birbirini izleyen üç temel aşamada gelişim gösterir. Yağış miktarındaki belirgin azalışla başlayan bu süreç, zamanla toprak neminin tükenmesine ve nihayetinde su rezervlerinin azalmasına kadar uzanır.

Buna göre, bir bölgede yaşanan kuraklık sürecinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi, kuraklığın 'hidrolojik' aşamaya ulaştığının doğrudan kanıtıdır?

Tarımda verimliliği artırmak amacıyla aşırı azotlu gübre kullanımı ve tarım topraklarının yanlış sulanması gibi beşerî faaliyetler, azot döngüsünün doğal işleyişini bozmaktadır. Özellikle tarım alanlarının aşırı sulanması sonucu toprak gözeneklerinin tamamen suyla dolması, topraktaki oksijen miktarını azaltarak anaerobik (oksijensiz) bir ortamın oluşmasına yol açar.

Bu durum, azot döngüsünde yer alan aşağıdaki süreçlerden hangisinin hızlanmasına ve dolayısıyla topraktaki kullanılabilir azot miktarının azalarak verimliliğin düşmesine neden olur?