Tüm alıştırma soruları

İslam'da ibadetlerin geçerli sayılması için fıkhi şartlara uygun şekilde ifa edilmesi gerekir. Ancak bir ibadetin sadece şekilsel kurallara uygun olarak yapılması, onun ahlaki ve manevi gayesine ulaştığı anlamına gelmez. İbadetlerin asıl değeri, kulun niyetindeki samimiyet (ihlas) ve eylemin sadece Allah rızası için yapılmasıyla ortaya çıkar. Bu bilinçten yoksun olarak, ibadetleri dünyevi bir menfaat veya gösteriş aracı haline getirmek, yapılan ibadeti manevi açıdan geçersiz kılar.

Bu durum, aşağıdaki ayetlerden hangisi ile doğrudan ilişkilendirilebilir?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, şiir türlerinin Türk edebiyatındaki karşılıklarını ve kavramsal özelliklerini dikkate alarak uygun terimlerle doldurunuz.

İslamiyet öncesi Türk destanlarında görülen bazı mitolojik ögeler ve bu ögelerin işlevleriyle ilgili olarak;

I. Bozkurt Destanı’nda kurt (Asena) motifi, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Göktürk soyunun koruyucusu ve kurtarıcısı olarak işlev görür.
II. Göç Destanı’nda yurt toprağının bütünlüğünü temsil eden 'kutlu kaya'nın Çinlilere verilmesi, kutsallığın bozulmasıyla gelen felaketleri ve zorunlu göçü sembolize eder.
III. Şu Destanı’nda hükümdarın kızlarının gökten inen mavi bir ışıkla evlenmesi sonucu Uygur soyunun çoğalması ve kutsal neslin doğuşu anlatılır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Sembolik mantıkta çözümleyici çizelge (semantik tablo) yöntemi; önermelerin tutarlılığını, geçerliliğini ve eşdeğerliğini denetlemede kullanılan sistemli bir yöntemdir. Bu yöntemde denetleme türüne göre önermelerin kendileri ya da değillemeleri sisteme girilerek kurallar uygulanır.

Buna göre, çözümleyici çizelge ile yapılan denetleme işlemleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İslam dininde mükellefin sorumlulukları belirlenirken ibadetlerin toplumsal boyutu ile bireysel yükümlülükleri arasında bir denge gözetilmiştir. Bazı ibadetler her bir bireyin doğrudan kendisinin yerine getirmesini zorunlu kılarken (farz-ı ayn), bazıları ise toplumsal bir ödev olarak nitelendirilmiş ve yeterli sayıda Müslüman tarafından ifa edildiğinde diğerlerinin üzerinden sorumluluğu kaldırmıştır (farz-ı kifaye).

Buna göre;

I. Beş vakit namaz kılmak ve ramazan orucu tutmak, bireysel sorumluluk kapsamında her mükellefin bizzat yapması gereken farz-ı ayn ibadetlerindendir.
II. Cenaze namazı kılmak ve Kur'an-ı Kerim'i ezberlemek (hafızlık yapmak), toplumsal ödev niteliğinde olup farz-ı kifaye kapsamına girer.
III. Farz-ı kifaye olan bir ibadeti toplumdan hiç kimse yerine getirmezse, o toplumdaki tüm mükellefler bundan dolayı günahkar sayılır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir yazarın kaleme aldığı popüler bilim kitabında yer alan bazı kavram tanımları şu şekildedir:

I. Bilim: Bilimsel yöntemlerle elde edilen sistemli bilgiler bütünüdür.
II. Öfke: İnsanın sakin ve huzurlu olmadığı anlarda hissettiği duygusal durumdur.
III. Gözlük: Görme bozukluklarını gidermek amacıyla sadece camdan üretilen bir araçtır.

Klasik mantık kuralları dikkate alındığında, bu tanımlarda sırasıyla hangi tanım koşullarının ihlal edildiği söylenebilir?

Hristiyanlık, tarihsel olarak Yahudi geleneği içerisinden doğmuş olmakla birlikte, inanç esasları ve teolojik kabulleriyle ondan kesin hatlarla ayrılmıştır. Bu ayrışmanın en belirgin noktalarından biri 'Ahit' ve 'Yasa' kavramlarına yüklenen anlamlarda görülür. Yahudilikte kurtuluş ve Tanrı'nın rızası, O'nun seçilmiş halkla yaptığı ahde sadık kalınmasına ve Şeriat'ın (Tora) emirlerinin harfiyen uygulanmasına bağlıyken; Hristiyanlıkta bu anlayış köklü bir değişime uğramıştır. Yeni teolojik kurguda kurtuluş, yasanın zahiri kurallarını yerine getirmekle değil, Tanrı'nın insanlığı asli günahtan kurtarmak için sunduğu karşılıksız lütfa (inayete) ve Hz. İsa'nın çarmıhtaki kefaretine inanmakla mümkündür.

Buna göre Hristiyanlığın kurtuluş ve inanç anlayışının Yahudilikten ayrılan yönleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı nazım şekillerinden alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin yapısal ve biçimsel özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, sağ sütundaki uygun kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Ömrümün bağı bozuldu, hazan erdi bağıma
Gençliğim uçup gitti, kondu dert ortağıma

Bu dizelerde yer alan edebî sanatlar ve bunların dizelerdeki görünümleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

İslam'ın ilk dönemlerinde fetihler vasıtasıyla Arap Yarımadası dışındaki coğrafyalara ulaşılması, Müslümanların farklı inanç, örf ve hukuki sistemlerle etkileşime girmesini beraberinde getirmiştir. Bu süreçte hukukçular (fukaha), karşılaşılan yeni meselelerin çözümünde dinî metinlerin lafzından ziyade genel amaç ve maslahatlarını göz önünde bulundurarak farklı yöntemler geliştirmiştir. Örneğin, Irak bölgesindeki fıkıh bilginleri, bölgenin çok kültürlü ve dinamik sosyal yapısı sebebiyle kıyas ve istihsana ağırlık verirken; Medine'deki fıkıh bilginleri ise Hz. Peygamber ve sahabenin doğrudan uygulamalarını barındıran yerel sünneti esas almışlardır.

Buna göre, parçada anlatılan tarihsel süreç ve dinî yorum farkları ile ilgili;

I. Toplumsal ve coğrafi çevre, dinî metinlerin yorumlanma metodolojisinde farklılaşmaya yol açmıştır.
II. Kelami/itikadi ekollerin oluşumunda, bölge insanlarının bilgi kaynağı olarak selim akıl yerine tamamen rasyonel felsefeyi benimsemeleri etkili olmuştur.
III. Fıkhi yorum farklarının temelinde, Müslümanların örfi uygulamalar ile şeri kuralları birbirine karıştırarak dini tahrif etmeleri yatmaktadır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Divan şiirinden etkilenerek hem hece hem de aruz ölçüsüyle şiirler yazan, klasik âşık tarzının en önemli ve en üretken ($17$. yüzyıl) temsilcilerindendir. Yeniçeri ocağında yetişmiş bir asker-şair olması hasebiyle sınır boylarındaki seferlere katılmış ve buralardaki gözlemlerini şiirlerine yansıtmıştır. Kendisinden önceki ve kendi dönemindeki şairleri değerlendirdiği ünlü eseri *Şairname*, Türk edebiyatında bu türün ilk ve en önemli örneklerindendir.

Bu parçada söz edilen âşık edebiyatı şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik mantıkta kıyasın geçerliliğini denetlemek amacıyla kullanılan bazı kurallar ve bu kuralların mantıksal gerekçeleri bulunmaktadır. Aşağıdaki sol sütunda kıyas kuralları, sağ sütunda ise bu kuralların mantıksal işlevleri ve gerekçeleri karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kuralları sağ sütundaki doğru mantıksal gerekçeleriyle eşleştiriniz.

İslam inancının temelini oluşturan tevhit ilkesi; Allah'ın zatı, sıfatları, fiilleri ve ibadete layık olması yönüyle birlenmesini ifade eder. Buna göre, sol sütunda verilen ayet meallerini sa�� sütunda verilen tevhit boyutlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam ahlak dü��üncesinde erdemler, insan davranışlarının ahlaki açıdan olgunlaşmasını sağlayan temel niteliklerdir. Klasik dönem İslam ahlakçılarının üzerinde uzlaştığı dört temel erdem (ümmehâtü'l-fazâil) bulunmaktadır.

Buna göre, sol sütunda yer alan ahlaki durum açıklamalarını sağ sütundaki ilgili temel erdemlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam medeniyetinin bilgi kaynakları ve di��er medeniyet havzalarıyla olan etkileşimi göz önünde bulundurulduğunda, ilim ve düşünce tarihindeki gelişim aşamalarının kronolojik olarak ilkten sona doğru sıralaması aşağ��dakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıda dinî-tasavvuf�� Türk edebiyatı temsilcileri ile bu şairlerin edebî şahsiyetlerine dair belirleyici özellikleri ve eserleri verilmiştir. Sol sütundaki şairleri sağ sütundaki uygun açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Hristiyanlık ilahiyatında, Hz. Adem ile Havva'nın cennette Tanrı'nın emrine karşı gelerek işledikleri ve tüm insanlı��a kalıtsal olarak geçtiği kabul edilen ilk günah, insanın Tanrı ile olan bağını koparmıştır. Hristiyan inancına göre insan, kendi çabasıyla bu durumdan kurtulamaz; bu nedenle kilisede icra edilen ve kişiyi bu manevi kirlilikten temizleyerek Hristiyan cemaatine kabul eden özel bir sakrament uygulanır.

Bu parçada bahsedilen inanç esası ve bu esastan arınmayı sağlayan sakrament aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

İlkbahara yaz derler
Şirin söze naz derler
Kime derdim söylesem
Bu derdine az derler
Kendin devasız sanma
Beterin beteri var

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Göktürk ve Uygur dönemlerine ait yazılı metinlerin türsel ve içeriksel özellikleri dikkate alındığında, aşağıda listelenen eserleri karşılarındaki doğru tanımlayıcı yargılarla eşleştiriniz.

Sünnet ve üsve-i hasene kavramlarının Müslüman hayatındaki yansımalarını gösteren davranış örnekleri ile bu örneklerin temsil ettiği kavramsal boyutları eşleştiriniz.