Tüm alıştırma soruları

Haritacılıkta yeryüzü şekillerini göstermek amacıyla kullanılan yöntemler ile bu yöntemlerin temel özellikleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki yöntemleri, sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Dünya'nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki yıllık hareketine bağlı olarak, bir yerde yaşanan gece ile gündüz süreleri arasındaki fark enlem derecesine göre değişiklik gösterir. Buna göre, aşağıda coğrafi enlemleri belirtilen merkezleri, yıl içinde yaşanan en uzun gündüz ile en uzun gece süreleri arasındaki farkın en az olandan en fazla olana doğru sıralayınız.

Aşağıda verilen felsefe tarihinin ��nemli idealist düşünürlerini, varlık anlayışlarını yansıtan temel açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda felsefi tavır veya durumları içeren örnek senaryolar ile felsefi düşüncenin ayırt edici bazı özellikleri verilmiştir. Bu örnek senaryoları ilgili oldukları felsefi düşünce özelliğiyle eşleştiriniz.

Bir yörede zengin kömür yataklarının keşfedilmesi ve ardından demir-çelik fabrikasının kurulmasıyla birlikte, geçmişte tarım bölgesi özelliği gösteren bu alan kısa sürede maden ve sanayi bölgesine dönüşmüştür.

Bu durum, ekonomik şekilsel bölgelerin aşağıdaki özelliklerinden hangisini doğrudan kanıtlar?

Aşağıdaki din felsefesi kavramlarını, bu kavramların temel iddialarını içeren açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda yerin iç yapısını oluşturan katmanlar ve bu katmanlara ait bazı temel özellikler verilmiştir. Katmanları doğru özellikleri ile eşleştiriniz.

Fârâbî’ye göre, var olan her şeyin kayna��ı olan İlk Varlık (el-Evvel), kendi özü gereği zorunludur ve var olmak için kendisi dışında hiçbir nedene ihtiyaç duymaz. O, saf akıldır ve kendi kendini düşünür. O'ndan taşan (sudur eden) ilk şey de bir akıldır. Evrendeki diğer tüm varlıklar, bu ilk kaynaktan derece derece yayılan akılsal ilkelerin ve formların somutlaşmasından ibarettir. Bu nedenle duyusal dünyadaki çokluk ve maddesellik, özü itibarıyla bu aklî düzenin birer gölgesi ve türevidir.

Bu parçadan hareketle Fârâbî'nin varlığa yaklaşımı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Doğa, sürekli bir biçimde ilerleyen, durmaksızın yenilenen dinamik bir yapıya sahiptir. Evrende durağan, katı ve kendi içine kapalı nesneler yoktur; yalnızca olaylar, süreçler ve ilişkiler vardır. Varlık, olmuş bitmiş bir yapı değil, her an yeniden kurulan ve değişen bir akıştır. Bu nedenle gerçekliği anlamak, onun içindeki bu sürekli yaratıcı eylemi ve dönüşümü kavramayı gerektirir.

Bu parçada dile getirilen görüşler, varlığı aşağıdakilerden hangisi olarak kabul eden felsefi yaklaşımın temel iddialarıyla örtüşmektedir?

Aşağıda sol sütunda verilen büyük iklim tiplerini, sağ sütundaki oluşum kökenleri ile sıcaklık, yağış ve toprak özellikleri dikkate alındığında doğru olan açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bölgelerin sınırlarının değişebilme hızı ve yeni koşullara uyum süreci, bölgeyi belirleyen kriterlerin fiziki ya da beşerî olmasına göre farklılık gösterir. Ayrıca bazı doğal unsurların coğrafi dağılışları birbirini doğrudan etkilediği için bazı bölge sınırları büyük oranda benzerlik taşır ve çakışır.

Buna göre, sol tarafta verilen bölge örneklerini, sağ tarafta verilen bölge sınırlarının özellikleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Varlık felsefesinde ontoloji ile metafizik alanlarının konu ve sınır farkı göz önüne alındığında, sol sütunda verilen açıklama ve araştırma sorularını sağ sütunda yer alan kavramsal çerçevelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Epiktetos’a göre, hayatta kontrol edebileceğimiz şeyler ile kontrol edemeyeceğimiz şeyler arasında kesin bir ayrım yapmalıyız. Düşüncelerimiz, arzularımız ve eylemlerimiz bizim elimizdedir; ancak bedenimiz, mülkümüz ve başkalarının hakkımızdaki düşünceleri bizim dışımızdadır. Ahlaki eylem, dışsal koşulların tutsağı olmadan, yalnızca kendi irademiz dahilindeki erdemli tutumları seçerek ruhsal bir dinginliğe ulaşmayı amaçlar. Buna göre insan, dış dünyaya karşı kayıtsız kalıp kendi aklıyla uyumlu davrandığında ahlaki eylemin nihai amacını gerçekleştirmiş olur.

Buna göre, Stoacı felsefede ahlaki eylemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya nüfusunun tarihsel gelişimi incelendiğinde, nüfus artış hızında ve toplam nüfus miktarında olağanüstü artışların yaşandığı üç büyük sıçrama dönemi tespit edilmiştir. Bu sıçrama dönemleri, insanlığın yaşam koşullarını kökten değiştiren önemli teknolojik ve kültürel gelişmelerle doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, tarihsel süreçte yaşanan nüfus sıçramaları ve bu sıçramalara zemin hazırlayan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir sanat tarihçisi, müzede sergilenen bir tablonun Rembrandt’a ait olduğunu iddia ettiğinde bu iddiasını tablonun tuval yapısı, kullanılan boyanın kimyasal analizi ve Rembrandt’ın diğer eserlerindeki fırça teknikleriyle olan uyumu üzerinden gerekçelendirir. Eğer tarihçi sadece "Bu tablo Rembrandt’a ait çünkü içimden öyle geçiyor" deseydi, iddiası bir kişisel kanı olmaktan öteye geçemezdi. Felsefi açıdan bir iddianın salt bir iddia ya da inan�� olmaktan çıkıp bilgi statüsü kazanması, onun mantıksal, deneysel ya da rasyonel dayanaklarla desteklenmesini gerektirir.

Bu parçada anlatılan durum, bilgi felsefesinin aşağıdaki temel kavramlarından hangisinin işlevini ve önemini örneklendirmektedir?

Pyrrhon (Piron) ve öğrencisi Timon'a göre duyularımız ve aklımız bize nesnelerin gerçek yapısını bildiremez. Aynı nesne farklı insanlara, hatta aynı insana farklı zamanlarda farklı görünebilir. Bu nedenle, kesin bir bilgiye ulaşmak mümkün değildir ve insan her türlü yargıdan kaçınmalıdır.

Bu parçaya göre septiklerin bilgi konusundaki temel tavrı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir coğrafi araştırma grubu, yapacakları saha çalışmas�� için farklı genişlikteki bölgeleri gösteren şu haritaları hazırlamıştır:

* Ihlara Vadisi'nin yürüyüş rotalarını gösteren topoğrafya haritası
* Konya Ovası'nın tarım alanlarını gösteren arazi kullanımı haritası
* Türkiye'nin aktif fay hatlarını gösteren deprem haritası
* Avrupa Kıtası'nın iklim tiplerini gösteren fiziki haritası

Bu haritaların her biri, gösterdikleri bölgelerin sınırları kağıdın kenarlarına sıfır olacak biçimde, eşit boyutlardaki A3 kağıtlarına basılmıştır.

Buna göre; hazırlanan haritaları, yerkürenin küreselliğinden ve ölçekten kaynaklanan hata (bozulma) oranları en az olandan en çok olana doğru sıralayınız.

Bir planlama uzmanı, Türkiye'de kamu hizmetlerinin daha etkin sunulması amacıyla yeni kurulacak bir devlet kurumunun taşra teşkilatını 'işlevsel (fonksiyonel) yönetim ve hizmet bölgelerine' göre yapılandırmak istemektedir. Bu doğrultuda hazırlanan taslak raporda şu maddelere yer verilmiştir:

I. Kurulacak hizmet bölgelerinin sınırları belirlenirken yalnızca il ve ilçe gibi mevcut mülki idari sınırlar esas alınmalı, bu sınırların dışına kesinlikle çıkılmamalıdır.
II. Her bir hizmet bölgesinin merkezinde, çevre yerleşmelerle etkileşimi, ulaşım ağı ve hizmet kapasitesi güçlü olan bir odak merkez (nodal nokta) seçilmelidir.
III. Hizmet bölgelerinin etki alanları, bölgedeki sanayi faaliyetleri, tarım ürünleri veya iklim tipleri gibi homojen özellik gösteren şekilsel unsurların dağılışı ile birebir örtüşmelidir.
IV. Kurumun sunacağı hizmetin niteliğine göre (DSİ, Karayolları veya Orman Genel Müdürlüğü örneklerinde olduğu gibi) oluşturulacak bölgelerin sayısı ve coğrafi kapsama alanı değişiklik gösterebilir.

Buna göre, planlama uzmanının hazırladığı raporda yer alan maddelerden hangileri, coğrafyadaki 'işlevsel (fonksiyonel) yönetim ve hizmet bölgeleri' kavramının tanımı ve oluşturulma ilkeleriyle çelişmektedir?

Bir eylemin ahlaki değeri, onun arkasındaki niyet ve ödev duygusunda yatar; eylemin sonuçlarında ya da getireceği faydada değil. Eğer bir esnaf, müşterilerini kaybetmemek ve dürüst bir imaj çizmek için onlara hile yapmıyorsa, bu eylem dış görünüşü bakımından ödeve uygun olsa da ahlaki bir değer taşımaz. Çünkü burada eylemin amacı ödevin kendisi değil, kişisel menfaattir. Ahlaki bir eylem, yalnızca ve yalnızca ödev ahlakına duyulan saf saygıdan ötürü, hiçbir koşula bağlanmaksızın gerçekleştirilmelidir.

Bu parçaya göre, Kant’ın ahlak anlayışında ahlaki eylemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda, yeryüzünde farklı nüfus özelliklerine sahip bazı bölgeler ile bu bölgelerin nüfus yoğunluğunu belirleyen temel faktörler verilmiştir. Sol sütunda yer alan bölgeleri, sağ sütundaki nüfus özellikleri ve bunların gerekçeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.