Tüm alıştırma soruları

1052 soru

Soru 701Soru

Aşağıdaki paragrafta yer alan bazı ifadeler ve bu ifadelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceler verilmiştir. Sol sütunda yer alan ifadeleri, sağ sütunda yer alan doğru yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Paragraf:
Solastalji, bireyin evindeyken veya tanıdık bir çevredeyken, o çevrenin yıkıcı dönüşümüne tanıklık etmesinden doğan melankoli ve yersiz yurtsuzluk hissidir. Klasik sıla hasretinden (nostalji) farklı olarak, coğrafi bir ayrılığı değil, mekânın kendisinin başkalaşmasını temel alır. İklim krizinin ve kontrolsüz kentleşmenin hızlandığı Antroposen çağında bu duygu, bireyin varoluşsal güvencesini sarsan kolektif bir yasa dönüşmektedir. Doğan��n tahribatı, sadece fiziksel bir kaybı değil, aynı zamanda o doğayla örülü belleğin, kültürel pratiklerin ve kimliğin de silinmesini beraberinde getirir. Dolayısıyla solastalji, ekolojik krizin psikolojik yansımalarını anlamada anahtar bir kavramdır; zira çevre sağlığı ile insan ruhunun ayrılmaz bir bütün olduğunu gösterir.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mekânın kendisinin başkalaşmasını temel alması
Bireyin varoluşsal güvencesini sarsması
Doğayla örülü belleğin, kültürel pratiklerin ve kimliğin silinmesi
Çevre sağlığı ile insan ruhunun ayrılmaz bir bütün olması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İfadelerin anlamca en doğru karşılıklarıyla eşleştirilmiş hali şöyledir: 'Mekânın kendisinin başkalaşmasını temel alması' ifadesi 'Bu duygunun klasik gurbet hissinden farklı olarak yer değiştirme olmaksızın yaşandığı' düşüncesiyle; 'Bireyin varoluşsal güvencesini sarsması' ifadesi 'Çevresel yıkımın, insanın hayata tutunma ve kendini emniyette hisse eşiğini zedelediği' düşüncesiyle; 'Doğayla örülü belleğin, kültürel pratiklerin ve kimliğin silinmesi' ifadesi 'Ekolojik tahribatın insan yaşamında yalnızca somut düzeyde kalmayıp soyut değerleri de yok ettiği' düşüncesiyle; 'Çevre sağlığı ile insan ruhunun ayrılmaz bir bütün olması' ifadesi ise 'Kişinin zihinsel esenliği ile yaşam alanının ekolojik durumu arasında doğrudan bir korelasyon bulunduğu' düşüncesiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, metindeki ifadelerin birebir sözcük tekrarı olmadan, aynı anlama gelecek şekilde farklı kavramlarla ifade edilmesiyle sağlanmıştır. Mekânın başkalaşması yer değiştirmemeyi, varoluşsal güvencenin sarsılması emniyet hissinin zedelenmesini, kültürel pratikler ve kimlik gibi değerlerin silinmesi soyut kayıpları, çevre sağlığı ile insan ruhunun bütünlüğü ise ekolojik durum ile zihinsel esenlik arasındaki korelasyonu tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen 'coğrafi bir ayrılığı değil, mekânın kendisinin başkalaşmasını temel alır' ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin, kişinin yer değiştirmeden (gurbete gitmeden) yaşadığı sıla hasreti farkını ortaya koyduğu belirlenir.
Solastaljinin gurbet/sıla hasreti gibi mekânsal uzaklaşma gerektirmeden, bulunulan yerin değişmesiyle ortaya çıktığını anlamak için.
2
Metindeki 'bireyin varoluşsal güvencesini sarsan' ibaresi incelenir.
Varoluşsal güvencenin sarsılmasının, insanın kendini güvende ve emniyette hissetme eşiğinin zedelenmesiyle eş anlamlı olduğu saptanır.
Çevresel değişimin psikolojik/varoluşsal düzeyde emniyet duygusunu nasıl yıktığını tespit etmek için.
3
'Doğayla örülü belleğin, kültürel pratiklerin ve kimliğin silinmesi' ifadesinin kapsamı değerlendirilir.
Doğanın fiziksel (somut) kaybının ötesinde, bellek ve kimlik gibi kültürel ve ruhsal (soyut) değerlerin de kaybolduğu yargısına ulaşılır.
Maddi kayıp ile manevi/soyut kayıp arasındaki bağlantıyı kurmak için.
4
'Çevre sağlığı ile insan ruhunun ayrılmaz bir bütün olduğunu gösterir' son cümlesi çözümlenir.
Çevre sağlığının (ekolojik durum) ve insan ruhunun (zihinsel esenlik) karşılıklı bağlılığının bir korelasyon oluşturduğu anlaşılır.
Metnin ana fikrine hizmet eden ekolojik durum-psikolojik esenlik ilişkisini netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler (Verilen ifadeleri anlamca en yakın yargılarla eşleştirme ve yorumlama)
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 702Soru

Aşağıdaki paragrafta Antikythera Mekanizması ile ilgili bilgiler verilmiştir:

(I) Girit ile Mora yarımadası arasındaki Antikythera Adası yakınlarında, 1901 yılında bir batıkta keşfedilen Antikythera Mekanizması, antik çağ mühendisliğinin ulaştığı hayal gücü sınırlarını aşan en şaşırtıcı ürünüdür. (II) Bronz dişlilerden oluşan bu karmaşık düzenek, gök cisimlerinin hareketlerini, ay ve güneş tutulmalarını önceden hesaplamak amacıyla MÖ 2. yüzyılda tasarlanmış bir tür analog bilgisayardır. (III) Mekanizmanın varlığı, antik Yunan dünyasında hassas dişli teknolojisinin sanılandan çok daha ileri düzeyde olduğunu ve bu bilginin sonraki yüzyıllarda kaybolduğunu açıkça ortaya koymaktadır. (IV) Modern bilimin ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında X-ışınları ve tomografi yardımıyla gizemini çözebildiği bu aygıt, insanlığın teknolojik gelişim çizgisinin her zaman doğrusal bir şekilde ilerlemediğinin en somut kanıtıdır.

Paragrafta yer alan numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden doğrudan çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle, aygıtın nerede ve ne zaman ortaya çıkarıldığına, döneminin teknik sınırlarının ötesinde bir tasarıma sahip olduğuna dair yardımcı düşünceyle; ikinci cümle, yapımında kullanılan materyale, hangi göksel olayları tahmin etmek için ne zaman üretildiğine dair yardımcı düşünceyle; üçüncü cümle, dönemin teknolojisine yönelik yerleşik algıyı değiştirdiğine ve üretimindeki teknik bilginin tarihsel süreçte yitirildiğine dair yardımcı düşünceyle; dördüncü cümle ise iç yapısının incelenmesinde gelişmiş görüntüleme tekniklerinden yararlanıldığına ve insanlığın teknik ilerlemesinin kesintisiz olmadığına dair yardımcı düşünceyle eşleşir.
Her numaralı cümle, anlamca eşleştiği yardımcı düşünceyle tam bir paralellik gösterir. Birinci cümle keşif detaylarını ve benzersizliği; ikinci cümle malzeme ve işlevi; üçüncü cümle tarihsel kabullerin değişimini ve bilgi kaybını; dördüncü cümle ise çözümleme teknolojisi ile doğrusal olmayan gelişim teorisini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki birinci cümle analiz edilir.
Cümleden '1901'de Antikythera Adası yakınlarında bulunma' ve 'hayal gücü sınırlarını aşan mühendislik ürünü olma' bilgileri elde edilir. Bu bilgiler 'Aygıtın nerede ve ne zaman ortaya çıkarıldığına, döneminin teknik sınırlarının ötesinde bir tasarıma sahip olduğuna' ifadesi ile tam örtüşür.
Cümledeki temel ve yan yargıların anlam sınırlarını tespit etmek için.
2
Paragraftaki ikinci cümle incelenir.
Cümleden 'bronz dişlilerden oluşma' (materyal), 'gök cisimlerinin hareketlerini, tutulmaları hesaplama' (göksel olayları tahmin etme) ve 'MÖ 2. yüzyıl' (ne zaman üretildiği) bilgileri elde edilir. Bu bilgiler 'Yapımında kullanılan materyale, hangi göksel olayları tahmin etmek için ne zaman üretildiğine' ifadesi ile eşleşir.
Yapısal özellikler ve işlevle ilgili yardımcı düşünceyi belirlemek için.
3
Paragraftaki üçüncü cümle değerlendirilir.
Cümleden 'antik Yunan dünyasında teknolojinin sanılandan ileri düzeyde olması' (yerleşik algının değişmesi) ve 'bilginin sonraki yüzyıllarda kaybolması' (teknik bilginin tarihsel süreçte yitirilmesi) yargılarına ulaşılır. Bu bilgiler 'Dönemin teknolojisine yönelik yerleşik algıyı değiştirdiğine ve üretimindeki teknik bilginin tarihsel süreçte yitirildiğine' ifadesi ile eşleşir.
Tarihsel etki ve bilgi birikiminin akıbetine dair çıkarım yapmak için.
4
Paragraftaki dördüncü cümle gözden geçirilir.
Cümleden 'X-ışınları ve tomografi yardımıyla gizemin çözülmesi' (gelişmiş görüntüleme teknikleri) ve 'teknolojik gelişimin her zaman doğrusal ilerlememesi' (teknik ilerlemenin kesintisiz olmaması) sonuçları çıkarılır. Bu bilgiler 'İç yapısının incelenmesinde gelişmiş görüntüleme tekniklerinden yararlanıldığına ve insanlığın teknik ilerlemesinin kesintisiz olmadığına' ifadesi ile eşleşir.
Modern bilimsel yöntemlerin rolünü ve genel tarihsel çıkarımı saptamak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 703Soru

İlk Türk devletlerinde boylar birliğinden devlet teşkilatlanmasına geçiş sürecinde rol oynayan kurucu veya teşkilatçı hükümdarlar ile bu hükümdarların gerçekleştirdikleri siyasi faaliyetleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mete Han
Bumin Kağan
Kutluk Kağan (İlteriş)
Moyun Çor

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mete Han - Bozkır göçebelerini tek bir bayrak altında toplayarak askeri ve siyasi bir konfederasyon kurmuş; Bumin Kağan - Ötüken merkezli olarak Töles boylarının isyanını bastırmış, Avar egemenliğine son vermiş; Kutluk Kağan - Çin esaretine karşı boyları bir araya getirerek bağımsızlık m��cadelesini yönetmiş; Moyun Çor - Şine Usu Yazıtı'nda da aktarıldığı üzere Karluk, Kırgız ve Basmil gibi boyları egemenliği altına almıştır.
Doğru eşleştirme, hükümdarların gerçekleştirdikleri somut siyasi başarılar ve kurdukları boy konfederasyonlarının niteliğine dayanmaktadır. Mete Han ilk kez Türk boylarını tek bayrak altında toplamıştır. Bumin Kağan Avar hakanlığına son vererek Kök Türk Devleti'ni kurmuştur. Kutluk Kağan devleti yeniden derlemesi sebebiyle İlteriş unvanını almıştır. Moyun Çor ise Şine Usu Yazıtı'nda geçen Uygur genişleme faaliyetlerini yürütmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen hükümdarların kurucusu veya yöneticisi oldukları ilk Türk devletlerini (Asya Hun, I. Kök Türk, II. Kök Türk, Uygur) belirleyin.
Mete Han Asya Hun, Bumin Kağan I. Kök Türk, Kutluk Kağan II. Kök Türk, Moyun Çor Uygur Devleti ile ilişkilendirilir.
Hükümdarların faaliyet gösterdikleri siyasi ve kronolojik dönemleri doğru tespit etmek için.
2
Hükümdarların boy birliğini sağlama, devlet kurma ve genişleme faaliyetlerini sağdaki tanımlarla eşleştirin.
Mete Han'ın boy birliği ve konfederasyon kurması üçüncü tanım; Bumin Kağan'ın Avarları yıkması birinci tanım; Kutluk Kağan'ın İlteriş unvanıyla devleti derlemesi ikinci tanım; Moyun Çor'un Şine Usu Yazıtı'ndaki boy mücadeleleri ise dördüncü tanım ile eşleşir.
Her bir siyasi figürün devletleşme sürecindeki ayırt edici rolünü ve başarısını belirlemek için.
3
Eşleştirmelerin tutarlılığını ve tarihsel doğruluk derecesini kontrol ederek nihai eşleştirmeyi yapın.
Mete Han - Üçüncü Açıklama, Bumin Kağan - Birinci Açıklama, Kutluk Kağan - İkinci Açıklama, Moyun Çor - Dördüncü Açıklama şeklinde hatasız bir eşleşme sağlanır.
Tarihsel kronolojide ve boy örgütlenmelerindeki kavramsal hataların önüne geçmek için.

Anahtar Kavram

Boy Birliğinden Devlete (İlk Türk Devletleri Siyasi Tarihi)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 704Soru

Akustik ekoloji, insan ve diğer canlıların çevreleriyle ses aracılığıyla kurdukları ilişkiyi inceleyen modern bir disiplindir. Bu alan, doğal ve yapay seslerin çevre üzerindeki etkilerine odaklanarak doğal yaşam alanlarının korunmasına katkı sunar. Özellikle şehirleşmenin getirdiği gürültü kirliliğinin canlı popülasyonları üzerindeki olumsuz etkilerini saptamakta önemli bir rol oynar. Akustik ekologlar, belirli bir bölgedeki ses ekosistemini kayıt altına alarak doğal seslerin biyolojik çeşitlilik için önemini belgeler. Bu sayede, endüstriyel gürültünün göçmen kuşların yön bulma becerilerini nasıl bozduğunu ortaya koyabilir ve çevre politikalarının şekillenmesine bilimsel veri sağlayabilirler.

Yukarıdaki paragrafta geçen bazı ifadeler sol sütunda, bu ifadelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceler ise sağ sütunda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki ifadelerle sağ sütundaki yardımcı düşüncelerin doğru eşleşmesini belirleyiniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

doğal ve yapay seslerin çevre üzerindeki etkilerine odaklanarak doğal yaşam alanlarının korunmasına katkı sunar.
şehirleşmenin getirdiği gürültü kirliliğinin canlı popülasyonları üzerindeki olumsuz etkilerini saptamakta önemli bir rol oynar.
endüstriyel gürültünün göçmen kuşların yön bulma becerilerini nasıl bozduğunu ortaya koyabilir ve çevre politikalarının şekillenmesine bilimsel veri sağlayabilirler.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci ifadenin 'Çalışma alanının nihai amaçlarından birinin canlıların yaşam alanlarını güvence altına almak olduğu' yargısıyla, ikinci ifadenin 'Modern kent yaşamının ortaya çıkardığı ses karmaşasının ekolojik dengeye verdiği zararları tespit edebildiği' yargısıyla, üçüncü ifadenin ise 'Elde edilen bilimsel verilerin, doğayı korumaya yönelik yasal ve idari düzenlemelere zemin hazırlayabileceği' yargısıyla eşleşmesi gerekir.
Paragraftaki 'doğal yaşam alanlarının korunmasına katkı sunması' ifadesi canlıların habitatlarını koruma hedefini (yaşam alanlarını güvence altına almayı); 'şehirleşmenin getirdiği gürültü kirliliğinin canlılar üzerindeki olumsuz etkilerini saptaması' kent hayatının ses karmaşasının ekosisteme verdiği zararları belirlemeyi; 'çevre politikalarının şekillenmesine bilimsel veri sağlaması' ise yasal ve idari politikalara (düzenlemelere) zemin hazırlamayı ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki anahtar kelimeleri ve anlamı analiz etmek.
'Doğal yaşam alanlarının korunması' ifadesinin hedeflendiği saptanır.
Bu hedefin sağ sütundaki 'yaşam alanlarını güvence altına almak' düşüncesiyle anlamca eş değer olduğunu görmek.
2
İkinci ifadedeki anahtar kavramları çözümlemek.
'Şehirleşmenin getirdiği gürültü kirliliği' ve bunun 'canlı popülasyonları üzerindeki olumsuz etkilerinin saptanması' kavramları belirlenir.
Bu kavramların sağ sütundaki 'modern kent yaşamının ses karmaşası' ve 'ekolojik dengeye zararları tespit etmek' düşüncesiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirlemek.
3
Üçüncü ifadedeki çıkarımı değerlendirmek.
'Çevre politikalarının şekillenmesine bilimsel veri sağlamak' ifadesi analiz edilir.
Politika şekillendirmenin, devlet düzeyinde yapılacak 'yasal ve idari düzenlemelere zemin hazırlamak' anlamına geldiğini kavramak ve eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragraftaki ifadeleri eş anlamlı veya yakın anlamlı kelimelerle yorumlayarak yardımcı düşünceleri saptamak.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 705Soru

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki bağlamsal anlamlarını en iyi karşılayan açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Felsefi metinleri anlaşılmaz kılan kavramları, gündelik hayattaki karşılıklarına indirgemek her zaman olumlu bir sonuç vermez.
Sanatçının toplumsal meselelere yaklaşımı ile estetik kaygıları birbiriyle tamamen bağdaşmaktadır.
Bir yapıtı değerlendirirken yazarın niyetini değil, yalnızca metnin kendi gerçekliğini gözetmek gerekir.
Tecrübeli bir eleştirmen olarak, yeni çıkan kitapların hangisinin geleceğe kalacağını az çok kestirebiliyorum.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerde geçen 'indirgemek' sözcüğü 'daha basit veya sınırlandırılmış bir duruma getirmek' ile, 'bağdaşmak' sözcüğü 'uyuşmak, çelişmemek' ile, 'gözetmek' sözcüğü 'dikkat etmek, ön planda tutmak' ile, 'kestirmek' sözcüğü ise 'tahmin etmek, öngörmek' ile eşleşmelidir.
Cümlelerde geçen 'indirgemek' sözcüğü sınırlandırmayı veya basitleştirmeyi; 'bağdaşmak' sözcüğü uyuşmayı veya çelişmemeyi; 'gözetmek' sözcüğü dikkat etmeyi veya önemsemeyi; 'kestirmek' sözcüğü ise akıl yoluyla tahmin etmeyi veya öngörmeyi ifade etmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler sözcüklerin bağlamsal anlamlarıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'indirgemek' eylemini bağlamsal olarak analiz etmek.
'İndirgemek' sözcüğünün karmaşık felsefi kavramları daha basit bir yapıya getirmek anlamında kullanıldığı görülür. Bu anlam 'daha basit veya sınırlandırılmış bir duruma getirmek' açıklamasıyla eşleşir.
Sözcüğün cümleye kattığı anlamı tespit etmek.
2
İkinci cümledeki 'bağdaşmaktadır' sözcüğünü bağlamsal olarak analiz etmek.
Sanatçının tutumu ile estetik kaygılarının çelişki taşımadan uyuştuğu anlaşılır. Bu anlam 'uyuşmak, çelişmemek' açıklamasıyla eşleşir.
Sözcüğün karşıladığı anlamı belirlemek.
3
Üçüncü cümledeki 'gözetmek' sözcüğünü bağlamsal olarak analiz etmek.
Değerlendirmede sadece metnin gerçekliğine dikkat edilmesi ve bunun ön planda tutulması gerektiği belirtilmektedir. Bu anlam 'dikkat etmek, ön planda tutmak' açıklamasıyla eşleşir.
Bağlamsal işlevi belirlemek.
4
Dördüncü cümledeki 'kestirebiliyorum' sözcüğünü bağlamsal olarak analiz etmek.
Hangi eserin kalıcı olacağına yönelik bir tahminde bulunulduğu görülür. Bu anlam 'tahmin etmek, öngörmek' açıklamasıyla eşleşir.
Kalan son eşleşmenin de doğruluğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümledeki bağlamına göre eş veya yakın anlamlılarını belirleme
Soru 706Soru

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerin yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarını gidermek için bu sözcüklerin yerine getirilmesi gereken sözcükleri eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kimyasal temizleyicilerin eldivensiz kullanılması, hassas ciltlerde ciddi tahribatlara yol açabilir.
Bu yöreye ��zel el dokuması halılar, motiflerindeki derin anlamlarla araştırmacıların ilgisini çekiyor.
Yayınevi, genç yazarların ilk eserlerini edebiyat dünyasına kazandırmak amacıyla yeni bir kitap yayını başlattı.
Son nüfus sayımı verilerine göre, tarihi semtte oturan ailelerin yakın yüzde yetmişi göçmenlerden oluşmaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerde kalın yazılan sözcüklerin yerine sırasıyla 'tahrişlere', 'özgü', 'yayımı' ve 'yaklaşık' sözcükleri getirilmelidir.
Verilen cümlelerdeki anlatım bozukluklarını gidermek için kullanılan sözcüklerin anlam sınırlarına dikkat edilmelidir. Derideki kimyasal hasar için 'tahriş', bir yere has olma durumunda 'özgü', kitap basım süreci için 'yayım' ve tahmini oranlar için 'yaklaşık' sözcükleri doğru tercihlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'tahribatlara' sözcüğünün bağlamını incelemek.
Ciltte meydana gelen kızarıklık ve yıpranma için yıkım bildiren 'tahribat' değil, 'tahriş' sözcüğünün kullanılması gerektiği belirlenir.
Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğunu düzeltmek.
2
İkinci cümledeki 'özel' sözcüğünün kullanımını değerlendirmek.
Belli bir yere veya çevreye ait olma durumu anlatılmak istendiği için 'özel' yerine 'özgü' sözcüğünün gelmesi gerektiği tespit edilir.
Cümlenin bildirdiği 'bir yere has olma' anlamını doğru kelimeyle karşılamak.
3
Üçüncü cümledeki 'yayını' sözcüğünün işlevini kontrol etmek.
Kitabın basılıp dağıtılması sürecinden bahsedildiği için 'yayın' (basılmış eser) değil, 'yayım' (basma işi) sözcüğünün kullanılması gerektiği anlaşılır.
Süreci ifade eden eylemsel kavramla somut ürünü ayırt etmek.
4
Dördüncü cümledeki 'yakın' sözcüğünün sayısal ifadeyle uyumunu analiz etmek.
Yüzdelik bir oran önünde tahmini bir değer belirtilmek istendiği için 'yakın' yerine 'yaklaşık' sözcüğünün kullanılması gerektiği saptanır.
Miktar belirsizliğini ve tahminini Türkçedeki doğru kelimeyle ifade etmek.

Anahtar Kavram

Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 707Soru

İlk Türk devletlerindeki sosyal yapı ve ekonomik düzeni yansıtan aşağıdaki kavramları, bu kavramların toplumsal ya da ekonomik hayattaki karşılıklarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tüz
Ağılığ
Keregü
Yarmak

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tüz kavramı devlet ile toplum arasındaki yazısız anlaşma (sosyal sözleşme) ile, Ağılığ hazine ve mali işlerden sorumlu görevli ile, Keregü göçebe aile çadırı ile, Yarmak ise ticari değişim aracı olan madeni para ile eşleşmektedir.
Tüz devlet-toplum arasındaki karşılıklı sözleşmeyi, Ağılığ hazine görevlisini, Keregü keçe çadırı ve Yarmak ise madeni parayı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Tüz kavramının toplumsal işlevini belirleme
Tüz, Türk töresine uygun olarak kağan ile halk (boylar) arasında karşılıklı hak ve yükümlülükleri belirleyen sözleşmedir.
Toplumsal düzenin ve adaletin temellerini anlamak.
2
Ağılığ kavramının idari ve ekonomik işlevini belirleme
Ağılığ, hazine muhafızı ve mali görevli olarak gelir-gider dengesini yönetir.
Devletin ekonomik teşkilatlanmasını analiz etmek.
3
Keregü kavramının sosyal hayattaki yerini belirleme
Keregü, aile biriminin barındığı ve konargöçer yaşamın mobilitesini sağlayan keçe çadırdır.
Sosyal yaşam biçimi ile barınma kültürü arasındaki bağı kurmak.
4
Yarmak kavramının ekonomik işlevini belirleme
Yarmak, ticarette ve vergi ödemelerinde kullanılan madeni paradır.
Bozkır ekonomisindeki değişim araçlarını saptamak.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde sosyal yapıyı belirleyen dinamikler ve ekonomik hayatta kullanılan idari/mali araçlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 708Soru

Aşağıda verilen ayrı yazılan birleşik kelimeleri, Türk Dil Kurumunun (TDK) yazım kurallarında yer alan gerekçeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

terk etmek
yasa dışı
açık mavi
yer altı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

"terk etmek" ifadesi yardımcı fiil kuralıyla, "yasa dışı" ifadesi iç/dış/sıra sözcükleri kuralıyla, "açık mavi" rengin tonunu belirten sıfat kuralıyla, "yer altı" ise somut yer bildiren alt ve üst sözcükleri kuralıyla eşleşmektedir.
"terk etmek" ses olayı barındırmayan yardımcı fiil kuralıyla; "yasa dışı" kelimesi "dış" sözüyle kurulan birleşik kelimeler kuralıyla; "açık mavi" rengin tonunu belirten sıfat kuralıyla; "yer altı" kelimesi ise somut yer bildiren alt ve üst sözcükleri kuralıyla doğru bir biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
"terk etmek" birleşik fiilinin yapısını analiz etmek
"terk" isim soylu sözcüğü ve "etmek" yardımcı fiilinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi (terketmek şeklinde telaffuzu gerektirecek bir ses olayı) bulunmadığı belirlenir. Bu durum, yardımcı fiillerle kurulan ve ses olayına uğramayan birleşik fiillerin ayrı yazılması gerektiği kuralıyla eşleşir.
Türkçede yardımcı fiillerle kurulan fiiller ancak ses olayı oluştuğunda bitişik yazılır.
2
"yasa dışı" birleşik kelimesinin yapısını analiz etmek
Sözcüğün sonundaki "dış" ifadesi tespit edilir. TDK kurallarına göre dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazıldığı bilgisiyle bu eşleşme sağlanır.
Yön ve yer belirten dış, iç, sıra sözleri sona geldiğinde birleşik kelime ayrı yazılmalıdır.
3
"açık mavi" birleşik kelimesinin yapısını analiz etmek
"mavi" renk adının önüne gelen ve onun tonunu belirten "açık" sıfatı tespit edilir. Bu yapı, rengin tonunu belirtmek üzere renkten önce kullanılan sıfatların ayrı yazılması kuralıyla eşleşir.
Renk tonu bildiren sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler ayrı yazılır.
4
"yer altı" birleşik kelimesinin yapısını analiz etmek
"yer altı" kelimesinin somut olarak yerin altını (yüzey altı anlamında) ifade ettiği belirlenir. Bu durum, somut yer bildiren alt ve üst kelimelerinin ayrı yazılması kuralıyla eşleşir.
Soyut anlam taşıyan alt/üst sözleri bitişik yazılırken, somut olarak fiziksel yer bildirenler ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

TDK yazım kuralları uyarınca ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerin yapısal ve anlamsal özelliklerine göre sınıflandırılması.
Soru 709Soru

Aşağıda verilen cümleleri, edebî eserlerin değerlendirilmesinde taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı bu eserinde, I. Dünya Savaşı yıllarında Doğu Cephesi'nde yaşanan siper savaşlarını ve askerlerin psikolojik mücadelelerini gözler önüne seriyor.
Yazar, kahramanlarının ruh tahlillerini yaparken kısa, eksiltili cümleler kullanmayı tercih etmiş ve süssüz, oldukça yalın bir anlatım sergilemiştir.
Eserinde modern insanın yalnızlık ve yabancılaşma sorunlarını işleyen romancı, bu temayı betimlemelerin yoğun olduğu, bol çağrışımlı ve kapalı bir dille sunmaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümlenin İçerik Cümlesi, ikinci cümlenin Üslup Cümlesi ve üçünc�� cümlenin Hem İçerik Hem Üslup Cümlesi ile eşleşmesi gerekir.
Birinci cümlenin eserin konusunu ele aldığı için İçerik Cümlesi ile; ikinci cümlenin dil ve anlatım özelliklerini belirttiği için Üslup Cümlesi ile; üçüncü cümlenin ise hem konuyu hem de anlatım tarzını barındırdığı için Hem İçerik Hem Üslup Cümlesi ile eşleşmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi ögeleri ve anlamı yönüyle incelemek.
Cümledeki 'Doğu Cephesi'nde yaşanan siper savaşları ve askerlerin psikolojik mücadeleleri' ifadesinin eserin konusunu (ne anlatıldığını) ortaya koyduğunu belirlemek.
Eserde ele alınan temanın veya konunun tespiti, o cümlenin içerik cümlesi olduğunu gösterir.
2
İkinci cümleyi dil ve anlatım özellikleri yönüyle incelemek.
Cümledeki 'kısa, eksiltili cümleler' ve 'süssüz, oldukça yalın bir anlatım' ifadelerinin yazarın dili kullanma biçimini (nasıl anlattığını) yansıttığını saptamak.
Yazarın dil ve anlatım tarzına, sözcük tercihlerine ve cümle yapılarına dair belirlemeler üslup cümlelerinin temel özelliğidir.
3
Üçüncü cümleyi hem konu hem de dil-anlatım yönüyle değerlendirmek.
Cümledeki 'modern insanın yalnızlık ve yabancılaşma sorunları' ifadesinin eserin konusunu (içeriğini), 'betimlemelerin yoğun olduğu, bol çağrışımlı ve kapalı bir dil' ifadesinin ise eserin üslubunu yansıttığını belirlemek.
Aynı cümlede hem 'ne anlatılıyor' (içerik) hem de 'nasıl anlatılıyor' (üslup) sorularının cevabı bulunduğu için bu cümle her iki özelliği de taşır.

Anahtar Kavram

İçerik ve Üslup Cümleleri
Soru 710Soru

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcükleri, cümledeki bağlamlarına göre karşılayabilecekleri en uygun eş veya yakın anlamlı açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

dokumak: "Sanatçı, romanında geleneksel anlatı ögeleri ile modern teknikleri adeta bir kilim gibi dokumuş."
yansımak: "Toplumsal değişimin sancıları, bireyin iç dünyasındaki karmaşaya da doğrudan yansıyor."
yakalamak: "Yazar, günlük hayatın sıradanlığı içinde gözden kaçan o insani ayrıntıyı ustaca yakalamış."
kurtarmak: "Eseri sıradanlıktan kurtaran şey, yazarın dil konusundaki bu titiz tutumudur."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

"dokumak" sözcüğü "özenle ve birbiriyle uyumlu bir biçimde bir araya getirip bütünleştirmek" ile; "yansımak" sözcüğü "belirli bir durumun izlerini taşımak, etkisini göstermek" ile; "yakalamak" sözcüğü "fark edip görünür kılmak, sezerek dile getirmek" ile; "kurtarmak" sözcüğü "bulundu��u olumsuz durumdan çıkarıp daha iyi veya farklı bir düzeye ulaştırmak" ile eşleşmelidir.
Verilen cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin bağlamsal anlamları incelendiğinde; roman ögeleri ile tekniklerin bir araya getirilmesini ifade eden 'dokumuş' sözcüğü 'özenle ve birbiriyle uyumlu bir biçimde bir araya getirip bütünleştirmek' açıklamasıyla; toplumsal değişimin birey üzerindeki etkisini ifade eden 'yansıyor' sözcüğü 'belirli bir durumun izlerini taşımak, etkisini göstermek' açıklamasıyla; sıradan ayrıntıların fark edilmesini ifade eden 'yakalamış' sözcüğü 'fark edip görünür kılmak, sezerek dile getirmek' açıklamasıyla; eseri olumsuz bir durum olan sıradanlıktan uzaklaştırmayı ifade eden 'kurtaran' sözcüğü ise 'bulunduğu olumsuz durumdan çıkarıp daha iyi veya farklı bir düzeye ulaştırmak' açıklamasıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi ve altı çizili "dokumak" sözcüğünü bağlam içinde inceleyiniz.
"dokumuş" sözcüğünün geleneksel ögeler ile modern tekniklerin bir araya getirilmesi (bütünleştirilmesi) anlamında kullanıldığı belirlenir.
Sözcüğün temel anlamından sıyrılarak kazandığı mecazi bağlamı saptamak için.
2
İkinci cümleyi ve altı çizili "yansıyor" sözcüğünü bağlam içinde inceleyiniz.
"yansıyor" sözcüğünün toplumsal olayların etkisinin bireyde görülmesi, onun izlerini taşıması anlamında kullanıldığı belirlenir.
Sözcüğün fiziksel yansıma anlamından ziyade soyut anlamdaki etkileşim boyutunu yakalamak için.
3
Üçüncü cümleyi ve altı çizili "yakalamış" sözcüğünü bağlam içinde inceleyiniz.
"yakalamış" sözcüğünün sıradanlıktaki gizli ayrıntıları fark etmek ve ortaya koymak anlamında kullanıldığı belirlenir.
Fark etme ve sezme eyleminin bağlamsal karşılığını tespit etmek için.
4
Dördüncü cümleyi ve altı çizili "kurtaran" sözcüğünü bağlam içinde inceleyiniz.
"kurtaran" sözcüğünün eseri sıradanlık gibi olumsuz bir durumdan çıkarıp daha üst düzeye taşıması anlamında kullanıldığı belirlenir.
Sözcüğün bağlamsal işlevini en uygun açıklamayla ilişkilendirmek için.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümle içindeki bağlamlarına göre kazandıkları yeni, mecaz ve yakın anlamları belirleme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 711Soru

Sol sütundaki cümlelerde geçen koyu yazılmış ifadelerin büyük harfle yazılma gerekçelerini, sağ sütundaki TDK kuralları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gözlemevindeki araştırmacılar bu gece Ay'ın kraterlerini daha net gözlemleyebileceklerini belirttiler.
Bu sosyal sorumluluk projesi Yeşilay Derneği tarafından organize edilmektedir.
Sınav başvurularının son günü 15 Eylül Cuma olarak ilan edildi.
Yoğun sis nedeniyle Zigana Geçidi'nde ulaşım tek şeritten sağlanıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmede; 'Ay'ın' ifadesi astronomi terimi kuralıyla, 'Yeşilay Derneği' kurum/kuruluş adı kuralıyla, '15 Eylül Cuma' belirli gün ve ay adı kuralıyla, 'Zigana Geçidi' ise yer adından sonra gelen geçit adı kuralıyla eşleşmektedir.
Cümlelerde yer alan koyu yazılmış sözcükler, Türk Dil Kurumu yazım kurallarına uygun olarak büyük harfle başlatılmıştır. 'Ay' sözcüğü gök bilimi terimi olarak kullanıldığından; 'Yeşilay Derneği' bir kurum/kuruluş adı olduğundan; '15 Eylül Cuma' ifadesi belirli bir tarihi belirttiğinden; 'Zigana Geçidi' ise yer adından sonra gelen tür bildiren geçit adı olduğundan büyük harfle yazılmıştır. Eşleştirme bu kurallara göre yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlede yer alan 'Ay'ın' sözcüğünün kullanım bağlamı incelenir.
'Ay' sözcüğünün terim (astronomi/gök bilimi) anlamında kullanıldığı tespit edilir.
Gök cismi bildiren ay, dünya, güneş gibi kelimeler terim olarak kullanıldıklarında büyük harfle başlatılır.
2
İkinci cümlede yer alan 'Yeşilay Derneği' ifadesinin yapısı incelenir.
Bu ifadenin bir kuruluş/dernek adı olduğu tespit edilir.
Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle yazılır.
3
Üçüncü cümlede yer alan '15 Eylül Cuma' ifadesinin yazımı değerlendirilir.
Belirli bir sayısal tarihle (15 sayısı) birlikte kullanılan ay ve gün adlarının büyük harfle yazıldığı görülür.
Belli bir tarihe bağlı olan ay ve gün adları büyük harfle başlar.
4
Dördüncü cümlede yer alan 'Zigana Geçidi' ifadesinin türü incelenir.
Yer adından sonra gelen coğrafi bir geçit adı olduğu tespit edilir.
Coğrafi yer adlarında ilk isimden sonra gelen nehir, göl, dağ, geçit gibi tür bildiren kelimeler büyük harfle başlatılır.

Anahtar Kavram

Büyük Harflerin Yazımı
Soru 712Soru

Aşağıda I. grupta verilen cümleleri, II. gruptaki anlamca en yakın (özdeş) kar��ılıklarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Geçmişin olaylarını bugünün ahlak ve değer yargılarıyla yargılamak, tarihçiyi gerçeğe değil, yalnızca kendi çağının aynasına götürür.
Bir edebi eseri başka bir dile aktarırken kelimelerin sözlükteki karşılıklarına sıkı sıkıya bağlı kalmak, yazarın ruhunu feda edip cesedini kurtarmaya benzer.
Bilgi, alıcıya zahmetsizce ve hazır bir paket hâlinde sunulduğunda kalıcı bir kazanıma dönüşmez; zihnin onu kendi çabasıyla işlemesi gerekir.
Bir kentin kimliğini korumak, onu geçmişte donmuş bir müze gibi saklamakla değil; eskiyi yeninin dinamizmine eklemlemekle mümkündür.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Geçmişin olaylarını bugünün yargılarıyla değerlendirmenin sınırlılığını belirten cümle, tarihsel gelişmeleri kendi döneminden soyutlamanın araştırmacıyı kendi dönemine hapsedeceğini belirten cümleyle; kelime düzeyinde çevirinin eserin özünü kaybettireceğini söyleyen cümle, sözcük yapısını koruma çabasının biçimsel taklitle yetinmek olduğunu söyleyen cümleyle; bilginin zihinde işlenerek edinilmesini savunan cümle, emek harcanmadan edinilen bilginin kalıcı olamayacağını söyleyen cümleyle; kentsel korumada eski ve yeninin eklemlenmesini savunan cümle ise tarihî dokuyu bugünün yaşam pratikleriyle bütünleştirmeyi savunan cümleyle eşleşir.
I. grupta verilen cümleler, sırasıyla tarih felsefesi, çeviri kuramı, bilişsel öğrenme ve kentsel koruma alanlarında kavramsal düzeyde özdeş veya yakın anlamlar taşıyan II. gruptaki cümlelerle doğru şekilde eşleşmiştir. Tarih yazıcılığına dair cümle geçmişi kendi dönemi dışındaki yargılarla değerlendirmeyi eleştiren cümleyle; edebi çeviriye dair cümle biçimsel çevirinin özü kaybettireceğini söyleyen cümleyle; etkin öğrenmeye dair cümle bilginin hazır alınmasının kalıcı olmayacağını savunan cümleyle; kentsel korumaya dair cümle ise eski ile yeninin bütünleşmesini savunan cümleyle anlamca özdeştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi anlamsal ögelerine ayırma ve II. grupta karşılığını arama
Tarih yazıcılığında bugünün değer yargılarını kullanmanın tarihçiyi kendi çağının sınırlarına hapsedeceğini (kendi çağının aynasına götüreceğini) belirten ifade, tarihsel gelişmeleri yaşandığı dönemin koşullarından bağımsız ele almanın araştırmacıyı kendi döneminin kabullerine götüreceğini savunan ifade ile anlamsal olarak bire bir uyuşmaktadır.
Tarihsel perspektif ve anakronizm eleştirisi üzerinden özdeş yargıların saptanması.
2
İkinci cümleyi anlamsal ögelerine ayırma ve II. grupta karşılığını arama
Edebi eserin kelimelerini sözlük anlamıyla çevirmenin eserin ruhunu kaybettireceğini, sadece dış yapısını (cesedini) kurtaracağını söyleyen mecazi ifade; sözcük düzeyindeki yapıyı koruma çabasının yapıtın özünü feda etmek pahasına biçimsel taklitle yetinmek olduğunu belirten ifade ile anlamca örtüşmektedir.
Çeviri sürecindeki biçimsel sadakat ile sanatsal öz arasındaki karşıtlığın çözümlenmesi.
3
Üçüncü cümleyi anlamsal ögelerine ayırma ve II. grupta karşılığını arama
Hazır sunulan bilginin kalıcı olmayıp zihnin kendi çabasıyla işlenmesi gerektiğini savunan ifade; bilişsel süreçlerle yapılandırılmayan ve emek harcanmadan edinilen bilginin kalıcı olamayacağını belirten ifade ile anlamca özdeştir.
Etkin öğrenme ve zihinsel yapılandırma kavramlarının benzer ifadelerle eşleştirilmesi.
4
Dördüncü cümleyi anlamsal ögelerine ayırma ve II. grupta karşılığını arama
Kent kimliğinin korunması için eskinin yeniye eklemlenmesi gerektiğini ifade eden cümle; tarihî dokunun yaşatılmasını geçmişin unsurlarının bugünle bütünleştirilmesine bağlayan cümle ile anlamca en yakın durumdadır.
Kentsel koruma felsefesindeki bütünleşme ve eklemlenme kavramlarının eşleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Cümleler arası yakın ve özdeş anlam ilişkilerini, eş anlamlı sözcükler ve kavramsal örtüşmeler üzerinden tespit etme.
Soru 713Soru

İlk Türk devletlerinin siyasi gelişim süreçlerinde yaşanan bazı iç ve dış siyasi gelişmeler ile bu gelişmelerin ortaya çıkardığı tarihi sonuçların eşleştirilmesi gerekmektedir.

Aşağıda verilen tarihi gelişmeleri, bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan siyasi durumlarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Asya Hun Devleti'nin iç karışıklıklar ve Çin baskısı sonucu Hohanyeh ve Çiçi döneminde Doğu ve Batı şeklinde ikiye bölünmesi
Kök Türk Devleti'nin batı kanadı yöneticisi İstemi Yabgu'nun, İpek Yolu egemenliği için Sasaniler ile ittifak kurarak Akhun Devleti'ne son vermesi
II. Kök Türk Devleti'nin son dönemlerinde merkezi otoritenin zayıflaması üzerine Karluk, Basmil ve Uygur boylarının hakanlığa karşı isyan etmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Asya Hun Devleti'nin Hohanyeh ve Çiçi döneminde bölünmesi - Türk siyasi kültüründe bağımsızlık karakterinin belirginleşmesi; İstemi Yabgu'nun Sasanilerle ittifak kurarak Akhunları yıkması - Kök Türklerin daha sonra Sasanilere karşı Doğu Roma ile yeni bir diplomatik ittifak kurması; II. Kök Türk Devleti'nde tabi boyların isyan etmesi - Uygur Hakanlığı öncülüğünde yeni bir devletleşme sürecinin başlaması.
Verilen gelişmeler ilk Türk devletlerinin siyasi tarihindeki dönüm noktalarını ve dış/iç dinamiklerini yansıtmaktadır. Hun bölünmesi bağımsızlık ülküsünü pekiştirmiş; Kök Türklerin dış politikası çok yönlü diplomasiyi başlatmış; boylar koalisyonunun isyanı ise II. Kök Türk Devleti'nin yıkılıp Uygur Devleti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Asya Hun Devleti'ndeki Doğu-Batı bölünmesini ve kurultay tartışmalarını analiz etmek.
Hohanyeh'nin Çin himayesini talep etmesi karşısında Çiçi'nin bağımsızlığı savunması, Türklerin bağımsızlık (oksızlık) ülküsünün siyasi sonucudur.
Boy birliğinden devlete geçişte egemenlik ve bağımsızlık anlayışının önemini anlamak gerekir.
2
Kök Türk dış politikasındaki ittifakları ve İpek Yolu mücadelesini değerlendirmek.
Sasanilerle yapılan ittifakla Akhunlar yıkılmış, sonrasında yükselen Sasani tehdidine karşı Bizans (Doğu Roma) ile elçi teatisi yapılarak yeni bir ittifak kurulmuştur.
İpek Yolu egemenliği için yapılan çok taraflı diplomatik ittifakların gelişim çizgisini görmek gerekir.
3
II. Kök Türk Devleti'nin yıkılış sürecinde boyların rolünü incelemek.
Uygur, Karluk ve Basmil boylarının isyanı sonucunda Kök Türk egemenliği son bulmuş ve Uygur Devleti kurulmuştur.
Türk devlet yapısının boylar birliği (federasyonu) temeline dayandığını ve boyların isyanının devlet yıkılıp yenisinin kurulmasında doğrudan etkili olduğunu saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde boylar arası mücadeleler, federatif devlet yapısı, İpek Yolu egemenliği için kurulan diplomatik ittifaklar ve bağımsızlık anlayışı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 714Soru

Aşağıdaki paragrafta Osmotek (Osmothèque) adlı kuruluş hakkında bazı bilgiler verilmiştir:

'Versay'da bulunan Osmotek (Osmothèque), tarihin derinliklerinde kaybolmuş ya da üretimi durdurulmu�� kokuları aslına sadık kalarak yeniden üreten ve koruyan dünyanın ilk koku arşivine ev sahipliği yapmaktadır. Bu yaşayan müzede parfümler, formüllerine uygun olarak titizlikle sentezlenmekte ve ışık ile oksijenin bozucu etkilerinden uzak tutulmak üzere argon gazıyla doldurulmuş mahzenlerde saklanmaktadır. Osmotek, kokuyu sadece ticari bir tüketim nesnesi olarak değil, insanlığın somut olmayan kültürel mirasının bir parçası olarak kabul eder. Dolayısıyla bu kurum, koku duyusunun hafızayı tetikleme gücünden yararlanarak geçmişin estetik algısını günümüze taşımayı ve koku kimyasına dair bilimsel birikimi gelecek nesillere aktarmayı hedefler.'

Buna göre, sol tarafta verilen paragraftaki ifadeler ile sağ tarafta verilen yardımcı düşünceleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

üretimi durdurulmuş kokuları aslına sadık kalarak yeniden üretmek ve korumak
argon gazıyla doldurulmuş mahzenlerde saklanmak
kokuyu insanlığın somut olmayan kültürel mirasının bir parçası olarak kabul etmek
koku kimyasına dair bilimsel birikimi gelecek nesillere aktarmayı hedeflemek

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol tarafta bulunan ifadelere sırasıyla sağ taraftaki karşılıklar getirilmelidir: Birinci ifade orijinal formüllerin korunmasıyla, ikinci ifade dış etkenleri önleyen özel saklama yöntemleriyle, üçüncü ifade kokuların ticari sınırları aşan ortak kültürel değer boyutuyla, dördüncü ifade ise bilimsel bilginin sonraki nesillere aktarılmasıyla eşleşmektedir.
Eşleşmeler, paragrafta geçen ifadelerin anlamca yakın kelimelerle yeniden ifade edilmiş (paraphrase edilmiş) halleriyle doğrudan eşleştirilmesi yoluyla bulunur. İlk koku arşivindeki 'aslına sadık kalarak yeniden üretme' faaliyeti orijinal formüllerin korunmasıyla; 'argon gazıyla saklama' yöntemi fiziksel/kimyasal dış etkenlerden korunmayla; 'kültürel miras' tanımı ticari olmayan ortak değer boyutuyla; 'bilimsel birikimi gelecek nesillere aktarma' hedefi ise teknik bilginin sonraki dönemlere ulaştırılmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki 'üretimi durdurulmuş kokuları aslına sadık kalarak yeniden üretmek ve korumak' ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin, unutulmaya yüz tutmuş veya imalatı sonlanmış esansların orijinal formülleriyle varlığını sürdürmesiyle örtüştüğü belirlenir.
Kaybolan ya da üretilmeyen kokuların aslına sadık kalınarak yeniden üretilmesi, onların orijinal halleriyle korunmasını hedefler.
2
Paragraftaki 'ışık ile oksijenin bozucu etkilerinden uzak tutulmak üzere argon gazıyla doldurulmuş mahzenlerde saklanmak' ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin, kokuların kimyasal ve fiziksel dış etkenlerden korunması amacıyla özel muhafaza yöntemlerinin kullanılmasıyla eşleştiği belirlenir.
Işık, oksijen ve argon gazı kullanımı gibi unsurlar doğrudan dış etkenlere karşı koruma sağlayan teknik yöntemlerdir.
3
Paragraftaki 'kokuyu sadece ticari bir tüketim nesnesi olarak değil, insanlığın somut olmayan kültürel mirasının bir parçası olarak kabul etmek' ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin, kokuların salt ticari bir ürün olmanın ötesinde ortak kültürel bir değer olarak görülmesiyle eşleştiği belirlenir.
Somut olmayan kültürel miras ifadesi, kokunun sadece ticari bir tüketim aracı değil, kültürel bir değer olduğunu vurgulamaktadır.
4
Paragraftaki 'koku kimyasına dair bilimsel birikimi gelecek nesillere aktarmayı hedeflemek' ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin, koku alanındaki teknik ve kurumsal bilginin sonraki dönemlere ulaştırılmasının amaçlanmasıyla eşleştiği belirlenir.
Gelecek nesillere aktarma ve bilimsel birikim ifadeleri, bilginin sonraki dönemlere ulaştırılması amacını ifade eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 715Soru

Aşağıdaki paragrafta bitkiler arasındaki kimyasal iletişim anlatılmaktadır.

"Bitkiler, hayvanlar gibi ses çıkaramasalar da çevreleriyle ve kendi aralarında kimyasal sinyaller yoluyla iletişim kurarlar. Bir bitki, zararlı bir böceğin saldırısına uğradığında havaya uçucu organik bileşikler salgılar. Bu bileşikler, rüzgar yardımıyla komşu bitkilere ulaşır. Sinyali alan komşu bitkiler, henüz saldırıya uğramadan kendi savunma mekanizmaların�� harekete geçirir ve yapraklarında böceklerin sevmediği kimyasal maddeler üretmeye başlar. Ayrıca bu uçucu bileşikler, bazen zararlı böcekleri yiyen diğer avcı böcekleri de bölgeye çekerek bitkiye dolaylı bir koruma sağlar. Bu kimyasal yardımlaşma ağı, bitki topluluklarının hayatta kalma şansını artıran önemli bir adaptasyondur."

Buna göre, sol sütunda verilen durumlar�� sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Saldırıya uğrayan bitkinin gösterdiği ilk tepki
Sinyali alan komşu bitkilerin geliştirdiği savunma önlemi
Salgılanan uçucu bileşiklerin sağladığı dolaylı katkı
Salgılanan kimyasal uyarıcıların taşınmasını sağlayan dış etken

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Saldırıya uğrayan bitkinin gösterdiği ilk tepki -> Havaya uçucu nitelikte organik bileşikler bırakılması; Sinyali alan komşu bitkilerin geliştirdiği savunma önlemi -> Yapraklarda zararlı böceklerin tercih etmediği kimyasalların sentezlenmesi; Salgılanan uçucu bileşiklerin sağladığı dolaylı katkı -> Zararlı canlıları avlayan diğer böceklerin bölgeye çekilmesi; Salgılanan kimyasal uyarıcıların taşınmasını sağlayan dış etken -> Hava akımı (rüzgar) yardımıyla taşınım gerçekleşmesi.
Doğru eşleştirmeler, paragraftaki bilgilerin doğrudan veya anlamca yakın ifadelerle karşılanması esasına dayanır. Saldırı anında uçucu bileşiklerin salgılanması, komşu bitkilerin yapraklarında savunma kimyasalları üretmesi, avcı böceklerin çekilmesi ve taşıyıcı unsur olarak rüzgarın rolü paragrafta açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Saldırıya uğrayan bitkinin ilk tepkisini bulmak için metindeki ilgili cümle tespit edilir.
Bu tepki, havaya uçucu organik bileşikler salgılamak olarak verilmiştir.
Metindeki 'Bir bitki, zararlı bir böceğin saldırısına uğradığında havaya uçucu organik bileşikler salgılar.' ifadesi bu eşleşmeyi doğrular.
2
Komşu bitkilerin savunma yöntemini belirlemek için metindeki koruma mekanizması aranır.
Komşu bitkilerin yapraklarında böceklerin sevmediği kimyasal maddeler ürettiği görülür.
Metindeki 'yapraklarında böceklerin sevmediği kimyasal maddeler üretmeye başlar' ifadesi bu koruma yöntemini açıklar.
3
Salgılanan uçucu bileşiklerin dolaylı faydasını gösteren kısım incelenir.
Bu bileşiklerin avcı böcekleri de çekerek dolaylı koruma sağladığı tespit edilir.
Metindeki 'zararlı böcekleri yiyen diğer avcı böcekleri de bölgeye çekerek bitkiye dolaylı bir koruma sağlar' cümlesi bunu kanıtlar.
4
Kimyasal sinyallerin taşınmasını sağlayan etken belirlenir.
Bu taşımanın rüzgar aracılığıyla yapıldığı bulunur.
Metindeki 'Bu bileşikler, rüzgar yardımıyla komşu bitkilere ulaşır.' ifadesi rüzgarın taşıyıcı rolünü gösterir.

Anahtar Kavram

Paragraftaki yardımcı düşünceleri belirleme ve bunları farklı sözcüklerle ifade edilen yargılarla eşleştirme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 716Soru

Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılmış sözcükleri, bu cümlelerdeki bağlamsal anlamlarını karşılayan açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Edebiyat tarihi boyunca toplumsal değişimlerle koşut bir seyir izleyen roman sanatı, bireyin yalnızlığını da bu süreçte ele almıştır.
Eleştirmen, eserin zayıf yönlerini nesnel ölçütlerle saptamak yerine yazarın kişiliğine odaklanarak büyük bir hata yapmıştır.
Okur, metni kendi birikimi doğrultusunda yeniden alımlayarak yazarın bile öngörmediği yeni anlam dünyaları inşa edebilir.
Sanatçı, karmaşık imgeler yerine yalın bir dili yeğleyerek geniş halk kitlelerine ula��mayı amaçlamıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerdeki sözcüklerin bağlamsal eşleştirmeleri şu şekildedir: 'koşut' sözcüğü 'Benzer veya aynı doğrultuda olan, paralel giden bir gelişim göstermek' ile; 'saptamak' sözcüğü 'Bir nesne, olay ya da durumun niteliklerini belirgin kılmak, tespit etmek' ile; 'alımlamak' sözcüğü 'Bir sanat eserini veya iletiyi algılamak, yorumlayıp zihinde anlamlandırmak' ile; 'yeğlemek' sözcüğü 'Bir şeyi diğerine göre daha üstün tutup seçmek, tercih etmek' açıklaması ile eşleşmektedir.
Kelimelerin cümle içindeki bağlamsal anlamları incelendiğinde 'koşut' sözcüğünün 'benzer/paralel giden', 'saptamak' sözcüğünün 'tespit etmek/belirlemek', 'alımlamak' sözcüğünün 'algılayıp anlamlandırmak' ve 'yeğlemek' sözcüğünün ise 'tercih etmek' anlamlarına geldiği görülür. Bu durum, kelimelerin bağlamsal eş/yakın anlamlarıyla tam olarak uyuşmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'koşut' sözcüğünün bağlamsal anlamını belirleme.
'koşut' sözcüğü, roman sanatının toplumsal değişimlerle benzer, paralel giden bir seyir izlediğini belirtmekte ve bu doğrultuda 'benzer veya aynı doğrultuda olan' tanımıyla eşleşmektedir.
Bağlamsal eş anlamı tespit etmek.
2
İkinci cümledeki 'saptamak' sözcüğünün bağlamsal anlamını belirleme.
'saptamak' sözcüğü, eleştirmenin eserin zayıf yönlerini belirlemesi, yani 'tespit etmesi/belirgin kılması' anlamıyla eşleşmektedir.
Sözcüğün cümledeki işlevini ve en yakın anlamını bulmak.
3
Üçüncü cümledeki 'alımlayarak' sözcüğünün bağlamsal anlamını belirleme.
'alımlayarak' sözcüğü, okurun metni algılaması, yorumlaması ve zihinde anlamlandırması sürecini ifade ettiğinden ilgili tanım ile eşleşir.
Edebi bir terim olan alımlamanın bağlamsal karşılığını ortaya koymak.
4
Dördüncü cümledeki 'yeğleyerek' sözcüğünün bağlamsal anlamını belirleme.
'yeğleyerek' sözcüğü, sanatçının karmaşık imgeler yerine yalın dili tercih etmesini, yani 'bir şeyi diğerine göre daha üstün tutup seçmesini' ifade ettiği için bu tanım ile eşleşir.
Cümledeki tercihi gösteren kelimenin eş anlamlısını bulmak.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümle içindeki bağlamlarına göre kazandıkları eş ve yakın anlamların belirlenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 717Soru

Aşağıda Osmanlı askeri teşkilatında yer alan bazı askeri sınıflar ve bu sınıflara ait açıklamalar verilmiştir. Bu askeri sınıfları kendilerine uygun olan açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yeniçeriler
Tımarlı Sipahiler
Akıncılar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeniçeriler doğrudan padişaha bağlı ulufe alan merkez piyadeleridir; Tımarlı Sipahiler dirlik vergi gelirleriyle beslenen eyalet atlı askerleridir; Akıncılar ise sınır boylarında keşif yapan hafif süvarilerdir.
Yeniçeriler devşirme kökenli ulufe alan merkez piyadeleridir, Tımarlı Sipahiler tımar gelirleriyle beslenen eyalet süvarileridir, Akıncılar ise sınır boylarında keşif yapan hafif süvarilerdir. Bu eşleştirmeler kavramların tarihsel nitelikleriyle birebir uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci kavram olan Yeniçeriler incelenir.
Yeniçeriler devşirme kökenli, doğrudan padişaha bağlı ve ulufe alan merkez askerleridir.
Merkez ordusunun en temel piyade gücünün tespit edilmesi amacıyla bu adım atılır.
2
İkinci kavram olan Tımarlı Sipahiler incelenir.
Tımarlı Sipahiler, eyalet ordusunda dirlik (tımar) gelirleriyle geçinen atlı askerlerdir.
Toprak sistemine dayalı askeri yapının belirlenmesi amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
3
Üçüncü kavram olan Akıncılar incelenir.
Akıncılar, sınır güvenliğinden sorumlu, keşif ve yıpratma akınları yapan hafif süvarilerdir.
Sınır boylarındaki öncü kuvvetlerin tespit edilmesi amacıyla bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Osmanlı askeri sisteminde Kapıkulu askerleri ile Eyalet askerlerinin yetiştirilme şekilleri, görevleri ve ekonomik kaynakları bakımından farklılıkları.
Soru 718Soru

Aşağıdaki paragrafta Karanlık Gökyüzü Hareketi ile ilgili bilgiler verilmiştir:

"Karanlık Gökyüzü Hareketi, yapay ışık kaynaklarının kontrolsüz kullanımından doğan ışık kirliliğine karşı küresel bir farkındalık oluşturmayı amaçlar. Modern kentlerdeki aşırı aydınlatmanın yalnızca yıldızları görmemizi engellemediğini, aynı zamanda gece aktif olan canlıların göç ve üreme döngülerini bozduğunu savunur. Hareket, ışığın tamamen söndürülmesini değil; yönü, gücü ve zamanı kontrol altında tutulan akıllı aydınlatma sistemlerinin kullanılmasını önerir. Bu sayede hem enerji tasarrufu sağlanacak hem de insan biyolojisi için kritik önem taşıyan melatonin hormonunun düzenli salgılanması desteklenecektir. Böylelikle ekolojik dengenin korunmasına doğrudan bir katkı sunulması hedeflenmektedir."

Buna göre, sol sütunda verilen Karanlık Gökyüzü Hareketi ile ilgili konuları, sağ sütundaki uygun yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Karanlık Gökyüzü Hareketi'nin ışık yönetimi konusundaki temel felsefesi
Aşırı aydınlatmanın faunaya (hayvanlar alemine) doğrudan yansıması
Akıllı aydınlatmanın insan fizyolojisi üzerindeki doğrudan etkisi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki ışık yönetimi felsefesi yapay ışıkların niteliksel ve zamansal olarak denetlenmesiyle; faunaya yansıması gece faal olan türlerin göç ve üreme alışkanlıklarının kesintiye uğramasıyla; insan fizyolojisine etkisi ise vücudun gece ritmi için gerekli olan hormonal dengenin korunmasına yardımcı olunmasıyla eşleşmektedir.
Karanlık Gökyüzü Hareketi'nin ışık yönetimi felsefesi, yapay ışıkların tamamen kaldırılması yerine niteliksel ve zamansal olarak denetlenmesini öngörür. Aşırı aydınlatmanın faunaya yansıması gece faal olan türlerin göç ve üreme alışkanlıklarının kesintiye uğramasıdır. Akıllı aydınlatmanın insan fizyolojisine etkisi ise vücudun gece ritmi için gerekli olan hormonal dengenin korunmasına yardımcı olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metni okuma ve anahtar kelimeleri analiz etme
Karanlık Gökyüzü Hareketi'nin yapay ışık kirliliği, canlıların yaşam döngüleri ve akıllı aydınlatma sistemleri üzerindeki görüşleri saptanır.
Paragraftaki yardımcı düşünceleri tespit edebilmek için metnin sunduğu bilgilerin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Sol sütundaki konuları metindeki ilgili bölümlerle ilişkilendirme
Işık yönetimi felsefesi üçüncü cümleyle, aşırı aydınlatmanın faunaya etkisi ikinci cümleyle, insan fizyolojisine etkisi ise dördüncü cümleyle eşleşir.
Metindeki ifadelerin hangi konu başlıklarına yanıt oluşturduğunu belirlemek doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
İlgili metin bölümlerini sağ sütundaki yargılarla eşleştirme
Işık yönetimi felsefesi 'yapay ışıkların tamamen ortadan kaldırılması yerine denetlenmesiyle', faunaya etkisi 'göç ve üreme alışkanlıklarının kesintiye uğramasıyla', insan sağlığına etkisi ise 'hormonal dengenin korunmasıyla' eşleştirilerek doğru analitik bütünlük kurulur.
Seçeneklerdeki ifadelerin paragraftaki orijinal kelimelerin yakın anlamlılarıyla yapılandırıldığını teyit etmek için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Soru 719Soru

İlk Türk devletlerinde devlet yönetimi, hukuki düzenlemeler ve meclis yapısı ile ilgili aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen tarihsel işlev ve açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kut İnancı
Töre
Kurultay
Ülüş

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kut kavramı siyasi meşruiyet ve ilahi egemenlik açıklamasıyla, töre yazısız hukuk kuralları açıklamasıyla, kurultay meclis ve danışma organı açıklamasıyla, ülüş ise iktisadi refahın paylaşımı açıklamasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirme, yönetim anlayışını oluşturan kavramların işlevsel tanımlarına göre yapılmıştır. Kut inancı veraset sisteminin ve ilahi meşruiyetin kaynağıdır; töre kağanın dahi sınırlarını çizen yazısız hukuk kurallarıdır; kurultay yasama ve danışma işlevine sahip karar meclisidir; ülüş ise Tanrı'nın verdiği ekonomik gücün ve refahın paylaşım ilkesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kut kavramının siyasi meşruiyet ve egemenliğin ilahi kaynağı olma niteliğini analiz etmek.
Kut kavramı, siyasi iktidarın meşruiyeti ve veraset sistemi üzerindeki etkisiyle doğrudan ilişkili olan açıklamayla eşleştirilir.
Kut inancına göre yönetme yetkisi kan yoluyla hanedan üyelerine geçer, bu durum hem meşruiyet sağlar hem de taht kavgalarına neden olur.
2
Töre kavramının hukuki işlevini ve bağlayıcılığını değerlendirmek.
Töre kavramı, kağanın bile uyması gereken yazısız hukuk kurallarını tanımlayan açıklamayla eşleştirilir.
Töre, ilk Türk devletlerinde adaletin sağlanması ve siyasi otoritenin sınırlandırılmasında en üstün güçtür.
3
Kurultay meclisinin demokratik ve kurumsal yapısını incelemek.
Kurultay kavramı, boy beylerinin katıldığı danışma ve yasama organını betimleyen açıklamayla eşleştirilir.
Kurultay, karar alma sürecinde kağanın yetkilerini dengeleyen ve töre değişikliklerini karara bağlayan kurumdur.
4
Ülüş ilkesinin sosyal ve ekonomik boyutunu tespit etmek.
Ülüş kavramı, Tanrı'nın sunduğu nimetlerin halkla paylaştırılması esasına dayanan iktisadi açıklamayla eşleştirilir.
Ülüş, ilk Türk devletlerindeki sosyal devlet anlayışının ve ekonomik refah dağılımının temel göstergesidir.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde kut inancının siyasi meşruiyete etkisi, törenin hukuki üstünlüğü, kurultayın yönetimdeki rolü ve ülüş ilkesinin sosyo-ekonomik işlevi.
Soru 720Soru

Aşağıdaki I. grupta numaralanmış cümleleri, II. grupta verilen anlamca en yakın (özdeş) karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Bir düşünce, zihnin konfor alanını bozup insanı kendi kabulleriyle hesaplaşmaya zorladığı oranda kıymet kazanır.
II. Edebiyatın asıl gücü, okura yabancı olduğu yaşamları tanıtmasında değil; ona, aşina olduğu dünyayı şaşırtıcı bir pencereden sunmasındadır.
III. Toplumsal uzlaşı, bireylerin farklı görüşleri yok etmesiyle değil, bu farklılıkların bir arada var olabileceği zeminleri inşa etmesiyle mümkündür.
IV. Özgün bir anlatı, henüz keşfedilmemiş konuları bulup çıkarmakla değil; sıradan gerçekleri benzersiz bir biçimde dile getirmekle ortaya çıkar.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I numaralı cümle ile 'Fikirlerin değeri...', II numaralı cümle ile 'Yazınsal yapıtlar...', III numaralı cümle ile 'Toplumda barış...', IV numaralı cümle ile 'Yaratıcı bir söylem...' cümleleri eşleşmektedir.
I. cümle zihnin kalıplarını kırmaya odaklandığı için 'Fikirlerin değeri...' cümlesiyle, II. cümle aşina olunan dünyayı farklı göstermeyi işlediği için 'Yazınsal yapıtlar...' cümlesiyle, III. cümle uzlaşıyı farklılıkların bir arada var olmasına bağladığı için 'Toplumda barış...' cümlesiyle, IV. cümle ise sıradanlığı benzersiz anlatmaya odaklandığı için 'Yaratıcı bir söylem...' cümlesiyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. cümleyi anahtar kavramları yönünden çözümlemek ve II. grupta aramak.
Cümlenin odağı, düşüncelerin konforu bozma ve kişiyi sorgulatmaya yöneltme derecesine dayanır. Bu durum, alışılmış kalıpların sarsılıp kendini sorgulama derecesini belirten üçüncü cümle ile eşleşir.
Zihinsel kabulleri yıkmak ve kendini sorgulamak eş anlamlı durumlardır.
2
II. cümleyi anahtar kavramları yönünden çözümlemek ve II. grupta aramak.
Cümle, bilinen dünyayı şaşırtıcı biçimde sunmanın edebiyatın asıl gücü olduğunu söyler. Bu anlamı, bildiği gerçekliği alışılmışın dışında bir bakış açısıyla vermekten bahseden dördüncü cümle karşılar.
Aşina olunan dünya ve bildiği gerçeklik ifadeleri anlamca denktir.
3
III. cümleyi anahtar kavramları yönünden çözümlemek ve II. grupta aramak.
Cümle, uzlaşının farklılıkları silmek yerine ortak yaşam zeminleri kurmakla olacağını savunur. Karşıt düşünceleri yok etmeyip ortak alanlarda barındırmayı öne çıkaran birinci cümle bu anlamı verir.
Ortak zemin inşa etmek ile ortak alanlar oluşturmak aynı amaca hizmet eder.
4
IV. cümleyi anahtar kavramları yönünden çözümlemek ve II. grupta aramak.
Cümle, özgünlüğü yeni konular bulmakta değil sıradan şeyleri benzersiz söylemekte bulur. Herkesin bildiğini kendine has aktarmayı söyleyen ikinci cümle bu anlamı taşır.
Benzersiz dile getirmek ve kendine has tarzda aktarmak özdeş ifadelerdir.

Anahtar Kavram

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler
ÖncekiSayfa 36 / 53Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin