Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 1521Soru

Türkçede ek olan "-ki" (sıfat yapım eki ve ilgi zamiri) eklendiği sözcüğe bitişik yazılırken, bağlaç olan "ki" sözcüklerden ayrı yazılır. Ayrıca bazı bağlaçlarda "ki" sesi kalıplaşarak bitişik yazılır.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bizim sınıfta ki bazı panoların acilen yenilenmesi gerekiyor.

Cevap

Bizim sınıfta ki bazı panoların acilen yenilenmesi gerekiyor.
"Bizim sınıfta ki bazı panoların acilen yenilenmesi gerekiyor." cümlesinde yer alan "sınıfta ki" ifadesindeki "-ki", işaret/sıfat işlevli bir ektir. İsmin durum ekinden sonra gelerek sıfat türetmiştir (sınıftaki panolar). Ek olan "-ki" her zaman bitişik yazılmalıdır, dolayısıyla bu cümlenin doğru yazımı "sınıftaki" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'ki' kullanımlarını ve görevlerini belirleme
"masadaki" -> sıfat yapan ek, "mademki" -> kalıplaşmış bağlaç, "anlattı ki" -> bağlaç, "sınıfta ki" -> sıfat yapan ek, "bizimkiler" -> ilgi zamiri.
Yazım kurallarını uygulayabilmek için her bir 'ki'nin ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu tespit etmek gerekir.
2
Yazım kurallarını kontrol etme
Sıfat yapan eklerin ve ilgi zamirlerinin bitişik, bağlaçların ise ayrı yazılması kuralı uygulanır. "sınıfta ki" ifadesinde sıfat yapan ek olmasına rağmen ayrı yazıldığı görülür. Doğru yazımı "sınıftaki" olmalıdır.
Yazım yanlışı barındıran seçeneği belirlemek amacıyla kurallar ile cümledeki kullanımlar karşılaştırılır.

Anahtar Kavram

"ki" Bağlacı ve Ekinin Yazımı
Soru 1522Soru

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, cümlelerin vurgu özelliklerini dikkate alarak uygun ifadelerle tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

I. 'Yıllardır özlemini duyduğu memleketine nihayet dün döndü yaşlı adam.' cümlesinde vurgulanan sözcük sözcüğüdür.

II. 'Edebiyatımızın usta kalemi, son romanında bireyin iç dünyasını mı ele almış?' cümlesinde vurgulanan öge ise
ögesidir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluk için 'dün', ikinci boşluk için 'belirtili nesne' (veya genel ifadesiyle 'nesne') doğru yanıttır.
Birinci cümlede yüklem olan 'döndü' fiilinden hemen önce 'dün' zarfı gelmiştir. Fiil cümlelerinde vurgu yüklemden önceki ögede olduğundan vurgulanan sözcük 'dün'dür. İkinci cümlede ise soru eki 'mı'dan hemen önce 'bireyin iç dünyasını' söz grubu yer almaktadır. Soru eki, vurguyu kendisinden önceki ögeye kaydırdığı için bu cümlede vurgulanan öge belirtili nesnedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki yüklemi ve türünü saptama
Cümlenin yüklemi 'döndü' sözcüğüdür ve bir fiildir. Devrik bir cümle olması vurgu kuralını değiştirmez.
Fiil cümlelerinde kural gereği vurgu, yüklemden hemen önceki ögededir.
2
Birinci cümledeki yüklemden hemen önce gelen sözcüğü belirleme
Yüklem olan 'döndü' eyleminden hemen önce gelen sözcük 'dün' sözcüğüdür.
Vurgunun hangi sözcükte olduğunu bulmak için yüklemden bir önceki pozisyona bakılır.
3
İkinci cümledeki vurguyu belirleyen dil bilgisi unsurunu saptama
Cümlede soru eki olan 'mı' kullanılmıştır.
Cümlede soru eki 'mı/mi' bulunduğunda, vurgu bu ekten hemen önce gelen ögeye taşınır.
4
Soru ekinden önce gelen ögenin syntactic (söz dizimsel) görevini bulma
'mı' soru ekinden önce gelen 'bireyin iç dünyasını' söz grubu belirtili nesne görevindedir.
Vurgulanan ögenin adını doğru belirlemek için o ögenin cümledeki görevini analiz etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cümlede Vurgu
Soru 1523Soru

Yön bildiren sözcükler tek başlarına ya da özel isimden sonra kullanıldıklarında küçük harfle; özel isimden önce gelip o bölgeyi veya yöreyi nitelediklerinde ise büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yön adlarının yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıcak hava dalgası önümüzdeki günlerde güney Avrupa ülkelerinde de etkisini gösterecek.

Cevap

Sıcak hava dalgası önümüzdeki günlerde güney Avrupa ülkelerinde de etkisini gösterecek.
Özel isimden önce gelerek o bölgeyi belirten yön adları büyük harfle başlar. 'güney Avrupa' ifadesinde 'güney' sözcüğü özel isim olan 'Avrupa'dan önce gelip bir bölgeyi nitelediği için büyük harfle yazılarak 'Güney Avrupa' şeklinde olmalıdır. Bu nedenle bu ifadede yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen yön bildiren sözcükleri (güneybatıdan, güneyinde, güney, Kuzey, Doğu, Batı) tespit et.
Seçeneklerdeki yön adları belirlendi.
Yazım kurallarının hangi sözcüklerde uygulanacağını görmek için.
2
Türk Dil Kurumu büyük harflerin yazımı kurallarına göre her bir yön adının kullanım bağlamını incele.
Özel isimden önce gelen 'güney' sözcüğünün küçük harfle yazıldığı belirlendi.
Hangi sözcükte kural ihlali yapıldığını bulmak için.
3
Hatalı yazılan 'güney Avrupa' ifadesinin 'Güney Avrupa' şeklinde düzeltilmesi gerektiğini doğrula.
Yazım yanlışının bu cümlede yapıldığı kesinleşti.
Doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yön Adlarının Büyük Harfle Yazılması Kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 1524Soru

"Bilim insanlarının ve sanatçıların toplumsal dönüşümlere yön vermede üstlendikleri tarihî misyon, onların kendi dönemlerindeki gelişmeleri yakından takip etmelerin de yatmaktadır." cümlesinde "de / da"nın yazımıyla ilgili herhangi bir yanlışlık yapılmamıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen cümledeki 'etmelerin de' ifadesinde yer alan 'de' eki bulunma durumu bildirdiğinden bitişik yazılmalıdır; bu nedenle cümledeki yazımın doğru olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Cümledeki 'etmelerin de' ifadesindeki 'de', bulunma durumu eki olup kelimeye bitişik yazılmalıdır. Bu kural ihlal edildiği için cümledeki yazımın doğru olduğunu iddia eden önerme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlede geçen tüm 'de / da' seslerini (ek veya bağlaç olarak) tespit etmek.
Cümlede üç adet 'de / da' tespiti yapılmıştır: 'vermede', 'dönemlerindeki' ve 'etmelerin de'.
Analiz edilecek unsurları belirleyerek hata kontrolü sağlamak.
2
Tespit edilen 'vermede' ve 'dönemlerindeki' sözcüklerini dil bilgisi kurallarına göre incelemek.
'yön vermede' ifadesindeki '-de' bulunma durumu ekidir, bitişik yazılması doğrudur. 'dönemlerindeki' sözcüğündeki '-de' bulunma durumu eki üzerine sıfat yapan '-ki' eki gelmiştir, bitişik yazılması doğrudur.
Cümledeki diğer kullanımların doğruluğundan emin olmak.
3
'etmelerin de' ifadesinin cümledeki anlamını ve dil bilgisel görevini çözümlemek.
'takip etmelerinde yatmaktadır' ifadesinde 'etmeleri' iyelik ekli sözcüğüne gelen '-de' bulunma durumu ekidir. Cümleye yer/durum anlamı katmaktadır ('nerede yatmaktadır?'). Bu nedenle bitişik yazılması zorunludur. Ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.
Hatalı kullanımı tespit ederek doğru yazım kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Bulunma durumu eki olan '-de / -da' ile bağlaç olan 'de / da'nın ayırt edilmesi ve doğru yazılması.
Soru 1525Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri uygun noktalama işaretleriyle (nokta veya üç nokta) doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Araştırmacı Dr Ahmet Bey'in kütüphanedeki mesaisi her gün tam 0830'da başlar. Raflar arasında dolaşırken karşılaştığı binlerce cilt kitap, asırlık toz kokusu ve sararmış yapraklar Bu büyüleyici atmosferde zamanın nasıl geçtiğini anlamaz bile. Çalışmalarını titizlikle yürüten uzmanın masasında her zaman şu not yazar: ' geçmişin izini sürmek, geleceği inşa etmenin ilk adımıdır.' Bu inançla çalışmalarına devam eder.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sırasıyla birinci boşluğa nokta (.), ikinci boşluğa nokta (.), üçüncü boşluğa üç nokta (...) ve dördüncü boşluğa üç nokta (...) getirilmelidir.
Verilen metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla şu noktalama işaretleri getirilmelidir: Birinci boşlukta 'Dr' unvan kısaltmasının sonuna nokta getirilir. İkinci boşlukta saat ve dakikayı ayıran 08.30 ifadesinde nokta kullanılır. Üçüncü boşlukta 'Raflar arasında dolaşırken karşılaştığı binlerce cilt kitap, asırlık toz kokusu ve sararmış yapraklar' ifadesinin yüklemi bulunmadığı için cümle eksiltilidir ve üç nokta kullanılmalıdır. Dördüncü boşlukta ise tırnak içindeki alıntının baş tarafının eksik olduğunu belirtmek amacıyla küçük harfle başlayan ifadeden önce üç nokta getirilmesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun analizi
Kısaltmanın sonuna nokta (.) konmalıdır.
Unvan ve meslek bildiren kısaltmaların (Dr.) sonuna Türk Dil Kurumu kuralları gereği nokta konur.
2
İkinci boşluğun analizi
Saat ve dakika ifadelerinin arasına nokta (.) konmalıdır.
Türkçede saat ve dakikaları birbirinden ayırmak için sadece nokta kullanılır; dijital göstergelerdeki iki nokta kullanımı Türk yazı dilinde yanlıştır.
3
Üçüncü boşluğun analizi
Eksiltili cümlenin sonuna üç nokta (...) konmalıdır.
Cümle yapısal olarak incelendiğinde yüklemi bulunmadığından tamamlanmamıştır. Tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.
4
Dördüncü boşluğun analizi
Alıntı tırnağının hemen ardındaki boşluğa üç nokta (...) konmalıdır.
Alıntılanan cümlenin başındaki bazı kelimelerin atlandığı, tırnak içindeki ifadenin küçük harfle başlamasından anlaşılmaktadır. Bu atlamayı belirtmek için üç nokta kullanılır.

Anahtar Kavram

Nokta ve üç noktanın işlevleri, kısaltmaların sonuna nokta konması, saat ve dakikaların yazımı, eksiltili cümlelerin sonlanması ve alıntılarda atlanan kısımların gösterilmesi.
Soru 1526Soru

(I) Gün batarken vadinin derinliklerinde uzanan nehir, kızıl bir kurdele gibi parlıyordu.
(II) Kasabanın dar sokaklarında yürürken çocukluğumun o masum neşesini yeniden hissettim.
(III) Sanatçının edebiyattaki yegâne amacı, insanı kendi gerçeğiyle yüzleştirmekti.
(IV) Rüzgârın önünde savrulan kuru yapraklar, bize sonbaharın artık kapıda olduğunu fısıldar.
(V) Her akşam balkona çıkar, ufuktaki kızıllığı seyrederek hayaller kurardı.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. cümlede, yüklem ek-fiil almış çekimli bir fiildir.

Cevap

Üçüncü cümlede yer alan 'yüzleştirmekti' yüklemi, bir isim-fiildir (fiilimsidir). Fiilimsiler ek-fiil alarak yüklem olsalar dahi çekimli fiil olarak kabul edilmezler, isim soylu yüklemler olu��tururlar. Bu nedenle bu cümledeki yüklemin çekimli bir fiil olduğu söylenemez.
Üçüncü cümlede geçen 'yüzleştirmekti' yüklemi, fiilden isim yapım eki olan '-mek' isim-fiil ekini almıştır. İsim-fiiller (fiilimsiler) isim soylu sözcükler olduklarından, ek-fiil alarak yüklem olsalar da çekimli fiil olarak değerlendirilemezler. Çekimli fiiller yalnızca kip ve şahıs eki alabilen eylemlerdir. Bu nedenle yüklemin çekimli bir fiil olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki tüm cümlelerin yüklemlerini ve yapısal özelliklerini belirleyin.
Yüklemler: I. cümlede 'parlıyordu', II. cümlede 'hissettim', III. cümlede 'yüzleştirmekti', IV. cümlede 'fısıldar', V. cümlede 'kurard��'.
Hangi cümlelerin yükleminin fiil, hangisinin isim veya fiilimsi olduğunu ayırt etmek için.
2
Üçüncü cümlenin yüklemini eklerine ayırarak sözcük türünü inceleyin.
'yüzleştirmekti' sözcüğü 'yüzleş-tir-mek-ti' şeklinde çözümlenir. Buradaki '-mek' eki isim-fiil (fiilimsi) ekidir. Fiilimsiler fiil olmaktan çıkıp isim soylu kelimeler haline gelir.
Yüklemin çekimli bir eylem olup olmadığını belirlemek için.
3
Diğer seçeneklerdeki eylemlerin kip, zaman ve yapı özelliklerini kontrol ederek doğrulayın.
'parlıyordu' şimdiki zamanın hikayesidir ve ünlü daralması vardır. 'hissettim' yardımcı fiille kurulan birleşik fiildir ve basit zamanlıdır. 'fısıldar' yansımadan türemiş ve geniş zamanlıdır. 'kurardı' geniş zamanın hikayesiyle çekimlenmiş birleşik zamanlı fiildir.
Çeldirici seçeneklerin doğruluğundan emin olmak ve hatayı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Çekimli fiiller ile fiilimsilerin (özellikle yüklem olan isim-fiillerin) farkı ve ek-fiilin isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevi.
Soru 1527Soru

(I) Koku duyusu, evrimsel açıdan en eski duyularımızdan biri olup doğrudan beynimizin duygu ve hafıza merkezi olan amigdala ile hipokampusa bağlanır. (II) Bu doğrudan bağlantı sayesinde, yıllar önce karşılaştığımız bir koku, bizi anında o kokuyu aldığımız ana ve mekâna geri götürebilir. (III) Proust etkisi olarak adlandırılan bu durum, kokuların geçmiş yaşantıları canlandırmadaki üstün rolünü vurgular. (IV) Edebiyatta ve psikolojide sıklıkla işlenen bu olgu, duyusal deneyimlerin insan belleğindeki sarsılmaz yerini kanıtlar niteliktedir. (V) Ancak modern yaşamın getirdiği yapay kokular ve hava kirliliği, bu kadim duyuyla kurduğumuz bağı giderek zayıflatmaktadır.

Bu parçanın anlam akışındaki bütünlüğü sağlamak için,
"Diğer duyulardan gelen uyarılar beyin kabuğunda işlenirken kokunun bu bilişsel durakları atlayarak doğrudan duygu merkezine ulaşması, onun bu benzersiz gücünü açıklar."
cümlesi numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

Parçadaki ikinci c��mleden sonra getirilmelidir.
Doğru yanıt, ikinci cümleden sonra getirilmesidir. İkinci cümlede kokunun bizi anında geçmiş bir ana ve mekâna götürme gücünden bahsedilmektedir. Yerleştirilecek cümledeki 'onun bu benzersiz gücünü açıklar' ifadesi doğrudan bu durumu nitelemekte ve arkasından gelen bilimsel açıklama ile düşünceyi geliştirmektedir. Ardından gelen üçüncü cümle ise 'Proust etkisi olarak adlandırılan bu durum' diyerek hem ikinci cümlede tasvir edilen hem de yerleştirilen cümlede açıklanan bu bütünsel olguyu isimlendirmekte ve akışı devam ettirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafta yerleştirilmesi istenen cümledeki anahtar ifadeleri ve bağlayıcı ögeleri tespit etmek.
Cümledeki 'bu benzersiz gücü' ifadesinin, kendinden önceki cümlede tanımlanmış veya örneklendirilmiş olağanüstü bir duruma işaret etmesi gerektiği belirlenir.
Paragraf tamamlama sorularında zamirler, işaret sıfatları ve bağlayıcı ifadeler en önemli ipuçlarıdır.
2
Paragrafın cümlelerini inceleyerek bu 'benzersiz gücün' nerede açıklandığını bulmak.
İkinci cümlede geçen 'yıllar önce karşılaştığımız bir koku, bizi anında o kokuyu aldığımız ana ve mekâna geri götürebilir' ifadesinin bu gücü tanımladığı görülür.
Cümleler arasındaki neden-sonuç ve açıklama ilişkileri mantıksal sırayı belirler.
3
Seçilen konumun (ikinci cümleden sonrasının) üçüncü cümleyle olan bağlantısını kontrol etmek.
Yerleştirilen cümleden sonra gelen 'Proust etkisi olarak adlandırılan bu durum' ifadesiyle paragrafın sorunsuz bir şekilde devam ettiği ve anlam bütünlüğünün sağlandığı doğrulanır.
Eklenecek cümlenin sadece kendinden önceki değil, kendinden sonraki cümleyle de dil bilgisel ve anlamsal uyum içinde olması gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını sağlama ve cümle yerleştirme tekniklerinde köprü kelimeler ile referans ifadelerin (zamir, işaret sıfatı vb.) kullanımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1528Soru

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bunlara getirilen ekler belirli kurallara bağlıdır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk dilinin tarihî gelişimi üzerine yapılan araştırmalarda, TDK'nın hazırladığı güncel derleme ve tarama sözlüklerinden yararlanılmaktadır.

Cevap

Türk dilinin tarihî gelişimi üzerine yapılan araştırmalarda, TDK'nın hazırladığı güncel derleme ve tarama sözlüklerinden yararlanılmaktadır. (TDK'nın yerine TDK'nin yazılmalıdır)
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türk alfabesinde 'k' harfi 'ke' şeklinde seslendirildiği için kısaltma 'Te-De-Ke' olarak okunur ve gelen ekin ince ünlüyle (-nin) başlaması gerekir. TDK kısaltmasına 'nın' eki getirilmesi, kısaltmanın açılımı olan 'Türk Dil Kurumu'nun' ifadesi esas alınarak yapıldığı için hatalıdır. Doğru yazım 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirme kuralını gözden geçirme
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda eklerin kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirildiğini ve Türkçe ünsüzlerin 'e' sesiyle okunduğunu saptama
Kelime açılımına göre ek getirme hatasını önlemek için
2
Cümlelerdeki tüm kısaltmaları ve eklerini tek tek kontrol etme
TDK kısaltmasının son harfi olan 'K'nin 'ke' diye okunduğunu, bu yüzden 'TDK'nın' değil 'TDK'nin' yazılması gerektiğini belirleme
Yazım yanlışı yapılan seçeneği kesinleştirmek için

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Soru 1529Soru

Gazeteci:
(I) ----

Kent Plancısı:
— Modern kentler inşa edilirken beton yığınlarının arasına serpiştirilen parkları yeşil alan olarak tanımlamak büyük bir yanılgı. Asıl mesele, bu alanların kent sakinleri için sadece görsel birer öge olmaktan çıkıp sosyal etkileşimi besleyen, erişilebilir ve aktif yaşam alanlarına dönüşmesidir. Yani yeşil alanın niceliğinden ziyade, onun kentin sosyal dokusuyla ne kadar bütünleştiği önemlidir.

Gazeteci:
(II) ----

Kent Plancısı:
— Bu aidiyet hissi, bireyin yaşadığı mekanda kendi geçmişinden izler bulabilmesi ve o mekanın şekillenmesinde söz hakkı olduğunu hissetmesiyle doğrudan ilgilidir. İnsanlar, sadece tüketicisi oldukları değil, üretim sürecine ya da en azından karar mekanizmalarına katılabildikleri kentlere kendilerini ait hissederler. Katılımcı planlama modelleri bu yüzden hayati önem taşır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Modern kentlerdeki yeşil alanların varlığını sadece metrekare veya sayısal veriler üzerinden değerlendirmek ne derece doğrudur?
II. Kentlilerin yaşadıkları çevreyle kurdukları aidiyet ilişkisini güçlendirmede yerel katılımın ve karar süreçlerinin etkisi nedir?

Cevap

Modern kentlerdeki yeşil alanların sayısal değerlerden ziyade sosyal dokuyla bütünleşmesini ve kentlilerin karar mekanizmalarına katılımı ile aidiyet hissi arasındaki ilişkiyi sorgulayan soruların yer aldığı seçenek doğrudur.
Birinci cevapta yeşil alanın sadece niceliksel (sayısal) bir unsur olarak görülmemesi gerektiği, kentin sosyal dokusuyla bütünleşmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, birinci sorunun bu niceliksel değerlendirmeyi sorgulaması gerektiğini gösterir. İkinci cevapta ise aidiyet duygusunun bireylerin kentle ilgili kararlarda söz sahibi olması ve katılımcı planlama süreçleriyle ilişkisi açıklanmıştır. Bu da ikinci sorunun aidiyet ile katılım ve karar süreçleri arasındaki bağa odaklanmasını gerektirir. Dolayısıyla bu iki sorgulamayı içeren seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci parçadaki uzmanın cevabını incelemek.
Uzman, parkların sadece niceliksel (beton arasına serpilmiş alanlar) olarak değil, sosyal etkileşimi besleyen aktif yaşam alanları olarak kentin sosyal dokusuyla bütünleşmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu durum, ilk boşluğa gelecek sorunun yeşil alanların sadece niceliksel/sayısal yönüyle değerlendirilmesini sorgulaması gerektiğini gösterir.
2
İkinci parçadaki uzmanın cevabını incelemek.
Uzman, kentsel aidiyetin bireyin karar mekanizmalarına katılması, üretim süreçlerinde yer alması ve katılımcı planlama modellerinin uygulanmasıyla ilişkili olduğunu belirtmektedir.
Bu durum, ikinci boşluğa gelecek sorunun aidiyet hissi ile karar alma süreçleri/katılımcı yönetim arasındaki ilişkiyi irdelemesini gerektirir.
3
Seçenekleri bu analizlere göre karşılaştırıp doğru seçeneği belirlemek.
Hem yeşil alanın niceliksel/sayısal yönünün sorgulandığı hem de aidiyet duygusuyla karar alma süreçleri arasındaki bağın ele alındığı soru çiftinin doğru cevap olduğu saptanır.
Diğer seçeneklerdeki sorular, ya metinde yer almayan konuları sorgulamakta ya da uzmanın asıl vurgulamak istediği düşünceden uzaklaşan yardımcı unsurlara odaklanmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Soru-Cevap ve Diyalog Tamamlama
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1530Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere uygun noktalama işaretini yazınız. Herhangi bir işaret gelmemesi gereken durumlar için boşluk kutucuğuna 'boş' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Güneş dağların arkasında yavaş yavaş kaybolurken köyün dar sokaklarında tatlı serin bir akşam esintisi başladı.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa hiçbir noktalama işareti gelmemeli ('boş' yazılmalı), ikinci boşluğa ise virgül (,) getirilmelidir.
Birinci boşlukta yer alan 'kaybolurken' kelimesi zarf-fiil eki almıştır ve cümlede başka bir zarf-fiille sıralanmadığı için peşinden virgül gelmez. İkinci boşluktaki 'tatlı' ve 'serin' kelimeleri ise eş görevli sıfatlar olup aralarına virgül konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun öncesindeki kelimeyi incelemek.
'kaybolurken' kelimesi zarf-fiil eki (-ken) almıştır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (ardışık zarf-fiiller sıralanmadığı sürece) virgül konulmaz.
2
İkinci boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki kelimeleri incelemek.
'tatlı' ve 'serin' kelimeleri, 'ak��am esintisi' tamlamasını niteleyen eş görevli sıfatlardır.
Türkçede birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün kullanılmaması ve eş görevli sözcükler arasında virgülün kullanılması kuralları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1531Soru

Aşağıdaki cümleleri, içerdikleri zarf tümleçlerinin sırasıyla 'zaman, durum, miktar ve sebep' anlamı taşıyacak (yani sırasıyla 'ne zaman', 'nasıl', 'ne kadar' ve 'niçin' sorular��na cevap verecek) şekilde yukarıdan aşağıya doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: Yıllardır görmediğim arkadaşlarım dün akşam beni ziyaret etti. -> Usta sanatçı, şarkılarını coşkuyla seslendirdi. -> Sıcak hava dalgası şehri epeyce etkiledi. -> Yoğun kar yağışı yüzünden yollar ulaşıma kapandı.
Cümlelerdeki zarf tümleçleri sırasıyla zaman ('dün akşam'), durum ('coşkuyla'), miktar ('epeyce') ve sebep ('yoğun kar yağışı yüzünden') bildirmektedir. Bu durum sırasıyla zaman, durum, miktar ve sebep anlamı taşıyan sıralamayı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin zarf tümlecini ve sorusunu bulma
'Yıllardır görmediğim arkadaşlarım dün akşam beni ziyaret etti' cümlesinde yükleme sorulan 'Ne zaman ziyaret etti?' sorusuna 'dün akşam' cevabı alınır. Bu öge zaman zarf tümlecidir.
İlk sırada 'zaman' anlamlı zarf tümleci aranmaktadır.
2
İkinci cümlenin zarf tümlecini ve sorusunu bulma
'Usta sanatçı, şarkılarını coşkuyla seslendirdi' cümlesinde yükleme sorulan 'Nasıl seslendirdi?' sorusuna 'coşkuyla' cevabı alınır. Bu öge durum zarf tümlecidir.
İkinci sırada 'durum' anlamlı zarf tümleci aranmaktadır.
3
Üçüncü cümlenin zarf tümlecini ve sorusunu bulma
'Sıcak hava dalgası şehri epeyce etkiledi' cümlesinde yükleme sorulan 'Ne kadar etkiledi?' sorusuna 'epeyce' cevabı alınır. Bu öge miktar zarf tümlecidir.
Üçüncü sırada 'miktar' anlamlı zarf tümleci aranmaktadır.
4
Dördüncü cümlenin zarf tümlecini ve sorusunu bulma
'Yoğun kar yağışı yüzünden yollar ulaşıma kapandı' cümlesinde yükleme sorulan 'Neden/Niçin kapandı?' sorusuna 'yoğun kar yağışı yüzünden' cevabı alınır. Bu öge sebep zarf tümlecidir.
Son sırada 'sebep' anlamlı zarf tümleci aranmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlenin ögelerinden zarf tümlecinin yükleme sorulan sorulara (ne zaman, nasıl, ne kadar, niçin) göre farklı anlam ilişkileri kurması.
Soru 1532Soru

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından birleşik bir cümledir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dışarıdaki gürültüden rahatsız olan öğrenciler, sessizce kütüphaneye yöneldi.

Cevap

Dışarıdaki gürültüden rahatsız olan öğrenciler, sessizce kütüphaneye yöneldi.
Doğru cevap olan cümlede tek bir yüklem bulunmakta ve özne öbeğinin içinde yer alan sıfat-fiil bir yan cümlecik oluşturmaktadır. Tek yüklemli ve fiilimsili bu yapı, girişik birleşik cümle örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklem sayılarını belirleyin.
Yöneldi ve inceledi kelimeleri tek yüklemliyken; girdi-oturdu, dinlendi-döndü, esiyor-dökülüyordu kelimeleri ikişer yüklemlidir.
Birleşik cümleler tek yükleme sahip olmalıdır. Birden fazla yüklemi olan cümleler sıralı veya bağlı cümle sınıfına girer.
2
Tek yüklemli cümlelerde fiilimsi olup olmadığını kontrol edin.
'Dışarıdaki gürültüden rahatsız olan öğrenciler, sessizce kütüphaneye yöneldi.' cümlesinde 'olan' sözcüğü sıfat-fiildir.
Tek yüklemli bir cümlede fiilimsi bulunması, o cümleyi girişik birleşik cümle yapar.

Anahtar Kavram

Birleşik cümleler, tek bir yüklemi olan ve içinde en az bir fiilimsi (veya şart eki, ki bağlacı, iç cümle) barındırarak yan cümle kuran cümlelerdir.
Soru 1533Soru

Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralandığında doğru sıralama nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde doğru sıralaması: Çocukluk döneminde beynin yeni bilgileri kaydetme hızı oldukça yüksek olduğundan geçen her an zihinde derin izler bırakır. Ancak yaş ilerledikçe rutinlerin artmasıyla birlikte yeni deneyimlerin sıklığı azalır ve beyin benzer uyaranları daha hızlı işlemeye başlar. Bu zihinsel işlem sürecinin hızlanması, yetişkinlikte zamanın çok daha çabuk geçtiği hissiyatını doğurur. Nitekim yapılan araştırmalar, hafızaya kaydedilen yeni veri miktarı azaldıkça geçmişe dönük zaman algısının daraldığını göstermektedir. Sonuç olarak, hayatı yeni ve farklı deneyimlerle doldurmak, zamanın akış hızını zihnen yavaşlatmanın en etkili yoludur.
Anlamlı bir paragraf oluşturulurken cümlelerin hem mantıksal hem de dil bilgisel olarak birbirine bağlanması gerekir. Çocukluk döneminde beynin hızlı kayıt yapmasından bahseden cümle bağımsız yapısıyla giriş cümlesidir. Ardından, 'Ancak' ile başlayan cümleyle yaş ilerledikçe bu durumun değiştiği belirtilmiştir. Bu değişimdeki 'hızlı işleme' durumu, bir sonraki cümlede 'Bu zihinsel işlem sürecinin hızlanması' şeklinde devam ettirilmiştir. Bu durumun sonucundaki algı daralması 'Nitekim' bağlacıyla başlayan cümleyle desteklenmiş ve son olarak 'Sonuç olarak' ifadesiyle başlayan cümleyle paragraf bir yargıya bağlanarak sonlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş cümlesinin belirlenmesi
Çocukluk döneminde beynin bilgi kaydetme hızından bahseden bağımsız cümle ilk cümle olarak seçilir.
Bu cümle kendinden önce başka bir yargıya veya kavrama gönderme yapan dilsel bir ipucu barındırmamaktadır.
2
Giriş cümlesini takip edecek cümlenin bulunması
Yaş ilerledikçe durumun nasıl değiştiğini anlatan cümle ikinci sıraya getirilir.
'Ancak' bağlacıyla başlayarak çocukluktaki hızlı kayıt süreci ile yaşlılıktaki rutinleşmeyi karşılaştırmaktadır.
3
Üçüncü cümlenin tespit edilmesi
Zihinsel işlem sürecinin hızlanmasının zaman hissiyatına etkisinden bahseden cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
Cümledeki 'Bu zihinsel işlem sürecinin hızlanması' ifadesi, bir önceki cümlenin sonundaki 'beyin benzer uyaranları daha hızlı işlemeye başlar' ifadesine doğrudan gönderme yapmaktadır.
4
Dördüncü cümlenin bulunması
Yapılan araştırmaların zaman algısındaki daralmayı gösterdiğini belirten cümle dördüncü sıraya yerleştirilir.
'Nitekim' sözcüğüyle başlayarak bir önceki cümlede dile getirilen 'zamanın daha çabuk geçtiği hissiyatını' destekleyen bilimsel bir tespiti sunmaktadır.
5
Sonuç cümlesinin belirlenmesi
Hayatı yeni deneyimlerle doldurmanın önemini vurgulayan cümle son sıraya getirilir.
'Sonuç olarak' ifadesiyle başlayarak tüm paragrafta anlatılan durumu özetlemekte ve genel bir sonuca bağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını sağlayan dilsel ve anlamsal bağlayıcılar ile mantıksal sıra ilişkisinin kavranması.
Soru 1534Soru

Aşağıdaki cümlelerin yapısal özelliklerini dikkate alarak parçada boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

I. Sanatın evrensel dilini kavramak her insanın harcı değildir.
II. Gerçek sanatçı, çağının tanıklığını yaparken kendi sesini de korur.
III. Klasik eserler, zamanın büyük rüzgârları karşısında asla değerini kaybetmez.
IV. Şiir yazmak, sözcüklerin kuytularında gizlenen anlamları aramaktır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin yapısal analizi yapıldığında:

- I numaralı cümle, yükleminin dışında fiilimsi barındırdığı için yapıca
bir cümledir.
- III numaralı cümle, içinde tek bir yüklem barındırdığı ve yan cümlecik oluşturacak hiçbir unsur içermediği için yapıca
bir cümledir.
- Bu incelemeye göre, numaralanmış cümlelerden sadece
numaralı cümle basit yapılıdır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklar sırasıyla 'birleşik', 'basit' ve 'III' (veya '3') sözcükleriyle doldurulmalıdır.
I numaralı cümlede 'kavramak' fiilimsisi bulunduğundan cümle birleşiktir. III numaralı cümlede ise herhangi bir fiilimsi veya yan cümlecik kuran başka bir unsur bulunmayıp tek bir yüklem yer aldığından cümle yapısı bakımından basittir. Bu nedenle basit yapılı olan tek cümle III numaralı cümledir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini ve yan cümlecik (fiilimsi, koşul eki vb.) durumlarını belirleyin.
I. cümlede 'kavramak' (isim-fiil), II. cümlede 'yaparken' (zarf-fiil), IV. cümlede 'yazmak', 'gizlenen', 'aramaktır' (fiilimsiler) bulunurken; III. cümlede fiilimsi veya başka bir yan cümle kurucu unsur yoktur. Her cümlede tek yüklem vardır.
Cümlelerin yapısını belirlemek için yüklem ve yan cümlecik ilişkisini incelemek gerekir.
2
Belirlenen özelliklere göre boşlukları doldurun.
I. cümle fiilimsi barındırdığı için 'birleşik', III. cümle fiilimsi barındırmadığı için 'basit' yapılıdır. Dolayısıyla sadece III numaralı cümle basit yapılıdır.
Boşlukların sırasıyla cümlenin birleşiklik durumunu, basitlik durumunu ve basit olan cümlenin numarasını ifade etmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Basit Cümle
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1535Soru

Edebiyat eleştirmenleri, yazarın son romanındaki bazı anlatım tercihlerini titizlikle incelemiştir. Yapıttaki (I) gelgitler karakterlerin iç dünyasını yansıtırken (II) yapboz misali kurulan kurgu okuru sürekli uyanık tutmaktadır. Olay örgüsünün düğüm noktasında ilan edilen (III) ateşkes ise toplumsal arka planı güçlendirmiştir. Yazarın kullandığı (IV) çekyat gibi gündelik nesneler gerçeklik duygusunu pekiştirirken, metindeki (V) kapkaç sahneleri ise tempoyu artırmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış birleşik sözcüklerden hangisi, oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü sözcük olan 'ateşkes' (isim + fiil yapısındadır)
Üçüncü sözcük olan 'ateşkes', 'ateş' (isim) ve 'kes-' (fiil) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Diğer tüm seçeneklerdeki birleşik sözcükler ('gelgit', 'yapboz', 'çekyat', 'kapkaç') ise iki fiilin birleşmesiyle (fiil + fiil) kurulmuştur. Bu nedenle üçüncü sözcük oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış birleşik sözcükleri tespit edin.
Sözcükler sırasıyla: gelgitler (I), yapboz (II), ateşkes (III), çekyat (IV), kapkaç (V).
Oluşum yollarını incelemek için öncelikle hedef sözcükleri doğru belirlemek gerekir.
2
Her bir birleşik sözcüğü oluşturan sözcüklerin türünü (isim, fiil) analiz edin.
gelgit (gel- + git- -> fiil+fiil), yapboz (yap- + boz- -> fiil+fiil), ateşkes (ateş + kes- -> isim+fiil), çekyat (çek- + yat- -> fiil+fiil), kapkaç (kap- + kaç- -> fiil+fiil).
Birleşik sözcüklerin oluşum yolları dil bilgisel ögelerin türlerine göre sınıflandırılır.
3
Analiz edilen sözcüklerin oluşum yollarını karşılaştırarak farklı olanı belirleyin.
I, II, IV ve V numaralı sözcükler iki fiilin bir araya gelmesiyle oluşurken, III numaralı sözcük bir isim ile bir fiilin birleşmesiyle oluşmuştur.
Soruda bizden oluşum yolu yönüyle diğerlerinden ayrılan seçeneği bulmamız istenmiştir.

Anahtar Kavram

Birleşik sözcüklerin yapısal oluşum yolları (isim+fiil, fiil+fiil vb.)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1536Soru

Sanatın sadece bir estetik zevk aracı olduğunu ileri sürenler, onun toplumsal dönüştürücü gücünü hafife almaktadır. Onlara göre sanat eseri, toplumdan yalıtılmış bir fildişi kulede, yalnızca güzellik kaygısıyla üretilir. Oysa sanat, doğduğu toplumun çelişkilerini, acılarını ve umutlarını yansıtan bir aynadır. Nitekim ünlü düşünür Tolstoy, 'Sanat, insanların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan, onları aynı duygularda birleştiren bir araçtır.' diyerek sanatın bu birleştirici ve toplumsal yönünü vurgulamıştır. Kendi kabuğuna çekilmiş, topluma yabancılaşmış bir sanatın ömrü saman alevinden farksızdır. Toplumsal meselelere duyarsız kalan eserler kalıcı olamazken, insanlığın ortak dertlerini odağına alan eserler yüzyılları aşarak günümüze ulaşır.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okuyucunun zihninde izlenim oluşturmak amacıyla betimleyici ögelere ağırlık verilmiştir.

Cevap

Okuyucunun zihninde izlenim oluşturmak amacıyla betimleyici ögelere ağırlık verilmiştir ifadesi söylenemez.
Doğru yanıt olan 'Okuyucunun zihninde izlenim oluşturmak amacıyla betimleyici ögelere ağırlık verilmiştir' ifadesi metinle uyuşmamaktadır. Metin, sanatsal bir tasvir ya da izlenim kazandırmaktan ziyade, bir düşünceyi savunmak ve açıklamak amacıyla kaleme alınmış fikir ağırlıklı bir paragraftır. Bu nedenle betimleme (tasvir etme) bu parçanın anlatımında ağırlıklı olarak kullanılan bir yöntem değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın türünü ve temel amacını belirleyin.
Metin, sanatın işlevi üzerine yazılmış bir fikir yazısıdır. Yazar yerleşik bir görüşe karşı çıkarak kendi tezini savunmaktadır.
Metnin tartışmacı anlatım biçimiyle yazıldığını anlamak, seçeneklerdeki anlatım özelliklerini doğru değerlendirmeyi sağlar.
2
Düşünceyi geliştirme yollarını ve anlatım özelliklerini metin üzerinden doğrulayın.
Tolstoy'un sözüyle tanık gösterme yapılmış, kalıcı olan ve olmayan eserler karşılaştırılmış, 'ayna' ve 'saman alevi' sözcükleriyle benzetmeler kullanılmıştır.
Seçeneklerdeki doğru yargıları eleyerek söylenemeyecek olan seçeneğe ulaşmak hedeflenir.
3
Betimleme ögesinin varlığını sorgulayın.
Metinde herhangi bir varlığı, kavramı ya da mekânı kelimelerle resmeder gibi anlatan betimleyici unsurlar bulunmamaktadır.
Betimleyici ögelere ağırlık verilmiştir yargısının metinle uyuşmadığını saptamak ve doğru cevaba ulaşmak için bu tespit gereklidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
Soru 1537Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, kesme işaretinin doğru kullanımı ve yazım kurallarına uygun olacak şekilde tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Türk Dil Kurumu yürütülen dil araştırmalarının sonuçları, önümüzdeki ay Ankara düzenlenecek bilimsel bir toplantıda açıklanacak.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklar sırasıyla 'nda' ve ''da' ekleriyle doldurulmalıdır.
Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için ek kesme işaretiyle ayrılmaz ve 'Türk Dil Kurumunda' şeklinde bitişik yazılır. Ankara ise bir yer adı (özel isim) olduğu için ek kesme işaretiyle ayrılır ve 'Ankara'da' şeklinde yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğa getirilecek eki belirleme
Türk Dil Kurumunda yazımı için 'nda' eki kesme işareti olmadan yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
2
İkinci boşluğa getirilecek eki belirleme
Ankara'da yazımı için ''da' eki kesme işareti kullanılarak yazılmalıdır.
Özel adlara (yer adlarına) getirilen durum ve çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması ve özel isimlere gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılması kuralı.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1538Soru

Edat öbekleri (ilgeç grupları), cümlede sıfat ya da zarf görevinde kullanılabilir. İsimleri nitelediklerinde sıfat, fiilleri veya fiilimsileri nitelediklerinde ise zarf görevini üstlenirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "gibi" edatıyla kurulan edat öbeği diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Törende yaptığı konuşma, dinleyiciler üzerinde bomba gibi bir etki bıraktı.

Cevap

Törende yaptığı konuşma, dinleyiciler üzerinde bomba gibi bir etki bıraktı.
Doğru yanıt 'Törende yaptığı konuşma, dinleyiciler üzerinde bomba gibi bir etki bıraktı.' cümlesidir. Bu cümlede 'gibi' edatı kendisinden önceki 'bomba' ismiyle öbekleşerek 'bomba gibi' edat öbeğini oluşturmuştur. Bu edat öbeği, kendisinden sonra gelen 'etki' ismini niteliği yönünden belirterek sıfat görevinde kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde ise edat öbekleri eylemleri durum yönünden niteleyerek zarf görevini üstlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerde geçen 'gibi' edatının kurduğu edat öbeklerinin sınırlarını tespit edin.
Edat öbekleri şunlardır: 'sünger gibi', 'cennet kokulu bir çiçek gibi', 'bomba gibi', 'kale gibi', 'yemyeşil bir halı gibi'.
Edat öbeklerinin görevini doğru belirleyebilmek için öncelikle hangi sözcüklerin öbekleştiğini bulmak gerekir.
2
Belirlenen edat öbeklerinin cümlede hangi sözcüğü etkilediğini ve o sözcüğün türünü analiz edin.
'sünger gibi' öbeği 'emiyordu' fiilini; 'cennet kokulu bir çiçek gibi' öbeği 'uyuyordu' fiilini; 'bomba gibi' öbeği 'etki' ismini; 'kale gibi' öbeği 'durdu' fiilini; 'yemyeşil bir halı gibi' öbeği ise 'görünüyordu' fiilini etkilemektedir.
Edat öbeğinin sıfat mı yoksa zarf mı olduğunu belirleyen temel unsur, nitelenen sözcüğün isim mi yoksa fiil mi olduğudur.
3
Sözcük türü kurallarına göre edat öbeklerinin görevlerini sınıflandırın.
'bomba gibi' öbeği ismi nitelediği için sıfat görevindedir. Diğer tüm edat öbekleri ise fiilleri nitelediği için zarf görevindedir.
İsimleri niteleyen edat öbekleri sıfat, fiilleri niteleyen edat öbekleri ise zarf görevi üstlenir.

Anahtar Kavram

Edat öbeklerinin cümlede üstlendiği sıfat ve zarf görevleri
Soru 1539Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (`'`) yer alması yazım veya noktalama hatasına yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu'nun açıkladığı takvime göre, seçmen listelerinin askıya çıkarılması ve itiraz sürelerinin takibi dijital ortamdan da yapılabilecek.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu ifadesi bir kurul adı olduğundan, gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir. Cümlede 'Yüksek Seçim Kurulu'nun' şeklinde yazılması hatadır.
Yüksek Seçim Kurulu, bir kurul adı olduğu için Türk Dil Kurumu kuralları gereği kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Cümlede 'Yüksek Seçim Kurulu'nun' şeklinde kesme işareti kullanılması bu kurala aykırıdır ve yazım yanlışına yol açmıştır. Doğru yazımı 'Yüksek Seçim Kurulunun' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde kesme işaretinin kullanıldığı özel adları, kısaltmaları ve kurul adlarını belirlemek.
Cümlelerde geçen TDK'nin, İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne, Yüksek Seçim Kurulu'nun, Türkçenin ve Resmî Gazete'de ifadeleri inceleme kapsamına alınmıştır.
Kesme işaretinin Türk Dil Kurumu kurallarına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını test etmek.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin ayrılma kuralını uygulamak.
Yüksek Seçim Kurulu bir kurul adı olduğundan, bu isme gelen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılmasının yazım hatası olduğu tespit edilmiştir.
Yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması gerekir.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1540Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,,) kullanımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.

Cevap

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün yanlış kullanıldı��ı 'Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.' cümlesidir.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.' cümlesinde 'gelip' zarf-fiilinden sonra virgül kullanılması bu kurala aykırıdır ve noktalama hatası oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin kullanım yerlerini ve kurallarını tek tek inceleyin.
Her bir seçenekte virgülün hangi dil bilgisi kuralına göre konulduğu tespit edilir.
Hatalı kullanımı bulabilmek için doğru kullanımları elemek gerekir.
2
Zarf-fiil eki alan sözcükten sonra virgül kullanılıp kullanılmayacağını kontrol edin.
'Eve gelip...' ifadesindeki '-ip' ekinin zarf-fiil olduğu ve sonrasında virgül kullanıldığı görülür.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül kullanımlarının doğruluğunu teyit edin.
Özne vurgulama, eş görevli sözcük ayrımı, sıralı cümle ayrımı ve hitap sonrası kullanımların kurallara tamamen uygun olduğu belirlenir.
Seçeneklerin sağlamasını yaparak doğru cevaptan emin olunur.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaması kuralı
ÖncekiSayfa 77 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin