Rutin Olmayan Problemler

59 soru

Soru 41Soru

Bir sayı oyununda, iki basamaklı bir doğal sayıya uygulanan her adımda şu kural işletilmektedir:

* Sayının rakamlarının çarpımına 22 eklenerek yeni bir sayı elde edilir.

Başlangıçta seçilen iki basamaklı bir doğal sayıya bu kural ardışık olarak iki kez uygulandığında elde edilen sayı 44 olmaktadır.

Buna göre, ba��langıçta seçilen sayı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

Başlangıçta seçilen sayı 25 olmalıdır.
Başlangıçtaki sayı 25 olarak seçildiğinde, birinci adımda rakamlar çarpımına 2 eklenerek 12 sayısı elde edilir. İkinci adımda ise 12 sayısının rakamlar çarpımına 2 eklenerek 4 sayısı elde edilir. Bu durum sorudaki koşulu tam olarak sağladığı için 25 değeri doğru seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuralı matematiksel olarak tanımlama ve sondan başa doğru gitme stratejisini belirleme.
Bir x sayısına kural uygulandığında elde edilen sayı f(x) = (x'in rakamları çarpımı) + 2 olur. İki kez uygulandığında f(f(x)) = 4 olmalıdır.
Soruda verilen kuralı ardışık olarak iki kez uygulayıp 4 sonucuna ulaşmak için geriye doğru işlem yapmamız gerekir.
2
İkinci adımın sonucundan bir önceki adımın sonucunu bulma.
f(y) = 4 ise (y'nin rakamları çarpımı) + 2 = 4 olmalıdır. Buradan y sayısının rakamları çarpımı 2 olarak bulunur. Rakamları çarpımı 2 olan ve bir önceki adımdan elde edilebilecek sayılar y = 12 veya y = 2 olabilir.
Son adımdan bir önceki adımdaki sayının ne olabileceğini belirlemek için.
3
Birinci adımdan elde edilen y = 12 durumunu inceleme.
f(x) = 12 ise (x'in rakamları çarpımı) + 2 = 12 olmalıdır. Buradan x'in rakamları çarpımı 10 bulunur. İki basamaklı x sayısının rakamları çarpımı 10 ise bu sayının rakamları 2 ve 5 olmalıdır. Dolayısıyla x sayısı 25 veya 52 olabilir.
12 sayısını elde eden iki basamaklı başlangıç sayılarını bulmak için.
4
Bulunan sayıların seçeneklerdeki varlığını kontrol etme.
Başlangıç sayısı 25 veya 52 olabilir. Seçeneklerde 25 sayısı bulunmaktadır.
Doğru seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemler
Soru 42Soru

Bir AA pozitif tam sayısının kendisi hariç en büyük üç pozitif tam sayı böleninin toplamına bu sayının 'bölensel derinliği' denir. Kendisi hariç en fazla iki pozitif tam sayı böleni olan sayıların bölensel derinliği 0 kabul edilir. Örnek: 12 sayısının kendisi hariç bölenleri 1, 2, 3, 4 ve 6'dır. Bunlardan en büyük üç tanesinin toplamı 6+4+3=136 + 4 + 3 = 13 olduğundan 12 sayısının bölensel derinliği 13'tür. Buna göre, bölensel derinliği 42 olan iki basamaklı bir doğal sayının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Rakamları toplamı 6 olan seçenektir.
Bölensel derinliği 42 olan iki basamaklı tek sayı 42'dir. 42 sayısının kendisi hariç en büyük üç böleni 21, 14 ve 7'dir. Bu bölenlerin toplamı 21+14+7=4221 + 14 + 7 = 42 olduğundan koşul sağlanır. 42 sayısının rakamları toplamı 4+2=64 + 2 = 6 olur. Bu nedenle doğru cevap 6 değerini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölensel derinlik tanımına göre sayının bölenleri arasındaki ilişkiyi kurmak.
Bölensel derinliği 42 olan NN sayısının kendisi hariç en büyük üç böleni, 1 hariç en küçük üç böleni olan a<b<ca < b < c cinsinden Na+Nb+Nc=42\frac{N}{a} + \frac{N}{b} + \frac{N}{c} = 42 şeklinde yazılır.
NN sayısının en büyük bölenlerini, en küçük bölenleri yardımıyla ifade ederek denklem elde etmek için.
2
Elde edilen denklemi düzenleyerek NN ve bölenler arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
N(1a+1b+1c)=42N \left( \frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c} \right) = 42 denklemi elde edilir.
Değişken sayısını azaltmak ve sayı değerlerini sınırlandırmak için.
3
N=42N = 42 durumunu incelemek ve bölenleri bulmak.
1a+1b+1c=1\frac{1}{a} + \frac{1}{b} + \frac{1}{c} = 1 denklemini sağlayan ve a<b<ca < b < c koşuluna uyan tek pozitif tam sayı üçlüsü (2,3,6)(2, 3, 6)'dır.
En küçük bölenlerin 2, 3 ve 6 olabileceğini doğrulamak için.
4
Bulunan N=42N = 42 değerinin problemin tüm koşullarını sağladığını kontrol etmek ve rakamları toplamını hesaplamak.
42 sayısının 1 hariç en küçük üç böleni 2, 3, 6'dır. En büyük üç böleni ise 21, 14, 7 olup toplamları 42'dir. Koşul sağlandığı için rakamlar toplamı 4+2=64 + 2 = 6 olur.
Soruda istenen nihai sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Pozitif bölen sayıları ve rutin olmayan problem çözme
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 43Soru

Kütleleri birbirinden farklı olan KK, LL, MM ve NN kutuları eşit kollu bir teraziyle tartıldığında aşağıdaki durumlar elde edilmiştir:

- Terazinin bir kefesine KK, diğer kefesine LL kutusu konulduğunda LL kutusunun bulunduğu kefe daha ağır gelmiştir.
- Terazinin bir kefesine KK ve LL, diğer kefesine MM ve NN kutuları birlikte konulduğunda terazi dengeye gelmiştir.
- Terazinin bir kefesine KK ve NN, diğer kefesine LL ve MM kutuları birlikte konulduğunda KK ve NN kutularının bulunduğu kefe daha ağır gelmiştir.

Buna göre; KK, LL, MM ve NN kutularının kütlelerini en hafif olandan en ağır olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kutuların hafiften ağıra doğru sıralaması M<K<L<NM < K < L < N şeklindedir.
Doğru sıralama elde edilirken terazinin dengede olma ve ağır gelme durumları cebirsel olarak modellenmiştir. K+L=M+NK + L = M + N ve K+N>L+MK + N > L + M bağıntıları ortak çözüldüğünde N>LN > L olduğu kesinleşir. Bu bilgi kullanılarak K>MK > M olduğu bulunur. K<LK < L verisiyle birleştirildiğinde M<K<L<NM < K < L < N sıralamasına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Terazi durumlarını matematiksel eşitlik ve eşitsizlik olarak ifade edin.
K<LK < L (1. durum), K+L=M+NK + L = M + N (2. durum) ve K+N>L+MK + N > L + M (3. durum) bağıntıları elde edilir.
Problemdeki sözel bilgileri cebirsel olarak analiz edebilmek için.
2
Eşitlik ve eşitsizliği kullanarak NN ve LL arasındaki ilişkiyi belirleyin.
K+L=M+N    KM=NLK + L = M + N \implies K - M = N - L olur. Üçüncü bağıntıda KM>LNK - M > L - N yazılıp yerine konursa NL>LN    2(NL)>0    N>LN - L > L - N \implies 2(N - L) > 0 \implies N > L elde edilir.
Kutuların kütleleri arasındaki bağıntıyı sadeleştirip tek değişkenli eşitsizlik elde etmek için.
3
KK ve MM arasındaki ilişkiyi belirleyin.
N>LN > L olduğundan NL>0N - L > 0 olur. Bu durumda KM=NLK - M = N - L eşitliğinden KM>0    K>MK - M > 0 \implies K > M bulunur.
KK ve MM kutularının kütlelerini birbiriyle kıyaslayabilmek için.
4
Elde edilen tüm eşitsizlikleri birleştirerek kesin sıralamayı oluşturun.
M<KM < K olduğunu biliyoruz. Ayrıca ilk durumdan K<LK < L ve ikinci adımdan L<NL < N olduğunu bulduk. Bunları birleştirdiğimizde M<K<L<NM < K < L < N sıralaması elde edilir.
En hafiften en ağıra doğru doğru sıralamayı tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Birinci Dereceden Denklem ve Eşitsizlik Sistemleri ile Rutin Olmayan Problemler Çözümü
Soru 44Soru

Bir torbada 1'den 10'a kadar numaralandırılmış 10 top bulunmaktadır. Aslı bu torbadan rastgele 4 top, Berk ise torbada kalan toplardan rastgele 3 top çekmiştir.

Aslı'nın çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı, Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamının 2 katına eşittir.

Buna göre, Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı en fazla kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı en fazla 16 olabilir.
Çekilen 7 topın toplamı, Aslı'nın ve Berk'in puanlarının toplamı olup 2SB+SB=3SB2 S_B + S_B = 3 S_B ifadesine eşittir ve bu toplam 3'ün katı olmalıdır. 1'den 10'a kadar olan sayılardan seçilen en büyük 7 sayının toplamı 49 olduğundan, çekilen topların toplamı en fazla 48 olabilir. Bu durumda Berk'in toplarının toplamı en fazla 48/3=1648 / 3 = 16 olur. Kalan toplar {1, 2, 4} iken Berk'in {3, 5, 8} çekmesi bu durumu sağladığından en büyük değer 16'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Tüm topların toplamını hesaplama
Tüm topların toplamı 55'tir.
Çekilen ve torbada kalan topların ilişkisini kurmak için toplam puan havuzunu bilmemiz gerekir.
2
Çekilen topların toplamının matematiksel ifadesini oluşturma
Aslı ve Berk'in çektiği 7 topun toplamı 3SB3 S_B olmalıdır (burada SBS_B Berk'in çektiği topların toplamıdır).
Aslı'nın toplamı Berk'in toplamının 2 katı olduğuna göre, iki grubun toplamı Berk'in toplamının 3 katına eşit olmak zorundadır.
3
Çekilen 7 topun alabileceği maksimum toplamı ve 3'e bölünebilme şartını uygulama
Çekilen 7 topun maksimum toplamı 49'dur. 3'ün katı olması gerektiğinden bu toplam en fazla 48 olabilir. Buradan SB16S_B \le 16 elde edilir.
Berk'in puanını maksimum yapmak için çekilen topların toplamını mümkün olduğunca büyük seçmeliyiz. Ancak bu toplamın 3'ün katı olması şartı üst sınırı 48 ile sınırlar.
4
Elde edilen maksimum değerin (16) torbadaki sayı dağılımıyla sağlanıp sağlanamadığını kontrol etme
Torbada kalan toplar {1, 2, 4} ve çekilen toplar {3, 5, 6, 7, 8, 9, 10} iken Berk {3, 5, 8} (toplamı 16) ve Aslı {6, 7, 9, 10} (toplamı 32) çekerek bu durumu sağlayabilir.
Bulunan teorik en büyük değerin, torbadaki sayıların benzersizliği ve kalan topların tamsayı olma koşuluna uygun bir dağılımla gerçekten elde edilip edilemeyeceğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Rutin olmayan problemlerde sınır durumları belirleme, bölünebilme kuralları ve küme bölüntüleme prensiplerini birlikte kullanma.
Soru 45Soru

Yan yana duran 55 kutunun her birine başlangıçta soldan sağa sırasıyla 00, 00, 55, 00 ve 00 adet bilye konuluyor. Bu kutulara uygulanan her bir adımda; içinde en az 22 bilye bulunan herhangi bir kutudan 22 bilye alınıp, bu bilyelerden biri bu kutunun hemen solundaki kutuya, diğeri ise hemen sağındaki kutuya atılıyor. Solunda veya sağında komşu kutu olmayan en soldaki (1.1.) ve en sağdaki (5.5.) kutulardan bu şekilde bilye alınamamaktadır.

Buna göre, hiçbir kutuda bu işlemin uygulanamayacağı duruma gelene kadar bu işlem toplam kaç kez uygulanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

İşlem toplam 5 kez uygulanır.
Kurallara uygun şekilde bilyelerin kutular arasındaki geçiş adımları tek tek yazıldığında, oyunun 5 adımda sonlandığı ve son durumda her kutuda 1 bilye kaldığı görülür. Bu nedenle doğru cevap 5'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumundaki (00, 00, 55, 00, 00) bilye dağılımına göre en az 22 bilyesi olan tek kutu olan 33. kutuya işlem uygulanır.
Yeni durum (00, 11, 33, 11, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 52=35 - 2 = 3 olurken, komşu kutuların bilye sayıları 11 artar.
2
Yeni durumda (00, 11, 33, 11, 00) en az 22 bilyesi olan tek kutu yine 33. kutudur, bu yüzden 33. kutuya tekrar işlem uygulanır.
Yeni durum (00, 22, 11, 22, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 32=13 - 2 = 1 olurken, 22. ve 44. kutuların bilye sayıları 11 artarak 22 olur.
3
Yeni durumda (00, 22, 11, 22, 00) en az 22 bilyeye sahip iki kutu (22. ve 44. kutular) vardır. Bunlardan 22. kutu seçilip işlem uygulanır (Alternatif olarak 4. kutu seçilseydi de simetriden dolayı aynı sayıda adım oluşurdu).
Yeni durum (11, 00, 22, 22, 00) olur.
22. kutudaki bilye sayısı 22=02 - 2 = 0 olurken, komşuları olan 11. ve 33. kutuların bilye sayıları 11 artar.
4
Yeni durumda (11, 00, 22, 22, 00) en az 22 bilyeye sahip 33. kutu seçilerek işlem uygulanır.
Yeni durum (11, 11, 00, 33, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 22=02 - 2 = 0 olurken, komşuları olan 22. ve 44. kutuların bilye sayıları 11 artar.
5
Son durumda (11, 11, 00, 33, 00) en az 22 bilyesi olan tek kutu 44. kutudur. Bu kutuya işlem uygulanır.
Yeni durum (11, 11, 11, 11, 11) olur.
44. kutudaki bilye sayısı 32=13 - 2 = 1 olurken, komşuları olan 33. ve 55. kutuların bilye sayıları 11 artar.

Anahtar Kavram

Rutin olmayan problemlerde durum analizi, adım adım mantıksal izleme ve değişmezler (korunum yasaları) yardımıyla sistemin son durumunu belirleme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 46Soru

Bir tahtada başlangıçta 11, 22, 33 ve 44 sayıları yazılıdır. Bu tahtadaki sayılara sırasıyla şu işlem uygulanıyor:

* Tahtadan herhangi iki sayı siliniyor.
* Silinen bu iki sayının çarpımı ile toplamı toplanarak elde edilen yeni sayı tahtaya yazılıyor.

Bu işlem tahtada tek bir sayı kalana kadar tekrarlandığına göre, tahtada kalan son sayı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 119

Cevap

Tahtada kalan son sayı 119'dur.
Soruda tanımlanan işlem sırayla uygulandığında, hangi iki sayı seçilirse seçilsin sonuç değişmez. Örneğin 1 ve 2 seçilerek 5 elde edilir, ardından 3 ve 4 seçilerek 19 elde edilir, en son 5 ve 19 işleme sokularak 119 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki sayılardan 1 ve 2'yi seçip kuralı uygulayarak tahtadan silmek ve elde edilen sonucu tahtaya yazmak.
Yeni sayı: (1 * 2) + (1 + 2) = 5 olur ve tahtadaki sayılar {3, 4, 5} haline gelir.
İşlemi adım adım uygulayarak tahtadaki sayı adedini azaltmak.
2
Kalan sayılardan 3 ve 4'ü seçip aynı kuralı uygulamak.
Yeni sayı: (3 * 4) + (3 + 4) = 19 olur ve tahtadaki sayılar {5, 19} haline gelir.
Sayı adedini bire indirmek için bir sonraki adımı gerçekle��tirmek.
3
Son kalan iki sayı olan 5 ve 19'a kuralı son kez uygulamak.
Sonuç: (5 * 19) + (5 + 19) = 119 olur.
Tahtada tek bir sayı kalana kadar işlemi tamamlamak.

Anahtar Kavram

İşlem tanımlama ve değişmez (invariant) kavramı yardımıyla rutin olmayan problemlerin çözümü

Alternatif Yöntem

Her adımda seçilen a ve b sayıları yerine ab + a + b yazılmaktadır. Bu ifade (a + 1)(b + 1) - 1 şeklinde çarpanlarına ayrılabilir. Dolayısıyla, her sayıya 1 ekleyip çarptığımızda elde ettiğimiz değer işlem boyunca sabit kalır. Başlangıçtaki sayılerin 1 fazlasının çarpımı: (1+1)(2+1)(3+1)(4+1) = 2 * 3 * 4 * 5 = 120'dir. Son sayımız x ise, x + 1 = 120 olacağından x = 119 bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 47Soru

Bir kargo firması; ağırlıkları 1,2,3,4,5,6,7,81, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 99 kg olan 9 adet paketi üç farklı araca aşağıdaki kurallara göre dağıtacaktır:

* Her bir araçta eşit sayıda paket bulunacaktır.
* Her bir araçtaki paketlerin ağırlıkları toplamı birbirine eşit olacaktır.
* Ağırlığı 99 kg olan paket 1. araçta, 88 kg olan paket 2. araçta, 77 kg olan paket ise 3. araçta yer alacaktır.
* 1. araçtaki en hafif paket 22 kg'dır.

Buna göre, ağırlığı 55 kg olan paket ile aynı araçta bulunan en hafif paketin ağırl��ğı kaç kg'dır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

3 kg olan ağırlık değeri doğrudur.
Çözüm adımları takip edildiğinde 5 kg'lık paketin 3. araçta yer aldığı görülür. Bu araçta bulunan diğer paketler 7 kg ve 3 kg'dır. Dolayısıyla 3. araçtaki paketlerin ağırlıkları {3,5,7}\{3, 5, 7\} kg olup, bu gruptaki en hafif paket 3 kg'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ağırlığı ve her bir araca düşmesi gereken yük miktarını hesaplama.
Tüm paketlerin toplam ağırlığı 1+2+3+4+5+6+7+8+9=451+2+3+4+5+6+7+8+9 = 45 kg'dır. 3 araç bulunduğundan ve ağırlıklar eşit dağıtılacağından, her bir araçtaki paketlerin ağırlıkları toplamı 45/3=1545 / 3 = 15 kg olmalıdır. Ayrıca toplam 9 paket 3 araca eşit sayıda dağıtılacağı için her araçta tam olarak 3 paket bulunmalıdır.
Her bir aracın taşıyacağı paket sayısını ve toplam yük miktarını belirlemek için.
2
1. araçtaki paketleri belirleme.
1. araçta 99 kg'lık paket bulunmaktadır. Bu araçtaki paketlerin toplam ağırlığının 15 kg olması için kalan iki paketin ağırlıkları toplamı 159=615 - 9 = 6 kg olmalıdır. Kalan paketler {1,2,3,4,5,6}\{1, 2, 3, 4, 5, 6\} arasından seçilmelidir. 1. araçtaki en hafif paket 2 kg olduğuna göre seçilebilecek tek ikili {2,4}\{2, 4\}'tür. Dolayısıyla 1. araçtaki paketler {9,2,4}\{9, 2, 4\} olarak kesinleşir.
1. araçtaki paketleri belirleyerek diğer araçlar için seçenekleri daraltmak için.
3
2. araçtaki paketleri belirleme.
Geriye {1,3,5,6}\{1, 3, 5, 6\} paketleri kalmıştır. 2. araçta 88 kg'lık paket bulunmaktadır. Toplamın 15 kg olması için kalan iki paketin toplam ağırlığı 158=715 - 8 = 7 kg olmalıdır. Kalan paketler arasından toplamı 7 olan tek seçenek {1,6}\{1, 6\}'dır (çünkü {3,4}\{3, 4\} seçeneğindeki 4 kg'lık paket 1. araçta kullanılmıştır). Bu durumda 2. araçtaki paketler {8,1,6}\{8, 1, 6\} olur.
2. araçtaki paketleri belirleyerek son araca kalan paketleri bulmak için.
4
3. araçtaki paketleri belirleme ve en hafif olanı bulma.
Geriye kalan {3,5}\{3, 5\} paketleri 3. araca dağıtılır. 3. araçta zaten 77 kg'lık paket bulunduğundan bu araçtaki paketler {7,3,5}\{7, 3, 5\} olur. Ağırlıklar toplamı 7+3+5=157 + 3 + 5 = 15 kg şartını sağlar. Dolayısıyla 5 kg'lık paket 3. araçtadır. Bu araçtaki paketlerin ağırlıkları {3,5,7}\{3, 5, 7\} kg olup, içlerindeki en hafif paket 33 kg'dır.
Soruda istenen nihai cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemlerde Mantıksal Akıl Yürütme ve Kısıt Altında Dağılım Analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 48Soru

Üzerinde 11'den 77'ye kadar olan ardışık tam sayıların yazılı olduğu 77 kartın bulunduğu bir torbadan Ahmet, Berk ve Can sırasıyla ikişer kart çekmiş ve torbada 11 kart kalmıştır. Bu kişilerin çektikleri kartlar ve torbada kalan kartla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Can'ın çektiği kartlardaki sayıların çarpımı bir tek sayıdır.
* Ahmet'in çektiği kartlardaki sayıların toplamı, Berk'in çektiği kartlardaki sayıların toplamının 22 kat��dır.
* Ahmet'in çektiği kartlardaki sayıların çarpımı bir çift sayıdır.
* Torbada kalan son kartın üzerindeki sayı bir çift sayıdır.

Buna göre; Ahmet, Berk ve Can'ın çektikleri kartlardaki sayıların toplamını en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Berk'in çektiği kartlardaki sayıların toplamı < Ahmet'in çektiği kartlardaki sayıların toplamı < Can'ın çektiği kartlardaki sayıların toplamı
Verilen koşullara göre kalan kart 44, Can'ın kartları {5,7}\{5, 7\} (toplamı 1212), Ahmet'in kartları {2,6}\{2, 6\} (toplamı 88) ve Berk'in kartları {1,3}\{1, 3\} (toplamı 44) olarak tek bir şekilde dağıtılabilir. Bu durumda kart toplamlarının küçükten büyüğe sıralaması Berk, Ahmet, Can şeklinde olur.

Adım Adım Çözüm

1
Can'ın kartlarının tek veya çift olma durumunu belirleme
Can'ın çektiği iki kart da tek sayıdır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki sayının da tek sayı olması gerekir.
2
Kalan kartın ve Ahmet'in kartlarının çarpım durumunu inceleme
Kalan kartın çift sayı olduğu ve Ahmet'in çektiği kartların çarpımının çift sayı (yani en az birinin çift) olduğu belirlenir.
Soruda kalan kartın çift sayı, Ahmet'in kartlarının çarpımının ise çift sayı olduğu doğrudan verilmiştir.
3
Tüm koşulları sağlayan kart dağılımını bulma
Kalan kart 44, Ahmet'in kartları {2,6}\{2, 6\}, Berk'in kartları {1,3}\{1, 3\} ve Can'ın kartları {5,7}\{5, 7\}'dir.
Toplamı 284=2428 - 4 = 24 olan kartlar arasından Can'a iki tek sayı verildiğinde ({5,7}\{5, 7\}), Ahmet'in toplamı Berk'in toplamının 22 katı olacak ve Ahmet'in kartlarının çarpımı çift sayı olacak şekilde tek bir çözüm mevcuttur.
4
Kişilerin kartlarının toplamını bularak sıralama yapma
Berk'in toplamı 44, Ahmet'in toplamı 88 ve Can'ın toplamı 1212 olup sıralama Berk < Ahmet < Can şeklindedir.
Elde edilen toplamlar karşılaştırıldığında en küçük toplam Berk'e, en büyük toplam ise Can'a aittir.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 49Soru

Bir 3×33 \times 3'lük kareli tablonun dokuz hücresinin her birine 11'den 99'a kadar olan rakamlar, her hücrede farklı bir rakam olacak biçimde yerleştiriliyor. Yerleştirme yapıldıktan sonra; satırlardaki sayıların soldan sağa toplamları sırasıyla S1S_1, S2S_2 ve S3S_3, sütunlardaki sayıların yukarıdan aşağıya toplamları sırasıyla K1K_1, K2K_2 ve K3K_3 olarak hesaplanıyor. Bu yerleştirmede S1<S2<S3S_1 < S_2 < S_3 ve K1<K2<K3K_1 < K_2 < K_3 koşullarının sağlandığı biliniyor. Buna göre, tablonun tam ortasındaki (2. satır, 2. sütundaki) hücreye yazılabilecek en büyük rakam ka��tır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Ortadaki hücreye yazılabilecek en büyük rakam 9'dur.
Ortadaki hücreye 9 yazıldığında, kalan rakamlar satır ve sütun toplamı eşitsizliklerini sağlayacak biçimde yerleştirilebilir. Örneğin, birinci satıra sırasıyla 3, 1, 7; ikinci satıra sırasıyla 2, 9, 5; üçüncü satıra sırasıyla 6, 4, 8 yazıldığında tüm koşullar sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortadaki hücreye yazılabilecek en büyük rakamı bulmak için en büyük rakam olan 9 ile başlayarak deneme yapalım.
Ortadaki hücreye 9 yerleştirilir ve diğer hücrelerin toplamları analiz edilir.
En büyük değeri doğrudan test ederek çözüme hızlıca ula��mak için.
2
Diğer 8 hücreye 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 rakamlarını yerleştirelim. Orta sütunun toplamını K2=b+9+hK_2 = b+9+h ve orta satırın toplam��nı S2=d+9+fS_2 = d+9+f olarak belirleyelim. b=1b=1 ve h=4h=4 seçerek K2=14K_2 = 14 olmasını sağlayalım.
Orta sütun toplamı K2=14K_2 = 14 olur.
Eşitsizliklerin sağlanabilmesi için orta satır ve sütun toplamlarını dengede tutmak gerekir.
3
Kalan hücreleri a=3,c=7,d=2,f=5,g=6,i=8a=3, c=7, d=2, f=5, g=6, i=8 olacak şekilde dolduralım.
Tablodaki tüm hücreler benzersiz rakamlarla doldurulmuş olur.
Kalan rakamları eşitsizlikleri bozmayacak şekilde dağıtmak için.
4
Elde edilen satır ve sütun toplamlarını kontrol edelim.
S1=11S_1=11, S2=16S_2=16, S3=18S_3=18 olup 11<16<1811 < 16 < 18 sağlanır. K1=11K_1=11, K2=14K_2=14, K3=20K_3=20 olup 11<14<2011 < 14 < 20 sağlanır.
Tüm koşulların eksiksiz sağlandığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Eşitsizlik ve kısıtlar altında en büyükleme (optimizasyon) ve sayısal yerleştirme problemleri
Soru 50Soru

Dairesel bir pist etrafında 1'den 12'ye kadar numaralandırılmış 12 adet kutu saat yönünde sıralanmıştır. Bir robot, 1 numaralı kutudan başlayarak her adımda bulunduğu kutunun numarasının asal bölenlerinin toplamı kadar kutu saat yönünde ilerlemektedir. Kutunun numarası 1 olduğunda, 1'in asal böleni olmadığından robot 1 kutu ilerlemektedir. Robot dairesel hareket yaptığı için 12 numaralı kutudan sonra tekrar 1 numaralı kutuya geçmektedir. Buna göre, 1 numaralı kutudan harekete başlayan bu robot 20. adımın sonunda kaç numaralı kutuda bulunur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Robot 20. adımın sonunda 5 numaralı kutuda bulunur.
Robotun ulaştığı kutular sırasıyla 2, 4, 6, 11, 10, 5, 10, 5... şeklinde devam etmektedir. 5. adımdan itibaren her tek numaralı adımda 10. kutuya, her çift numaralı adımda ise 5. kutuya ulaşır. 20 çift bir sayı olduğu için 20. adımın sonunda robot 5 numaralı kutuda bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Robotun ilk adımdan başlayarak sırasıyla hangi kutulara uğradığını belirlemek için her kutudaki hareket miktarını hesaplarız.
1. adımda 2. kutuya, 2. adımda 4. kutuya, 3. adımda 6. kutuya, 4. adımda 11. kutuya ulaşılır.
Başlangıç adımlarını izleyerek hareket örüntüsünü yakalamak amacıyla hesaplama yapılır.
2
Dairesel pistteki hareketin modüler aritmetik özelliğini kullanarak sonraki adımları takip ederiz.
5. adımda 10. kutuya (2210(mod12)22 \equiv 10 \pmod{12}), 6. adımda 5. kutuya (175(mod12)17 \equiv 5 \pmod{12}), 7. adımda tekrar 10. kutuya ulaşılır.
Kutu numaralarının 12'yi aşması durumunda çevrimsel düzeni sürdürmek için mod 12 hesabı yapılır.
3
Döngüyü analiz ederek 20. adımın sonucunu tespit ederiz.
5. adımdan sonraki periyodik düzende tek adımların sonunda 10, çift adımların sonunda ise 5 numaralı kutuya gelinir. 20 çift olduğu için sonuç 5'tir.
Çok sayıdaki adımı tek tek hesaplamak yerine oluşan periyodik kuraldan faydalanmak için bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Asal bölen toplamları yardımıyla dairesel döngülerin ve periyodik durumların çözümü
Soru 51Soru

Dairesel bir masa etrafında yerleştirilmiş olan 6 adet boş kutunun her birine birer pozitif tam sayı yazılacaktır. Bu kutulara yazılacak olan sayılarla ilgili aşağıdaki kural bilinmektedir:

* Yan yana bulunan herhangi iki kutudaki sayıların çarpımı her zaman 12'den büyük ve 20'den küçük olmalıdır.

Buna göre, kutulara yazılan tüm sayıların toplamı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Kutulara yazılan sayıların toplamı en az 24 olabilir.
Kutulardaki sayıların toplamını en aza indirmek için sayıları mümkün olduğunca küçük seçmeliyiz. Eğer kutulardan birine 4 yazarsak, komşu kutunun yy değeri için 12<4y<2012 < 4y < 20 olmalıdır; bu aralıkta sadece y=4y=4 tam sayısı bulunur. Bu durumda tüm kutulardaki sayılar 4 olur ve toplam 6×4=246 \times 4 = 24 elde edilir. Eğer 4 yerine daha küçük olan 3 yazılırsa, komşuları sadece 5 veya 6 olabilir. Dairesel dizilimde bu sayıların toplamı en az 3×3+3×5=243 \times 3 + 3 \times 5 = 24 olur. 2 veya 1 kullanılması durumunda ise komşuları çok daha büyük değerler alacağından toplam 24'ten büyük çıkacaktır. Bu nedenle en küçük toplam 24'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Kutulardaki sayıları x1,x2,x3,x4,x5,x6x_1, x_2, x_3, x_4, x_5, x_6 olarak adlandırıp her komşu çift için 12<xixi+1<2012 < x_i x_{i+1} < 20 eşitsizliğini kurmak.
Her komşu çiftin çarpımı pozitif tam sayı olarak 13, 14, 15, 16, 17, 18 veya 19 olmalıdır.
Soruda verilen çarpım sınırlarını matematiksel olarak ifade etmek.
2
Kutulardan birinde 4 sayısı olması durumunu incelemek.
Eğer bir kutuda 4 varsa, yanındaki kutulardaki sayı yy için 12<4y<2012 < 4y < 20 olmalıdır. Bu eşitsizliği sağlayan tek tam sayı y=4y=4'tür. Dolayısıyla tüm kutular 4 olmalıdır.
4 sayısının komşuluk ilişkilerini belirlemek.
3
Kutularda 4 kullanılmaması durumunda olası en küçük tam sayıları incelemek.
Kutularda 3 bulunması durumunda komşuları ancak 5 veya 6 olabilir. 5 ve 6 sayılarının komşuları ise sadece 3 olabilir. Bu durumda sayılar dairesel düzende 3,5,3,5,3,53, 5, 3, 5, 3, 5 şeklinde sıralanır.
Farklı sayıların komşuluk sınırlarını analiz ederek alternatif dizilimleri bulmak.
4
Olası tüm durumların toplamlarını karşılaştırmak.
Tüm sayıların 4 olduğu durumda toplam 6×4=246 \times 4 = 24; 3 ve 5 sayılarının ardışık dizildiği durumda toplam 3×3+3×5=243 \times 3 + 3 \times 5 = 24 olur. Daha küçük pozitif tam sayılar (1 veya 2) kullanıldığında komşuları ��ok büyüyeceğinden toplam daha büyük çıkacaktır.
Minimum toplamı veren seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemlerde Eşitsizlik ve Çarpan Analizi

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, komşu iki kutudaki sayıların çarpımının en az 13 ve en fazla 19 olabileceği eşitsizliğinden yola çıkarak, aritmetik ve geometrik ortalama ilişkileri düşünülebilir. Çarpımları bu dar aralıkta kalacak şekilde seçilebilecek en dengeli pozitif tam sayı çiftleri (4, 4) ve (3, 5) olup, her iki durumda da toplam 24 çıkmaktadır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 52Soru

Analitik düzlemde bulunan AA, BB ve CC karıncaları başlangıçta sırasıyla A(1,3)A(1, 3), B(2,2)B(2, 2) ve C(3,1)C(3, 1) noktalarındadır. Bu karıncalar sadece eksenlere paralel olarak sağa veya yukarı doğru hareket edebilmektedir.

- AA karıncası toplam 4 birim yol alarak AA' noktasına,
- BB karıncası toplam 5 birim yol alarak BB' noktasına,
- CC karıncası toplam 6 birim yol alarak CC' noktasına

ulaşıyor. Her karınca ulaştığı noktanın koordinatları çarpımını (xyx \cdot y) en büyük yapacak şekilde hareket etmektedir.

Buna göre, karıncaların ulaştıkları noktaların koordinatları çarpımının alabileceği en büyük değerlerin (PAP_A, PBP_B ve PCP_C) en küçükten en büyüğe doğru sıralanışını belirleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karıncaların ulaştığı noktaların koordinatları çarpımının en büyük değerlerinin sıralaması PA<PB<PCP_A < P_B < P_C şeklindedir.
Karıncaların ulaştığı noktaların koordinatları çarpımının alabileceği en büyük değerler sırasıyla PA=16P_A = 16, PB=20P_B = 20 ve PC=25P_C = 25 olarak hesaplanır. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralaması PA<PB<PCP_A < P_B < P_C şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
AA karıncasının alabileceği en büyük koordinat çarpımını hesaplama.
A(1,3)A(1, 3) noktasından başlayıp sağa uu birim, yukarı vv birim gidildiğinde (u+v=4u+v=4, u,v0u,v \geq 0) yeni nokta A(1+u,3+v)A'(1+u, 3+v) olur. Koordinatlar çarpımı PA=(1+u)(3+v)=(1+u)(7u)P_A = (1+u)(3+v) = (1+u)(7-u) ifadesidir. Bu çarpımın en büyük değeri, çarpanların birbirine en yakın (eşit) olduğu durumda yani 1+u=41+u=4 ve 7u=47-u=4 (u=3u=3) iken 4×4=164 \times 4 = 16 olarak elde edilir.
Toplamı sabit olan iki sayının çarpımının en büyük olması için sayılar birbirine olabildiğince yakın olmalıdır.
2
BB karıncasının alabileceği en büyük koordinat çarpımını hesaplama.
B(2,2)B(2, 2) noktasından başlayıp sağa uu birim, yukarı vv birim gidildiğinde (u+v=5u+v=5, u,v0u,v \geq 0) yeni nokta B(2+u,2+v)B'(2+u, 2+v) olur. Koordinatlar çarpımı PB=(2+u)(2+v)=(2+u)(7u)P_B = (2+u)(2+v) = (2+u)(7-u) ifadesidir. Bu çarpımın en büyük değeri, çarpanların toplamı 9 olduğundan birbirine en yakın iki tam sayı olan 44 ve 55 (u=2u=2 veya u=3u=3) seçildiğinde 4×5=204 \times 5 = 20 olarak elde edilir.
Toplamı 9 olan iki tam sayının çarpımı en fazla bu sayılar 4 ve 5 seçildiğinde elde edilir.
3
CC karıncasının alabileceği en büyük koordinat çarpımını hesaplama.
C(3,1)C(3, 1) noktasından başlayıp sağa uu birim, yukarı vv birim gidildiğinde (u+v=6u+v=6, u,v0u,v \geq 0) yeni nokta C(3+u,1+v)C'(3+u, 1+v) olur. Koordinatlar çarpımı PC=(3+u)(1+v)=(3+u)(7u)P_C = (3+u)(1+v) = (3+u)(7-u) ifadesidir. Bu çarpımın en büyük değeri, çarpanların toplamı 10 olduğundan birbirine eşit (u=2u=2 için 55 ve 55) seçildiğinde 5×5=255 \times 5 = 25 olarak elde edilir.
Toplamı 10 olan iki sayının çarpımı en fazla bu sayılar birbirine eşit (5 ve 5) seçildiğinde elde edilir.
4
Elde edilen en büyük değerleri karşılaştırma ve sıralama.
PA=16P_A = 16, PB=20P_B = 20 ve PC=25P_C = 25 değerleri karşılaştırıldığında 16<20<2516 < 20 < 25 sıralaması bulunur.
Bulunan sayısal değerlerin büyüklük ilişkisi doğrudan karşılaştırılarak sıralama tamamlanır.

Anahtar Kavram

Koordinat düzleminde hareket kısıtlamalarını kullanarak yeni noktaları modelleme ve toplamları sabit olan terimlerin çarpımını maksimize etme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 53Soru

Bir bilgisayar programı, girilen bir pozitif tam sayıya aşağıdaki adımları uygulamaktadır:

* Sayı çift ise sayıyı 22'ye böl.
* Sayı tek ise sayıya 11 ekle.

Program, elde edilen her yeni sayıya da aynı adımları uygulayarak 11 sayısına ulaştığında durmaktadır. Örneğin; programa 66 sayısı girilirse sırasıyla 33, 44, 22, 11 sayıları elde edilir ve 44 adımda 11'e ulaşılır.

Programa girilen iki basamaklı bir nn doğal sayısı için program tam olarak 77 adımda 11 sayısına ulaştığına göre, nn sayısının alabileceği en büyük ve en küçük değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 83

Cevap

En büyük iki basamaklı değer 63, en küçük iki basamaklı değer 20 olduğundan bu değerlerin toplamı 83'tür.
Doğru cevap olan 83, programın 7 adımda 1'e ulaştırdığı iki basamaklı en küçük sayı olan 20 ile en büyük sayı olan 63'ün toplamıdır. Geriye doğru adımlar takip edildiğinde bu iki sınır değer hatasız şekilde hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Geriye doğru giderek 1 sayısına ulaşan sayıların ağacını oluşturma kuralları belirlenir.
Bir y sayısına bir önceki adımdaki x sayısından ulaşmak için iki durum vardır: Eğer x çift ise x/2 = y'den x = 2y olur. Eğer x tek ise x+1 = y'den x = y-1 olur (bu durum sadece y çift ise geçerlidir, çünkü x tek olmalıdır).
Hangi sayıların hangi işlemlerle bir sonraki sayıya dönüştüğünü tersten analiz etmek.
2
1 sayısından başlayarak geriye doğru adımları listeleme.
Başlangıç (0. Adım): 1
1. Adım geriye: 2 (2/2=1'den)
2. Adım geriye: 4 (4/2=2'den)
3. Adım geriye: 8 (8/2=4) veya 3 (3+1=4)
4. Adım geriye: 16 (8'den), 7 (8'den) veya 6 (3'ten)
5. Adım geriye: 32 (16'dan), 15 (16'dan), 14 (7'den), 12 (6'dan) veya 5 (6'ten)
6. Adım geriye: 64, 31, 30, 28, 24, 11 veya 10
7. Adım geriye (Arama kümesi): 128, 63, 62, 60, 56, 48, 29, 26, 23, 22, 20 veya 9
Tam olarak 7 adımda 1'e ulaşan tüm sayı kümesini belirlemek.
3
Bulunan 7. adım k��mesindeki sayılardan iki basamaklı olma koşuluna uyan en büyük ve en küçük değerleri belirleme.
İki basamaklı sayılar kümesi: {20, 22, 23, 26, 29, 48, 56, 60, 62, 63}. En küçük iki basamaklı sayı 20'dir (9 tek basamaklı olduğu için elenir). En büyük iki basamaklı sayı 63'tür (128 üç basamaklı olduğu için elenir).
Soruda istenen basamak sınırlandırmasını uygulamak.
4
En büyük ve en küçük iki basamaklı değerlerin toplamını hesaplama.
20 + 63 = 83
İstenen toplam sonucuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tersine Mühendislik ve Dallanma Analizi (Ağaç Diyagramı)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 54Soru

Defne, evinin bahçesindeki 9 basamaklı bir merdiveni oyun oynayarak çıkmak istemektedir. Defne, bu merdiveni her adımında ya 1 basamak ya da 2 basamak yukarı doğru adım atarak tırmanacaktır. Ancak oyunun kuralı gereği, Defne merdiveni tırmanırken ardışık iki adımının her ikisinde de 2 basamak birden çıkmamaktadır. Buna göre, Defne bu merdivenin en üst basamağına kaç farklı şekilde tırmanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28

Cevap

Defne, merdivenin en üst basamağına 28 farklı şekilde tırmanabilir.
Soruda verilen kurala göre Defne'nin attığı 2 basamaklık adımlar ardışık olamaz. Bu durumları sistematik olarak 2 basamaklık adımların sayısına (0, 1, 2, 3) göre sınıflandırırız. Sırasıyla 1, 8, 15 ve 4 farklı sıralama elde edilir. Bu bağımsız durumların toplamı olan 28 sayısı doğru cevabı verir.

Adım Adım Çözüm

1
Merdivenin toplam basamak sayısı olan 9'u tamamlamak için kullanılabilecek 2 basamaklık adımların sayısına göre olası durumları belirlemek.
Defne en fazla 3 adet 2 basamaklık adım atabilir (4 adet 2 basamaklık adım 8 basamak yapar ancak kalan 1 basamak ardışıklık kuralını bozmadan yerleştirilemez). O halde 2 basamaklık adım sayısı 0, 1, 2 veya 3 olabilir.
Soruda ardışık iki adımda da 2 basamak çıkılamayacağı kuralı bulunduğu için 2 basamaklık adımların sayısını sınırlayarak durumları ayrı ayrı incelemeliyiz.
2
Sadece 1 basamaklık adımlarla çıkma durumunu hesaplamak.
9 adet 1 basamaklık adım atılır. C(9, 0) = 1 farklı yol vardır.
Hiç 2 basamaklık adım atılmadığında tüm adımlar özdeş 1 basamaklıktır ve tek bir sıralama mevcuttur.
3
1 adet 2 basamaklık adım ve 7 adet 1 basamaklık adım atma durumunu hesaplamak.
Toplam 8 adım atılır. Bunlardan 1 tanesi 2'lik, 7 tanesi 1'liktir. C(8, 1) = 8 farklı yol vardır.
Yalnızca bir adet 2 basamaklık adım olduğu için ardışık gelme riski yoktur, bu nedenle doğrudan tekrarlı permütasyon veya kombinasyon kullanılabilir.
4
2 adet 2 basamaklık adım ve 5 adet 1 basamaklık adım atma durumunu boşluk (ayraç) yöntemiyle hesaplamak.
5 adet 1'lik adım yan yana dizildiğinde oluşan 6 boşluğa 2 adet 2'lik adım yerleştirilir. C(6, 2) = 15 farklı yol vardır.
2 basamaklık adımların ardışık gelmesini engellemek için, onları 1 basamaklık adımların oluşturduğu boşluklara dağıtmamız gerekir.
5
3 adet 2 basamaklık adım ve 3 adet 1 basamaklık adım atma durumunu boşluk yöntemiyle hesaplamak.
3 adet 1'lik adım yan yana dizildiğinde oluşan 4 boşluğa 3 adet 2'lik adım yerleştirilir. C(4, 3) = 4 farklı yol vardır.
2 basamaklık adımların yan yana gelmemesi için 3 adet 1 basamaklık adımın oluşturduğu 4 boşluktan 3 tanesi seçilmelidir.
6
Bulunan tüm durumları toplamak.
1 + 8 + 15 + 4 = 28 farklı durum elde edilir.
Tüm durumlar birbirinden bağımsız (ayrık) olduğu için toplama kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Koşullu durumlarda tekrarlı permütasyon veya ayraç/boşluk yöntemi kullanarak nesnelerin yan yana gelmeme durumlarının hesaplanması.
Soru 55Soru

Bir dijital saat, gün içindeki zamanı saat (2 hane) ve dakika (2 hane) olmak üzere 24 saatlik gösterimle (00:00 - 23:59 arası) dört haneli olarak göstermektedir. Bu saatte gösterilen bir zaman diliminin dört hanesindeki rakamlar birbirinden farklıdır. Buna göre, bu koşulu sağlayan bir zaman diliminde hanelerdeki rakamların çarpımı en fazla kaç olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360

Cevap

En büyük çarpım değeri 360'tır.
Saat formatındaki kısıtlamalara göre (H1H223H_1 H_2 \leq 23 ve M1M259M_1 M_2 \leq 59) ve rakamların birbirinden farklı olması şartıyla yazılabilecek en büyük çarpım değeri, saat 19:58 veya 18:59 iken elde edilen 360 değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Dijital saatin hanelerini H1H2:M1M2H_1 H_2 : M_1 M_2 şeklinde tanımlayıp sınırları belirlemek.
Saat hanesi H1H223H_1 H_2 \leq 23 ve dakika hanesi M1M259M_1 M_2 \leq 59 olmalıdır. Ayrıca rakamların çarpımının en büyük olması için hiçbir hane 0 olamaz.
Çarpımın en büyük değerini bulabilmek için 0 rakamını kullanmaktan kaçınmalıyız.
2
H1H_1 rakamının alabileceği değerleri analiz etmek.
H1H_1 değeri sıfırdan farklı olacağından ve saat en fazla 23 olabileceğinden H1{1,2}H_1 \in \{1, 2\} olmalıdır.
Olası durumları iki ana kategoriye ayırarak en büyük sonucu veren durumu bulmak.
3
H1=1H_1 = 1 durumunu en büyük çarpım için incelemek.
H1=1H_1 = 1 için saat 1H21H_2 ve dakika M1M2M_1 M_2 olur. M15M_1 \leq 5 olduğundan çarpımı en büyük yapmak için M1=5M_1 = 5 seçilir. Kalan haneler için geriye kalan en büyük rakamlar olan 9 ve 8 seçilerek {1,5,8,9}\{1, 5, 8, 9\} rakamları elde edilir (Örn: 19:58). Çarpım 1×9×5×8=3601 \times 9 \times 5 \times 8 = 360 olur.
Saat 1 ile başladığında elde edilebilecek maksimum çarpım değerini hesaplamak.
4
H1=2H_1 = 2 durumunu en büyük çarpım için incelemek.
H1=2H_1 = 2 ise saat 2H2232H_2 \leq 23 olacağından H2{1,3}H_2 \in \{1, 3\} olabilir. Çarpımı büyütmek için H2=3H_2 = 3 seçilir. M15M_1 \leq 5 olduğundan M1=5M_1 = 5 seçilir. Kalan son hane için en büyük rakam 9 seçilerek {2,3,5,9}\{2, 3, 5, 9\} rakamları elde edilir (Örn: 23:59). Çarpım 2×3×5×9=2702 \times 3 \times 5 \times 9 = 270 olur.
Saat 2 ile başladığında elde edilebilecek maksimum çarpım değerini hesaplayıp diğer durumla karşılaştırmak.
5
Elde edilen en büyük çarpım değerlerini karşılaştırmak.
360>270360 > 270 olduğundan en büyük çarpım 360 olarak bulunur.
İki durumu kıyaslayarak genel maksimum değeri belirlemek.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlar altında basamak değerlerini ve zaman formatını dikkate alarak kombinasyonel optimizasyon yapma.
Soru 56Soru

Bir fabrikada üretilen XX, YY ve ZZ ürünlerinin üretim süreleri, paketleme süreleri ve teslim edilmeleri gereken son günlerin bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ÜrünÜretim Süresi (Gün)Paketleme Süresi (Gün)Teslim Süresi (Gün)
X149
Y226
Z038

Bu fabrikada ürünlerin paketlenmesiyle ilgili kurallar şöyledir:
- Ürünler üretildikleri anda paketleme sırasına girmektedir. (00. günde ZZ ürünü hazırdır.)
- Paketleme ünitesi aynı anda yalnızca bir ürünü paketleyebilmekte ve başlanan bir paketleme işlemi bölünmeden tamamlanmaktadır.
- Paketleme ünitesi boş kaldığında, sırada bekleyen ürünler arasından teslim süresi en yakın olan ürünü paketlemeye başlar.

Buna göre; XX, YY ve ZZ ürünlerinin paketleme işlemlerinin tamamlandığı günleri ilk tamamlanandan son tamamlanana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ürünlerin paketleme işlemlerinin tamamlandığı günlerin ilk tamamlanandan son tamamlanana doğru sıralaması Z, Y, X şeklindedir.
Doğru sıralama Z, Y, X şeklindedir. Çünkü Z ürünü 0. günde hazır olup 3. günde tamamlanır. 3. günde sırada hazır olan X ve Y arasından teslim tarihi daha yakın olan Y seçilir ve 5. günde tamamlanır. Son olarak X ürünü 9. günde tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçta (00. gün) hangi ürünün hazır olduğunu belirleme ve paketleme sürecini başlatma.
00. günde sadece ZZ ürünü hazırdır (üretim süresi 00 gün). ZZ ürününün paketlenmesi 00. günde başlar ve 33 gün sürer. Dolayısıyla ZZ ürünü 33. günde tamamlanır.
ZZ ürününün üretim süresi 00 gün olduğundan hemen sıraya girer ve ünite boş olduğundan paketlemesine başlanır.
2
ZZ ürünü tamamlandığında (33. gün) sırada bekleyen ürünleri ve teslim sürelerini belirleme.
33. güne kadar XX (11. günde) ve YY (22. günde) üretilip sıraya girmiştir. Sırada bekleyen ürünlerden YY'nin teslim süresi (66. gün), XX'in teslim süresinden (99. gün) daha yakın olduğundan YY ürünü paketlenmeye başlar. YY'nin paketlenmesi 22 gün sürer ve 55. günde tamamlanır.
Paketleme ünitesi boşaldığında sırada bekleyenlerden teslim süresi en yakın olan tercih edilir.
3
YY ürünü tamamlandığında (55. gün) kalan ürünü paketleme.
Sırada sadece XX ürünü kalmıştır. XX ürününün paketlenmesi 55. günde başlar, 44 gün sürer ve 99. günde tamamlanır.
Sırada başka ürün kalmadığı için kalan tek ürün olan XX paketlenir.
4
Bulunan tamamlanma günlerine göre ürünleri sıralama.
ZZ ürünü 33. günde, YY ürünü 55. günde, XX ürünü ise 99. günde tamamlanır. Bu günlerin küçükten büyüğe sıralaması ZZ, YY, XX şeklindedir.
Tamamlanma sürelerinin kronolojik olarak sıralanması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 57Soru

Bir çember üzerinde sırasıyla yerleştirilmiş, 11'den 55'e kadar numaralandırılmış 55 adet kutu bulunmaktadır. Başlangıçta her kutunun içinde, o kutunun numarası kadar bilye vardır.

Her bir adımda, yan yana olan herhangi iki kutu seçilmekte ve bu kutuların birinden diğerine 11 adet bilye aktarılmaktadır.

Buna göre, tüm kutulardaki bilye sayılarını eşitlemek için en az kaç adım uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44

Cevap

Tüm kutulardaki bilye sayısını eşitlemek için en az 44 adım uygulanmalıdır.
Kutulardaki bilyelerin eşitlenmesi durumunda her kutuda 155=3\frac{15}{5} = 3 bilye bulunmalıdır. 5.5. kutudaki 22 bilyelik fazlalık, çember üzerindeki komşusu olan 1.1. kutunun 22 bilyelik eksiğini gidermek üzere doğrudan 22 adımda aktarılır. 4.4. kutudaki 11 bilyelik fazlalık ise komşusu olan 3.3. kutu üzerinden geçirilerek 2.2. kutunun 11 bilyelik eksiğini tamamlamak üzere 22 adımda aktarılır. Böylece tüm kutularda 33 bilye elde edilmiş olur ve bu işlem en az 44 adımda tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam bilye sayısı ve hedef bilye sayısı hesaplanır.
Toplam bilye sayısı 1+2+3+4+5=151 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15 ve kutu başına düşmesi gereken hedef bilye sayısı 155=3\frac{15}{5} = 3 olarak bulunur.
Eşitleme sonrasında her kutuda bulunması gereken bilye miktarını belirlemek amacıyla toplam miktar ve ortalama hesaplanır.
2
Kutuların başlangıç durumundaki bilye sayılarının hedeften farkları belirlenir.
1.1. kutu için 2-2, 2.2. kutu için 1-1, 3.3. kutu için 00, 4.4. kutu için +1+1 ve 5.5. kutu için +2+2 fark değerleri bulunur.
Hangi kutudan bilye çıkarılması ve hangi kutuya bilye eklenmesi gerektiğinin saptanması amacıyla bu farklar hesaplanır.
3
5.5. kutudaki fazlalık bilyelerin en kısa yoldan aktarımı planlanır.
5.5. kutu ile 1.1. kutu yan yana (komşu) olduğundan, 5.5. kutudaki 22 adet fazla bilye doğrudan 1.1. kutuya aktarılır. Bu aktarım 22 adım sürer.
Dairesel yerleşimde yan yana olan en uzak uçlar arasındaki mesafeyi minimumda tutmak için bu geçiş tercih edilir.
4
4.4. kutudaki fazlalık bilyenin aktarımı planlanır.
4.4. kutudaki 11 adet fazla bilye, önce 3.3. kutuya (11 adım) ve ardından 3.3. kutudan 2.2. kutuya (11 adım) aktarılır. Bu aktarım toplam 22 adım sürer.
4.4. kutudan 2.2. kutuya yapılacak aktarımın çember üzerindeki en kısa yolu 3.3. kutu üzerinden geçmektedir.
5
Toplam adım sayısı toplanır.
Toplam adım sayısı 2+2=42 + 2 = 4 olarak elde edilir.
Tüm kutularda 33 bilye bulunduracak en kısa toplam adım sayısına ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemler
Soru 58Soru

Bir düzgün altıgenin köşelerine 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 rakamları, her köşede farklı bir rakam olacak şekilde yerleştirilecektir. Daha sonra bu altıgenin her bir kenarının üzerine, o kenarın uçlarında bulunan kö��elerdeki sayıların çarpımı yazılacaktır. Buna göre, kenarların üzerine yazılan bu 6 sayının toplamı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 58

Cevap

Kenarların üzerine yazılan sayıların toplamı en az 58 olur.
Toplamı en küçük yapmak için büyük sayıları (6, 5, 4) olabildiğince en küçük sayılarla (1, 2, 3) komşu yaparız. 6'yı 1 ve 2 ile, 5'i 1 ve 3 ile, 4'ü 2 ve 3 ile komşu yaptığımızda elde edilen kenar çarpımları toplamı en az 58 olur.

Adım Adım Çözüm

1
En küçük toplamı elde etmek için büyük sayıları küçük sayılarla komşu yapacak dairesel yerleşimi planlama.
En büyük sayılar olan 6, 5 ve 4; en küçük sayılar olan 1, 2 ve 3 ile eşleştirilmelidir.
Büyük sayıların birbirleriyle çarpılmasını önleyerek toplamı minimize etmek.
2
En büyük sayı olan 6'yı en küçük iki sayı olan 1 ve 2 arasına yerleştirme.
Komşu kenarlardaki çarpımlar 6×1=66 \times 1 = 6 ve 6×2=126 \times 2 = 12 olur.
6'nın çarpan etkisini en aza indirmek.
3
5 sayısını 1 ve 3 arasına, kalan 4 sayısını ise 2 ve 3 arasına yerleştirme.
Dairesel yerleşim 6 - 1 - 5 - 3 - 4 - 2 şeklinde tamamlanır.
Tüm köşeler yerleştirilerek döngü kapatılır.
4
Oluşan tüm kenar çarpımlarını hesaplayıp toplama.
6+5+15+12+8+12=586 + 5 + 15 + 12 + 8 + 12 = 58 elde edilir.
İstenen en küçük toplam değerini bulmak.

Anahtar Kavram

Rutin Olmayan Problemlerde Dairesel Sıralama ve Optimizasyon
Soru 59Soru

Matematik öğretmeni Selim Bey, tahtaya pozitif tam sayılar kümesi üzerinde tan��mlı bir ff fonksiyonunun kuralını şu şekilde yazmıştır:

* Giriş yapılan sayı tek basamaklı ise fonksiyonun çıktısı sayının kendisine eşittir.
* Giriş yapılan sayı en az iki basamaklı ise fonksiyonun çıktısı; sayının rakamları toplamı ile sayının ilk ve son rakamlarının çarpımının toplamına eşittir.

Selim Bey bu fonksiyona örnek olarak;
f(24)=(2+4)+(24)=14f(24) = (2+4) + (2 \cdot 4) = 14
f(14)=(1+4)+(14)=9f(14) = (1+4) + (1 \cdot 4) = 9
işlemlerini yapmış ve f(f(24))=9f(f(24)) = 9 olduğunu göstermiştir.

Buna göre, f(x)=xf(x) = x eşitliğini sağlayan iki basamaklı kaç farklı xx doğal sayısı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Koşulu sağlayan iki basamaklı 9 farklı sayı vardır.
İki basamaklı abab sayısı için tanımlanan fonksiyonun çıktısı, sayının kendisine eşitlendiğinde a+b+ab=10a+ba + b + a \cdot b = 10a + b denklemi elde edilir. Bu denklem sadeleştirildiğinde ab=9aa \cdot b = 9a olur. abab iki basamaklı bir sayı olduğundan onlar basamağı olan aa sıfırdan farklıdır (a0a \neq 0). Dolayısıyla her iki taraf aa ile bölündüğünde b=9b = 9 bulunur. aa rakamı 1'den 9'a kadar 9 farklı değer alabileceğinden (19, 29, 39, 49, 59, 69, 79, 89, 99) bu koşulu sağlayan 9 farklı iki basamaklı sayı vardır.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı bir xx sayısı abab şeklinde modellenir ve basamak çözümlemesi yapılarak x=10a+bx = 10a + b şeklinde yazılır. Burada a{1,2,,9}a \in \{1, 2, \dots, 9\} ve b{0,1,,9}b \in \{0, 1, \dots, 9\} dur.
x=10a+bx = 10a + b ifadesi elde edilir.
Sayıyı cebirsel olarak ifade edip denklem kurabilmek için basamak çözümlemesi yapılır.
2
Tanımlanan ff fonksiyonu iki basamaklı abab sayısına uygulanır: f(ab)=(a+b)+abf(ab) = (a + b) + a \cdot b. Bu ifade sayının kendisine eşitlenir: a+b+ab=10a+ba + b + a \cdot b = 10a + b.
a+b+ab=10a+ba + b + a \cdot b = 10a + b denklemi kurulur.
f(x)=xf(x) = x koşulunu sağlayan denklemi bulmak için.
3
Elde edilen denklemde her iki taraftaki bb terimleri sadeleştirilir: a+ab=10aa + a \cdot b = 10a. Ardından soldaki aa terimi sağ tarafa atılarak ab=9aa \cdot b = 9a elde edilir.
ab=9aa \cdot b = 9a bağıntısı elde edilir.
Bilinmeyenler arasındaki ilişkiyi sadeleştirmek için.
4
abab iki basamaklı bir sayı olduğundan onlar basamağındaki aa rakamı sıfır olamaz (a0a \neq 0). Bu nedenle ab=9aa \cdot b = 9a denkleminde her iki taraf aa ile bölünerek b=9b = 9 bulunur.
b=9b = 9 olarak bulunur.
Sıfırdan farklı olan onlar basamağı sadeleştirilerek birler basamağı netleştirilir.
5
b=9b = 9 iken aa onlar basamağı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakamlarının hepsini alabilir. Bu sayılar 19, 29, 39, 49, 59, 69, 79, 89, 99 olmak üzere toplam 9 tanedir.
9 farklı iki basamaklı sayı olduğu bulunur.
Koşulu sağlayan tüm olası iki basamaklı sayıları belirlemek için.

Anahtar Kavram

Basamak çözümlemesi ve rutin olmayan fonksiyonel denklemlerin çözümü
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 3 / 3
Rutin Olmayan Problemler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 3 | Examkin