Sözcük Yapısı ve Ekler

Türkçede sesteş eklerin bulunması, sözcüklerin doğru çözümlenmesini ve cümledeki işlevlerinin titizlikle belirlenmesini gerektirir. Örneğin "-ar / -er" eki, eklendiği sözcüğün kökünün türüne göre yapım eki veya çekim eki (geniş zaman) görevi üstlenebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan "-ar / -er" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

I. Şiir, insanın duygu dünyasını en ince ayrıntısına kadar yansıtan bir aynadır.
II. Her şair, kendi çağının tanıklığını kelimelerin gücüyle geleceğe taşır.
III. Okurlar da bu dizelerde kendi yaşamlarından izler bulmaya çalışırlar.
IV. Edebiyatın bu büyülü yolculuğu, insanı yalnızlığından kurtaran bir köprüdür.
V. Bizler de bu köprü sayesinde ortak duygularda birleşerek çoğalırız.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkçede üçüncü tekil şahıs iyelik eki olan *-ı / -i* ile belirtme durumu eki olan *-ı / -i* yazılışları bakımından benzerlik gösterir. Kimi durumlarda bu iki ek, aynı isim üzerinde üst üste gelebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem iyelik eki hem de belirtme durumu eki almış bir isim kullanılmıştır?

Aşağıdaki fiillerin çekimlendiği kip ve şahıs özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türkçede bazı yapım ekleri eklendiği sözcüğün türünü değiştirerek isimden fiil yaparken, bazıları ise fiilden isim türetir. Sesteş eklerin bulunması ise sözcüklerin doğru çözümlenmesini gerektirir.

Buna göre, aşağ��daki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan yapım eki, işlevi yönüyle diğerlerinden farklıdır?

Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerleri, parantez içinde verilen fiillerin belirtilen kip ve şahıs özelliklerine uygun çekimlerini yaparak tamamlayınız.

Türkçede fiil çekim ekleri; eylemlerin zamanını, biçimini ve eylemi gerçekleştiren şahsı belirten eklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük fiil çekim eki (kip veya şahıs eki) almıştır?

Genç yazar, zihninde (I) filizlenen düşünceleri kâ��ıda dökerken oldukça titiz davranıyordu. Yaşamın (II) karmaşasından sıyrılıp kendi iç dünyasına sığındığı bu anlarda, kelimelerin gücüne inanıyordu. Eserindeki her cümlenin, okurun ruhunda derin bir iz bırakmasını, onun hayallerini beslemesini (III) istiyordu. Yazmak, onun için adeta bir sığınaktı; bu yüzden saatlerce masa başında oturmaktan, çevresindeki (IV) ayrıntıları incelemekten asla gocunmazdı. Sonunda, gecenin karanlığı ağarmaya (V) başladığında ilk taslağı tamamlamış olmanın huzuruyla derin bir nefes aldı.

Bu parçadaki numaralanmış s��zcüklerden hangisi, yapı bakımından diğerlerinden farklıdır?

Aşağıdaki sözcükleri, aldıkları eklere göre yapısal özelliklerini belirten açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki "-ı / -i / -u / -ü" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Birleşik sözcükler; iki ismin, bir isimle bir fiilin ya da iki fiilin birleşmesi gibi farklı yollarla oluşabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik sözcük, oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır?

Sanatçı, yalnızlığın soğuk gölgesinde kıvranırken içindeki sızıyı dindirecek bir ses arıyordu. Çevresindeki kalabalıklar ona yabancılaşırken kelimelerin gizemli dünyasına sığınmayı seçti.

Bu parçada geçen altı çizili sözcükleri, aldıkları ekler ve yapısal özelliklerini belirten doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Yıllar geçse de onun süzgün (I) bakışlarındaki hüzün hiç değişmemişti. Genç yazar (II), toplumsal sorunları ele aldığı son romanıyla okuyucuyu derinden etkiledi. O, sessiz (III) gecelerde sadece kendi iç sesini dinlemeyi ve yazmayı tercih ederdi. Topluma yaptığı her katkı (IV), onun bu dünyadaki izini biraz daha belirgin kılıyordu. Hayatın batı (V) ucunda, deniz kenarındaki küçük bir kulübede huzuru bulmuştu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, aldığı yapım ekinin işlevi bakımından diğerlerinden farklıdır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan -ı / -i eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Birleşik sözcükler; isim tamlaması, sıfat tamlaması ya da çeşitli cümle biçimlerinin kalıplaşması gibi farklı yollarla kurulabilir.

Buna göre, aşağıdaki c��mlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoluyla oluşmuş bir birleşik sözcük kullanılmıştır?

Zihnimizin gizli bölgesi olan bilinçaltı (I), yaratıcılığımızı besleyen en önemli kaynaktır. Sanatçı, pazartesi (II) günü kaleme aldığı yazısında, eserin başkahramanı (III) olan gencin iç dünyasındaki gelgitleri (IV) ve çevresine karşı takındığı vurdumduymaz (V) tavrı büyük bir ustalıkla aktarmıştır.

Bu parçada numaralanmış birleşik sözcüklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde yer alan "-i" eklerinin dil bilgisi işlevlerini boş bırakılan yerlere uygun terimlerle yazınız.

Türkçede yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamını ya da türünü değiştirirken, çekim ekleri sözcüklerin cümle içindeki görevlerini belirler ve yeni bir anlam türetmez.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem de çekim eki almıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde yer alan -i eklerinin dil bilgisel işlevlerini boş bırakılan yerlere uygun dil bilgisi terimleriyle yazınız.

Aşağıdaki cümlede koyu harflerle belirtilen sözcüklerin aldığı "-ın / -in" eklerinin dil bilgisel işlevlerini belirleyerek boşlukları uygun terimlerle (ilgi durum eki, yapım eki, iyelik eki) doldurunuz.