İş Sözleşmesi ve Türleri

121 questions

Question 81Question

Bir sağlık kabininde evde bakım hizmetlerinde görevlendirilmek üzere hemşire (H) ile işveren (S) arasında yazılı bir "çağrı üzerine çalışma" sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmede çalışma süresi aylık 6060 saat olarak kararlaştırılmış; ancak çağrı süresi ve günlük çalışma süresine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. İşveren (S), bir hasta ziyareti için hemşire (H)'yi çalışmanın başlamasından 22 gün önce aramış ve o gün için 22 saat çalışacağını bildirmiştir.

48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu olaydaki hukuki durum ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Taraflar aksini kararlaştırmadığı için işveren çağrıyı en az dört gün önce yapmalı ve hemşireyi her çağrıda en az dört saat üst üste çalıştırmalıdır.

Answer

Taraflar sözleşmede aksini kararlaştırmadıkları sürece, işveren çağrıyı en az dört gün önce yapmalı ve işçiyi her çağrıda en az dört saat üst üste çalıştırmalıdır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine göre, çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde taraflar çağrı süresini ve günlük çalışma süresini serbestçe belirleyebilirler. Ancak bu konularda sözleşmede bir hüküm yoksa, Kanun'un yedek hukuk kuralları devreye girer. Bu kurallara göre; çağrı en az 4 gün önceden yapılmalı ve günlük çalışma süresi kararlaştırılmamışsa işçi her çağrıda en az 4 saat üst üste çalıştırılmalıdır. Olayda sözleşmede bu konularda hüküm bulunmadığından, işverenin 2 günlük bildirimi ve 2 saatlik çalışma talebi yasal standartların altındadır ve geçersizdir; yasal süreler uygulanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşmedeki çalışma süresini analiz etme
Aylık 6060 saat belirlenmiş.
Kanun gereği haftalık, aylık veya günlük bir süre belirlenmişse, yasal 2020 saatlik varsayılan (karine) uygulanmaz.
2
Çağrı (bildirim) süresini kontrol etme
Sözleşmede hüküm yok, işveren 22 gün önce aramış.
Aksi kararlaştırılmadıkça çağrının en az 44 gün önce yapılması yasal zorunluluktur.
3
Günlük çalışma süresini kontrol etme
Sözleşmede hüküm yok, işveren 22 saat çalıştırmak istemiş.
Günlük çalışma süresi belirlenmemişse, işveren her çağrıda işçiyi en az 44 saat üst üste çalıştırmakla yükümlüdür.

Key Concept

Çağrı Üzerine Çalışmada Yasal Karine ve Yedek Hukuk Kuralları

Hints

1
İş Kanunu'nda çağrı üzerine çalışma için öngörülen süreler 'aksi kararlaştırılmadıkça' veya 'belirlenmediği takdirde' geçerli olan yedek kurallardır.
2
Sözleşmede aylık 60 saat belirlenmişse, 20 saatlik yasal karineye ihtiyaç kalıp kalmadığını düşünün.
3
Çağrı süresi için 4 gün, günlük çalışma için 4 saat kuralı; sözleşmede bu konularda sessiz kalındığında zorunlu olarak uygulanır.

Practice More

Çağrı üzerine çalışmada hafta tatili ve yıllık izin haklarının nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 82Question

Bir iş yerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmesi’nde deneme süresinin en çok 33 ay olarak belirlendiği görülmektedir. Bu iş yerinde işe başlayan bir işçi ile yapılan bireysel iş sözleşmesinde ise deneme süresi 44 ay olarak kararlaştırılmıştır. İşveren, işçinin performansını yeterli bulmadığı gerekçesiyle iş sözleşmesini çalışmanın 100100. gününde herhangi bir bildirim süresine uymaksızın ve tazminat ödemeden feshetmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu ve genel hukuk ilkeleri çerçevesinde, söz konusu fesih işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan fesih işlemi hukuken geçersizdir; çünkü bireysel iş sözleşmesi hükümleri, işçi aleyhine olacak şekilde Toplu İş Sözleşmesi'nde belirlenen 33 aylık deneme süresi sınırını genişletemez.

Answer

Yapılan fesih işlemi geçersizdir çünkü Toplu İş Sözleşmesi'ndeki 3 aylık sınır, bireysel sözleşme ile işçi aleyhine olacak şekilde genişletilemez.
Doğru yanıt, Toplu İş Sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi arasındaki ilişkiyi doğru analiz etmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca deneme süresi TİS ile 4 aya kadar çıkarılabilse de, eğer mevcut bir TİS bu süreyi 3 ay olarak sınırlandırmışsa, bireysel sözleşme ile bu sürenin işçi aleyhine olacak şekilde (deneme süresinin uzaması işçi aleyhinedir) 4 aya çıkarılması mümkün değildir. Bu durumda 100. günde yapılan fesih, deneme süresi dışında kalmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasal sınırın kontrol edilmesi
4857 sayılı İş Kanunu Madde 15'e göre deneme süresi bireysel sözleşme ile en çok 22 ay, Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ile en çok 44 ay olabilir.
Sözleşmedeki sürelerin yasal tavanı aşıp aşmadığını belirlemek için gereklidir.
2
Normlar hiyerarşisinin uygulanması
TİS'te belirlenen 33 aylık süre, o iş yerindeki bireysel iş sözleşmeleri için bağlayıcıdır. Bireysel sözleşme, TİS hükümlerini ancak işçi lehine (daha kısa deneme süresi veya hiç olmaması gibi) değiştirebilir.
TİS ve bireysel sözleşme arasındaki çelişkiyi çözmek için hukuk hiyerarşisine bakılır.
3
Fiili durumun değerlendirilmesi
İşçi 100100. günde işten çıkarılmıştır. Geçerli deneme süresi TİS uyarınca 33 ay (9090 gün) olduğu için, 100100. gün deneme süresi dışındadır.
Feshin yapıldığı tarihin, geçerli deneme süresi sınırları içinde kalıp kalmadığını saptamak için gereklidir.
4
Sonucun belirlenmesi
Deneme süresi geçtikten sonra yapılan bildirimsiz ve tazminatsız fesih, usulsüzdür. İşveren ihbar sürelerine uymak zorundadır.
Hukuki yaptırımın ne olduğunu belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Toplu İş Sözleşmesi ve Bireysel İş Sözleşmesi Arasındaki İlişki (Yararlılık İlkesi)

Hints

1
Toplu İş Sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi arasında bir hüküm farkı olduğunda hangisinin öncelikli olduğuna dikkat edin.
2
Deneme süresinin uzun olması mı yoksa kısa olması mı işçinin lehinedir? İş hukukunda 'işçi lehine yorum' ilkesini hatırlayın.
3
TİS'te 3 ay yazıyorsa, bireysel sözleşme bu süreyi 4 aya çıkararak işçinin tazminatsız atılma riskini artıramaz. 100. gün bu durumda deneme süresi sonrasına düşer.

Practice More

İş sözleşmesinin deneme süresi içinde haklı nedenle feshi ile deneme süresi hükmüne dayanarak feshi arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 83Question

1919 yaşında olan, ayırt etme gücüne sahip ve hakkında herhangi bir kısıtlılık kararı bulunmayan bir birey, özel bir firmada uzman olarak görev yapmak üzere iş sözleşmesi imzalayacaktır.

Türk Medeni Kanunu ve 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, bu bireyin iş sözleşmesi akdetme yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tam ehliyetli statüsünde olduğu için yasal temsilcisinin rızasına ihtiyaç duymadan sözleşmeyi kendi başına yapabilir.

Answer

Birey tam ehliyetli olduğu için yasal temsilcisinin rızasına ihtiyaç duymadan sözleşmeyi bizzat imzalayabilir.
Soruda belirtilen birey 1818 yaşını doldurmuş (ergin), ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmadığı için hukuken 'Tam Ehliyetli' sayılır. Tam ehliyetli kişiler, iş sözleşmesi gibi borç doğuran işlemleri herhangi bir merciden veya yasal temsilciden (veli/vasi) izin almadan bizzat gerçekleştirebilirler.

Step-by-Step Solution

1
Bireyin yaşını ve hukuki durumunu analiz etme.
Birey 1919 yaşındadır (ergin), ayırt etme gücüne sahiptir ve kısıtlı değildir.
Tam ehliyetli olmanın şartları Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir.
2
Hukuki ehliyet kategorisini belirleme.
Birey "Tam Ehliyetli" statüsündedir.
Erginlik (1818 yaş), ayırt etme gücü ve kısıtlı olmama şartlarının tamamı sağlanmaktadır.
3
Ehliyetin iş sözleşmesine etkisini saptama.
Birey yasal temsilci onayına gerek duymadan tek başına sözleşme yapabilir.
Tam ehliyetli kişiler, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilirler.

Key Concept

İş Sözleşmesi Yapma Ehliyeti ve Tam Ehliyetlilik Şartları

Hints

1
Bireyin yaşının erginlik sınırı olan 1818 ile olan ilişkisine dikkat edin.
2
Ayırt etme gücü olan ve kısıtlı olmayan bir yetişkinin hukuki işlemlerini tek başına yapıp yapamayacağını düşünün.

Practice More

Sınırlı ehliyetsiz olan 1616 yaşındaki bir bireyin iş sözleşmesi yapma usulünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 84Question

Bir organizasyon firması, sadece üç ay sürecek olan bir uluslararası kitap fuarı kapsamında stant kurulumu ve ziyaretçi yönlendirme işlerinde çalıştırılmak üzere bir personelle iş sözleşmesi imzalamıştır. İşin niteliği gereği bu sözleşmeye açıkça bir bitiş tarihi konulmuştur. İş Kanunu uyarınca, belirli bir işin tamamlanması gibi objektif şartlara dayanılarak yapılan bu sözleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Belirli süreli iş sözleşmesi

Answer

Belirli süreli iş sözleşmesi
Kitap fuarı gibi belirli bir tarihte başlayıp bitecek olan geçici bir organizasyon, işin niteliği gereği objektif bir neden teşkil eder. Bu durumda başlangıç ve bitiş tarihi önceden belirlendiği için yapılan hukuki işlem 'belirli süreli iş sözleşmesi' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini ve süresini analiz et
İş, sadece üç ay sürecek bir kitap fuarı organizasyonudur ve bitiş tarihi belirlenmiştir.
Sözleşmenin türünü belirlemek için işin geçici mi yoksa sürekli mi olduğunu anlamak gerekir.
2
Objektif (nesnel) nedenin varlığını kontrol et
Belirli bir işin tamamlanması (fuarın bitmesi) objektif bir nedendir.
İş Kanunu'na göre belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için mutlaka objektif bir neden gereklidir.
3
Tanımları eşleştir
Objektif şartlara bağlı olarak süresi belirlenen sözleşme 'belirli süreli iş sözleşmesi'dir.
Kanuni tanım, süresi belirli işlerde veya belirli bir işin tamamlanmasında bu tür sözleşmenin kurulacağını öngörür.

Key Concept

Belirli süreli iş sözleşmesi kurulabilmesi için işin niteliği gereği objektif bir nedenin (belirli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması vb.) varlığı şarttır.

Hints

1
Sözleşmenin bir bitiş tarihinin olup olmadığına ve bu tarihin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığına odaklanın.
2
Kitap fuarı gibi geçici organizasyonlar, İş Kanunu'nda 'belirli bir işin tamamlanması' gibi objektif şartlar arasında sayılır.

Practice More

Belirli süreli iş sözleşmesinin üst üste (zincirleme) yapılması durumunda hangi şartla belirsiz süreliye dönüşeceğini inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 85Question

İşçi (M)(M) ile işveren (N)(N) arasında akdedilen belirsiz süreli iş sözleşmesine, işçinin performansını gözlemlemek amacıyla 22 aylık bir deneme kaydı eklenmiştir. (M)(M), çalışmaya başladıktan 4040 gün sonra işveren (N)(N) tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve bildirim süresi (önel) verilmeden işten çıkarılmıştır.

Bu uyuşmazlığa ilişkin 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Fesih deneme süresi içinde gerçekleştiği için taraflar bildirim süresine uymak ve ihbar tazminatı ödemekle yükümlü değildir; ancak işçinin çalıştığı günler için ücret ve sosyal hakları ödenmelidir.

Answer

Deneme süresi içerisinde yapılan fesihlerde bildirim süresine uyma ve tazminat ödeme yükümlülüğü yoktur, ancak işçinin çalıştığı günlerin ücreti ve sosyal hakları ödenmelidir.
Deneme süresi içerisinde taraflar, İş Kanunu'nun 1515. maddesi uyarınca iş sözleşmesini bildirim süresine (ihbar öneline) uymak zorunda kalmadan ve ihbar/kıdem tazminatı ödemeden feshedebilirler. Ancak bu durum işçinin emeğinin karşılığını almasına engel değildir; çalışılan 4040 günlük sürenin ücreti ve diğer yasal hakları (varsa fazla çalışma, hafta tatili vb.) işveren tarafından ödenmek zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasal sürenin kontrol edilmesi
4040. günde yapılan fesih, kararlaştırılan 22 aylık (6060 gün) süre içindedir.
Feshin deneme süresi hükümlerine tabi olup olmadığını belirlemek için.
2
Feshin sonuçlarının değerlendirilmesi
48574857 sayılı Kanun Md. 1515 uyarınca bildirim süresiz ve tazminatsız fesih imkanı doğar.
Deneme süresinin taraflara tanıdığı hukuki kolaylığı tespit etmek için.
3
İşçilik haklarının incelenmesi
İşçinin çalıştığı günlere ait ücret, hafta tatili, varsa fazla çalışma gibi hakları baki kalır.
Deneme süresinin sadece fesih usulüne yönelik olduğunu, ücret hakkını ortadan kaldırmadığını netleştirmek için.

Key Concept

Deneme Süreli İş Sözleşmesinde Fesih Serbestisi ve Ücret Hakkı

Hints

1
İş Kanunu'nun 1515. maddesini ve deneme süresinin 'tazminatsız/bildirimsiz' özelliğini hatırlayın.
2
Deneme süresi fesih usulünü kolaylaştırır ancak çalışılan günlerin karşılığının ödenmesini engellemez.

Practice More

Toplu iş sözleşmeleri ile deneme süresinin üst sınırının ne kadar uzatılabileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 86Question

4857 sayılı İş Kanunu’nun 88. maddesi uyarınca, yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren; işçiye en geç iki ay içinde çalışma koşullarını, ücret bilgilerini ve sözleşme süresi gibi temel hükümleri içeren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür.

Buna göre, kanunda öngörülen bu yazılı belge verme yükümlülüğünün istisnası aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İş sözleşmesinin süresinin bir ayı geçmemesi

Answer

İş sözleşmesi süresinin bir ayı geçmemesi durumunda işverenin bilgilendirme belgesi verme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 88. maddesinin ikinci fıkrasına göre; yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma şartlarını gösteren bir belge vermek zorundadır. Ancak aynı fıkrada 'Süresi bir ayı geçmeyen iş sözleşmelerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz' denilerek açık bir istisna getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
4857 sayılı İş Kanunu Md. 88 içeriğini analiz etme.
Yazılı sözleşme yoksa 22 ay içinde çalışma koşullarını gösteren belge verme zorunluluğu olduğu görüldü.
Genel kuralın sınırlarını belirlemek için.
2
İlgili maddenin son cümlesindeki istisnai durumu saptama.
Süresi bir ayı geçmeyen iş sözleşmelerinde bu hükmün uygulanmayacağı belirlendi.
Kanuni istisnanın şartını doğrulamak için.

Key Concept

İşverenin Yazılı Belge Verme Yükümlülüğü ve İstisnası
Question 87Question

Bir rüzgar enerjisi santralinin teknik bakım ve onarım işlerini yürütmek üzere, ekip lideri (L)(L) ile işveren (A)(A) arasında, (L)(L)'nin temsil ettiği 55 uzman teknisyenin her birinin kimlik bilgilerinin ve alacakları ücretlerin yer aldığı yazılı bir "takım sözleşmesi" akdedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesi uyarınca, bu sözleşmenin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sözleşmede ismi geçen her bir teknisyen işe başladığı andan itibaren, işveren (A) ile takım sözleşmesinde belirlenen şartlarla ayrı ayrı iş sözleşmesi yapmış sayılır.

Answer

Sözleşmede ismi geçen her bir teknisyen işe başladığı andan itibaren, işveren ile takım sözleşmesinde belirlenen şartlarla ayrı ayrı iş sözleşmesi yapmış sayılır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 16. maddesine göre, takım sözleşmesinde ismi geçen her işçi, işe başladığı andan itibaren işverenle doğrudan bir iş sözleşmesi yapmış sayılır. Bu durum, takım sözleşmesinin en karakteristik özelliğidir; yani kolektif bir irade ile başlayan süreç, her işçi için bireysel bir iş ilişkisine dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Takım sözleşmesinin tanımını ve kapsamını değerlendir.
4857 sayılı İş Kanunu Md. 16'ya göre; birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin (takım kılavuzu) işverenle yaptığı sözleşmedir.
Sözleşmenin taraflarını ve hukuki niteliğini belirlemek için ilk adımdır.
2
Sözleşmenin şekil şartını kontrol et.
Takım sözleşmesinin yazılı yapılması zorunludur.
Geçerlilik şartlarının sağlanıp sağlanmadığını teyit etmek gerekir.
3
Sözleşmenin en temel hukuki sonucunu (iş ilişkisinin kurulması) analiz et.
Sözleşmede ismi geçen işçilerden her biri işe başladığı andan itibaren, işverenle doğrudan ve ayrı bir iş sözleşmesi yapmış sayılır.
Sözleşmenin sadece bir 'çerçeve' niteliğinde olduğunu ve asıl amacın bireysel sözleşmelere zemin hazırlamak olduğunu anlamak içindir.

Key Concept

Takım Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Bireysel Sözleşmeye Dönüşümü

Hints

1
İş Kanunu'nun 16. maddesindeki takım sözleşmesinin 'yazılılık' ve 'bireyselleşme' özelliklerini hatırlayın.
2
Takım sözleşmesi yapıldığında işçiler işverenle doğrudan mı muhatap olur, yoksa sadece ekip lideriyle mi?
3
İşçilerin her birinin işe başladığı andan itibaren kendi sözleşmelerinin tarafı haline gelmesi bu sözleşme türünün ana sonucudur.

Practice More

Takım sözleşmesinde ücretlerin ödenme usulü ile 'takım kılavuzunun' ücretinden kesinti yapılıp yapılamayacağı konusuna çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 88Question

Bir özel hastane işletmesi, yeni satın alınan yüksek teknolojili radyoloji cihazlarının kurulumu, hassas kalibrasyon ayarlarının yapılması ve ilgili teknik personelin eğitimi için dışarıdan bir uzman mühendis ile anlaşmıştır. Yapılan teknik planlamaya göre, tüm bu süreçlerin toplamda 1818 iş günü içerisinde tamamlanarak cihazların işletmeye alınması öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu iş ilişkisinin hukuki niteliği ve uygulanacak mevzuat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu ilişki niteliği bakımından bir süreksiz iş sözleşmesidir ve bu sözleşmeye kural olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Answer

Söz konusu iş ilişkisi niteliği bakımından bir süreksiz iş sözleşmesidir ve bu ilişkiye kural olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca, nitelikleri bakımından en çok 3030 iş günü süren işler 'süreksiz iş' olarak tanımlanır. Senaryoda belirtilen uzman mühendisin yapacağı iş 1818 iş günü süreceği için bu tanıma uymaktadır. Kanunun aynı maddesine göre, süreksiz işlerde İş Kanunu'nun önemli bir bölümü uygulanmaz ve bu boşluklar Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile doldurulur.

Step-by-Step Solution

1
İşin öngörülen süresini tespit et.
İşin toplam süresi 1818 iş günü olarak belirlenmiştir.
Sürekli ve süreksiz iş ayrımında temel kriter işin toplam süresidir.
2
4857 sayılı İş Kanunu'ndaki süre sınırı ile karşılaştır.
1818 iş günü, kanunda belirtilen 3030 iş günü sınırının altındadır.
İş Kanunu Md. 10'a göre, niteliği bakımından en çok 3030 iş günü süren işler süreksiz iştir.
3
Uygulanacak hukuk kaynağını belirle.
İş Kanunu'nun büyük bir kısmı (ücret, fesih, çalışma süreleri vb.) bu işe uygulanmaz, Türk Borçlar Kanunu uygulanır.
İş Kanunu Md. 10 uyarınca, süreksiz işlerde belirtilen istisnai maddeler dışında Türk Borçlar Kanunu hükümleri esas alınır.

Key Concept

Sürekli ve Süreksiz İş Ayrımı (30 İş Günü Kuralı)

Practice More

Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun hangi maddelerinin (örneğin 3, 8, 17 vb.) uygulanmadığını liste halinde incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 89Question

4857 sayılı İş Kanunu'na göre, bir özel hastane yönetimi kurumun asli ve sürekli faaliyetleri kapsamında görev yapacak olan bir hemşire ile "bir yıl süreli" yazılı iş sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme konusu işin belirli bir sürede tamamlanması gereken bir niteliği bulunmadığı gibi, geçici bir iş artışı veya benzeri bir olgu da söz konusu değildir. Bu duruma göre, yapılan iş sözleşmesinin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Objektif bir neden bulunmadığından, bu sözleşme başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.

Answer

Sözleşme, objektif bir neden bulunmadığı için başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesine göre, belirli süreli iş sözleşmesi ancak belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması gibi objektif koşulların varlığı halinde yapılabilir. Sorudaki senaryoda hemşirenin yaptığı iş hastanenin asli ve sürekli işidir ve herhangi bir objektif neden belirtilmemiştir. Bu durumda yapılan sözleşme türü, taraflar aksini kararlaştırmış olsa dahi kanun gereği başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğinin analiz edilmesi
Hemşirelik hizmetinin hastanenin asli ve sürekli işi olduğu tespit edildi.
Belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için işin geçici veya belirli bir süreye bağlı olması şarttır.
2
Objektif neden varlığının kontrol edilmesi
Sözleşmede işin bitimine dair somut bir proje veya olgu bulunmadığı belirlendi.
4857 sayılı İş Kanunu Madde 11 uyarınca belirli süreli iş sözleşmesi için objektif koşulların varlığı zorunludur.
3
Hukuki sonucun saptanması
Objektif neden olmaksızın yapılan belirli süreli sözleşme, belirsiz süreli kabul edilir.
Kanun koyucu, işçiyi koruma ilkesi gereği belirsiz süreli sözleşmeyi kural, belirli süreliyi ise istisna olarak görmüştür.

Key Concept

İş Kanunu Madde 11: Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Objektif Neden Şartı

Practice More

Belirli süreli iş sözleşmelerinde 'esaslı neden' olmaksızın yapılan zincirleme sözleşmelerin sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 90Question

Ayırt etme gücüne sahip olmasına karşın, savurganlığı nedeniyle hakkında kısıtlama kararı verilmiş ve kendisine vasi atanmış olan ergin bir bireyin, bir tekstil fabrikasında çalışmak üzere tek başına imzaladığı iş sözleşmesinin hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sözleşme, yasal temsilcinin (vasinin) onayı alınana kadar askıda hükümsüzdür.

Answer

Sınırlı ehliyetsizlerin (ayırt etme gücü olan kısıtlılar) yaptığı iş sözleşmeleri, yasal temsilcinin onayı alınana kadar askıda hükümsüz (tek taraflı bağlamazlık) hükmündedir.
Türk Medeni Kanunu ve İş Hukuku ilkeleri uyarınca, ayırt etme gücüne sahip kısıtlılar sınırlı ehliyetsiz kabul edilirler. Bu kişilerin bir iş sözleşmesi ile borç altına girebilmeleri için yasal temsilcilerinin (vasi) rızası şarttır. Vasi onay verene kadar yapılan sözleşme 'askıda hükümsüzlük' (tek taraflı bağlamazlık) hükümlerine tabidir; yani işveren sözleşmeyle bağlıyken kısıtlı kişi (ve vasi) sözleşmeyle bağlı değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kişinin ehliyet statüsünü belirle.
Ayırt etme gücü olan ancak kısıtlı olan birey 'sınırlı ehliyetsiz' statüsündedir.
Türk Medeni Kanunu uyarınca, kısıtlılar tam ehliyetsiz değil, sınırlı ehliyetsiz olarak kabul edilir.
2
Sınırlı ehliyetsizlerin borç doğuran işlemlerindeki kuralı uygula.
Bu kişiler kendilerini borç altına sokan işlemleri ancak yasal temsilcilerinin (vasi) izni veya sonradan vereceği onay (icazet) ile yapabilirler.
İş sözleşmesi işçi için iş görme borcu doğuran bir sözleşmedir.
3
Onay verilmemesinin hukuki sonucunu tespit et.
Yasal temsilci onay verene kadar sözleşme askıda hükümsüzdür.
Borçlar Kanunu ve Medeni Kanun genel hükümleri uyarınca rıza eksikliği tek taraflı bağlamazlık sonucunu doğurur.

Key Concept

Sınırlı ehliyetsizlerin iş sözleşmesi yapma yetkisi

Hints

1
Kısıtlılık kararı verilmiş bir erginin hukuk sistemindeki ehliyet kategorisini hatırlayın.
2
Sınırlı ehliyetsizlerin kendilerini borç altına sokan işlemleri tek başlarına yapıp yapamayacaklarını düşünün.
3
Yasal temsilcinin rızası eksik olan borçlandırıcı işlemlerin hukuki durumunun (butlan mı, askıda hükümsüzlük mü?) ne olduğunu hatırlayın.

Practice More

Ayırt etme gücü hiç olmayan birinin (tam ehliyetsiz) yaptığı iş sözleşmesinin 'mutlak butlan' ile sakatlanması durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 91Question

Bir gıda işletmesi, paketleme biriminde sürekli olarak ihtiyaç duyulan "Paketleme İşçisi" kadrosu için yeni bir personel istihdam etmiştir. İşveren, işin niteliği sürekli ve fabrikanın ana faaliyetine yönelik olmasına rağmen işçi ile 11 yıl süreli ve yazılı bir iş sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede işin bitiş tarihi açıkça belirtilmiş, ancak işin belirli süreli yapılmasını gerektirecek (belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi) objektif bir neden gösterilmemiştir.

Bu durumda, 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca söz konusu sözleşmenin hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan iş belirli süreli bir iş niteliği taşımadığından ve objektif bir neden bulunmadığından, sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Answer

İşin niteliği sürekli olduğu ve belirli süreli sözleşme yapılması için gereken objektif bir neden (proje bazlı iş, geçici durum vb.) bulunmadığı için sözleşme en başından itibaren belirsiz süreli sayılır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesine göre, belirli süreli iş sözleşmesi; belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması yahut belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılan sözleşmedir. İşin niteliği sürekliyse ve bu objektif nedenlerden biri yoksa, taraflar aksini kararlaştırsa bile sözleşme belirsiz süreli kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
İşin niteliğini ve süresini analiz etme
İşletmenin ana faaliyeti olan paketleme işi sürekli ve aslidir.
Belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için işin geçici veya belirli bir sonuca bağlı olması gerekir.
2
Objektif neden varlığını kontrol etme
Senaryoda belirli bir işin tamamlanması veya geçici bir durum gibi objektif bir neden belirtilmemiştir.
4857 sayılı İş Kanunu Md. 11, belirli süreli sözleşme için objektif koşulların varlığını zorunlu kılar.
3
Hukuki sonucu belirleme
Sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli olarak hüküm ifade eder.
Objektif neden olmaksızın yapılan belirli süreli sözleşmeler, işçinin aleyhine olan sınırlamaları engellemek amacıyla belirsiz süreli kabul edilir.

Key Concept

Objektif Neden Şartı (Şekil ve Esas Uyumu)

Hints

1
İş Kanunu'nda belirsiz süreli sözleşme kural, belirli süreli sözleşme ise istisnadır.
2
Bir sözleşmenin belirli süreli olabilmesi için sadece tarih yazılması yeterli midir, yoksa işin niteliği de önemli midir?
3
Objektif bir neden (örneğin inşaatın bitmesi, yerine bakılan kişinin dönmesi) yoksa sözleşme en başından itibaren hangi türe girer?

Practice More

Belirli süreli iş sözleşmelerinin üst üste (zincirleme) yapılması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 92Question

48574857 sayılı İş Kanunu'na göre, niteliği bakımından en çok 3030 iş günü süren işler "süreksiz iş" olarak kabul edilmektedir. Buna göre, bir ofisin boyanması ve tadilatı için 1010 iş günü süreceği öngörülerek yapılan bir iş sözleşmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu bir süreksiz iş sözleşmesidir ve İş Kanunu'nun istisnai maddeleri dışındaki hususlarda Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Answer

Yapılan iş 10 iş günü sürdüğü için süreksiz iş niteliğindedir ve İş Kanunu'ndaki özel maddeler dışındaki durumlarda Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
İş Kanunu'nun 10. maddesine göre niteliği bakımından en çok 3030 iş günü süren işler süreksiz iş olarak tanımlanır. Bu tür işlerde İş Kanunu'nun sadece belirli maddeleri (sağlık ve güvenlik, bazı bildirimler vb.) uygulanırken, bunların dışındaki konularda (örneğin yıllık ücretli izin hakları gibi) Türk Borçlar Kanunu hükümleri geçerlidir. Ofis boyama işi 1010 gün sürdüğü için bu kategoriye girer.

Step-by-Step Solution

1
İşin süresini tespit et.
İşin 1010 iş günü süreceği belirlenmiştir.
Sürekli ve süreksiz iş ayrımını yapmak için sürenin tespit edilmesi gerekir.
2
Yasal eşik değerini (3030 gün) karşılaştır.
10<3010 < 30 olduğu için iş "süreksiz iş" niteliğindedir.
4857 sayılı İş Kanunu madde 10'daki süre sınırı 30 iş günüdür.
3
Uygulanacak hukuk kurallarını belirle.
İş Kanunu'nun 10. maddesinde sayılan maddeler dışındaki hususlarda Türk Borçlar Kanunu (TBK) uygulanır.
Süreksiz işler kural olarak İş Kanunu kapsamı dışındadır, sadece belirli maddeler (İSG, bildirim vb.) bu tür işlere teşmil edilmiştir.

Key Concept

Süreksiz İşlerde Kanun Uygulama Alanı
Estimated Time:45s
Question 93Question

Özel bir yazılım şirketinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir sistem analisti, işvereniyle yaptığı görüşmeler sonucunda çalışma biçimini "uzaktan çalışma" olarak güncellemeye karar vermiştir. Taraflar bu konuda bir protokol hazırlamış; ancak işin yapılacağı mekanın belirlenmesi, kullanılacak teknolojik donanımın bakım maliyetleri ve veri güvenliğine ilişkin teknik detayların sözleşmede yer almasına gerek olmadığı, bu hususların zamanla uygulama içinde netleşeceği konusunda şifahi olarak mutabık kalmışlardır.

48574857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca, bu yeni çalışma düzeninin hukuki geçerliliği ve uygulanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Uzaktan çalışma ilişkisinin yazılı şekilde kurulması bir geçerlilik şartıdır ve sözleşmede işin tanımı, yeri, araç-gereçlerin korunması ile iletişim usullerine dair hükümlerin yer alması mevzuat gereği zorunludur.

Answer

Uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı yapılması ve kanunda belirtilen asgari içeriğe sahip olması bir geçerlilik şartıdır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uzaktan çalışmayı açıkça yazılı şekil şartına bağlamıştır. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 5. maddesi ise bu yazılı sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri, ücret, ekipman sağlanması ve korunması gibi hususların yer almasını zorunlu kılmıştır. Dolayısıyla metinde teknik detayların eksik bırakılması veya şifahi kararlaştırılması mevzuata aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Uzaktan çalışma sözleşmesinin şekil şartını kontrol et.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine göre bu sözleşmenin yazılı yapılması zorunludur.
Kanun koyucu, uzaktan çalışmanın özel niteliği nedeniyle yazılı şekli bir geçerlilik şartı olarak öngörmüştür.
2
Sözleşmenin zorunlu içeriğini değerlendir.
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca işin tanımı, yeri, süresi, ücret, ekipman ve iletişim usulleri sözleşmede bulunmalıdır.
Tarafların hak ve borçlarının netleştirilmesi ve ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi amaçlanır.
3
Geçiş sürecindeki rıza ve istisnaları analiz et.
Normal şartlarda işçinin onayı gerekirken, mücbir sebeplerle (pandemi, deprem vb.) işyerinin tamamında veya bir kısmında uzaktan çalışmaya geçilmesi halinde işçinin rızası aranmaz.
Kamu düzeni ve işin sürekliliği gereği mücbir sebep hali istisna tutulmuştur.

Key Concept

Uzaktan Çalışma Sözleşmesinin Şekil Şartı ve Zorunlu İçeriği
Estimated Time:2m 30s
Question 94Question

48574857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde "kısmi süreli iş sözleşmesi" ile çalışan bir işçinin hakları ve emsal işçi ile olan ilişkisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir hukuki tespittir?

Show answer & explanation

Answer: Kısmi süreli çalışan işçinin yıllık ücretli izne hak kazanması için gereken 11 yıllık kıdem süresinin hesabında, işçinin fiilen çalıştığı saatler toplanarak tam iş günlerine çevrilir ve bu toplam süre üzerinden hak kazanma durumu belirlenir.

Answer

Kısmi süreli çalışan işçinin kıdeminin fiilen çalıştığı saatlerin toplanarak hesaplanacağını belirten ifade yanlıştır.
Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilerin yıllık ücretli izin hakkı ve kıdem tazminatına esas kıdem süreleri, tam süreli çalışan işçilerde olduğu gibi işe başlama tarihinden itibaren geçen takvim yılı esasına göre hesaplanır. İşçinin haftada sadece birkaç saat çalışması, kıdem süresinin (1 yılın) dolmasını engellemez veya bu süreyi çalışma saatlerine bölerek uzatmaz.

Step-by-Step Solution

1
Kısmi süreli çalışmanın tanımını analiz etme
Haftalık çalışma süresinin tam süreliye göre 2/32/3 oranında olması (3030 saat ve altı) kısmi süreli çalışmadır.
Tanımın doğruluğunu teyit etmek için.
2
Eşit davranma ve pro-rata prensibini inceleme
Ücret gibi bölünebilir haklarda çalışma süresiyle orantı kurulurken, kıdem gibi haklarda takvim yılı esas alınır.
Maddi haklar ile kıdem temelli haklar arasındaki ayrımı netleştirmek için.
3
Kıdem hesaplama kuralını belirleme
Yargıtay ve İş Kanunu uygulamasına göre kısmi süreli işçinin kıdemi (yıllık izin ve kıdem tazminatı için), haftada kaç saat çalıştığına bakılmaksızın takvim günü üzerinden hesaplanır.
Hatalı seçeneği tespit etmek için.

Key Concept

Kısmi Süreli Çalışmada Kıdem Hesabı ve Eşit Davranma Borcu
Question 95Question

İş hukukunda iş sözleşmesinin varlığından söz edebilmek için iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarının bir arada bulunması gerekir. Bu unsurların hukuki nitelikleri ve iş sözleşmesinin diğer iş görme sözleşmeleriyle (eser, vekâlet vb.) olan sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi iş sözleşmesinin kurucu unsurlarına dair doğru bir hukuki tespittir?

Show answer & explanation

Answer: İş sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran temel ölçüt olan bağımlılık unsuru; işçinin işverenin organizasyonu içinde yer alması ve işin yürütümüne dair onun emir ve talimatlarına tabi olması anlamına gelen 'hukuki bağımlılık'tır.

Answer

İş sözleşmesini diğer sözleşmelerden ayıran temel unsur, işçinin işverenin emir ve talimatlarına tabi olduğu 'hukuki bağımlılık' unsurudur.
Doğru ifade, iş sözleşmesini karakterize eden bağımlılık unsurunun 'hukuki bağımlılık' olduğunu ve bunun işçinin işverenin organizasyonuna dahil olup onun emir-talimat yetkisi altına girmesiyle oluştuğunu belirtmektedir. Bu özellik, yüklenicinin (müteahhit) bağımsız olduğu eser sözleşmesi ile temel ayrım noktasını oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
İş sözleşmesinin unsurlarını belirle
İş görme, ücret ve bağımlılık (4857 sayılı İş Kanunu Md. 8).
Sözleşmenin hukuki niteliğini belirlemek için temel kurucu unsurların tespiti gerekir.
2
Bağımlılık unsurunun niteliğini analiz et
Bağımlılık, işçinin işverenin otoritesi (emir-talimat) altına girmesidir (Hukuki bağımlılık).
Eser sözleşmesinde yüklenici bağımsızdır, vekalette ise bağımlılık ilişkisi iş sözleşmesindeki kadar yoğun değildir.
3
Diğer seçeneklerdeki hukuki hataları ayıkla
Şekil serbestisi, ücretin zorunluluğu ve şahsiliğin istisnaları gibi kuralları hatırla.
Çeldiricilerde yer alan şekil şartı ve ekonomik bağımlılık gibi kavramsal yanılgıları elemek için gereklidir.

Key Concept

İş sözleşmesinin kurucu unsurları arasında yer alan 'hukuki bağımlılık', işçinin işverenin yönetim yetkisi altına girmesini ifade eder ve bu sözleşmeyi özellikle 'eser sözleşmesi'nden ayıran temel kriterdir.
Estimated Time:1m 30s
Question 96Question

(A) İşletmesi bünyesinde işe yeni başlayan bir makine mühendisi ile imzalanan belirsiz süreli bireysel iş sözleşmesine, "işçinin mesleki bilgi ve becerisinin ölçülmesi amacıyla iş sözleşmesine 33 aylık deneme süresi konulmuştur" ibaresi eklenmiştir. İşçinin performansı yeterli bulunmadığı gerekçesiyle, işe giriş tarihinden itibaren 8080 gün geçtikten sonra işveren tarafından herhangi bir bildirim süresi (ihbar öneli) tanınmaksızın ve tazminatsız olarak iş sözleşmesi feshedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca bu fesih işlemi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok 22 ay olabileceği için 33 aylık süre kararlaştırılması geçersizdir ve 80.80. günde yapılan fesih için bildirim süresine uyulması gerekir.

Answer

Bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok 2 ay olabileceği için 3 aylık süre kararlaştırılması geçersizdir ve 80. günde yapılan fesih için bildirim süresine uyulması gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre, taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda bunun süresi en çok iki ay olabilir; ancak bu süre toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Olayda bireysel bir sözleşme söz konusu olduğundan, kararlaştırılan üç aylık sürenin iki ayı aşan kısmı geçersizdir. İşçi seksen gün çalıştıktan sonra işten çıkarıldığı için yasal iki aylık (yaklaşık 60 günlük) deneme süresi çoktan dolmuştur. Bu durumda işveren, deneme süresinin sağladığı 'bildirimsiz ve tazminatsız fesih' imkanından yararlanamaz; fesih için Kanun'un 17. maddesindeki bildirim sürelerine uymak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasal sınırın belirlenmesi
4857 sayılı İş Kanunu md. 15 uyarınca bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok 2 ay olabilir.
Sözleşmedeki 3 aylık sürenin yasal limitlere uygunluğunu denetlemek için bu adım gereklidir.
2
Fiili çalışma süresi ile yasal sınırın karşılaştırılması
İşçi 80 gün çalışmıştır. Yasal üst sınır olan 2 ay (yaklaşık 60 gün) dolmuş ve aşılmıştır.
Feshin yapıldığı tarihte deneme süresinin hukuken devam edip etmediğini tespit etmek için gereklidir.
3
Feshin hukuki sonucunun tayini
Deneme süresi aşıldığı için fesih ancak bildirim sürelerine (ihbar öneli) uyularak veya ihbar tazminatı ödenerek gerçekleştirilebilir.
Usulsüz feshin işçiye sağladığı hakları belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Deneme süresi yasal limitleri ve aşılmasının bildirim yükümlülüğüne etkisi
Estimated Time:1m 30s
Question 97Question

Bir lojistik firmasının genel müdürlüğünde idari uzman olarak görev yapan işçi, yöneticisiyle vardığı mutabakat çerçevesinde iş görme edimini bundan sonra evinden, bilgisayar ve internet aracılığıyla yerine getirmeye başlamıştır. 48574857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca, kurulan bu yeni çalışma modeline ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İşveren; uzaktan çalışan işçiyi iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hakkında bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek ve işin niteliğine göre sağlık gözetimini sağlamakla yükümlüdür.

Answer

İşverenin uzaktan çalışan işçiye iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verme, bilgilendirme ve sağlık gözetimi sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.
İş Kanunu'nun 14. maddesi ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği uyarınca; işveren, uzaktan çalışma ilişkisi kurulan işçiyi iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür. Bu sorumluluk, işin evden yürütülmesi durumunda da devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Uzaktan çalışma sözleşmesinin şekil şartını kontrol et.
Sözleşmenin yazılı yapılması zorunludur.
48574857 sayılı İş Kanunu Md. 14 uyarınca bu bir geçerlilik şartıdır.
2
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sorumluluklarını analiz et.
İşveren; bilgilendirme, eğitim ve sağlık gözetimi ile yükümlüdür.
Çalışma mekanının işyeri dışı olması işverenin İSG sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
3
Ekipman ve masrafların kime ait olduğunu belirle.
Sözleşmede aksine hüküm yoksa masraflar işverene aittir.
İş görme edimi için gerekli araçların sağlanması kural olarak işverenin borcudur.

Key Concept

Uzaktan Çalışma Sözleşmesi ve Tarafların Borçları

Practice More

Çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma arasındaki farkları, özellikle sürelerin belirlenmesi ve şekil şartları açısından tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 98Question

48574857 sayılı İş Kanunu kapsamında faaliyet gösteren bir restorasyon firması, bir vakıf tarafından ihale edilen tarihi bir köşkün 22 yıl süreceği öngörülen kapsamlı yenileme projesini üstlenmiştir. Firma, sadece bu restorasyon projesinde görevlendirilmek üzere bir mimar ile projenin bitimiyle sona erecek şekilde bir iş sözleşmesi imzalamıştır.

Buna göre, söz konusu iş sözleşmesinin türü ve geçerliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Belirli bir işin tamamlanması gibi objektif bir koşula dayandığı için bu sözleşme 'belirli süreli iş sözleşmesi' olarak kabul edilir.

Answer

Belirli bir işin tamamlanması gibi objektif bir koşula dayandığı için bu sözleşme 'belirli süreli iş sözleşmesi' olarak kabul edilir.
Doğru ifade, restorasyon projesinin 'belirli bir işin tamamlanması' niteliğinde olması nedeniyle belirli süreli sözleşmeye imkan tanıdığını belirtir. 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1111. maddesine göre, işin bitimi veya belli bir işin tamamlanması gibi objektif koşulların varlığı halinde yapılan sözleşmeler belirli süreli sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Sözleşmenin konusunu ve süresini analiz etme
İş, tarihi bir köşkün restorasyonudur ve projenin bitimiyle sınırlıdır.
Sözleşmenin niteliğini belirlemek için işin geçici/proje bazlı olup olmadığına bakılmalıdır.
2
İş Kanunu Md. 11'deki objektif koşulları uygulama
Belirli bir işin tamamlanması olgusu mevcuttur.
Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için kanun; işin bitimi, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif şartlar arar.
3
Sözleşme türünü ve geçerliliğini teyit etme
Sözleşme geçerli bir belirli süreli iş sözleşmesidir.
Somut olayda restorasyon projesi, işçinin sürekli bir ihtiyacı karşılamasından ziyade belirli bir sonucun elde edilmesiyle sona erecek bir iş kalemidir.

Key Concept

Belirli süreli iş sözleşmesinin kurulabilmesi için objektif bir nedenin varlığı şarttır.

Hints

1
İş Kanunu'na göre bir sözleşmenin belirli süreli olabilmesi için tarafların keyfi kararı yeterli midir, yoksa dışsal bir neden mi gerekir?
2
Objektif koşulların (bir projenin bitimi gibi) varlığı, sözleşmenin türünü nasıl etkiler?

Practice More

Belirli süreli iş sözleşmelerinin üst üste yapılması durumunda ortaya çıkan 'zincirleme sözleşme' kavramını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 99Question

48574857 sayılı İş Kanunu’nun 1313. maddesinde düzenlenen "kısmi süreli iş sözleşmesi" ve bu kapsamda çalışan işçilerin hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiler, işyerinde iş hacminin arttığı veya acil ihtiyaç duyulan hallerde işverenin onayıyla haftalık 4545 saate kadar fazla sürelerle çalışma yapabilirler.

Answer

Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilerin fazla sürelerle çalışma yapabileceğine dair ifade yanlıştır; çünkü mevzuat gereği bu işçilere fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yaptırılması yasaktır.
Doğru cevap, kısmi süreli çalışan işçilerin fazla sürelerle çalışma yapabileceğini iddia eden seçenektir. Zira 'İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği' uyarınca, kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yaptırılması hukuken mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kısmi süreli çalışmanın tanımını kontrol et.
Haftalık çalışma süresinin, emsal işçinin süresinin 2/32/3 veya daha azı olması gerekir.
Sözleşmenin türünün doğru tespiti için bu oran temel kriterdir.
2
Eşit davranma ve orantılılık ilkesini incele.
İşçi, salt kısmi süreli olduğu için ayrımcılığa uğrayamaz ve ücreti çalıştığı süreyle orantılı ödenir.
İş Kanunu madde 1313 bu temel hakları güvence altına alır.
3
Çalışma sürelerine ilişkin kısıtlamaları değerlendir.
Kısmi süreli işçilerin fazla çalışma yapamayacağı yasal olarak düzenlenmiştir.
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği madde 8/d8/d bendi uyarınca bu yasak kesindir.

Key Concept

Kısmi Süreli Çalışmada Fazla Çalışma Yasağı ve Emsal İşçi Kriteri
Estimated Time:1m 30s
Question 100Question

Bir peyzaj mimarlığı firması, yeni kuracağı tematik botanik bahçesinin bitkilendirme ve otomatik sulama sistemleri işini yürütmek üzere, ekip sorumlusu (S)(S) ve onun temsil ettiği 1010 kişilik bir çalışma grubu ile 48574857 sayılı İş Kanunu’nun 1616. maddesi uyarınca yazılı bir "takım sözleşmesi" imzalamıştır.

Buna göre, sözleşmede ismi geçen işçilerin işe başlamasıyla ortaya çıkacak hukuki sonuç ve sözleşmenin uygulanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sözleşmede ismi geçen işçilerin her biri işe başladığı andan itibaren, takım sözleşmesi o işçi için işverenle yapılmış münferit iş sözleşmesine dönüşür.

Answer

Sözleşmede ismi geçen işçilerin her biri işe başladığı andan itibaren, takım sözleşmesi o işçi için işverenle yapılmış münferit iş sözleşmesine dönüşür.
İş Kanunu’nun 1616. maddesine göre takım sözleşmesinde ismi geçen işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında münferit bir iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durum, takım sözleşmesinin kolektif bir başlangıçtan bireysel bir iş ilişkisine evrilme özelliğini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
İş Kanunu Madde 1616 kapsamındaki tanımı hatırla.
Takım sözleşmesi, birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen bir işçinin (takım kılavuzu) işverenle yaptığı sözleşmedir.
Sözleşmenin hukuki niteliğini belirlemek için.
2
Sözleşmenin şekil ve içerik şartlarını kontrol et.
Yazılı yapılmalı, her işçinin kimliği ve ücreti ayrı ayrı belirtilmelidir.
Geçerlilik şartlarını doğrulamak için.
3
İşe başlama anındaki hukuki dönüşümü tespit et.
İşçiler işe başladığında takım sözleşmesi, her işçi için ayrı bir münferit iş sözleşmesi halini alır.
Soruda sorulan temel hukuki sonucu bulmak için.

Key Concept

Takım sözleşmesinin münferit iş sözleşmesine dönüşmesi ve ücret ödeme yasağı.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 5 / 7Next
İş Sözleşmesi ve Türleri Practice Questions — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Page 5 | Examkin