Onkoloji

60 yaşında erkek hasta, karaciğerde saptanan çok sayıda metastatik kitle nedeniyle onkoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir malignite öyküsü bulunmuyor. Karaciğerdeki kitlelerden yapılan iğne biyopsisinin patolojik incelemesi 'iyi diferansiye nöroendokrin tümör' ile uyumlu olarak raporlanıyor. Primer odağın belirlenmesi amacıyla uygulanan immünohistokimyasal panelde tümör hücrelerinin CDX-2 pozitif ve TTF-1 negatif boyandığı saptanıyor.

Bu hasta için en olası primer tümör yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

54 yaşında erkek hasta, son bir aydır giderek artan halsizlik, kas güçsüzlüğü ve cilt renginde koyulaşma şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 35 paket/yıl sigara öyküsü bulunuyor. Fizik muayenede kan basıncı 155/95 mmHg ölçülüyor. Hastada belirgin kilo kaybı olmasına rağmen, tipik santral obezite veya 'ay dede yüzü' görünümü izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde kan şekeri 210 mg/dL, potasyum 2.9 mEq/L (düşük) ve venöz kan gazında bikarbonat düzeyi artmış (metabolik alkaloz) saptanıyor. Plazma ACTH düzeyi >200 pg/mL (yüksek) bulunuyor ve yüksek doz deksametazon testine yanıt alınamıyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olması en muhtemel akciğer kanseri histolojik alt tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre döngüsünün kontrolünde, DNA hasarı algılandığında p53 proteini stabilize olarak hücreyi G1 fazında durdurur veya onarılamaz hasar varlığında apoptoza yönlendirir. Bazı malignitelerde (örneğin liposarkomlar), *TP53* geninde herhangi bir mutasyon saptanmamasına (wild-type) rağmen p53 fonksiyonunun tamamen baskılandığı görülür. Bu duruma, p53 proteinine bağlanarak onun transkripsiyonel aktivitesini engelleyen ve proteozomal yıkımını sağlayan bir proto-onkogenin gen amplifikasyonu neden olmaktadır.

Tanımlanan bu moleküler mekanizmada rol oynayan ve p53'ün temel negatif regülatörü olan protein aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında, $40$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son bir aydır devam eden öksürük, iştahsızlık ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $13.2$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), fosfor düzeyi $2.1$ mg/dL (N: $2.5-4.5$) ve paratiroid hormon (PTH) düzeyi baskılanmış olarak saptanıyor. Toraks BT tetkikinde hiler yerleşimli kitle tespit edilen bu hastada, mevcut klinik ve laboratuvar tabloya en sık neden olan akciğer kanseri tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Kalıtsal kanser sendromları ve moleküler karsinogenez süreçleri değerlendirildiğinde; otozomal dominant geçiş gösteren ve kolorektal kanserlerin yanı sıra endometriyum, over ve mide kanseri riskinde artışla seyreden Lynch sendromunda (HNPCC) saptanan temel genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, bilinen metastatik renal hücreli karsinom ($RCC$) tanısıyla takip edilmektedir. Son $1$ haftadır giderek artan bel ağrısı ve son $24$ saattir bacaklarında güçsüzlük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde alt ekstremitelerde proksimal ve distal kas gücü $3/5$, $T10$ seviyesinde duyu kusuru, hiperrefleksi ve üriner retansiyon saptanıyor. Çekilen spinal $MRG$'de $T10$ vertebrasında metastatik kitleye bağlı tek seviyeli ciddi spinal kord basısı ve vertebral instabilite izleniyor. Hastanın genel durumu cerrahiyi tolere edebilecek düzeydedir ($ECOG$ performans skoru: $1$).

Bu hastada nörolojik fonksiyonları korumak ve mobiliteyi sağlamak için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser hücrelerinin replikatif ölümsüzlük (immortality) kazanmasında en kritik basamaklardan biri telomer uzunluğunun korunmasıdır. İnsan somatik kanser hücrelerinin yaklaşık %90'ında telomeraz aktivitesi saptanırken, bu durumun temelinde telomerazın katalitik alt birimi olan $TERT$ ($telomerase\ reverse\ transcriptase$) geninin ekspresyonunun yeniden kazanılması yatar.

Buna göre, malign hücrelerde $TERT$ ekspresyonunun artışından sorumlu olan en yaygın genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Onkolojik değerlendirme yapılan bir hastada, fizik muayenede sol supraklaviküler bölgede saptanan sert ve fikse lenfadenopati (Virchow nodülü), öncelikle aşağıdaki anatomik bölgelerin hangisinden kaynaklanan bir primer maligniteyi düşündürmelidir?

Kanser hücrelerinin oksijen varlığında dahi glukozu yüksek oranda laktata fermente etmesiyle karakterize edilen ve "Warburg etkisi" olarak bilinen metabolik yeniden programlama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

55 yaşında kadın hasta, progresif karın şişliği ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede batında yaygın asit saptanıyor. Parasentez ile alınan asit mayi sitolojik incelemesinde yoğun "taşlı yüzük hücreli" (signet-ring cell) adenokarsinom hücreleri izleniyor. Hastanın primer odağı saptamaya yönelik yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisi, kolonoskopisi, mamografisi ve jinekolojik muayenesi normal olarak raporlanıyor. Abdominal bilgisayarlı tomografide peritonda kalınlaşma ("omental caking") saptanırken; mide, kolon, pankreas ve adneksiyel yapılar doğal görünümdedir. İmmünohistokimyasal (İHK) incelemede tümör hücrelerinde $CK7(+)$, $CK20(-)$, $ER(+)$ ve $GATA3(+)$ pozitifliği saptanırken, $E-kaderin$ ekspresyonu izlenmiyor. Bu hasta için en olası primer odak aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış iki yaşında erkek hasta, yaklaşık iki haftadır devam eden progresif baş ağrısı ve sol taraflı fokal nöbet şikayetiyle başvuruyor. Çekilen beyin manyetik rezonans görüntülemede (MRG) sağ parietal lobda $3 \text{ cm}$ çapında, çevresinde yaygın vazojenik ödem bulunan, kontrast tutan soliter kitle saptanıyor. Hastanın yapılan fizik muayene, tam kan sayımı, tam idrar tetkiki, akciğer grafisi ve kontrastlı tüm batın bilgisayarlı tomografisinde (BT) primer odak saptanamıyor. Beyindeki kitleden yapılan biyopsi sonucu 'adenokarsinom metastazı' olarak raporlanıyor. İmmünohistokimyasal (İHK) incelemede; sitokeratin 7 (CK7) pozitif, sitokeratin 20 (CK20) negatif, $TTF-1$ pozitif ve $Napsin-A$ pozitif bulunuyor.

Bu hasta için en olası primer odak aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, sol kasık bölgesinde $2$ aydır ağrısız, giderek büyüyen bir kitle şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sol inguinal bölgede yaklaşık $3$ cm çapında, sert ve fikse olmayan bir lenfadenopati saptanıyor. Alt ekstremite muayenesi ve gövde cilt bakısı normal olan hastaya yapılan eksizyonel biyopside "skuamöz hücreli karsinom metastazı" saptanıyor. Bu aşamada primer odağı belirlemek için yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

45 yaşında meme kanseri tanısıyla adriamisin ve siklofosfamid (AC) kemoterapi protokolü uygulanan hastada, tedavinin $2.$ gününde ani başlayan dizüri ve makroskobik hematüri gelişmiştir. Yapılan değerlendirmede hastada siklofosfamid kullanımına bağlı hemorajik sistit geliştiği saptanmıştır.

Bu klinik tablonun ortaya çıkmasına neden olan siklofosfamid metaboliti aşağıdakilerden hangisidir?

Karın ağrısı ve halsizlik nedeniyle başvuran $62$ yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde hepatomegali saptanıyor. Abdominal bilgisayarlı tomografide (BT) karaciğerde çok sayıda metastatik lezyon izleniyor. Karaciğer iğne biyopsisi sonucu 'orta dereceli diferansiye adenokarsinom' olarak raporlanıyor. İmmünohistokimyasal (İHK) çalışmada; sitokeratin (CK) 7 negatif, CK 20 pozitif ve CDX2 pozitif olarak bulunuyor. Üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopilerinde primer odak saptanamayan bu hastada, en olası tanısal kategori ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında, $42$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son bir haftadır ilerleyen iştahsızlık, hafif konfüzyon ve uykuya meyil şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $125/80$ mmHg, nabız $78$/dakika saptanıyor; ödem veya juguler venöz dolgunluk artışı izlenmiyor (övolemik durum). Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada saptanan klinik ve laboratuvar tablosuna neden olan en olası malignite ve ilişkili paraneoplastik hormon eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, ailesinde çok sayıda erken yaşta kolorektal kanser ve endometrium kanseri öyküsü olması nedeniyle başvuruyor. Yapılan genetik analizde Lynch sendromu ($HNPCC$) ile uyumlu $MSH2$ gen mutasyonu saptanıyor. Bu hasta için önerilmesi gereken kolorektal kanser tarama stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser tedavisinde kullanılan hedefe yönelik ajanlar ve immün kontrol noktası inhibitörlerinin ($İKNİ$) farmakolojik özellikleri ile etki mekanizmaları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$65$ yaşında küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanısıyla izlenen erkek hasta; son bir haftadır şiddeti artan, istirahatle geçmeyen sırt ağrısı ve son iki gündür her iki bacağında fark ettiği güçsüzlük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde alt ekstremitelerde $3/5$ kas gücü, patella ve achilles reflekslerinde artış (hiperrefleksi) ve göbek deliği ($T10$) hizasından itibaren aşağıya doğru duyulanma kaybı saptanıyor. Bu hastada yönetimin bir sonraki aşamasında yapılması gereken en uygun tetkik ve acil başlanması gereken tedavi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$58$ yaşında erkek hasta, sağ boyun bölgesinde son $1$ aydır giderek büyüyen, ağrısız bir kitle nedeniyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sağ üst servikal bölgede (Düzey II) $3$ cm çapında, sert ve fikse lenfadenopati saptanıyor. Ayrıntılı kulak-burun-boğaz muayenesinde ve yapılan endoskopik değerlendirmelerde primer odak saptanmıyor. Lenf nodundan yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) "yassı hücreli karsinom (SCC) metastazı" olarak raporlanıyor. Bu hastada primer odağı saptamak amacıyla bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında, $40$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta, boyun sol tarafında ağrısız, sert kitle şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sol servikal zincirde (Level II) $3 \times 2$ cm boyutunda fikse lenfadenopati saptanıyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde sküamöz hücreli karsinom metastazı izleniyor. Kapsamlı kulak-burun-boğaz muayenesi, üst gastrointestinal sistem endoskopisi ve bronkoskopide primer odak saptanamıyor. Çekilen PET/BT'de servikal lenf nodu dışında patolojik tutulum izlenmiyor. Bu aşamada okült primer odağı saptamak amacıyla yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?