Otakoidler ve Antiinflamatuar İlaçlar

62 yaşında bir kadın hasta, her iki gözünde de tespit edilen primer açık açılı glokom nedeniyle topikal bir göz damlası tedavisine başlıyor. Aylar sonra yapılan kontrollerde göz içi basıncının hedeflenen seviyeye düştüğü, ancak hastanın tedavi uygulanan gözlerinin iris renginde kalıcı bir koyulaşma (kahverengi pigmentasyon) ve kirpiklerinde belirgin bir uzama meydana geldiği gözlemleniyor.

Bu hastanın tedavisinde kullanılan ve aköz hümörün uveoskleral dışa akımını artırarak etki gösteren ilaç, aşağıdakilerden hangisinin sentetik bir analoğudur?

Vazodilatör ve natriüretik etkileri nedeniyle intravenöz yolla kullanılan nesiritidin, hedef hücrelerde $cGMP$ artışına yol açan temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Diyetle eikosapentaenoik asit ($EPA$) alımının artması, membran fosfolipidlerinde araşidonik asit ile yer değiştirmesine ve siklooksijenaz yolağı üzerinden seri-3 prostanoidlerin sentezlenmesine neden olur. Bu durumun vasküler sistemde antitrombotik etki oluşturmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşındaki kadın hasta, yaklaşık $1$ yıldır romatoid artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Metotreksat tedavisine yeterli yanıt alınamaması üzerine $4$ ay önce tedaviye bir biyolojik ajan eklenmiştir. Hasta, son iki gündür devam eden yüksek ateş, üşüme, titreme ve produktif öksürük şikayetiyle acil servise başvurur. Yapılan fizik muayenede akciğer bazallerinde raller saptanır. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı $16.500/ \mu L$ ($85\%$ nötrofil) olarak bulunurken, $C$-reaktif protein ($CRP$) düzeyi $1.8 \text{ mg/L}$ ($N < 5 \text{ mg/L}$) olarak saptanır. Bu hastada ciddi bir enfeksiyon tablosuna rağmen $CRP$ yüksekliğinin görülmemesine neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşındaki kadın hasta, romatoid artrit ($RA$) nedeniyle biyolojik ajan tedavisi almaktadır. Bu ilacın etki mekanizması incelendiğinde; çözünür bir reseptör gibi davranarak hem $TNF-\alpha$ hem de lenfotoksin-$\alpha$ ($TNF-\beta$) sitokinlerini bağlayıp nötralize ettiği, yapısal olarak ise $p75$ $TNF$ reseptörü ile insan $IgG1$ $Fc$ bölgesinin birleşiminden oluştuğu görülmüştür. Bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Vasküler endotel hücrelerinden sentezlenen, vazoaktif etkisinin yanı sıra trombosit agregasyonunu güçlü bir şekilde inhibe ederek Tromboksan $A_2$ ($TXA_2$) etkisine karşıt rol oynayan eikozanoid aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik gut artriti ve persistan hiperürisemi ($> 9$ mg/dL) nedeniyle $300$ mg/gün allopürinol kullanan $52$ yaşındaki erkek hastada, serum ürik asit düzeyinin halen $7.2$ mg/dL olması üzerine tedaviye "selektif ürat geri emilim inhibitörü" (SURI) olan lesinurad eklenmiştir. Bu ilacın farmakolojik özellikleri ve kullanım prensipleri dikkate alındığında, lesinuradın monoterapi olarak kullanılmamasının ve mutlaka bir ksantin oksidaz inhibitörü ile kombine edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında, benign prostat hiperplazisi (BPH) ve dar açılı glokom öyküsü olan bir erkek hasta, mevsimsel alerjik rinit nedeniyle gelişen şiddetli hapşırık ve burun akıntısı şikayetleriyle başvuruyor. Bu hastada klinik durumu kötüleştirmeden semptomatik tedavi sağlamak amacıyla aşağıdaki antihistaminik ilaçlardan hangisinin tercih edilmesi en uygundur?

$60$ yaşında kadın hasta, dizlerinde osteoartrit nedeniyle ağrı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde hafif dereceli gastrit öyküsü bulunmaktadır. Bu hastada, gastrointestinal yan etki riskini azaltmak amacıyla tercih edilebilecek, asidik olmayan ve karaciğerde aktif metabolitine ($6$-metoksi-$2$-naftilasetik asit) dönüşen nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan sakubitril/valsartan kombinasyonunun bir bileşeni olan sakubitril, aşağıdaki enzimlerden hangisini inhibe ederek natriüretik peptidlerin ($ANP$, $BNP$) plazma düzeyini ve biyolojik ömrünü artırır?

Histamin reseptör alt tipleri, hücresel sinyal iletim mekanizmaları ve antihistaminik ilaçların farmakodinamik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Metotreksat tedavisine dirençli romatoid artrit ($RA$) tanılı $48$ yaşındaki kadın hastanın tedavisine bir anti-$TNF$ ajanı eklenmesi planlanmıştır. Seçilecek ilacın fare-insan kimerik yapısında bir monoklonal antikor ($IgG_1$) olduğu bilindiğine göre, bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kardiyovasküler homeostazın düzenlenmesinde kritik rol oynayan natriüretik peptidlerin (ANP, BNP) hücresel sinyal iletim mekanizmaları ve vücuttan eliminasyon süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mevsimsel alerjik rinit nedeniyle birinci kuşak bir $H_1$ reseptör antagonisti (örneğin difenhidramin) kullanmaya başlayan bir hastada ağız kuruluğu, görme bulanıklığı ve idrar retansiyonu gibi şikayetler gelişmiştir. Bu klinik tablonun ortaya çıkmasına neden olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek hastalığı (GFR: 45 mL/dk) ve kalp yetmezliği öyküsü bulunan, düzenli olarak enalapril ve furosemid kullanan 72 yaşındaki bir hastada osteoartrit alevlenmesi nedeniyle analjezik tedavi planlanmaktadır. Klinisyen, gastrointestinal yan etki riskini minimize etmek amacıyla selektif bir COX-2 inhibitörü başlamayı düşünmekle birlikte, bu ajanların da renal fonksiyonlarda akut bozulmaya yol açabileceğini hatırlamıştır. Selektif COX-2 inhibitörlerinin bu hasta grubunda oluşturduğu renal riskin temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik idiyopatik ürtiker nedeniyle fexofenadine tedavisi reçete edilen bir hastaya, tedavi süresince özellikle greyfurt, portakal ve elma suyu tüketiminden kaçınması; bu içeceklerin ilacın intestinal emilimini ve plazma konsantrasyonunu %$40$-$70$ oranında azaltabileceği bilgisi verilmiştir.

Bu klinik duruma neden olan temel farmakokinetik etkileşim mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz dört yaşında, tekrarlayan nazal polipozis ve kronik rinosinüzit öyküsü olan kadın hasta, dismenore nedeniyle reçetesiz satılan bir analjezik aldıktan $30$ dakika sonra acil servise şiddetli nefes darlığı, hırıltılı solunum (wheezing) ve yüzde kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın klinik tablosuna neden olan ilacın etki mekanizması ve bu spesifik advers etkinin hücresel temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

$34$ yaşında kadın hasta, $12$ haftalık gebe olup Romatoid Artrit ($RA$) alevlenmesi nedeniyle başvuruyor. Metotreksat tedavisi gebelik öncesi kesilen ve sülfasalazin ile semptom kontrolü sağlanamayan hastaya biyolojik tedavi eklenmesi planlanıyor. Diğer anti-$TNF$ ajanların aksine, yapısal özellikleri nedeniyle plasentadan aktif transport mekanizmalarından etkilenmeyen ve fetal dolaşıma geçişi ihmal edilebilir düzeyde olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, kronik tofüslü gut tanısıyla takip edilmektedir. Hastanın özgeçmişinde stabil angina pektoris ve iki yıl önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü öyküsü bulunmaktadır. Serum ürik asit düzeyini düşürmek amacıyla ksantin oksidaz enzimini baskılayan bir tedaviye başlanması planlanmaktadır. Klinik çalışma verileri ve ilaç güvenlik uyarıları göz önüne alındığında, bu hastada kardiyovasküler nedenlere bağlı ölüm riskinde artış potansiyeli nedeniyle tercih edilmemesi veya çok dikkatli kullanılması gereken ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit ($RA$) tanısı alan $52$ yaşındaki kadın hastaya metotreksat tedavisi başlanmış, ancak $6$ aylık takipte hastalık aktivitesinin devam ettiği gözlenmiştir. Tedaviye biyolojik bir ajan eklenmesi planlanan hastanın tıbbi öyküsünde $NYHA$ Sınıf $III$ kalp yetmezliği olduğu saptanmıştır. Bu hastada, kalp yetmezliğini kötüleştirme riski nedeniyle kullanımı kontrendike olan ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?