Tıbbi Artropodlar (Ektoparazitler)

Hijyen koşullarının yetersiz olduğu bir toplulukta, vücut biti ($Pediculus \ humanus \ corporis$) enfestasyonu ile birlikte yüksek ateş, titreme ve şiddetli kas ağrıları ile seyreden bir salgın saptanıyor. Yapılan incelemeler sonucunda bu tabloya epidemik dönek ateş ($Louse-borne \ relapsing \ fever$) hastalığının neden olduğu anlaşılıyor.

Bu hastalığın etkeni olan $Borrelia \ recurrentis$'in insana bulaş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hayvancılıkla uğraşan bir hastanın, sağ kulağında şiddetli ağrı, dolgunluk hissi ve kanlı akıntı şikayetiyle yapılan fizik muayenesinde, dış kulak yolunda çok sayıda hareketli larva saptanmıştır. Bu larvaların laboratuvar incelemesi sonucunda, biyolojik döngülerini tamamlamak için mutlaka canlı bir konak dokusuna ihtiyaç duyan 'zorunlu miyaz' (obligat miyaz) etkeni oldukları belirlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu klinik tabloya neden olan sinek türüdür?

Bir ilköğretim okulunda yapılan sağlık taramasında, kaşıntı şikayeti olan bir grup öğrencide ektoparazit yumurtalarının (sirkelerin) saçlı deride veya vücut kıllarında değil, özellikle atlet ve iç çamaşırlarının dikiş yerlerinde kümelendiği saptanmıştır. Bu bulguya dayanarak, söz konusu ektoparazit türü ve doğal şartlarda vektörlük yapabileceği hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Geceleri artan şiddetli kaşıntı ve el parmak aralarında tipik tünel lezyonları (sillon) ile karakterize uyuz (*scabies*) hastalığının etkeni olan *Sarcoptes scabiei* ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir mülteci kampında çalışan 32 yaşındaki bir yardım görevlisi; ani başlayan yüksek ateş, titreme, şiddetli baş ve kas ağrısı şikayetleriyle revire başvuruyor. Fizik muayenede gövdede yaygın peteşiyal döküntüler saptanıyor. Hastanın iç çamaşırlarının dikiş yerlerinde $2$-$3$ mm uzunluğunda, kanatsız ve dorsoventral olarak basık ektoparazitler görülüyor. Periferik yaymada eritrositler arasında hareketli spiroketlerin saptanması üzerine 'bit kaynaklı dönek ateş' (louse-borne relapsing fever) tanısı konuluyor. Bu klinik tabloda, saptanan ektoparazitin hastalık etkenini insana bulaştırma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Evinde beslediği köpeğinde uyuz tanısı alan bir hasta; kollarında ve gövdesinde aniden başlayan şiddetli kaşıntı ve yaygın papüler döküntü şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede el parmak aralarında veya el bileğinde sillion (tünel) yapısına rastlanmıyor. Bu hastadaki klinik tablo ve etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

34 yaşında bir erkek hasta, Orta Amerika seyahati dönüşü sol kolunda yaklaşık iki haftadır var olan, giderek büyüyen, ağrılı ve kaşıntılı bir nodül şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede nodülün merkezinde küçük bir delik (punktum) olduğu ve bu delikten zaman zaman seröz bir akıntı geldiği; hastanın lezyon içerisinde "hareket hissi" tarif ettiği görülüyor. Tanı amacıyla lezyonun üzerine vazelin (veya mineral yağ) uygulandığında, delikten nefes almak için bir yapının dışarı doğru uzandığı gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin yaşam döngüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sokak hayvanlarına yönelik bir barınakta gönüllü çalışan $28$ yaşındaki bir kişi; kollarında ve gövdesinde, özellikle akşamları artan şiddetli kaşıntı ve papüler döküntüler şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan dermatolojik muayenede el parmak aralarında veya bileklerde "sillon" (tünel) yapısına rastlanmıyor. Öyküsünden, barınaktaki bazı köpeklerde de benzer kaşıntı ve tüy dökülmesi olduğu öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tablonun tipik "insan uyuzu" tablosundan farklı seyretmesinin ve tünel lezyonlarının görülmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanda ektoparazit olarak yaşayan vücut bitleri (*Pediculus humanus corporis*), çeşitli enfeksiyon hastalıklarının bulaşmasında vektörlük yapmaktadır. Bu hastalıklardan birinde, etken bitin tükürük bezlerinde veya dışkısında bulunmaz; bitin hemolenfinde yer alır. Bu nedenle enfeksiyonun bulaşması için bitin deride ezilmesi ve serbest kalan etkenin derideki yaralanmalardan girmesi gerekmektedir. Bahsedilen bu bulaş mekanizmasına sahip olan vücut biti kaynaklı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Hijyen ve sanitasyon koşullarının kısıtlı olduğu bir toplulukta, vücut biti (*Pediculus humanus corporis*) enfestasyonu ile ilişkili bir ateşli hastalık salgını gözlenmektedir. Hastalarda 4-5 gün süren yüksek ateş, titreme ve baş ağrısı ataklarının ardından bir haftalık ateşsiz dönemler görülmekte ve bu döngü tekrarlamaktadır. Bu klinik tabloya neden olan mikroorganizmanın insana başlıca bulaşma yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Okul çağındaki bir çocuk, saçlı deride özellikle ense ve kulak arkası bölgelerde yoğunlaşan şiddetli kaşıntı şikayetiyle revire başvuruyor. Yapılan muayenede saç tellerine sıkıca yapışmış, parlak beyaz renkli, oval ve hareket etmeyen sirkeler (yumurtalar) gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan ektoparazit aşağıdakilerden hangisidir?

Afrika’nın kırsal bir bölgesinde iki ay süreyle gönüllü sağlık hizmeti veren $28$ yaşında bir kadın hekim, Türkiye’ye döndükten $10$ gün sonra sırt ve omuz bölgesinde ağrılı, kaşıntılı ve ortasında santral bir delik bulunan fronkül benzeri üç adet lezyon fark ediyor. Lezyonların içinden zaman zaman seröz bir akıntı geldiğini ve içeride bir hareket hissettiğini belirten hastanın öyküsünden, Afrika’da iken yıkadığı giysilerini kuruması için dışarıdaki çimler üzerine serdiği öğreniliyor.

Bu klinik tabloya neden olan ektoparazit ve insana en olası bulaşma yolu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Geceleri artan şiddetli kaşıntı şikayetiyle başvuran ve fizik muayenesinde el parmak aralarında tipik tüneller ($sillonlar$) saptanan bir hastada uyuz ($scabies$) tanısı konulmuştur. Bu hastalığın patogenezi ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Özellikle geceleri yatağa girince artan şiddetli kaşıntı şikayeti ile başvuran bir hastanın fizik muayenesinde; parmak aralarında, el bileğinin iç yüzünde ve koltuk altında grimsi beyaz renkli, zikzak seyirli, yaklaşık $1-10$ $mm$ uzunluğunda tüneller (sulkuslar) saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan ektoparazit aşağıdakilerden hangisidir?

Yıllardır evsiz olan ve hijyen koşullarının çok kötü olduğu bilinen $55$ yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde; gövdesinde yaygın ekskoryasyonlar, post-enflamatuar hiperpigmentasyon ve deride kalınlaşma ($vagabond$'s $disease$) saptanıyor. Hastanın kıyafetlerinin dikiş yerlerinde çok sayıda ektoparazit ve bunlara ait sirkeler izleniyor. Bu hastadaki ektoparazit ve taşıyabileceği patojenlerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Evsizlerin bir arada yaşadığı bir barınakta, şiddetli vücut kaşıntısı olan bireylerin giysi dikiş yerlerinde küçük artropodlar ve bunlara ait yumurtalar tespit edilmiştir. Bu tabloya neden olan etkenin biyolojisi ve vektörlük özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Daha önce skabiye öyküsü olmayan bir kreş öğretmeni, sınıfındaki bir öğrencide skabiye saptanmasından yaklaşık bir ay sonra geceleri artan şiddetli kaşıntı ve el parmak aralarında tüneller saptanması üzerine tedavi almıştır. Tedaviden aylar sonra, ailesinden birinde benzer şikayetler başlamış ve öğretmen bu kişiyle temasından sadece $2$ gün sonra tekrar şiddetli kaşıntı şikayeti yaşamaya başlamıştır.

Bu hastada ikinci enfeksiyonda semptomların çok daha kısa sürede ortaya çıkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında bir erkek hasta, yaklaşık üç haftadır devam eden ve özellikle geceleri yatağa girdiğinde şiddetlenen yaygın kaşıntı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede el parmak aralarında, el bileğinin fleksör yüzlerinde ve genital bölgede eritemli papüller ile birlikte yer yer doğrusal, kirli beyaz renkte "sillion" (tünel) yapıları gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit ($Sarcoptes \ scabiei$) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsanlarda uyuz (skarbiyez) tablosuna neden olan $Sarcoptes$ $scabiei$’nin biyolojik özellikleri ve yaşam döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mağara, eski barınak veya kemirgen yuvalarının bulunduğu alanlarda konaklayan bireylerde görülen; ani başlayan yüksek ateş, titreme ve baş ağrısı ile karakterize, ateşin 3-4 gün sürüp kendiliğinden düştüğü ancak bir hafta sonra tekrar yükseldiği (tekrarlayan ateş) klinik tablolarda 'endemik dönek ateş' etkeni olan Borrelia türlerinin insanlara bulaşmasından sorumlu olan tıbbi artropod aşağıdakilerden hangisidir?