Sinir Sistemi Patolojisi

$32$ yaşında bir kadın hasta, son bir hafta içerisinde gelişen bilateral görme kaybı ve her iki bacakta ani gelişen kuvvet kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan spinal $MR$ incelemesinde torakal omurilikte $5$ vertebral segment boyunca uzanan, yer yer kavitasyon gösteren geniş bir lezyon saptanıyor. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) analizinde belirgin pleositoz izlenirken, oligoklonal band ($OKB$) saptanmıyor. Bu hastalıktaki lezyonların morfolojik ve patogenetik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Santral sinir sistemi (SSS) dokusunda gelişen çeşitli hasar tiplerine karşı oluşan hücresel yanıtlar ve onarım süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$58$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır belirginleşen kişilik değişikliği, sosyal uygunsuz davranışlar ve konuşma bozukluğu (kelime bulmada zorluk) şikayetleriyle getirilmiştir. Frontotemporal demans (Pick hastalığı) tanısı konulan hastada, nöron sitoplazmalarında saptanan ve gümüşleme yöntemiyle gösterilen yuvarlak inklüzyon cisimcikleri (Pick cisimcikleri) temel olarak hangi proteinin birikimiyle oluşur?

Santral sinir sisteminde (SSS) iskemik bir hasarı (likefaksiyon nekrozu) takip eden organizasyon ve onarım sürecinde, nekrotik parankimal debrisin temizlenmesinden sorumlu olan fagositik hücreler ve bu hücrelerin aktivite döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$65$ yaşında bir erkek hasta, hastanede yattığı sırada gelişen şiddetli miyokard enfarktüsü ve buna bağlı kardiyak arrest nedeniyle $15$ dakika boyunca resüsite edilmiştir. Resüsitasyon sonrası spontan dolaşımı dönen ancak komatöz durumda kalan hasta, yoğun bakım ünitesinde izlenmiş ve olaydan $4$ gün sonra kaybedilmiştir. Yapılan otopside beyin dokusunun makroskobik incelemesinde serebral korteksin bazı tabakalarında nekroz izlenirken bazı tabakaların korunduğu (psödolaminer nekroz) saptanmıştır. Ayrıca hipokampus ve serebellumda belirgin hasar izlenmiştir.

Bu hastada izlenen patolojik süreç ve hücresel duyarlılık hiyerarşisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kafa içi yer kaplayan kitlelere bağlı gelişen herniasyon sendromları ve bunlarla ilişkili vasküler veya klinik komplikasyonlar düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Otuz iki haftalık (preterm) doğan ve yenidoğan döneminde hipoksi ile ilişkili respiratuar distres öyküsü bulunan bir bebekte, 1 yaşına geldiğinde spastik dipleji geliştiği gözleniyor. Kraniyal MR incelemesinde lateral ventriküllerin komşuluğundaki beyaz cevherde kistik kavitasyonlar, myelin kaybı ve periventriküler alanlarda incelme saptanıyor. Bu bebekteki klinik ve radyolojik tabloya yol açan en olası nöropatolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

İntrakraniyal yer kaplayan bir kitleye bağlı olarak gelişen transtentoryal (unkal) herniasyon sürecinde, anatomik komşuluklar nedeniyle çeşitli nörolojik ve vasküler yapılar baskı altında kalabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu herniasyon tipinde gözlenmesi beklenen klinik veya patolojik bulgulardan biri değildir?

$45$ yaşında erkek hasta, buzda kayıp düşerek başının arka kısmını (oksipital bölge) sert zemine çarpıyor. Acil serviste yapılan kranyal bilgisayarlı tomografide (BT) darbe alanında sadece kafa derisinde laserasyon ve yumuşak doku şişliği izlenirken; frontal lobun orbital yüzeylerinde ve temporal pollerde parankimal hemorajik odaklar saptanıyor. Bu hastadaki parankimal beyin hasarı için en olası tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?

Penetran kafa travması geçirmiş bir hastanın post-mortem incelemesinde, travma bölgesinde korteks ile üzerindeki dura mater arasında sıkı yapışıklık oluşturan, sert kıvamlı bir 'meningoserebral sikatris' (nedbe dokusu) tespit edilmiştir. Bu lezyonun histopatolojik yapısı değerlendirildiğinde, kan-beyin bariyerinin korunduğu saf iskemik (inmfarkt) lezyonların onarım sürecinden (gliozis) farklı olarak, aşağıdaki hücresel/moleküler bulgulardan hangisinin varlığı ayırt edicidir?

$4$ yaşında bir çocuk, spastik kuadriplezi ve ağır mental retardasyon nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Hastanın öyküsünden, term (zamanında) doğduğu ancak doğum sırasında ciddi perinatal asfiksi ve uzamış hipoksi nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitesinde $3$ hafta izlendiği öğreniliyor. Çekilen kraniyal MRG'de serebral kortekste, özellikle sulkusların derinliklerinde belirgin atrofi ve incelme izlenirken, girus apekslerinin (tepelerinin) nispeten korunduğu ve bu durumun giruslara "mantar benzeri" bir görünüm kazandırdığı saptanıyor. Bu hastadaki nöropatolojik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Santral sinir sisteminde (SSS) meydana gelen geri dönüşümsüz parankimal hasar sonrası gelişen hücresel yanıtlar, diğer dokulardaki onarım süreçlerinden belirgin farklılıklar gösterir. Özellikle iskemik bir olay sonrası doku bütünlüğünün yeniden sağlanması sürecinde glia hücrelerinin gösterdiği morfolojik ve fonksiyonel değişimler kronolojik bir seyir izler.

SSS'deki hücresel hasara yanıt ve onarım mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik hipertansiyonu olan hastalarda, bazal gangliyonlar ve talamus gibi derin gri cevher yapılarını besleyen küçük penetran arterlerde (örneğin talamostriat arterler) gelişen ve spontan intraserebral kanamalara yol açan anevrizma tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Kafa içi basınç artışına bağlı olarak gelişen singulat girusun falks serebri altına doğru yer değiştirmesi (subfalsin herniasyon) sonucunda, aşağıdaki vasküler yapılardan hangisinin basıya uğraması ve buna bağlı sekonder iskemik hasar gelişmesi en olasıdır?

Kafa içi basınç artışı sonucu temporal lobun medial kısmının (unkus) tentoryum serebelli serbest kenarından aşağıya doğru yer değiştirmesi ve genellikle aynı taraflı $III$. kranyal sinir basısı bulgularına yol açmasıyla karakterize olan herniasyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir erkek hasta, akut başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve koku halüsinasyonları ile acil servise getiriliyor. Nörolojik muayenesinde konfüzyon ve oryantasyon bozukluğu saptanıyor. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde lenfositik pleositoz, artmış protein ve çok sayıda eritrosit izleniyor. Manyetik rezonans görüntülemede ($MRG$) inferior ve medial temporal loblarda ödem ve hemorajik alanlar saptanıyor. Bu hastada beyin biyopsisinde izlenmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

28 haftalık olarak doğan ve neonatal yoğun bakım ünitesinde izlenen bir prematüre bebekte, gelişen hipotansiyon ve hipoksi sonrası spastik motor gerilik saptanmıştır. Kranial MR görüntülemesinde lateral ventriküllerin komşuluğundaki beyaz cevherde küçük kavitasyon odakları ve çevresinde gliozis izlenmektedir. Bu tablo (periventriküler lökomalazi) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nöromiyelitis optika (Devic hastalığı) tanısı alan bir hastanın santral sinir sistemi lezyonlarında izlenen morfolojik değişiklikler ve immünopatogenez ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$27$ haftalık olarak doğan bir prematüre bebekte, doğumdan $48$ saat sonra ani gelişen fontanel gerginliği, nöbet ve hematokrit değerinde düşüş saptanmıştır. Kraniyal ultrasonografide lateral ventrikül içine açılan yoğun hemoraji izlenmiştir. Bu klinik tabloda kanamanın en olası kaynağı olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Multipl skleroz ($MS$) plaklarının histopatolojik incelemesinde görülebilen ve miyelin kılıflarının normalden daha ince olması ile karakterize "gölge plaklar" (shadow plaques) aşağıdakilerden hangisini yansıtmaktadır?