Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 181Soru

Aşağıdaki tabloda bir ilçedeki üç farklı okuldan üç farklı kulübe katılan öğrenci sayıları verilmiştir:

OkulTiyatroSatrançMüzik
Kuzey Okulu252035
Güney Okulu301515
Doğu Okulu152520

Buna göre, Güney Okulu'ndan bu kulüplere katılan öğrencilerin yüzde kaçı tiyatro kulübüne katılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %50

Cevap

%50
Güney Okulu sütununda yer alan tiyatro (30), satranç (15) ve müzik (15) kulüplerine katılan öğrenci sayıları toplandığında okulun toplam kulüp katılımcı sayısının 60 olduğu görülür. Tiyatro kulübüne katılan öğrenci sayısı 30 olduğuna göre, bu değer toplam katılımcıların yarısına karşılık gelir. Bir bütünün yarısı yüzde olarak ifade edildiğinde %50 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Güney Okulu'ndan kulüplere katılan toplam öğrenci sayısını hesaplayın.
30+15+15=6030 + 15 + 15 = 60 öğrenci.
Yüzdelik hesaplamada payda olarak kullanılacak bütünün büyüklü��ünü belirlemek için.
2
Güney Okulu'ndan tiyatro kulübüne katılan öğrenci sayısını toplam öğrenci sayısına oranlayın.
3060=12\frac{30}{60} = \frac{1}{2}
Tiyatro kulübüne katılanların toplam içindeki kesir değerini bulmak için.
3
Bulunan kesri yüzde sembolüyle ifade edebilmek için paydayı 100 yapacak şekilde genişletin veya kesri 100 ile çarpın.
12×100=50\frac{1}{2} \times 100 = 50, yani %50\%50.
Sonucu yüzde cinsinden göstermek için.

Anahtar Kavram

Tabloda verilen ham veriler üzerinden belirli bir alt grubun kendi bütününe olan yüzdelik oranını bulma.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 182Soru

Bir teknoloji yarışmasında Yapay Zeka, Siber Güvenlik, Veri Bilimi, Mobil Uygulama ve Bulut Bilişim olmak üzere beş farklı alandaki projelerin sunumları Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günlerinde, her gün bir sunum yapılacak şekilde planlanmıştır.

Sunum planlamasıyla ilgili bilinenler şunlardır:
* Siber Güvenlik projesinin sunumu, Mobil Uygulama projesinin sunumundan hemen sonraki gün yapılacaktır.
* Veri Bilimi projesinin sunumu ile Bulut Bilişim projesinin sunumu arasında tam olarak iki gün sunum yapılacaktır.
* Yapay Zeka projesinin sunumu Cuma günü yapılmayacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mobil Uygulama projesinin sunumu Çarşamba günü yapılacaktır.

Cevap

Mobil Uygulama projesinin sunumu Çarşamba günü yapılacaktır.
Veri Bilimi ve Bulut Bilişim projeleri Salı ve Cuma günlerine yerleştiğinde, Mobil Uygulama ve Siber Güvenlik projeleri için ardışık tek boşluk olan Çarşamba ve Perşembe günleri kalır. Bu durumda Mobil Uygulama projesinin sunumu kesinlikle Çarşamba günü yapılacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Günleri sırasıyla 1 (Pazartesi), 2 (Salı), 3 (Çarşamba), 4 (Perşembe) ve 5 (Cuma) olarak numaralandırıp Veri Bilimi ile Bulut Bilişim arasındaki 2 günlük boşluğu analiz etmek.
Veri Bilimi ve Bulut Bilişim projeleri ya {1, 4} (Pazartesi, Perşembe) ya da {2, 5} (Salı, Cuma) günlerinde sunulabilir.
İki proje arasında tam olarak 2 gün olması, gün numaralarının farkının 3 olmasını gerektirir.
2
Birinci olasılığı ({Pazartesi, Perşembe}) değerlendirmek.
Bu durumda geriye kalan boş günler Salı, Çarşamba ve Cuma olur. Mobil Uygulama ve Siber Güvenlik ardışık olmak zorunda olduğundan sırasıyla Salı ve Çarşamba günlerine yerleşirler. Geriye kalan tek gün olan Cuma gününe ise Yapay Zeka kalır. Ancak bu durum 'Yapay Zeka Cuma günü sunulmayacaktır' kuralıyla çelişir. Dolayısıyla bu olasılık elenir.
Yapay Zeka projesinin Cuma günü sunulamayacağı kuralını ihlal etmemek gerekir.
3
İkinci olasılığı ({Salı, Cuma}) değerlendirmek.
Bu durumda geriye kalan boş günler Pazartesi, Çarşamba ve Perşembe olur. Ardışık olan tek gün çifti Çarşamba ve Perşembe olduğundan, Mobil Uygulama Çarşamba, Siber Güvenlik ise Perşembe gününe yerleşir. Yapay Zeka projesine ise Pazartesi günü kalır. Yapay Zeka Pazartesi günü sunulduğu için tüm koşullar sağlanmış olur.
Diğer tüm günlerin yerleşimi kurallara uygun ve tutarlıdır.

Anahtar Kavram

Mantıksal sıralama ve koşullu eleme yöntemleri
Soru 183Soru

Bir abla ile kardeşinin yaşları farkı 66'dır. 55 yıl sonra ikisinin yaşları toplamı 3232 olacağına göre, ablanın bugünkü yaşı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

Ablanın bugünkü yaşı 14'tür.
Abla ile kardeşin yaşları farkı zamanla değişmez ve her zaman 6'dır. 5 yıl sonra her birinin yaşı 5 artacağı için yaşları toplamı 10 artarak 32 olmuştur. Dolayısıyla bugünkü yaşları toplamı 22'dir. Bugünkü yaşları farkı 6 ve toplamı 22 olan iki kişiden büyük olan ablanın yaşı 14 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Abla ve kardeşin bugünkü yaşlarını değişkenler cinsinden ifade etme
Ablanın yaşı AA, kardeşin yaşı KK olsun. AK=6A - K = 6 olur.
Soruda abla ile kardeşin yaşları farkının 6 olduğu belirtilmiştir.
2
5 yıl sonraki yaşlar toplamı bilgisini kullanarak bugünkü yaşlar toplamını bulma
5 yıl sonraki yaşlar toplamı (A+5)+(K+5)=32    A+K=22(A + 5) + (K + 5) = 32 \implies A + K = 22 olur.
Her iki kişinin de yaşı 5 yıl artacağı için yaşlar toplamı 10 artar.
3
Elde edilen iki denklemi ortak çözerek ablanın bugünkü yaşını bulma
(AK)+(A+K)=6+22    2A=28    A=14(A - K) + (A + K) = 6 + 22 \implies 2A = 28 \implies A = 14 olur.
Taraf tarafa toplama yöntemiyle KK değişkeni yok edilir ve ablanın yaşı AA doğrudan bulunur.

Anahtar Kavram

Yaş farkının zamanla değişmemesi ve geçen sürenin her bireyin yaşına aynı miktarda eklenmesi prensibi.
Soru 184Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçirdiği ağır boğaz enfeksiyonu nedeniyle katı gıdaları yutarken büyük bir acı çekiyor, bu yüzden birkaç gün sadece sıvı gıdalarla besleniyordu.

Cevap

Katı gıdaların yutulması sırasında acı çekilmesinden bahseden cümle doğru cevaptır. Bu cümlede kullanılan eylem, besinlerin ağızdan yemek borusuna iletilmesi eylemini, yani kelimenin akla gelen ilk ve temel anlamını (gerçek anlamı) ifade etmektedir.
Katı gıdaların yutulmasından bahseden cümlede geçen sözcük, ağızdaki bir şeyi yutağa ve oradan yemek borusuna geçirmek olan ilk ve temel sözlük anlamıyla kullanılmıştır. Bu kullanım, sözcüğün gerçek (temel) anlamını birebir karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve cümlelerde altı çizili olan sözcüğün bağlamlarını inceleyin.
Cümlelerin her birinde sözcüğün farklı anlam ilgileriyle (mecaz, yan, gerçek) kullanıldığı belirlenir.
Sözcüklerin gerçek anlamını bulabilmek için bağlam içerisindeki kullanımlarını analiz etmek gerekir.
2
Sözcüğün ilk ve temel sözlük anlamını (akla gelen ilk anlamını) tanımlayın.
Temel anlam: Ağızda bulunan bir şeyi yutağa, oradan da yemek borusuna geçirmektir.
Gerçek anlam, sözcüğün mecaz ve yan anlamlarından arınmış, zihinde ilk uyandırdığı temel fiziksel eylemdir.
3
Bu temel anlamı seçeneklerdeki cümlelerle karşılaştırın.
Katı gıdaları yutmakla ilgili olan cümledeki kullanımın bu tanıma tam olarak uyduğu; diğer cümlelerin ise soyut durumlar veya yan işlevler üzerine kurulduğu tespit edilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için temel anlam ile cümledeki bağlamın birebir eşleşmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam (Temel Anlam)
Soru 185Soru

Rakamları sıfırdan farklı üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısı, iki basamaklı ABAB ve BCBC doğal sayılarının toplamının 44 katına eşittir.

Buna g��re, ABCA \cdot B \cdot C çarpımı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36

Cevap

Rakamları sıfırdan farkl�� üç basamaklı ABCABC sayısının rakamları çarpımı 36'dır.
Çözümleme yapıldığında elde edilen 60A=34B+3C60A = 34B + 3C denkleminde A,B,CA, B, C sıfırdan farklı birer rakam olmak üzere tek bir çözüm vardır, o da A=2,B=3,C=6A=2, B=3, C=6 değerleridir. Bu rakamların çarpımı 236=362 \cdot 3 \cdot 6 = 36 olduğundan doğru yanıt 36 seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sayıları basamak değerlerine göre çözümleyip eşitliği yazalım.
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C
AB=10A+BAB = 10A + B
BC=10B+CBC = 10B + C
Eşitlik: 100A+10B+C=4(10A+B+10B+C)100A + 10B + C = 4 \cdot (10A + B + 10B + C)
Sayı basamakları sorularında çözümleme yapmak, bilinmeyen rakamlar arasındaki ilişkiyi bulmanın temel adımıdır.
2
Elde edilen eşitliği sadeleştirelim.
100A+10B+C=4(10A+11B+C)100A + 10B + C = 4 \cdot (10A + 11B + C)
100A+10B+C=40A+44B+4C100A + 10B + C = 40A + 44B + 4C
60A=34B+3C60A = 34B + 3C
Benzer terimleri bir araya getirerek denklemi daha sade bir biçime dönüştürmek gerekir.
3
Elde edilen 60A=34B+3C60A = 34B + 3C denkleminde rakamların alabileceği değerleri inceleyelim.
Denklemin sol tarafı (60A60A) 10'un katıdır. Dolayısıyla sağ tarafındaki 34B+3C34B + 3C ifadesinin de birler basamağı 0 olmalıdır.
34B+3C0(mod10)    4B+3C0(mod10)34B + 3C \equiv 0 \pmod{10} \implies 4B + 3C \equiv 0 \pmod{10} olur.
BB ve CC sıfırdan farklı rakamlar olduğundan, B=3B = 3 için 4(3)+3C=12+3C4(3) + 3C = 12 + 3C ifadesinin 10'un katı olması için C=6C = 6 olmalıdır.
Bu durumda: 60A=34(3)+3(6)=102+18=120    A=260A = 34(3) + 3(6) = 102 + 18 = 120 \implies A = 2 bulunur.
Rakam olma ve basamak kuralları (sıfırdan farklı olma) sınırlandırmalarını kullanarak değer denemesi yapılır.
4
Bulunan rakamların çarpımını hesaplayalım.
A=2A = 2, B=3B = 3, C=6C = 6 olduğundan sayı 236236'dır.
Rakamların çarpımı: 236=362 \cdot 3 \cdot 6 = 36 bulunur.
Soruda bizden istenen rakamların çarpımı değerine ulaşmaktır.

Anahtar Kavram

Üç basamaklı ve iki basamaklı sayıların basamak analizi ve çözümlenerek elde edilen denklemlerde rakam sınırlandırmalarına göre değerlerin bulunması.

İpuçları

1
ABCABC, ABAB ve BCBC sayılarını basamak değerlerine göre 100A+10B+C100A+10B+C, 10A+B10A+B ve 10B+C10B+C şeklinde açarak işe başlayın.
2
Denklemi düzenlediğinizde 60A=34B+3C60A = 34B + 3C eşitliğini bulacaksınız. Sol tarafın 10'un katı olmasını kullanın.
3
34B+3C34B + 3C ifadesinin birler basamağının 0 olması için BB ve CC rakamlarına uygun değerleri verin. B=3B = 3 durumunu inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde ABC=5(AB+BC)ABC = 5 \cdot (AB + BC) eşitliğini sağlayan rakamları sıfırdan farklı ABCABC sayılarını bulmayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denklemi 60A34B=3C60A - 34B = 3C şeklinde yazıp 2(30A17B)=3C2(30A - 17B) = 3C haline getirebiliriz. Buradan CC sayısının çift ve 30A17B30A - 17B ifadesinin 3'ün katı olması gerektiği görülür. BB rakamına değer verilerek 30A17B30A - 17B ifadesinin sadeleşmesi kontrol edilebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 186Soru

Bir üniversitenin Fen Fakültesinde okuyan Ayhan, Beril, Cemal, Didem, Ege, Faruk ve Gizem adlı 77 öğrenci; bitirme projeleri için Fizik, Kimya ve Biyoloji olmak üzere 33 farklı çalışma grubundan birini seçecektir. Öğrencilerin çalışma grubu tercihleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her çalışma grubunda en az 11, en fazla 33 öğrenci yer alacaktır.
* Ayhan ve Beril aynı ��alışma grubunu seçmiştir.
* Cemal ve Didem farklı çalışma gruplarını seçmiştir.
* Ege, Biyoloji çalışma grubunu seçmiştir.
* Faruk ve Gizem'den biri Kimya, diğeri ise Fizik çalışma grubunu seçmiştir.

Cemal'in Biyoloji çalışma grubunu seçtiği bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biyoloji çalışma grubunda toplam 22 öğrenci vardır.

Cevap

Biyoloji çalışma grubunda toplam iki öğrenci vardır.
Biyoloji çalışma grubunda toplam iki öğrenci olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur. Cemal'in bu grupta olduğu soruda verilmiştir ve Ege de öncüllere göre Biyoloji grubundadır. Ayhan ve Beril aynı grupta yer almak zorunda olduklarından ve Biyoloji grubunun kontenjanı en fazla 33 kişi olabileceğinden bu gruba katılamazlar. Didem ise Cemal ile farklı grupta olduğu için Biyoloji grubunda yer alamaz. Faruk ve Gizem ise diğer iki gruba dağılmıştır. Dolayısıyla Biyoloji grubunda sadece Ege ve Cemal yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri yerleştirme ve kontenjanları analiz etme
Biyoloji grubunda Ege bulunmaktadır. Faruk ve Gizem'den biri Fizik, diğeri Kimya grubundadır (Fizik ve Kimya gruplarının her birinde kesinlikle en az 11 kişi yer alır).
Öncüllerde doğrudan verilen kesin yerleşimleri belirlemek.
2
Cemal'in Biyoloji grubunda olma koşulunun kontenjana etkisini inceleme
Biyoloji grubunda Ege ve Cemal bulunmaktadır. Ayhan ve Beril aynı grupta oldukları için Biyoloji grubuna seçilemezler; aksi halde Biyoloji grubunda 44 kişi (Ege, Cemal, Ayhan, Beril) olurdu ve en fazla 33 öğrenci kuralı ihlal edilirdi. Cemal ile Didem farklı grupta olduğu için Didem de bu gruba gelemez. Faruk ve Gizem ise Fizik/Kimya gruplarına dağılmıştır.
Cemal'in Biyoloji grubuna yerleşmesiyle bu grubun kontenjanının dolup dolmadığını kontrol etmek.
3
Olası senaryoları çizerek kesin olan durumları belirleme
Biyoloji grubunda yalnızca Ege ve Cemal kalır (toplam 22 kişi). Ayhan ve Beril ikilisi ya Fizik ya da Kimya grubundadır. Kalan grupta ise Didem yer alır. Her iki senaryoda da Biyoloji grubundaki öğrenci sayısı kesinlikle 22 olmaktadır.
Ayhan ve Beril'in oluşturduğu alternatif dağılımları görerek kesin yargıyı bulmak.

Anahtar Kavram

Kontenjan sınırlamaları altında kesinlik ve olasılık analizi
Soru 187Soru

Enformasyon obezitesi, bireyin işleyebileceğinden çok daha fazla bilgiye, veriye veya uyarana maruz kalmasıyla ortaya çıkan zihinsel bir aşırı yüklenme durumudur. Geleneksel medya araçlarının yerini alan modern dijital mecralar, her an kesintisiz bir bilgi akışı sağlayarak bilişsel kapasitemizin sınırlarını sürekli zorlamaktadır. Bu durum, bireylerde yalnızca geçici dikkat dağınıklığına yol açmakla kalmaz; aynı zamanda derinlemesine odaklanma, eleştirel sentez yapma ve edinilen bilgiyi uzun süreli belleğe sağlıklı biçimde aktarma süreçlerini de sekteye uğratır. Bilgi obezitesiyle mücadele etmek isteyen bireylerin, seçici bir algı süzgeci geliştirerek bilgi tüketim diyetleri uygulamaları ve belirli aralıklarla dijital detoks süreçlerine yönelmeleri tavsiye edilmektedir. Ancak bu yaklaşım, teknolojiyi yaşamdan tamamen soyutlamak anlamına gelmez; aksine, teknolojiyi bilinçli, kontrollü ve amaca yönelik kullanma yetisini ifade eder. Nitekim zihinsel esenlik için nitelikli bilgiye ulaşmak, her önüne gelen veriyi sınırsızca tüketmekten daha kıymetlidir.

Bu parçadan hareketle enformasyon obezitesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu durumla mücadele edebilmek için dijital teknolojilerin bireyin yaşamından tamamen çıkarılması gerektiğine

Cevap

Bu durumla mücadele edebilmek için dijital teknolojilerin bireyin yaşamından tamamen çıkarılması gerektiği yargısı
Parçada, enformasyon obezitesi ile mücadelede seçici algı ve dijital detoks gibi uygulamaların teknolojiyi yaşamdan tamamen soyutlamak anlamına gelmediği, aksine bilinçli ve amaca yönelik bir kullanım gerektirdiği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla dijital teknolojilerin bireyin yaşamından tamamen çıkarılması gerektiği yönündeki yargı parçayla doğrudan çelişmektedir ve ulaşılamaz niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki enformasyon obezitesi tanımı ve zihinsel etki ifadeleri analiz edilir.
Giriş kısmından bilişsel sınırların üzerinde uyaran almanın zihinsel aşırı yüklenme oluşturduğu ve bunun da odaklanma ile uzun süreli belleğe aktarımı sekteye uğrattığı belirlenir.
Zihinsel yüklenme ve belleğe aktarım süreçlerine dair seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.
2
Paragrafta önerilen baş etme yöntemleri ve teknolojiyle kurulan ilişki incelenir.
Seçici algı, bilgi diyetleri ve dijital detoksun önerildiği; ancak bu durumun teknolojiyi tamamen reddetmek veya yaşamdan soyutlamak anlamına gelmediği saptanır.
Teknolojiyi tamamen hayattan çıkarma fikrinin parça ile uyuşup uyuşmadığını saptamak için.
3
Elde edilen bulgular doğrultusunda seçenekler karşılaştırılarak yanlış olan yargı tespit edilir.
Dijital teknolojilerin yaşamdan tamamen soyutlanması gerektiği yönündeki ifadenin, parçadaki 'bu yaklaşım, teknolojiyi yaşamdan tamamen soyutlamak anlamına gelmez' ifadesiyle doğrudan çeliştiği görülür.
Soru kökünün olumsuz yapısına bağlı olarak ulaşılamayacak tek yargıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 188Soru

Orman banyosu (Shinrin-yoku), yirminci yüzyılın son çeyreğinde Japonya’da ortaya çıkmış bir doğa terapisi yöntemidir. Bu yöntem, doğada sadece yürümeyi değil; görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma duyularını kullanarak doğayla derin bir bağ kurmayı amaçlar. Araştırmalar, orman banyosunun stres hormonlarını azalttığını, bağışıklık sistemini güçlendirdiğini ve kan basıncını düzenlediğini göstermektedir. Modern şehir hayatının koşturmacasından kaçmak isteyenler için bu terapi, zihinsel bir arınma ve yenilenme fırsatı sunmaktadır. Bu parçaya göre orman banyosu (Shinrin-yoku) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece belirli yaş gruplarındaki kişilerce yapılabileceğine

Cevap

Sadece belirli yaş gruplarındaki kişilerce yapılabileceğine
Doğru cevap, orman banyosunun yalnızca belirli yaş gruplarındaki kişilerce yapılabileceğine dair bir bilginin paragrafta bulunmaması esasına dayanır. Parçada bu terapiye katılabilecek kişilerin yaşına dair herhangi bir kısıtlamadan söz edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olumsuz ifade belirlenir.
Sorunun olumsuz bir soru köküne (değinilmemiştir) sahip olduğu saptanır.
Paragrafta yer almayan seçeneğin aranacağını netleştirmek amacıyla bu adım atılır.
2
Paragraf okunarak yardımcı düşünceler tespit edilir.
Yöntemin kökeni (Japonya, yirminci yüzyılın sonu), amacı (doğayla bağ kurmak), yararları (stres azaltma, tansiyon düzenleme vb.) ve yöntemleri (beş duyu organı) belirlenir.
Seçeneklerle eşleştirme yapabilmek için metindeki verileri gruplandırmak gerekir.
3
Seçenekler paragraftaki bilgilerle karşılaştırılır.
Yaş gruplarına dair hiçbir kısıtlama veya ifadenin paragrafta yer almadığı görülür.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için seçenek-metin uyumu kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce

İpuçları

1
Soruda sizden paragrafta yer almayan veya paragraftan çıkarılamayacak olan seçeneği bulmanız istenmektedir.

Daha Fazla Pratik

Olumsuz soru köklerinde, seçeneklerdeki anahtar kelimeleri hızlıca belirleyip paragrafta tarama yapmak size zaman kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 189Soru

(I) Klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılması, salt bir sözcük aktarımı olmayıp o dönemin düşünce dünyasını kendi çağında yeniden kurma çabasıdır. (II) Çevirmenler, bu kurma sürecinde karşılaştıkları kavramsal boşlukları aşmak amacıyla erek dilin ifade olanaklarını sonuna kadar zorlarlar. (III) Ancak erek dilin yapısı kaynak dilin kültürel kodlarını tam olarak karşılamadığından, çeviride kaçınılmaz olarak birtakım anlam kayıpları meydana gelir. (IV) Bir çevirinin başarısı, bu anlam kayıplarını en aza indiren yöntemlerin titizlikle uygulanmasına bağlıdır. (V) Nitekim tarihin her döneminde çevirmenler, kendi çağlarının edebi dilini zenginleştirmek üzere yabancı kaynaklara yönelmişlerdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. cümlede, klasik metinlerin günümüz dillerine aktarılmasının gerekçesi açıklanmıştır.

Cevap

Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisinin gerekçesi değil, tanımı ve niteliği açıklanmıştır.
Doğru cevap, birinci cümleyle ilgili ifadedir. Birinci cümlede klasik metinlerin çevirisi tanımlanmış ve niteliği açıklanmış olup, bu eylemin hangi gerekçeyle yapıldığına (neden-sonuç ilişkisi) dair herhangi bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla bu cümle için gerekçe açıklaması söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki birinci cümleyi anlam ilişkisi bakımından inceleyin.
Cümlede klasik metinlerin çevirisinin ne olduğu açıklanmış ancak bu eylemin yapılma gerekçesine (neden-sonuç) yer verilmemiştir.
Birinci cümlenin neden-sonuç ilişkisi barındırıp barındırmadığını netleştirmek.
2
İkinci ve beşinci cümlelerdeki amaç bildiren ifadeleri çözümleyin.
İkinci cümledeki 'aşmak amacıyla' ve beşinci cümledeki 'zenginleştirmek üzere' ifadelerinin amaç-sonuç ilişkisi kurduğunu saptayın.
Amaç-sonuç ilişkisi bildiren seçeneklerin doğruluğunu test etmek.
3
Üçüncü cümledeki gerekçe bildiren eki analiz edin.
Cümledeki '-den/-dan' ekiyle kurulan 'karşılamadığından' ifadesinin neden-sonuç (gerekçe) bildirdiğini teyit edin.
Neden-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.
4
Dördüncü cümledeki bağlılık bildiren ifadeyi inceleyin.
'uygulanmasına bağlıdır' ifadesinin bir koşul-sonuç ilişkisi kurduğunu belirleyin.
Koşul-sonuç ilişkisi bildiren seçeneğin doğruluğunu test etmek.

Anahtar Kavram

Cümle düzeyinde neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç ilişkilerinin anlamsal çözümlemesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 190Soru

Sözcüğün gerçek anlamı; akla ilk gelen, sözlükteki ilk sırada yer alan ve nesnel dünyayla doğrudan ilişkili olan temel anlamıdır. Sözcükler bu temel anlamlarından tamamen uzaklaştığında mecaz anlam, temel anlamla olan fiziksel ya da işlevsel bağını koruyarak yeni bir duruma aktarıldığında ise yan anlam kazanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kopmak' sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağcıların dik yamaca tırmanırken güvenlik amacıyla kayaya sabitledikleri çelik halat aniden koptu.

Cevap

Dağcıların dik yamaca tırmanırken güvenlik amacıyla kayaya sabitledikleri çelik halatın aniden kopması durumunda 'kopmak' sözc��ğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Çelik halatın kopması ifadesinde 'kopmak' sözcüğü, gerilme veya çekilme sonucu fiziksel olarak iki parçaya ayrılmak anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamı olduğu için gerçek anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün gerçek (temel) anlamının tanımını ve kapsamını belirleme.
Kopmak sözcüğünün gerçek anlamının 'bir bütünün çekilerek veya gerilerek iki ya da daha fazla parçaya ayrılması, kopması' olduğunu tespit ederiz.
Gerçek anlamın, bir sözcük söylendiğinde akla gelen ilk, temel ve fiziksel dünyada karşılığı olan nesnel anlam olduğunu hatırlamak.
2
Seçeneklerdeki 'kopmak' sözcüklerinin bağlamsal anlamlarını analiz etme.
Yalnızca çelik halatın kopması ifadesinde fiziksel bir gerilme ve ikiye ayrılma (gerçek anlam) söz konusudur; diğer kullanımlar (fırtına, dostluk, şamata, ticari bağlar) mecazidir.
Farklı cümlelerdeki soyut ve somut bağlamların sözcüğün anlamına etkisini ayırt etmek.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Çelik halatın kopması ifadesinin yer aldığı seçeneğin doğru cevap olduğunu kesinleştiririz.
Gerçek anlam tanımına uyan tek seçeneği işaretleriz.

Anahtar Kavram

Gerçek anlam, bir sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk, temel ve nesnel anlamdır; mecaz ve yan anlamlardan ayırt edilmelidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 191Soru

Duygusal emek, bireyin iş yaşamında örgütsel hedeflere ulaşmak amacıyla hissettiği duyguları kontrol etmesi ve mesleki rolün gerektirdiği biçimde yansıtması sürecidir. Özellikle hizmet sektöründe çalışanların, kendi gerçek duygularını bastırarak müşteriye karşı güler yüzlü, sabırlı ve anlayışlı görünmek zorunda kalmaları bu kavramın en belirgin örneğidir. Sosyolog Arlie Hochschild tarafından literatüre kazandırılan bu kavram, fiziksel ve zihinsel gücün ötesinde, duyguların da ekonomik bir değer olarak pazarlanabilir hâle geldiğini gösterir. Ancak bu durum, çalışanın mesai saatleri dışında da kendi benliğine yabancılaşmasına, tükenmişlik sendromu yaşamasına ve sahte bir kimlik geliştirmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle modern iş dünyasında duygusal emeğin sınırlarının doğru çizilmesi ve çalışan refahının korunması hayati bir önem taşımaktadır.

Bu parçaya göre "duygusal emek" kavramıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalısanlar��n zihinsel yeteneklerini bedensel güçlerine kıyasla daha çok geliştirdiği

Cevap

Çalışanların zihinsel yeteneklerini bedensel güçlerine kıyasla daha çok geliştirdiği
Çalışanların zihinsel yeteneklerini bedensel güçlerine kıyasla daha çok geliştirdiği yargısı paragraftan çıkarılamaz. Paragrafta duygusal emeğin fiziksel ve zihinsel gücün ötesinde bir nitelik taşıdığı ve duyguların da ekonomik bir değer kazandığı ifade edilmiştir; fakat çalışanların zihinsel yeteneklerini bedensel güçlerine oranla daha fazla geliştirdiğine ya da bu iki yetenek türünün gelişim düzeyine dair bir kıyaslamaya gidildiğine dair bir bilgiye yer verilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusu ve sınırları belirlenir.
Paragrafta duygusal emek kavramının tanımı, kökeni, en yoğun görüldüğü sektör ve çalışan üzerindeki olası olumsuz psikolojik sonuçları anlatılmaktadır.
Seçenekleri test etmeden önce metnin genel anlam çerçevesini kavramak gerekir.
2
Seçeneklerde verilen yargılar paragraftaki ifadelerle tek tek eşleştirilir.
Hizmet sektöründeki belirginliği, iş dışındaki yabancılaşma etkisi, duyguların kontrol edilerek ekonomik değere dönmesi ve sosyoloji temelli bir araştırmacı tarafından literatüre kazandırılması bilgileri paragrafta doğrudan tespit edilir.
Yardımcı düşünce sorularında doğru seçeneğe ulaşmak için metinde yer alan destekleyici detayların elenmesi gerekir.
3
Metinde karşılığı bulunmayan veya metinle çelişen seçenek saptanır.
Duygusal emeğin zihinsel yetenekleri bedensel güce kıyasla daha fazla geliştirdiğine yönelik bir bilgi ya da kıyaslama metinde yer almamaktadır.
Parçada değinilmeyen yargının doğru cevap olarak işaretlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Soru 192Soru
nn bir doğal sayı olmak üzere,
(n+2)!(n+1)!n!(n+1)!n!=26\frac{(n+2)! - (n+1)! - n!}{(n+1)! - n!} = 26
eşitliği veriliyor.

Buna göre, n!n! sayısının sondan kaç basamağı s��fırdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

4
İfadenin sadeleştirilmesi sonucu n+2=26    n=24n+2 = 26 \implies n = 24 elde edilir. 24!24! sayısının sondan sıfır basamak sayısını bulmak için 24 sayısı 5'e bölünür ve bölüm 4 olarak bulunur. Bu nedenle sondan 4 basamak sıfırdır.

Adım Adım Çözüm

1
Pay kısmındaki ifadeyi n!n! ortak parantezine alarak sadeleştirin.
n![(n+2)(n+1)(n+1)1]=n!(n2+2n)=n!n(n+2)n! \cdot [(n+2)(n+1) - (n+1) - 1] = n! \cdot (n^2 + 2n) = n! \cdot n(n+2)
Paydaki terimleri ortak çarpan parantezine alarak ifadeyi sadeleştirmek.
2
Payda kısmındaki ifadeyi n!n! ortak parantezine alarak sadeleştirin.
n![(n+1)1]=n!nn! \cdot [(n+1) - 1] = n! \cdot n
Paydadaki terimleri ortak çarpan parantezine alarak sadeleştirmeye hazırlamak.
3
Pay ve paydayı birbirine oranlayarak sadeleştirme işlemini tamamlayın.
n!n(n+2)n!n=n+2\frac{n! \cdot n(n+2)}{n! \cdot n} = n+2
İfadenin en sade halini bulmak.
4
Sadeleşmiş ifadeyi verilen eşitliğe eşitleyip nn değerini bulun.
n+2=26    n=24n+2 = 26 \implies n = 24
nn doğal sayısını elde etmek.
5
24!24! sayısının sondan kaç basamağının sıfır olduğunu bulmak için 24'ü sürekli 5'e bölün.
24÷5=424 \div 5 = 4 (kalan 4). Bölüm olan 4 sayısı 5'ten küçük olduğundan bölme işlemi biter. Toplam sıfır sayısı 4'tür.
n!n! sayısının içindeki 5 asal çarpanlarının sayısını belirlemek.

Anahtar Kavram

Faktöriyel ifadelerde sadeleştirme ve sondan sıfır basamak sayısını bulma kuralları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 193Soru

Kanadalı besteci ve çevre bilimci R. Murray Schafer tarafından ortaya atılan "ses manzarası" (soundscape) kavramı, bir çevrenin işitsel kimli��ini ve bu kimliğin birey üzerindeki psikolojik ve sosyolojik etkilerini inceler. Akustik ekolojinin temelini oluşturan bu kavram; arka planı oluşturan "temel sesler" (rüzgâr, trafik vb.), dikkat çeken "ses sinyalleri" (sirenler, çanlar) ve bir topluluğa özgü, korunması gereken kültürel "ses nişanları" (saat kulesi sesi, pazar esnafının bağırışları) olmak üzere üç ögeden oluşur. Geleneksel kentsel planlama yaklaşımları sesi yalnızca bir "gürültü kontrolü" problemi olarak ele alıp desibel düzeyini düşürmeye odaklanırken ses manzarası yaklaşımı, çevredeki işitsel unsurların niteliğini ve insan deneyimindeki anlamını ön plana çıkarır. Bu yaklaşım, kentlerin sadece görsel olarak değil, aynı zamanda işitsel olarak da tasarlanması gerektiğini savunarak gürültünün bastırılmasından ziyade, insan zihnini dinlendiren ve kültürel aidiyeti güçlendiren seslerin korunup zenginleştirilmesini hedefler.

Bu parçadan "ses manzarası" yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kentsel alanların tasarlanmasında işitsel ögelerin kalitesini artırırken görsel planlama ilkelerini ikincil plana ittiğine

Cevap

Kentsel alanların tasarlanmasında işitsel ögelerin kalitesini artırırken görsel planlama ilkelerini ikincil plana ittiğine
Doğru cevap, kentsel alanların tasarlanmasında işitsel ögelerin kalitesini artırırken görsel planlama ilkelerini ikincil plana ittiğine yönelik yargıdır. Çünkü parçada ses manzarası yaklaşımının kentlerin 'sadece görsel olarak değil, aynı zamanda işitsel olarak da' tasarlanması gerektiği belirtilmiştir. Burada bir öncelik-sonralık veya ikincil plana itme durumu söz konusu değildir; her iki boyutun eş değerde önemsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün ve paragrafın analiz edilmesi
Soruda olumsuz bir soru kökü ('ulaşılamaz') kullanılmıştır. Bu nedenle paragrafta doğrudan veya dolaylı olarak yer almayan ya da paragraftaki bilgilerle çelişen yargının bulunması gerekmektedir.
Paragraftaki yardımcı düşünceleri doğru belirlemek ve yanlış seçenekleri elemek.
2
Paragraftaki temel yargıların seçeneklerle eşleştirilmesi
Paragrafta geçen 'birey üzerindeki psikolojik ve sosyolojik etkiler' ifadesi 'psikolojik durumlar ve toplumsal ilişkiler' seçeneğini doğrular. 'Desibel düzeyini düşürmeye odaklanırken... niteliğini ve anlamını ön plana çıkarır' ifadesi niceliksel değer yerine nitelik ve anlama odaklanıldığını doğrular. 'Ses nişanları' ve 'kültürel aidiyeti güçlendiren sesler' ifadeleri kültürel süreklilik taşıyan seslerin korunmasını doğrular. 'Temel sesler', 'ses sinyalleri' ve 'ses nişanları' ayrımı ise seslerin kategorilere ayrıldığını doğrular.
Paragrafta yer alan yardımcı fikirleri tespit edip seçenekleri test etmek.
3
Çelişen veya desteklenmeyen ifadenin belirlenmesi
Parçada geçen 'kentlerin sadece görsel olarak değil, aynı zamanda işitsel olarak da tasarlanması gerektiğini savunarak' ifadesi görsel planlamanın dışlanmadığını veya ikincil plana itilmediğini gösterir. Bu iki tasarım boyutunun bir arada yürütülmesi gerektiği savunulmaktadır.
Paragraftan çıkarılamayacak olan hatalı çıkarımı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Soru 194Soru

Bir otoparkta yan yana bulunan ve 11'den 55'e kadar numaralandırılmış beş park yerine; kırmızı, mavi, yeşil, sarı ve beyaz renkli beş araba park edilmiştir. Arabaların park yerleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Sarı araba 11 numaralı park yerindedir.
* Yeşil araba 44 numaralı park yerindedir.
* Mavi araba, kırmızı arabanın hemen sağındaki park yerindedir.

Buna göre, beyaz araba kaç numaralı park yerindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Beyaz araba 5 numaralı park yerindedir.
Verilen bilgilere göre otoparktaki park yerleri 11'den 55'e kadar sıralandığında; 11 numaralı yerde sarı araba, 44 numaralı yerde yeşil araba bulunur. Kırmızı ve mavi arabaların yan yana (kırmızı solda, mavi sağda olacak şekilde) park edebileceği tek ardışık boşluk 22 ve 33 numaralı park yerleridir. Dolayısıyla kırmızı araba 22, mavi araba 33 numaralı yerdedir. Geriye kalan tek boş yer olan 55 numaralı park yerine ise beyaz araba yerleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin olan bilgileri tabloya yerleştirelim.
11 numaralı park yerinde sarı, 44 numaralı park yerinde yeşil araba bulunur. Boşta kalan park yerleri 22, 33 ve 55'tir.
Soruda doğrudan verilen konumları sabitlemek otopark düzenini görmeyi kolaylaştırır.
2
Ardışık yerleşim koşulunu uygulayalım.
Mavi araba, kırmızı arabanın hemen sağında olduğuna göre bu iki araba yan yana durmalıdır. Boşta kalan 22, 33 ve 55 numaralı yerler arasından yan yana olan tek ikili 22 ve 33 numaralı park yerleridir. Dolayısıyla kırmızı araba 22 numaralı, mavi araba ise 33 numaralı park yerine yerleşir.
Mavi ve kırmızı arabaların yan yana olabilmesi için otoparkta ardışık iki boş yerin bulunması gerekir.
3
Kalan son arabayı boş yere yerleştirelim.
Otoparkta boşta kalan tek yer 55 numaralı park yeridir. Henüz yerleştirilmeyen tek araba ise beyaz arabadır. Bu durumda beyaz araba 55 numaralı park yerine yerleşir.
Tüm arabalar yerleştirildikten sonra kalan son öge son boşluğa yerleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Sıralama problemlerinde kesin bilgileri yerleştirdikten sonra, yan yana durması gereken grupları ardışık boşluklara yerleştirerek kalan elemanları belirleme.

İpuçları

1
Öncelikle kesin olarak bilinen park yerlerini (1 ve 4 numaralı parkları) yerleştirerek başlayın.
2
Geriye kalan boş park yerleri 2, 3 ve 5'tir. Mavi arabanın kırmızı arabanın hemen sağında olması bilgisini kullanarak bu iki araba için yan yana olan iki boş yeri bulun.
Tahmini Süre:45s
Soru 195Soru

Bir esnaf, sattığı bir ürünün maliyetinin %20\%20 artması üzerine bu ürünün satış fiyatına %10\%10 zam yapmıştır. Esnaf zamdan önce bu ürünü %50\%50 kârla sattığına göre, son durumda esnafın elde ettiği kâr ürünün ilk maliyetinin yüzde kaçıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45

Cevap

Son durumda elde edilen kâr, ürünün ilk maliyetinin %45'idir.
İlk maliyet 100 TL kabul edildiğinde, %50 kâr oranıyla ilk satış fiyatı 150 TL olur. Maliyet %20 artarak 120 TL'ye yükselir. Satış fiyatı ise %10 zamlanarak 165 TL'ye çıkar. Bu durumda elde edilen net kâr miktarı 165 - 120 = 45 TL'dir. 45 TL'lik bu kârın ilk maliyet olan 100 TL'ye oranı %45 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Ürünün başlangıçtaki maliyetine bir değer verilerek ilk satış fiyatı hesaplanır.
İlk maliyet 100 TL100\text{ TL} kabul edilirse, %50\%50 kârlı satış fiyatı 100+50=150 TL100 + 50 = 150\text{ TL} olur.
Yüzde hesaplamalarında kolaylık sağlamak amacıyla başlangıç maliyeti 100 birim olarak seçilmiştir.
2
Maliyet artışı ve satış fiyatına yapılan zam sonrasındaki yeni maliyet ve yeni satış fiyatı hesaplanır.
Yeni maliyet: 100×1,20=120 TL100 \times 1,20 = 120\text{ TL}, yeni satış fiyatı: 150×1,10=165 TL150 \times 1,10 = 165\text{ TL} olur.
Maliyete %20\%20 artış ve satış fiyatına %10\%10 zam uygulanmıştır.
3
Son durumdaki kâr miktarı bulunur ve bu kârın ilk maliyete oranı hesaplanır.
Son durumdaki kâr: 165120=45 TL165 - 120 = 45\text{ TL}'dir. Bu kârın ilk maliyete (100 TL100\text{ TL}) oranı 45100=%45\frac{45}{100} = \%45 olarak bulunur.
Kâr miktarı satış fiyatından maliyet çıkarılarak bulunur ve soruda bu miktarın ilk maliyete oranı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Kar ve zarar problemlerinde maliyet ve satış fiyatı değişimlerinin zincirleme yüzdelerle hesaplanması ve kâr oranının referans alınan doğru maliyete bölünmesi.
Soru 196Soru

Modern yaşamın getirdiği yoğun iş temposu ve sürekli bir şeylere yetişme kaygısı, günümüzde zihnimizi ciddi şekilde yormaktadır. Gün boyu maruz kaldığımız dijital uyarıcılar ve sürekli düşünme hâli, beynimizin kendi kendini yenilemesine fırsat tanımaz. İşte tam bu noktada, el işi, bahçe işleri veya ahşap boyama gibi somut ve zihni fazla yormayan hobiler devreye girer. Bu tür pratik uğraşlar, dikkati sadece o an yapılan fiziksel eyleme odaklayarak zihnin gün boyu biriktirdiği karmaşadan uzaklaşmasını sağlar. Birey, elleriyle somut bir şeyler üretirken soyut kaygılarından sıyrılır ve beynine ihtiyaç duyduğu dinlenme alanını kolayca açar. Dolayısıyla hobilerle ilgilenmek, sadece boş vakit geçirme aracı değil, zihinsel sağlığı koruma ve zihni dinlendirme yöntemidir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hobilerle ilgilenmenin, zihni gündelik yaşamın geriliminden uzaklaştırarak dinlendirdiği

Cevap

Hobilerle ilgilenmenin, zihni gündelik yaşamın geriliminden uzaklaştırarak dinlendirdiği seçeneğidir.
Doğru seçenek metnin ana iletisini tam olarak yansıtmaktadır. Metinde modern yaşamın yoruculuğuna karşı somut hobilerin dikkati başka yöne çekerek zihne nefes aldırdığı ve onu dinlendirdiği savunulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin son cümlesine ve genel akışına odaklanarak yazarın vermeyi amaçladığı temel mesajı analiz edin.
Yazar, hobilerin sadece bir zaman geçirme aracı olmadığını, asıl işlevinin zihinsel sağlığı korumak ve zihni dinlendirmek olduğunu belirtmektedir.
Ana düşünce sorularında metnin sonuç kısmı ve yazılış amacı doğru cevaba doğrudan ulaştırır.
2
Seçenekleri inceleyerek yazarın ana mesajını doğrudan karşılayan yargıyı bulun.
Hobilerle ilgilenmenin zihni dinlendirdiği yargısını içeren seçenek doğru cevaptır.
Diğer seçenekler ya metindeki bazı kelimeleri aşırı yorumlamakta ya da sadece konudan bahsetmektedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:55s
Soru 197Soru

Bir spor salonunda yan yana bulunan 11'den 88'e kadar numaralandırılmış sekiz dolaptan beşini Can, Demir, Ela, Fırat ve Gamze adlı kişiler kiralamış, üç dolap ise boş kalmıştır. Dolapların paylaşımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Fırat'ın kiraladığı dolabın numarası 55'tir.
* Can ve Ela'nın kiraladıkları dolaplar yan yanadır.
* Demir ve Gamze'nin kiraladıkları dolapların arasında tam olarak üç dolap bulunmaktadır.
* Boş kalan dolapların üçü de yan yanadır.

Buna g��re, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3 numaralı dolap boştur.

Cevap

3 numaralı dolap boştur.
Boş dolapların {1, 2, 3} konumunda olması, tüm kısıtlamaları sağlayan tek geçerli senaryodur. Bu durumda 3 numaralı dolap her zaman boştur.

Adım Adım Çözüm

1
Fırat'ın konumunu yerleştirin.
5 numaralı dolap Fırat'a aittir.
Öncülde Fırat'ın dolap numarasının 5 olduğu kesin olarak verilmiştir.
2
Boş dolapların konum olasılıklarını değerlendirin.
Boş dolaplar üçlü bir grup halinde {1, 2, 3}, {2, 3, 4} veya {6, 7, 8} konumlarında olabilir.
Boş dolapların üçünün de yan yana olduğu belirtilmiştir ve 5 numara doludur.
3
Demir ve Gamze'nin aralarındaki 3 dolap şartını inceleyin.
Demir ve Gamze'nin konumları arasındaki fark 4 olmalıdır (biri x, diğeri x+4 konumunda).
Aralarında tam olarak 3 dolap bulunması için konum numaraları farkı 4 olmal��dır.
4
Boş dolapların {6, 7, 8} olma ihtimalini test edin.
Bu ihtimal geçersizdir.
Geriye kalan 1, 2, 3, 4 numaralı dolaplar arasında Demir ve Gamze için aralarında 3 dolap mesafe olacak (farkı 4 olan) iki boş yer kalmamaktadır.
5
Boş dolapların {2, 3, 4} olma ihtimalini test edin.
Bu ihtimal geçersizdir.
Geriye kalan 1, 6, 7, 8 numaralı dolaplar arasında farkı 4 olan bir çift bulunmamaktadır (1 ile 6 arası fark 5'tir).
6
Boş dolapların {1, 2, 3} olduğu tek geçerli senaryoyu yapılandırın.
1, 2 ve 3 numaralı dolaplar boş; 4 ve 8 numaralı dolaplarda Demir/Gamze; 6 ve 7 numaralı dolaplarda ise yan yana olan Can/Ela bulunur.
Bu yerleşim tüm öncülleri eksiksiz sağlar. 3 numaralı dolap her durumda boştur.

Anahtar Kavram

Sıralama kurgularında aralıklı konumlandırma koşullarının çelişki analizi ile elenmesi ve kesin yerleşimlerin bulunması.

İpuçları

1
Fırat'ın yerini sabitledikten sonra, 3 adet yan yana boş dolabın hangi üçlü gruplarda olabileceğini listeleyin.
2
Boş dolapları yerleştirdikten sonra geriye kalan dolap numaralarında, aralarında 3 fark bulunan (yani aralarında 3 dolap boşluk bırakan) iki konum arayın.
3
Boş dolaplar {6, 7, 8} veya {2, 3, 4} olsaydı Demir ve Gamze için uygun konumlar kalmazdı. Bu yüzden boş dolaplar kesinlikle {1, 2, 3}'tür.

Daha Fazla Pratik

Bu kurguyu pekiştirmek için 'boş dolapların ikisinin yan yana, üçüncüsünün ise ayrı olduğu' bir alternatif kurgu hazırlayarak olasılık sınırlarını analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

1'den 8'e kadar hücreleri olan bir tablo çizin. 5. hücreye 'Fırat' yazın. Yan yana olan 3 boşluğu sırayla sağa ve sola yerleştirerek Demir-Gamze kuralına uyup uymadığını hızlıca kontrol edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 198Soru

Bir sinema salonunda biletler tam ve indirimli olmak üzere iki farklı fiyattan satılmaktadır. Bu sinemadaki bilet fiyatları ve satış sayılarıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Tam biletin fiyatı, indirimli biletin fiyatının 22 katından 1010 TL eksiktir.
* Bu sinemada bir seans için toplam 180180 bilet satılmıştır.
* Satılan indirimli bilet sayısı, tüm biletlerin 13\frac{1}{3}'ü kadardır.
* Bu seanstaki bilet satışlarından toplam 1020010200 TL gelir elde edilmiştir.

Buna göre, indirimli biletin fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 38

Cevap

İndirimli biletin fiyatı 38 TL'dir.
İndirimli bilet fiyatına II dersek, tam bilet fiyatı 2I102I - 10 olur. Toplam bilet sayısının 13\frac{1}{3}'ü olan 6060 bilet indirimli, geriye kalan 120120 bilet ise tam bilet olarak satılmıştır. Elde edilen toplam gelir 120×(2I10)+60×I=10200120 \times (2I - 10) + 60 \times I = 10200 denklemiyle ifade edilir. Bu denklem çözüldüğünde 300I=12000300I = 12000 ve buradan indirimli bilet fiyatı 3838 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İndirimli ve tam bilet adetlerinin belirlenmesi
İndirimli bilet sayısı 6060, tam bilet sayısı 120120 olarak bulunur.
Toplam 180180 biletin 13\frac{1}{3}'ü indirimli bilet olduğundan, indirimli bilet sayısı 180×13=60180 \times \frac{1}{3} = 60 olur. Geriye kalan biletler tam bilet olduğundan, tam bilet sayısı 18060=120180 - 60 = 120 olarak hesaplanır.
2
Bilet fiyatlarının ve toplam gelirin denkleminin kurulması
Toplam gelir denklemi 120×(2I10)+60I=10200120 \times (2I - 10) + 60I = 10200 şeklinde kurulur.
İndirimli biletin fiyatına II dersek, tam biletin fiyatı 2I102I - 10 olur. Toplam gelir, satılan tam biletlerin geliri ile indirimli biletlerin gelirinin toplamına eşittir.
3
Denklemin çözülerek indirimli bilet fiyatının bulunması
İndirimli bilet fiyatı I=38I = 38 TL olarak bulunur.
120(2I10)+60I=10200240I1200+60I=10200300I=12000I=38120(2I - 10) + 60I = 10200 \Rightarrow 240I - 1200 + 60I = 10200 \Rightarrow 300I = 12000 \Rightarrow I = 38 elde edilir.

Anahtar Kavram

Sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dökerek çok değişkenli sayı problemlerini ç��zme

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine seçeneklerden giderek de çözüm yapılabilir. Örneğin, indirimli bilet fiyatı 38 TL olarak kabul edilirse, tam bilet fiyatı 2×3810=662 \times 38 - 10 = 66 TL olur. Toplam gelir: 60×38+120×66=2280+7920=1020060 \times 38 + 120 \times 66 = 2280 + 7920 = 10200 TL eşitliği sağlandığı için doğru yanıtın 38 olduğu doğrulanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 199Soru

Bilimsel araştırmalarda elde edilen verilerin tasnif edilmesinde gösterilen özen, çalışmanın güvenirliğini doğrudan etkiler.

Bu cümledeki 'özen' sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamında bir değişiklik olmaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: itina

Cevap

Cümledeki 'özen' sözcüğünün yerine 'itina' sözcüğü getirilmelidir.
Cümledeki 'özen' sözcüğü, bir işin elden geldiğince iyi yapılması için gösterilen dikkat ve özen anlamına gelmektedir. 'İtina' sözcüğü de aynı anlamı karşıladığı için bu iki sözcük birbiriyle eş anlamlıdır. Dolayısıyla 'itina' kelimesi getirildiğinde cümlenin anlamı değişmemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'özen' sözcüğünün anlamını ve cümleye kattığı bağlamı belirlemek.
'Özen' sözcüğü bu cümlede bir işin titizlikle, dikkatle yapılması anlamında kullanılmıştır.
Eş anlamlı sözcüğü doğru seçebilmek için öncelikle hedef sözcüğün bağlamdaki işlevini anlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki sözcüklerin anlamlarını incelemek ve 'özen' sözcüğünün yerini tutabilecek olanı belirlemek.
'İtina' sözcüğünün 'özen' ile aynı anlamı (dikkat ve titizlik) taşıdığı, diğer seçeneklerin ise farklı anlamlar taşıdığı tespit edilir.
Doğru eş anlamlı sözcük, cümlede anlam daralmasına veya bozulmasına yol açmayan sözcüktür.

Anahtar Kavram

Eş Anlamlı Sözcükler
Soru 200Soru

Bir iş yerinde Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günleri; Gündüz ve Gece olmak üzere iki farklı vardiyada görev yapan Can, Derin, Efe, Fuat ve Gizem adlı çalışanların vardiya programıyla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her günün her vardiyasında yalnızca 11 kişi çalışmaktadır.
* Her çalışan hafta boyunca toplam 22 vardiyada görev almıştır.
* Can ve Efe yalnızca Gündüz vardiyasında; Derin ve Gizem ise yalnızca Gece vardiyasında çalışmıştır.
* Fuat, biri Gündüz diğeri Gece olmak üzere iki farklı vardiyada çalışmıştır.
* Salı günü Gündüz vardiyasında Can, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmıştır.
* Can'ın çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) değildir.
* Gizem'in çalıştığı günler ardışık (arka arkaya) günlerdir.
* Fuat'ın Gece vardiyasında çalıştığı gün, Can'ın Gündüz vardiyasında çalıştığı günlerden biridir.
* Pazartesi ve Cuma günlerinin Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır.
* Derin'in çalıştığı günlerden biri Çarşamba günüdür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çalışmamıştır.

Cevap

Efe ve Gizem, Pazartesi günü birlikte çal��şmamıştır.
Pazartesi günü Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Bu durumda Efe ve Gizem Pazartesi günü aynı iş yerinde birlikte görev yapmış olurlar. Dolayısıyla birlikte çalışmadıklarını belirten seçenek kesin olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Vardiya sayılarını ve dağılımını belirlemek
Gündüz vardiyasında toplam 55 nöbet vardır ve burada Can (22), Efe (22), Fuat (11) çalışabilir. Gece vardiyasında da 55 nöbet vardır ve burada Derin (22), Gizem (22), Fuat (11) çalışabilir.
Çalışanların toplam nöbet sayılarının ve hangi vardiyalarda çalışabileceklerinin belirlenmesi tablonun iskeletini oluşturur.
2
Gündüz vardiyasını yerleştirmek
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişi çalışmıştır. Bu kişi Can olamaz (çünkü Can Salı çalışmaktadır ve ardışık günlerde çalışamaz, ayrıca toplam 22 nöbeti vardır). Fuat da olamaz (çünkü Fuat sadece 11 gün Gündüz çalışmaktadır). Bu durumda Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyasında kesinlikle Efe çalışmaktadır. Can'ın Salı günü ile ardışık olmayan diğer Gündüz nöbeti ise Perşembe günüdür. Kalan Çarşamba Gündüz vardiyasında ise Fuat çalışmaktadır.
Verilen kısıtlar doğrultusunda Gündüz vardiyası programı tamamen kesinleşir.
3
Gece vardiyasını yerleştirmek
Fuat'ın Gece vardiyası, Can'ın Gündüz çalıştığı günlerden biridir (Salı veya Perşembe). Salı gecesi Gizem çalıştığı için Fuat kesinlikle Perşembe gecesi çalışır. Gece vardiyasında kalan boş günler Pazartesi, Çarşamba ve Cuma'dır. Derin'in günlerinden biri Çarşamba gecesidir. Gizem'in günleri ardışık olduğundan Salı gecesi ile ardışık olan Pazartesi gecesi de Gizem çalışmalıdır. Geriye kalan Cuma gecesinde ise Derin çalışır.
Gündüz vardiyası bilgileri ve kalan öncüller kullanılarak Gece vardiyası da tamamen çözülür.
4
Seçenekleri analiz etmek ve yanlış olanı bulmak
Pazartesi Gündüz vardiyasında Efe, Gece vardiyasında ise Gizem çalışmaktadır. Dolayısıyla Efe ve Gizem Pazartesi günü birlikte çalışmıştır. 'Birlikte çalışmamıştır' ifadesi kesin olarak yanlıştır.
Elde edilen kesin tabloya göre seçeneklerin doğruluğu test edilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemlerinde Tablo Kurma ve Çıkarım Yapma

İpuçları

1
Gündüz ve Gece vardiyalarında toplamda kimlerin kaç gün çalışabileceğini listeleyerek başlayın.
2
Pazartesi ve Cuma Gündüz vardiyalarında aynı kişinin çalıştığı bilgisini kullanarak bu kişinin neden sadece Efe olabileceğini bulun.
3
Can'ın ardışık günlerde çalışmadığı kuralından yola çıkarak Can'ın ikinci gününü belirleyin ve ardından Fuat'ın Gece vardiyasını bu güne yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer vardiya kurgularında olasılıkların 22 farklı tablo oluşturup oluşturmadığını test etmek için ardışıklık kısıtlarını değiştiren varyasyonlar çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Çözümü kolaylaştırmak için 5×25 \times 2 boyutunda bir tablo çizip satırlara Gündüz/Gece vardiyalarını, sütunlara ise günleri yazarak verilen bilgileri doğrudan hücrelere yerleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 129Sonraki