Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 1101Soru

Bir kütüphanede araştırma yapan Aslı, Begüm, Can, Demir, Elif ve Fatih adındaki altı araştırmacı, fotokopi makinesini sırayla kullanmışlardır. Bu araştırmacıların makineyi kullanım sıralarına ilişkin aşağıdakiler bilinmektedir:

* Begüm, makineyi Can'dan hemen sonra, Demir'den hemen önce kullanmıştır.
* Fatih, makineyi ikinci sırada kullanmıştır.
* Aslı ve Elif'in makineyi kullanımları arasında en az iki kişi vardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Begüm, makineyi dördüncü sırada kullanmıştır.

Cevap

Begüm'ün makineyi dördüncü sırada kullanmış olması kesinlikle doğrudur.
Kurulan sözel mantık tablosuna göre Can, Begüm ve Demir araştırmacılarının sırasıyla 3, 4 ve 5. sıralarda yer alması zorunludur. Bu durumda Begüm'ün makineyi dördüncü sırada kullandığı kesinleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanım sıralarını göstermek amacıyla 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış bir tablo şablonu oluşturulur.
Sıralama şablonu: [1], [2], [3], [4], [5], [6] olarak kurulur.
Değişkenleri ve öncülleri yerleştirebilmek için görsel bir taslak hazırlamak.
2
Kesin bir bilgi olan Fatih'in sırası şablona işlenir.
[2] numaralı sıraya Fatih yerleştirilir: [1: ?], [2: Fatih], [3: ?], [4: ?], [5: ?], [6: ?]
Tabloyu doldururken kesin verilerden başlamak hata payını azaltır.
3
Can'dan hemen sonra ve Demir'den hemen önce gelen Begüm'ün oluşturduğu ardışık Can-Begüm-Demir (CBD) grubu analiz edilir.
Bu grup yan yana 3 boşluk gerektirir. 2. sıra dolu olduğundan bu grup ya 3-4-5 ya da 4-5-6 sıralarına gelebilir. Ancak 4-5-6 sıralarına yerleştirilirse Aslı ve Elif'e 1 ve 3. sıralar kalır ve aralarında sadece 1 kişi (Fatih) olur. Bu durum 'en az iki kişi vardır' koşulunu bozduğu için CBD grubu mecburen 3-4-5. sıralara yerleşir. Sıralama: [1: Aslı/Elif], [2: Fatih], [3: Can], [4: Begüm], [5: Demir], [6: Elif/Aslı] şeklinde netleşir.
Ardışık blokların sınır koşullarına göre yerleşim olasılıklarını denetlemek.
4
Tablodan elde edilen kesin veriler ışığında seçenekler kontrol edilir.
Begüm'ün 4. sırada olduğu bilgisine kesin olarak ulaşılır.
Soruda istenen kesin doğru ifadeyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Sıralama problemlerinde ardışık blokların tablodaki boşluklara yerleştirilme olasılıklarının diğer kısıtlayıcı öncüllerle (mesafe kuralları vb.) elenerek tek bir kesin şablona indirgenmesi.
Soru 1102Soru

Bir çalışanın maaşına önce %20\%20 oranında zam yapılmış, ardından zamlı maaşı üzerinden %10\%10 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Buna göre, bu çalışanın eline geçen net maaştaki artış oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Net maaştaki artış oranı yüzde sekizdir.
Çalışanın başlangıç maaşı 100x100x olarak kabul edildiğinde, %20\%20 zam ile maaş 120x120x seviyesine ulaşır. Bu zamlı maaş üzerinden uygulanacak %10\%10 vergi kesintisi 120x×0,10=12x120x \times 0,10 = 12x olur. Kesintiden sonra çalışanın eline geçen net maaş 120x12x=108x120x - 12x = 108x olarak hesaplanır. İlk maaş 100x100x iken son net maaş 108x108x olduğuna göre, net maaştaki artış oranı %8\%8 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç maaşını hesaplamayı kolaylaştırmak adına bir değişken olarak belirleyin.
Çalışanın başlangıç maaşı 100x100x olsun.
Yüzde hesaplamalarında temel değer olarak 100100 veya katlarını seçmek işlemleri kolaylaştırır.
2
Maaşa yapılacak %20\%20 zam miktarını ve zamlı maaşı hesaplayın.
Zam miktarı: 100x×20100=20x100x \times \frac{20}{100} = 20x. Zamlı maaş: 100x+20x=120x100x + 20x = 120x olur.
İlk olarak birinci işlem olan zamlı maaş miktarının bulunması gerekir.
3
Zamlı maaş üzerinden %10\%10 vergi kesintisi miktarını hesaplayın ve net maaşı bulun.
Vergi kesintisi: 120x×10100=12x120x \times \frac{10}{100} = 12x. Net maaş: 120x12x=108x120x - 12x = 108x olur.
Kesintinin başlangıç maaşı üzerinden değil, güncel zamlı maaş (120x120x) üzerinden yapılması gerektiği için bu hesaplama yapılır.
4
Son net maaş ile başlangıç maaşı arasındaki farkı bularak yüzde değişimini belirleyin.
Net artış: 108x100x=8x108x - 100x = 8x, yani başlangıçtaki 100x100x maaşa göre artış oranı %8\%8'dir.
Başlangıç değerine göre toplam değişimin oranını bulmak hedeflenmektedir.

Anahtar Kavram

Yüzde artış ve azalış işlemlerinde, sonraki yüzdelik değişimin en son elde edilen güncel (yeni) taban değer üzerinden hesaplanması gerekir.

Alternatif Yöntem

Ardışık yüzde değişim formülü kullanılabilir: Başlangıç maaşı MM olsun. Zamlı ve vergi kesintili son maaş M×(1+0,20)×(10,10)=M×1,2×0,9=1,08MM \times (1 + 0,20) \times (1 - 0,10) = M \times 1,2 \times 0,9 = 1,08M olur. Buradan maaşın 1,081,08 katına çıktığı, yani %8\%8 oranında arttığı doğrudan görülebilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1103Soru

Nörogastroloji; sindirim sistemi ile beyin arasındaki çift yönlü iletişimi ve bağırsaklarımızdaki karmaşık sinir ağını inceleyen modern bir tıp disiplinidir. Bağırsaklarda yer alan ve yaklaşık 100 milyon nörondan oluşan enterik sinir sistemi, bilim insanları tarafından "ikinci beyin" olarak adlandırılmaktadır. Bu sistem, merkezi sinir sisteminden bağımsız olarak çalışabilme yeteneğine sahiptir; yani beyinden herhangi bir komut almadan da sindirim süreçlerini yönetebilir. Dahası, vücuttaki toplam serotonin hormonunun yaklaşık yüzde 95'i bağırsaklarda üretilir. Bu durum, sindirim sisteminin yalnızca besinlerin sindirilmesiyle kalmayıp duygu durumumuz, stres seviyemiz ve genel psikolojik sağlığımız üzerinde de doğrudan bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Bu parçadan hareketle "ikinci beyin" olarak adlandırılan enterik sinir sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vücuttaki hormonal dengenin tamamını tek başına düzenlediğine

Cevap

Vücuttaki hormonal dengenin tamamını tek başına düzenlediğine
Parçada serotonin hormonunun yüzde 95'inin bağırsaklarda üretildiği ve bu durumun psikolojik sağlığa etkileri belirtilmiştir; fakat buradan hareketle vücuttaki tüm hormonal dengenin bu sistem tarafından tek başına düzenlendiği gibi genel bir yargıya ulaşılamaz. Dolayısıyla bu ifade paragraftan çıkarılamayacak tek yardımcı düşüncedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kelimeleri ve yardımcı düşünceleri belirleme.
Merkezi sinir sisteminden bağımsızlık, 100 milyon nöron, serotonin hormonunun yüzde 95'inin üretimi ve psikolojik etkiler gibi yardımcı düşünceler tespit edildi.
Seçeneklerdeki ifadelerin metindeki karşılıklarını bulabilmek için paragrafın bilgi sınırlarını çizmek gerekir.
2
Seçenekleri metindeki yargılarla teker teker karşılaştırma.
Seçeneklerin büyük kısmının metinde doğrudan karşılığının olduğu, ancak bir seçeneğin metindeki bilgiyi aşırı genelleyerek çarpıttığı görüldü.
Yardımcı düşünce sorularında doğru seçeneğe ulaşmak için metinde yer alan kesin yargıların elenmesi gerekir.
3
Çıkarılamayacak olan yargıyı kesinleştirme.
Serotonin üretim oranından hareketle tüm hormonal dengenin tek başına kontrol edildiği çıkarımının yapılamayacağı belirlendi.
Metindeki sınırları aşan, aşırı genelleyici ve kesinlik bildiren yargılar paragraftan çıkarılamaz.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce

İpuçları

1
Soru kökünde 'ulaşılamaz' ifadesi yer almaktadır, yani seçeneklerden dört tanesi metinde yer alan bilgilerle doğrudan eşleşmektedir.
2
Metindeki serotonin hormonu ile ilgili yüzdeye ve bu yüzdenin kapsadığı alana dikkat edin. Belli bir hormonun büyük kısmının üretilmesi, tüm hormonal sistemin kontrol edildiği anlamına gelir mi?

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda genelleme ve kesinlik bildiren (hepsi, tamamı, sadece, her zaman) kelimelerin geçtiği seçeneklere öncelik vererek metinle karşılaştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1104Soru

Aşağıdaki parçayı okuyarak soruyu cevaplayınız.

Seçim körlüğü, insanların kendi yaptıkları seçimleri algılamadaki yetersizliklerini ve bu kararlarını savunma eğilimlerini açıklayan çarpıcı bir bilişsel yanılgıdır. 2005 yılında İsveçli araştırmacı Petter Johansson ve ekibi tarafından yürütülen bir deney, bu olguyu gözler önüne sermiştir. Katılımcılara iki farklı insan yüzü gösterilmiş ve hangisini daha çekici buldukları sorulmuştur. Tercihlerini yaptıktan sonra, sihirbazlık teknikleri kullanılarak katılımcılara seçmedikleri yüzün fotoğrafı verilmiş ve bu kişiyi neden seçtikleri sorulmuştur. Katılımcıların büyük bir kısmı, kendilerine sunulan fotoğrafın kendi seçtikleri fotoğraf olmadığını fark etmemiş, hatta seçmedikleri bu yüzü neden çekici bulduklarına dair detaylı açıklamalar ve gerekçeler sunmuştur. Bu durum, bireylerin kendi kararlarının arkasındaki gerçek nedenlerin her zaman bilincinde olmadıklarını, aksine kararlarını sonradan rasyonalize etmeye çalıştıklarını göstermektedir. Seçim körlüğü, kararlarımızın sarsılmaz temellere dayandığına olan inancımızı sarsmaktadır. Birey, sadece görsel tercihlerinde değil; siyasi oylamalar, ahlaki yargılar ve hatta tüketici davranışları gibi daha karmaşık karar süreçlerinde de benzer bir körlük yaşayabilmektedir. Zihin, karar anındaki gerçek güdüleri sorgulamak yerine, mevcut durumu haklı çıkaracak gerekçeler üretme konusunda son derece hızlı çalışır. Sonuç olarak, seçim körlüğü fenomeninin sunduğu bulgular, insan iradesinin ve karar alma mekanizmalarının sınırlarını anlamada kritik bir eşik sunarken, özgür irade tartışmalarına da yeni boyutlar kazandırmaktadır.

Bu parçadan hareketle "seçim körlüğü" ile ilgili aşa��ıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar alma süreçlerinde dışarıdan yapılacak manipülasyonların birey tarafından kolaylıkla fark edilebildiğine

Cevap

Karar alma süreçlerinde dışarıdan yapılacak manipülasyonların birey tarafından kolaylıkla fark edilebildiğine dair yargı
Doğru cevap, karar alma süreçlerinde dışarıdan yapılacak manipülasyonların birey tarafından kolaylıkla fark edilebildiğini savunan seçenektir. Parçada bahsedilen deneyde katılımcıların büyük bir kısmının, kendilerine sunulan fotoğrafın kendi seçtikleri fotoğraf olmadığını fark etmedikleri açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla manipülasyonun kolayca fark edildiği iddiası parçadaki bilgilerle çelişmektedir ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice incelemek.
Sorunun olumsuz bir köke ('söylenemez') sahip olduğu ve parçanın 'seçim körlüğü' kavramını açıkladığı belirlenir.
Parçada doğrudan değinilmeyen veya parçadaki bilgilerle çelişen yargıyı bulmak amacıyla hedeflenen odağın belirlenmesi gerekir.
2
Parçadaki temel argümanları ve bulguları seçeneklerle karşılaştırmak.
Seçim körlüğünün zihnin rasyonalizasyon hızı, ahlaki/siyasi alanlardaki geçerliliği, özgür irade tartışmalarına katkısı ve kararların arkasındaki nedenlerin bilinmemesiyle ilgili kısımları doğrulanır. Ancak manipülasyonların kolayca fark edilebildiğine dair bir yargının parçada yer almadığı, aksine katılımcıların manipülasyonu fark etmediği tespit edilir.
Seçeneklerin doğruluğunu parça içerisindeki kanıtlarla eşleştirerek yanlış olan tek yargıyı izole etmek gerekir.
3
Ulaşılamayacak olan nihai yargıyı doğru seçenek olarak belirlemek.
Manipülasyonların kolayca fark edilebildiği yönündeki yargının parçayla çeliştiği kesinleşir.
Soru kökünün olumsuz ifadesine uygun olarak parçadan çıkarılamayacak seçeneği işaretlemek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Olumsuz Soru Kökü Çözümleme
Soru 1105Soru

Arşivler ve kütüphaneler genellikle geçmişin tarafsız birer deposu, tarihin sadık birer bekçisi olarak görülür. Ancak bu kurumlarda gerçekleştirilen her tasnif, koruma ve sergileme faaliyeti, özünde derin bir seçme ve eleme sürecini barındırır. Bir belgenin arşive kabul edilmesi ya da bir nesnenin müzede sergilenmesi kararı, kaçınılmaz olarak başka binlerce belgenin ve nesnenin görünmez kılınması, yani unutulmaya terk edilmesi anlamına gelir. Bu yönüyle arşiv oluşturma pratiği, geçmişi olduğu gibi muhafaza eden pasif bir kayıt eylemi değil; neyin 'hatırlanmaya değer' olduğuna karar vererek toplumsal belleği aktif bir biçimde şekillendiren ve kendi sınırları dahilinde iktidar üreten bir inşa sürecidir.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivler geçmişin tarafsız koruyucuları olmaktan ziyade, neyin hatırlanıp neyin unutulacağını seçen ve böylece toplumsal belleği şekillendiren yapılardır.

Cevap

Arşivler geçmişin tarafsız koruyucuları olmaktan ziyade, neyin hatırlanıp neyin unutulacağını seçen ve böylece toplumsal belleği şekillendiren yapılardır.
Doğru cevap olan yargı, paragrafın son bölümünde vurgulanan ana fikri eksiksiz bir şekilde yansıtmaktadır. Yazar, arşivlerin geçmişi olduğu gibi muhafaza eden pasif ve tarafsız yapılar olmadığını; aksine, neyin hatırlanıp neyin unutulacağına karar vererek toplumsal belleği aktif bir şekilde inşa ettiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda, arşivlerin geçmişin tarafsız koruyucuları olmaktan ziyade toplumsal belleği seçici bir biçimde şekillendiren yapılar olduğunu belirten seçenek doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümleleri incelenerek konunun sınırları belirlenir.
Metnin konusunun arşivleme ve sergileme faaliyetleri olduğu, bu faaliyetlerin arka planındaki seçim süreçleri üzerinde durulduğu saptanır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle metnin neyden bahsettiğini (konuyu) doğru tespit etmek gerekir.
2
Metindeki anahtar ifadeler ve yazarın bakış açısını yansıtan geçiş/bağlantı sözcüklerinden sonra gelen yargılar analiz edilir.
Yazarın 'ancak', 'bu yönüyle' gibi ifadelerle arşivciliğin pasif bir saklama değil, neyin hatırlanıp neyin unutulacağına karar veren aktif bir inşa süreci olduğunu savunduğu görülür.
Ana düşünce genellikle yazarın asıl savunmak istediği tezde ve sonuç niteliğindeki vurgulu cümlelerde yer alır.
3
Seçenekler taranarak yazarın bu temel tezini en kapsamlı ve doğrudan karşılayan yargı belirlenir.
Arşivlerin tarafsız koruyucular olmadığı, aksine neyin hatırlanıp neyin unutulacağını seçen ve böylece belleği şekillendiren aktif yapılar olduğunu belirten yargı seçilir.
Doğru seçenek, paragraftaki yardımcı düşünceleri veya yan konuları değil, metnin tamamını kapsayan temel iletiyi vermelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce

İpuçları

1
Paragrafın özellikle son cümlesindeki 'pasif bir kayıt eylemi değil, aktif bir inşa süreci' ifadesine ve arşivlerin neyin hatırlanacağına karar verme yetkisine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Bu tarz sorularda 'ancak', 'bu yönüyle', 'kısacası' gibi geçiş ve özetleme bildiren bağlaçlardan sonra gelen cümlelerin genellikle ana düşünceyi taşıdığını unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1106Soru

Yazarın, ilk baskısı 2015 yılında yapılan ve sadece çocuk edebiyatı alanındaki eserlerini bir araya getiren antolojisi, bu ay başka bir yayınevi tarafından yeniden yayımlandı.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahsi geçen antolojide yazarın çocuk edebiyatı d��şındaki türlerde yazdığı eserler bulunmamaktadır.

Cevap

Bahsi geçen antolojide yazarın çocuk edebiyatı dışındaki türlerde yazdığı eserler bulunmamaktadır.
Cümlede antolojinin 'sadece çocuk edebiyatı alanındaki eserleri' bir araya getirdiği açıkça belirtilmiştir. Bu durum, antolojinin içinde çocuk edebiyatı dışındaki türlerde yazılmış herhangi bir eserin bulunamayacağını kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anahtar sınırlandırıcı ifadeyi tespit edin.
Cümlede 'sadece çocuk edebiyatı alanındaki eserlerini bir araya getiren' ifadesi yer almaktadır.
Kesin yargı sorularında cümlede yer alan sınırlandırıcı kelimeler çıkarılabilecek kesin yargının anahtarını oluşturur.
2
Bu sınırlandırmanın mantıksal sonucunu seçeneklerle karşılaştırın.
Antolojide sadece çocuk edebiyatı eserleri bulunduğuna göre, çocuk edebiyatı dışındaki türlerde yazılmış eserlerin bu antolojide yer alması mümkün değildir.
Cümledeki sınırlandırma bizi doğrudan çocuk edebiyatı dışındaki eserlerin antolojide yer almadığı sonucuna götürür.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı

İpuçları

1
Cümledeki 'sadece' kelimesine odaklanın; bu kelime antolojinin kapsamını kesin bir şekilde sınırlandırmaktadır.
2
Yazarın başarı derecesi, diğer kitapları veya geçmişteki tüm yazarlık kariyeri hakkında cümle dışı yorum yapmaktan kaçının.

Daha Fazla Pratik

Cümlelerde geçen 'ilk', 'tek', 'en', 'sadece' gibi sınırlandırıcı veya karşılaştırma bildiren sözcüklere dikkat ederek benzer kesin yargı soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1107Soru

Günümüz medyasında haberler, dijital platformların hız yarışı nedeniyle saniyeler içinde üretilip aynı hızla tüketilmektedir. Anlık tıklama oranları uğruna olayların derinliği, neden-sonuç ilişkileri ve arka planı göz ardı edilmektedir. İşte bu noktada 'yavaş gazetecilik' hareketi, hıza meydan okuyarak ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşım, sadece neyin ne zaman olduğunu değil; nasıl ve neden olduğunu, olayların uzun vadeli etkilerini araştırıp aktarmayı hedefler. Okura anlık bilgi patlamaları yerine, sindirilmiş analizler ve nitelikli hikâyeler sunarak toplumsal hafızayı diri tutmaya çalışır. Dolayısıyla yavaş gazetecilik, medyanın kaybettiği güveni ve derinliği yeniden tesis etme arayışıdır.

Bu parçada yavaş gazetecilik hareketiyle ilgili olarak vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hızlı tüketim odaklı medya anlayışına karşı haberlerin arka planını ve analizini sunarak gazeteciliğe derinliğini yeniden kazandırmayı amaçladığı.

Cevap

Hızlı tüketim odaklı medya anlayışına karşı haberlerin arka planını ve analizini sunarak gazeteciliğe derinliğini yeniden kazandırmayı amaçladığı.
Hızlı tüketim odaklı medya anlayışına karşı haberlerin arka planını ve analizini sunarak gazeteciliğe derinliğini yeniden kazandırmayı amaçladığı yönündeki yargı, paragrafta yavaş gazetecilik hareketinin hıza meydan okuması, olayların nasıl ve neden olduğunu, uzun vadeli etkilerini araştırması ve medyanın kaybettiği güven ile derinliği yeniden kurma çabası olarak özetlenen temel mesajıyla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve yazarın odaklandığı temel kavramı belirleme.
Paragrafın hıza dayalı modern medya ortamındaki eksiklikleri gidermek amacıyla ortaya çıkan 'yavaş gazetecilik' akımını ele aldığı saptanır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle konunun sınırlarını doğru çizmek gerekir.
2
Yazarın bu konuyu ele alırken okuyucuya vermek istediği asıl mesajı (ana düşünceyi) tespit etme.
Yavaş gazeteciliğin haberlerin yalnızca zamanını değil, arka planını, nedenlerini ve uzun vadeli etkilerini inceleyerek medyaya kaybettiği derinliği ve güveni geri kazandırmaya çalıştığı belirlenir.
Ana düşünce, yazarın konuyu işleme amacı ve ulaştığı nihai yargıdır.
3
Seçenekleri analiz ederek bu asıl mesajı tam olarak karşılayan yargıyı bulma.
Yavaş gazeteciliğin haberlerin arka planını ve analizini sunarak gazeteciliğe derinliğini yeniden kazandırmayı amaçladığını belirten seçeneğin doğru olduğu görülür.
Diğer seçenekler ya parçada bulunmayan aşırı yorumlar barındırmakta ya da ana düşünce yerine konunun yardımcı unsurlarını öne çıkarmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1108Soru

(I) Kambur balinaların yüzgeçlerinin ön kenarlarında bulunan küçük yumrular, bu devasa canlıların su altında inanılmaz bir manevra kabiliyeti kazanmasını sağlar.
(II) Klasik kanat tasarımlarında hava akışı dik bir açıyla geldiğinde türbinin verimliliği aniden düşerken, bu yumrulu yapı sayesinde türbinler düşük rüzgâr hızlarında bile çalışmaya devam edebilmektedir.
(III) Akışkanlar mekaniğindeki bu sıra dışı özellik, mühendislerin dikkatini çekmiş ve rüzgâr türbini kanatlarının tasarımında yeni bir dönem başlatmıştır.
(IV) Çünkü yumrular, suyun veya havanın kanat yüzeyi üzerinde düzgün girdaplar oluşturarak tutunmasını sağlar ve erken durmayı (stall) engeller.
(V) Yapılan testler, tırtıklı kenarlara sahip bu yeni nesil kanatların aerodinamik sürüklemeyi \%32 oranında azalttığını ve rüzgâr enerjisi üretimini önemli ölçüde artırdığını ortaya koymuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü cümlelerin yer değiştirmesi gerekir.
İkinci ve üçüncü cümleler yer değiştirdiğinde paragrafın anlam akışı tamamen düzelmektedir. Birinci cümlede kambur balinaların yüzgeç yapısı ve manevra kabiliyeti tanıtıldıktan sonra, üçüncü cümledeki 'bu sıra dışı özellik' ifadesiyle bu konunun rüzgâr türbinlerine nasıl uygulandığı anlatılır. Ardından gelen ikinci cümle bu yeni yapının klasik tasarımlarla kıyaslamasını yapar ve dördüncü cümle de bu durumun nedenini açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş cümlesinin bağımsızlığını ve konusunu kontrol edin.
I numaralı cümle kambur balinaların yüzgeçlerindeki yumruları tanıtan bağımsız bir giriş cümlesidir, yeri doğrudur.
Paragrafın anlam akışını doğru kurmak için giriş cümlesini sabitlemek gerekir.
2
Cümleler arasındaki köprü ifadeleri (işaret sıfatları, zamirler) tespit edin.
III numaralı cümledeki 'Akışkanlar mekaniğindeki bu sıra dışı özellik' ifadesi, doğrudan I numaralı cümledeki su altındaki manevra kabiliyetine atıfta bulunur. Ancak II numaralı cümle bu iki cümle arasında yer alarak bu bağı koparmaktadır.
Gönderme yapan ifadeler, gönderimde bulundukları ögelerden hemen sonra gelmelidir.
3
II ve III numaralı cümleleri yer değiştirerek yeni sırayı okuyun.
I. cümleden sonra rüzgâr türbinlerine geçiş yapan III. cümle (yeni II. cümle) gelir. Ardından yeni tasarımla klasik tasarımı kıyaslayan II. cümle (yeni III. cümle) yer alır.
Anlam akışının düzelip düzelmediğini doğrudan okuma yaparak kontrol etmek gerekir.
4
Sonraki cümlelerin bu değişikliğe uyumunu denetleyin.
IV numaralı cümledeki 'Çünkü yumrular...' gerekçesi, yeni yerindeki III. cümlede geçen verimlilik artışının nedenini açıklar. V numaralı cümle ise test sonuçlarıyla paragrafı mantıklı şekilde bitirir.
Paragrafın geri kalanının yeni sıralamaya uyum sağladığından emin olmak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Cümlelerin Yerini Değiştirme (Anlam Akışı)

İpuçları

1
Paragraftaki işaret sıfatlarına ve referans ifadelerine dikkat edin. Hangi cümledeki 'bu özellik' ifadesi bir önceki cümlenin sonunu işaret ediyor?
2
Birinci cümlede kambur balinaların yüzgeçlerindeki yumrulardan bahsedilmiştir. Üçüncü cümledeki 'Akışkanlar mekaniğindeki bu sıra dışı özellik' ifadesi sizce hangisinden sonra gelmelidir?
3
İkinci cümledeki rüzgâr türbinleri karşılaştırması, türbin tasarımına geçiş yapıldıktan sonra olmalıdır. Bu geçiş ise rüzgâr türbini kanatlarının tasarımında yeni bir dönem başladığını belirten üçüncü cümleyle yapılır. Dolayısıyla bu iki cümlenin sırası düzeltilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer paragraf yapısı sorularında öncelikle referans sözcüklerin (bu, şu, böyle vb.) izini sürmek süreyi kısaltacaktır.

Alternatif Yöntem

Cümlelerin ilk kelimelerine ve bağlaçlarına odaklanarak bağımsız bir paragraf kurmaya çalışın. I. cümlenin giriş cümlesi olduğu kesinleştikten sonra, I. cümleden hemen sonra gelebilecek anlamca en yakın köprü cümleyi arayarak doğru sırayı oluşturun.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1109Soru

Bir şirkette çalışan Arzu, Berk, Ceyda, Derin ve Erkan isimli beş mühendis; X, Y ve Z projelerinde görev almaktadır. Mühendislerin projelerdeki görev dağıl��mlarına ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Her bir projede en az iki, en fazla üç mühendis görev almaktadır.
* Her mühendis en az bir projede görev almaktadır.
* Berk, sadece Y projesinde görev almaktadır.
* Arzu ve Ceyda aynı projelerde görev almaktadır.
* Derin ve Erkan'ın görev aldığı projeler birbirinden tamamen farklıdır (ortak bir projeleri yoktur).
* X projesinde görev alan her mühendis, Z projesinde de görev almaktadır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Z projesinde görev alan mühendis sayısı 3'tür.

Cevap

Z projesinde görev alan mühendis say��sının 3 olması
Z projesinde görev alan mühendis sayısının kesinlikle 3 olduğu yargısı doğrudur. X projesinin en az iki kişi barındırma kuralı gereği Arzu ve Ceyda kesinlikle X projesindedir. X projesindeki herkes Z projesinde de yer alacağından Arzu ve Ceyda Z projesinde de bulunur. Ayrıca Derin ve Erkan'dan biri mutlaka Y projesinde görev yaparken diğeri Z projesinde görev yapmaktadır. Bu durum Z projesinde her koşulda Arzu, Ceyda ve Derin ya da Erkan'dan birinin (toplam 3 kişinin) yer almasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerden yola çıkarak kesin durumları belirleme
Berk sadece Y projesindedir. Arzu ve Ceyda'nın projeleri aynıdır. Derin ve Erkan'ın ortak projesi yoktur.
Mühendislerin proje dağılımları için başlangıç kısıtlarını oluşturmak.
2
X projesinin kontenjanını ve mühendis dağılımını analiz etme
X projesinde en az 2 kişi olmalıdır. Berk sadece Y'de olduğundan X'te olamaz. Derin ve Erkan ortak projede olamayacağından ikisi birden X'te olamaz. Bu durumda X'in en az 2 kişi olması için Arzu ve Ceyda kesinlikle X projesinde olmalıdır.
X projesinde görev alan mühendisleri kesinleştirmek.
3
Z projesinin durumunu inceleme
X projesindeki herkes Z'de de yer alacağından Arzu ve Ceyda kesinlikle Z'dedir. Derin ve Erkan'ın ortak projesi olmadığından ve her biri en az bir projede görev alacağından, biri Y projesindeyken diğeri Z projesinde olmak zorundadır. Dolayısıyla Z projesinde Arzu, Ceyda ve Derin/Erkan ikilisinden biri olmak üzere kesinlikle 3 kişi vardır.
Z projesinde görev alan kesin kişi sayısını bulmak.

Anahtar Kavram

Tablodan Kesin Yargı Çıkarımı

İpuçları

1
X projesinin en az 2 kişi alması kısıtını ve Berk'in durumunu göz önüne alarak tabloya başlayın.
2
Derin ve Erkan'ın hiçbir ortak projesi olamayacağını unutmayın; bu durum birinin Y'de iken diğerinin Z'de olmasını zorunlu kılar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1110Soru

Bir şirkette; Finans, Pazarlama, Yazılım ve İnsan Kaynakları departmanları, yılın 1.1., 2.2., 3.3. ve 4.4. dönemlerinin her birinde P1P_1, P2P_2, P3P_3 ve P4P_4 projelerinden farklı birer tanesini yürütmüştür. Her dönemde her departman tam olarak bir proje yürütmüş ve her proje her dönemde tam olarak bir departman tarafından yürütülmüştür.

Projelerin ve departmanların dönemlere göre dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Finans departmanı P1P_1 projesini 3.3. dönemde yürütm��ştür.
* Yazılım departmanı P3P_3 projesini, İnsan Kaynakları departmanının P4P_4 projesini yürüttüğü dönemden hemen sonraki dönemde yürütmüştür.
* Eğer Yazılım departmanı 4.4. dönemde P1P_1 projesini yürüttüyse, Pazarlama departmanı 3.3. dönemde P2P_2 projesini yürütmüştür.
* Herhangi bir dönemde Pazarlama ve İnsan Kaynakları departmanlarının yürüttüğü projelerin numaraları toplamı 55'tir (Örneğin; bir dönemde biri P1P_1 yürüttüyse diğeri P4P_4 yürütmüştür).

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnsan Kaynakları departmanı 3.3. dönemde P3P_3 projesini yürütmüştür.

Cevap

İnsan Kaynakları departmanının 3. dönemde P3 projesini yürütmüş olması kesinlikle doğrudur.
Tablo kuralları adım adım uygulandığında ve çelişkili durumlar elendiğinde, İnsan Kaynakları departmanının 1. dönemde P4, 2. dönemde P1, 3. dönemde P3 ve 4. dönemde P2 projelerini yürüttüğü kesin olarak bulunur. Dolayısıyla İnsan Kaynakları departmanının 3. dönemde P3 projesini yürütmüş olması ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tablo taslağı oluşturma
Satırları departmanlar (Finans, Pazarlama, Yazılım, İnsan Kaynakları), sütunları dönemler (1, 2, 3, 4) olan bir tablo kurulur.
Değişkenlerin ve dönemlerin ilişkisini Latin karesi kurallarına göre takip edebilmek.
2
Net bilgiyi yerleştirme ve toplam kuralını analiz etme
Finans 3. dönem hücresine P1 yazılır. Pazarlama ve İnsan Kaynakları departmanlarının projeleri toplamı her dönemde 5 olduğundan, her dönem için bu iki departmanın projeleri ya {P1, P4} ya da {P2, P3} kümesidir.
Kesin verileri yerleştirip dönem kısıtlamalarını belirlemek.
3
Ardışıklık öncülünü test etme
Yazılım P3 projesini, İnsan Kaynakları P4 yürüttükten hemen sonra yürütmüştür. Dönemler (1,2), (2,3) veya (3,4) olabilir.
Yazılım P3 ve İK P4 projelerinin olası dönemlerini daraltmak.
4
Olası durumların çelişki analizini yapma
İK P4 projesini 2. veya 3. dönemde yürütemez. 2. dönemde yürüttüğünde Yazılım 3. dönemde P3 yürütmelidir. Ancak 3. dönemde Finans P1 yürüttüğü için Pazarlama ve İK {P2, P3} paylaşmalıdır, bu durumda Yazılım 3. dönemde P3 yürütemez (çelişki). İK P4 projesini 3. dönemde yürütürse, Pazarlama 3. dönemde P1 yürütmelidir (toplam 5). Ancak Finans 3. dönemde zaten P1 yürüttüğü için bu da çelişkidir. O halde tek ihtimal İK 1. dönemde P4, Yazılım 2. dönemde P3 yürütmüştür.
Mantıksal çelişkileri eleyerek tek bir geçerli durum bırakmak.
5
Tablonun bilinen kısımlarını doldurma
İK 1. dönemde P4 yürüttüğüne göre, Pazarlama 1. dönemde P1 yürütür. 3. dönemde Finans P1 yürüttüğü için Pazarlama ve İK {P2, P3} paylaşır, böylece Yazılım 3. dönemde P4 yürütür. Yazılım satırında kalan 1. ve 4. dönemlere P1 ve P2 kalır. Pazarlama 1. dönemde P1 yürüttüğünden Yazılım 1. dönemde P2, 4. dönemde P1 yürütür.
Latin karesi mantığıyla boş hücreleri doldurmak.
6
Koşullu öncülü tetikleme ve tabloyu tamamlama
Yazılım 4. dönemde P1 yürüttüğünden, 'Eğer Yazılım 4. dönemde P1 yürüttüyse, Pazarlama 3. dönemde P2 yürütmüştür' koşulu gereği Pazarlama 3. dönemde P2 yürütür. Toplamları 5 olacağından İK 3. dönemde P3 yürütür. Tablo tamamen ve tek bir şekilde çözülür.
Koşullu durumun doğruluğunu kontrol edip tabloyu tamamen netleştirmek.

Anahtar Kavram

Tablo Yorumlama Mantığı
Soru 1111Soru

aa, bb ve cc asal sayılardır.

ab+bc=17a^b + b^c = 17

olduğuna göre, a+b+ca + b + c toplamının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Farklı değerlerin toplamı 15'tir.
Denklemdeki taban ve üslerin asal sayı olması gerektiği ve sonucun tek sayı (1717) olduğu göz önüne alındığında, terimlerden birinin çift sayı olması gerektiği sonucuna varılır. Çift olan tek asal sayı 22 olduğundan, durumlar analiz edilerek (3,2,3)(3, 2, 3) ve (2,3,2)(2, 3, 2) çözümleri elde edilir. Bu çözümlerden gelen toplam değerleri 88 ve 77 olup bunların toplamı 1515 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Tek-çift analizi yapmak.
İki sayının toplamı 1717 (tek sayı) olduğundan, aba^b ve bcb^c ifadelerinden biri çift, diğeri tek olmalıdır.
İki tek sayının veya iki çift sayının toplamı çift sayı vereceğinden, sonucun tek olması için terimlerden birinin mutlaka çift olması gerekir.
2
Birinci durumu (b=2b=2) analiz etmek.
b=2b = 2 (çift asal sayı) olması durumunda denklem a2+2c=17a^2 + 2^c = 17 haline gelir. Burada a2<17a^2 < 17 olmalıdır. Asal sayı olan aa için denenebilecek tek değer a=3a = 3 olup buradan 32+2c=17    9+2c=17    2c=8    c=33^2 + 2^c = 17 \implies 9 + 2^c = 17 \implies 2^c = 8 \implies c = 3 elde edilir. c=3c=3 asal sayı olduğu için (3,2,3)(3, 2, 3) geçerli bir çözümdür. Bu durumda toplam 3+2+3=83+2+3 = 8 olur.
Çift olan tek asal sayının 2 olmasından yola ��ıkarak birinci olası durumu çözümlemek.
3
İkinci durumu (a=2a=2) analiz etmek.
a=2a = 2 olması durumunda denklem 2b+bc=172^b + b^c = 17 haline gelir. bb bir asal sayı olmalıdır. b=2b=2 için 2c=132^c = 13 olur ve bunu sağlayan asal sayı yoktur. Dolayısıyla bb tek asal sayı olmalıdır. b=3b=3 için 23+3c=17    8+3c=17    3c=9    c=22^3 + 3^c = 17 \implies 8 + 3^c = 17 \implies 3^c = 9 \implies c = 2 elde edilir. c=2c=2 asal sayı olduğu için (2,3,2)(2, 3, 2) geçerli bir çözümdür. Bu durumda toplam 2+3+2=72+3+2 = 7 olur. b5b \geq 5 için 2b32>172^b \geq 32 > 17 olduğundan başka çözüm yoktur.
Çift asal sayı olma durumunu diğer terim için de değerlendirerek tüm çözümleri eksiksiz tespit etmek.
4
Değerleri toplamak.
a+b+ca+b+c toplamının alabileceği farklı değerler 77 ve 88 olup toplamları 7+8=157 + 8 = 15 bulunur.
Elde edilen farklı toplam değerlerinin toplamını bularak soruyu sonuçlandırmak.

Anahtar Kavram

Asal sayıların özellikleri, çift olan tek asal sayının 2 olması ve tek-çift sayı analizi.
Soru 1112Soru
Bir (an)(a_n) sayı dizisinin ilk iki terimi a1=4a_1 = 4 ve a2=5a_2 = 5 olarak verilmiştir. Her n2n \geq 2 pozitif tam sayısı için bu dizinin terimleri arasında
an+1=an+an1na_{n+1} = a_n + a_{n-1} - n
bağıntısı tanımlanmıştır.

Buna göre, bu dizinin sekizinci terimi (a8a_8) kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31

Cevap

Sekizinci terim 31'dir.
Verilen an+1=an+an1na_{n+1} = a_n + a_{n-1} - n bağıntısı n=2n=2'den itibaren sırasıyla uygulandığında, her terim kendinden önceki iki terimin toplamından o adımın nn indisinin çıkarılmasıyla bulunur. Bu adımlar sırasıyla takip edildiğinde a3=7a_3 = 7, a4=9a_4 = 9, a5=12a_5 = 12, a6=16a_6 = 16, a7=22a_7 = 22 ve nihayetinde sekizinci terim olan a8=31a_8 = 31 olarak bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt 31'dir.

Adım Adım Çözüm

1
n=2n = 2 için bağıntıyı uygulayarak üçüncü terimi (a3a_3) hesaplayalım.
a3=a2+a12=5+42=7a_3 = a_2 + a_1 - 2 = 5 + 4 - 2 = 7
Dizinin sonraki terimlerine ulaşabilmek için indirgeme bağıntısını sırasıyla uygulamamız gerekir.
2
n=3n = 3 için bağıntıyı uygulayarak dördüncü terimi (a4a_4) hesaplayalım.
a4=a3+a23=7+53=9a_4 = a_3 + a_2 - 3 = 7 + 5 - 3 = 9
Bir sonraki terimi bulmak için son iki terimi toplarız ve geçerli nn değerini çıkarırız.
3
n=4n = 4 için bağıntıyı uygulayarak beşinci terimi (a5a_5) hesaplayalım.
a5=a4+a34=9+74=12a_5 = a_4 + a_3 - 4 = 9 + 7 - 4 = 12
Aynı kuralı n=4n = 4 için sürdürürüz.
4
n=5n = 5 için bağıntıyı uygulayarak altıncı terimi (a6a_6) hesaplayalım.
a6=a5+a45=12+95=16a_6 = a_5 + a_4 - 5 = 12 + 9 - 5 = 16
Aynı kuralı n=5n = 5 için sürdürürüz.
5
n=6n = 6 için ba��ıntıyı uygulayarak yedinci terimi (a7a_7) hesaplayalım.
a7=a6+a56=16+126=22a_7 = a_6 + a_5 - 6 = 16 + 12 - 6 = 22
Aynı kuralı n=6n = 6 için sürdürürüz.
6
n=7n = 7 için bağıntıyı uygulayarak sekizinci terimi (a8a_8) hesaplayalım.
a8=a7+a67=22+167=31a_8 = a_7 + a_6 - 7 = 22 + 16 - 7 = 31
Sekizinci terime ulaşmak için son adımı uygularız.

Anahtar Kavram

İndirgemeli sayı dizilerinde terimleri bir önceki terimler ve indis ilişkisi yardımıyla adım adım hesaplama.
Soru 1113Soru

Bir üniversitenin araştırma merkezinde çalışan Elif, Fatih, Gizem ve Harun adlı dört doktora öğrencisi; Curie, Mendel, Tesla ve Turing laboratuvarlarından birinde görev yapmakta ve Araştırmacı, Koordinatör, Raporör veya Sunumcu rollerinden birini üstlenmektedir.

Bu öğrencilerin çalıştıkları laboratuvarlar ve üstlendikleri rollere ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:
* Her öğrenci farklı bir laboratuvarda çalışmakta ve farklı bir rol üstlenmektedir.
* Gizem, Tesla Laboratuvarı'nda çalışmaktadır.
* Fatih, Mendel Laboratuvarı'nda çalışmaktadır.
* Turing Laboratuvarı'nda çalışan kişinin rolü Raporör'dür.
* Harun'un rolü Koordinatör'dür.
* Araştırmacı rolünü üstlenen kişi Mendel Laboratuvarı'nda çalışmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif, Turing Laboratuvarı'nda çalışmaktadır ve rolü Raporör'dür.

Cevap

Elif'in Turing Laboratuvarı'nda çalıştığı ve rolünün Raporör olduğu seçenektir.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, Harun'un Koordinatör rolünde olması ve Turing laboratuvarındaki kişinin Raporör olması nedeniyle Harun Turing laboratuvarında çalışamaz. Bu durumda Harun Curie laboratuvarında çalışır, Elif ise Turing laboratuvarında çalışarak Raporör rolünü üstlenir. Bu çıkarım kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgileri eşleştirmek.
Gizem'in Tesla Laboratuvarı'nda çalıştığı, Fatih'in Mendel Laboratuvarı'nda çalıştığı, Harun'un Koordinatör olduğu ve Turing Laboratuvarı'nda çalışan kişinin Raporör olduğu belirlenir.
Çözüm tablosunun temelini oluşturmak için doğrudan verilen öncüller yerleştirilir.
2
Harun ve Elif'in laboratuvarlarını belirlemek.
Harun Koordinatör olduğuna göre Raporör olamaz. Turing Laboratuvarı'nda çalışan kişinin rolü Raporör olduğu için Harun Turing'de çalışamaz. Geriye kalan boş laboratuvarlardan Curie Harun'a, Turing ise Elif'e kalır.
Laboratuvar eşleştirmesini tamamlamak için öğrencilerin üstlendikleri roller arasındaki çelişkileri analiz etmek gerekir.
3
Elif'in rolünü belirlemek.
Elif'in Turing Laboratuvarı'nda çalıştığı tespit edildiğinden ve Turing Laboratuvarı'ndaki kişinin rolü Raporör olduğundan, Elif'in rolü Raporör olur.
Belirlenen laboratuvar-rol eşleşmesini uygulamak.
4
Fatih ve Gizem'in rollerini bulmak.
Mendel Laboratuvarı'nda çalışan Fatih Araştırmacı olamayacağına göre (ilgili öncül gereği), Fatih Sunumcu olur. Geriye kalan Gizem ise Araştırmacı rolünü üstlenir.
Kalan rolleri olumsuz kısıtlamaları kullanarak doğru kişilere dağıtmak.

Anahtar Kavram

Mantıksal çıkarım ve eleme yöntemi ile eşleştirme tablosu oluşturma

İpuçları

1
Öncelikle isimler, laboratuvarlar ve roller için bir tablo oluşturarak verilen kesin bilgileri yerleştirin.
2
Turing laboratuvarında çalışan kişinin Raporör olduğunu ve Harun'un rolünün Koordinatör olduğunu kullanarak Harun'un hangi laboratuvarda çalışamayacağını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantık yürütme süreçlerini pekiştirmek için 3 değişkenli diğer sıralama ve eşleştirme sorularını çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Her öğrenci için seçenekleri eleyerek gitmek yerine, tüm değişkenleri içeren 4x4 boyutunda iki ayrı tablo (Öğrenci-Laboratuvar ve Öğrenci-Rol) hazırlayıp ipuçlarını hücrelere 'X' ve 'O' koyarak işlemek çözümü hızlandırabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1114Soru

Bir kırtasiyeci, elindeki kalemleri ince ve kalın olmak üzere iki farklı türde paketlemektedir. Bu paketleme işlemiyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* İnce paketlerin her birinde 44 kalem, kalın paketlerin her birinde ise 99 kalem bulunmaktadır.
* Kırtasiyeci, elindeki toplam 180180 kalemi bu paketlere yerleştirdiğinde toplam 3030 paket elde etmiştir.

Buna göre, kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı, ince paketlerdeki toplam kalem sayısından kaç fazladır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36

Cevap

Kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı, ince paketlerdeki toplam kalem sayısından 36 fazladır.
Kalın paketlerdeki toplam kalem sayısı ile ince paketlerdeki toplam kalem sayısının farkı doğru şekilde 36 olarak hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması ve birinci denklemin kurulması.
x+y=30x + y = 30
İnce paketlerin sayısına xx, kalın paketlerin sayısına yy dersek, toplam paket sayısı 3030 olduğundan bu denklem elde edilir.
2
Kalem sayısına göre ikinci denklemin kurulması.
4x+9y=1804x + 9y = 180
Her ince pakette 44 kalem ve her kalın pakette 99 kalem olup toplam kalem sayısı 180180 olduğundan bu denklem yazılır.
3
Denklem sisteminin çözülmesi (y değerinin bulunması).
y=12y = 12
Birinci denklem 4-4 ile çarpılıp ikinci denklemle toplandığında 4x4y=120-4x - 4y = -120 ve 4x+9y=1804x + 9y = 180 ifadelerinden 5y=605y = 60 ve buradan y=12y = 12 elde edilir.
4
İnce paket sayısının (x değerinin) bulunması.
x=18x = 18
x+y=30x + y = 30 denkleminde y=12y = 12 yazılarak x=18x = 18 bulunur.
5
Toplam kalem sayılarının hesaplanması ve farkın bulunması.
3636
Kalın paketlerdeki kalem sayısı 12×9=10812 \times 9 = 108, ince paketlerdeki kalem sayısı 18×4=7218 \times 4 = 72 olup, aralarındaki fark 10872=36108 - 72 = 36 olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri (Denklem Kurma ve Çözme)

İpuçları

1
İnce paketlerin sayısına x, kalın paketlerin sayısına y diyerek iki bilinmeyenli bir denklem sistemi kurmayı deneyin.
2
Paket sayısı için x + y = 30 ve kalem sayısı için 4x + 9y = 180 denklemlerini elde ettikten sonra x ve y değerlerini bulun.
3
Kalın paket sayısını 12, ince paket sayısını 18 bulduktan sonra, bu paketlerdeki toplam kalem sayılarını (12 * 9 ve 18 * 4) hesaplayıp farkını alın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, farklı bilet fiyatlarına sahip iki gruba bilet satılan bilet satış problemlerini çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tüm paketlerin ince paket (4 kalemli) olduğunu varsayalım. Bu durumda 30 pakette toplam 30 * 4 = 120 kalem olurdu. Gerçekte 180 kalem olduğuna göre, aradaki 180 - 120 = 60 kalemin nedeni kalın paketlerdir. Her kalın paket, ince paketten 9 - 4 = 5 kalem daha fazla barındırdığına göre, kalın paket sayısı 60 / 5 = 12 olur. Buradan ince paket sayısı 30 - 12 = 18 bulunur. Sonrasında kalem farkları aynı şekilde hesaplanabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1115Soru

Aslı, Berk, Cem ve Derya adlı kişiler Ankara, İstanbul, İzmir ve Bursa şehirlerinde yaşamaktadır. Bu kişilerin meslekleri avukat, doktor, mimar ve mühendistir.

Kişilerin yaşadıkları şehirler ve meslekleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Her bir kişinin mesleği ve yaşadığı şehir birbirinden farklıdır.
* Berk, İzmir'de yaşamaktadır ve mimar değildir.
* Doktor olan kişi Ankara'da yaşamaktadır.
* Cem, avukattır.
* Eğer Derya İstanbul'da yaşıyorsa, Aslı mühendistir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berk mühendistir.

Cevap

Berk'in mühendis olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Tüm olası senaryolarda Berk'in İzmir'de yaşadığı, avukat (Cem avukat olduğu için), doktor (doktor Ankara'da yaşadığı için) ve mimar (öncülde mimar olmadığı belirtildiği için) olamayacağı kesinleşir. Bu durumda Berk için geriye kalan tek meslek mühendisliktir. Bu nedenle Berk'in mühendis olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Koşulları analiz ederek Derya'nın İstanbul'da yaşayıp yaşayamayacağını değerlendirmek.
Derya İstanbul'da yaşarsa, koşullu önerme gereği Aslı mühendis olur. Doktor Ankara'da yaşadığından ve Berk İzmir'de, Cem avukat (dolayısıyla doktor değil), Aslı mühendis olduğundan, geriye sadece Derya kalır. Ancak Derya'nın İstanbul'da yaşadığı varsayıldığından Ankara'daki doktor olamaz. Bu durum çelişki yaratır, yani Derya İstanbul'da yaşayamaz.
Koşullu önermenin doğruluk değerini ve sınırlamalarını belirlemek için.
2
Derya'nın İstanbul'da yaşamadığı bilgisiyle olası durumları gruplandırmak.
İki ana durum ortaya çıkar: Durum 1: Derya Ankara'da yaşar ve doktordur. Durum 2: Derya Bursa'da yaşar ve Aslı Ankara'da yaşar (doktordur).
Kesinleşen ipuçlarını kullanarak alternatif tablolar oluşturmak için.
3
Her iki durum için Berk'in konumunu ve mesleğini analiz etmek.
Her iki durumda da Berk İzmir'de yaşamaktadır. Berk; doktor (Ankara), avukat (Cem) ve mimar (mimar olmadığı belirtilmiştir) olamayacağına göre, her iki senaryoda da kesinlikle mühendis olmak zorundadır.
Seçeneklerdeki kesin yargıyı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Koşullu önermeler içeren çapraz tablolarda çelişkiden yola çıkarak kesin durum tespiti yapma.
Soru 1116Soru

Elif, Kerem, Murat, Nihan ve Selin adlı kişiler; bateri, flüt, gitar, keman ve piyano enstrümanlar��ndan birini çalmaktadır. Bu kişilerin çaldıkları enstrümanlara ilişkin bilinenler şunlardır:

* Selin piyano çalmaktadır.
* Gitar ve flüt çalan kişiler kadındır.
* Kerem bateri çalmamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kerem keman çalmaktadır.

Cevap

Kerem'in keman çalıyor olması kesinlikle doğrudur.
Kerem'in keman çalması kesinlikle doğrudur. Öncüllerden hareketle; gitar ve flüt çalanlar kadın olduğuna göre ve Selin de piyano çaldığına göre, gitar ile flüt çalanlar Elif ve Nihan'dır. Erkekler olan Kerem ve Murat'a ise keman ve bateri kalmaktadır. Kerem bateri çalmadığına göre kesinlikle keman çalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Selin'in çaldığı enstrümanı belirlemek.
Selin piyano çalmaktadır.
Birinci öncülde Selin'in piyano çaldığı doğrudan verilmiştir.
2
Gitar ve flüt çalan kişilerin cinsiyetlerine göre eşleştirme yapmak.
Gitar ve flüt çalanlar Elif ve Nihan'dır.
Gitar ve flüt çalanlar kadındır. Gruptaki kadınlar Elif, Nihan ve Selin'dir. Selin piyano çaldığı için gitar ve flüt Elif ile Nihan'a kalır.
3
Erkeklerin çaldığı enstrümanları belirlemek.
Kerem keman, Murat bateri çalmaktadır.
Geriye kalan enstrümanlar keman ve bateridir. Bunları erkekler (Kerem ve Murat) çalmalıdır. Kerem bateri çalmadığına göre keman çalmaktadır. Bu durumda Murat'a bateri kalır.

Anahtar Kavram

İki Değişkenli Temel Eşleştirme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1117Soru

Aynı noktadan aynı anda zıt yönlere doğru sabit hızlarla hareket eden iki bisikletliden birinin saatteki hızı 18 km18\text{ km}, diğerinin saatteki hızı ise 22 km22\text{ km}'dir. Buna göre, hareketlerinden kaç saat sonra bu iki bisikletli arasındaki mesafe 120 km120\text{ km} olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

İki bisikletli arasındaki mesafenin 120 km olması için geçen süre 3 saattir.
Zıt yönlü hareketlerde araçların birbirine göre uzaklaşma hızları, kendi bireysel hızlarının toplamına eşittir. Bu soruda bisikletlilerin hızları toplamı 18+22=40 km/sa18 + 22 = 40\text{ km/sa} olarak bulunur. Aralarındaki mesafenin 120 km120\text{ km} olması için geçen süre, mesafenin bu toplam hıza bölünmesiyle 120/40=3 saat120 / 40 = 3\text{ saat} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Zıt yönlü hareketlerde saatteki toplam uzaklaşma hızını bulmak için bisikletlilerin hızlarını toplayın.
18+22=40 km/sa18 + 22 = 40\text{ km/sa}
Bisikletliler zıt yönlerde hareket ettikleri için birbirlerinden saatte hızlarının toplamı kadar uzaklaşırlar.
2
İstenen mesafeye ulaşılması için gereken süreyi bulmak amacıyla toplam yolu toplam hıza bölün.
t=12040=3 saatt = \frac{120}{40} = 3\text{ saat}
Zaman, yolun hıza bölünmesiyle (t=xvt = \frac{x}{v}) elde edilir.

Anahtar Kavram

Zıt Yönlü Hareketlerde Bağıl Hız
Soru 1118Soru

Bir bilim şenliğinde sunum yapacak olan Alp, Buse, Ceyhun, Derya, Elif ve Furkan adlı altı araştırmacı, Cumartesi ve Pazar günleri gerçekleştirilecek oturumlarda görev alacaktır. Her iki günde de Sabah, Öğle ve Akşam olmak üzere üçer oturum düzenlenmekte ve her araştırmac�� yalnızca bir oturumda sunum yapmaktadır.

Araştırmacıların sunum yapacakları oturumlara ilişkin bilinenler şunlardır:
* Ceyhun, pazar günü sunum yapmamaktadır.
* Alp, Buse'den hemen sonraki oturumda sunum yapmaktadır.
* Eğer Derya pazar günü sunum yapıyorsa, Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmaktadır.
* Elif, akşam oturumlarından birinde sunum yapmaktadır.
* Cumartesi sabah oturumunda sunum yapan kişi Furkan değildir.

Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Derya cumartesi günü sunum yapmaktad��r.

Cevap

Derya cumartesi günü sunum yapmaktadır.
Derya'nın cumartesi günü sunum yaptığını belirten ifade kesinlikle doğrudur. Çünkü koşullu öncüle göre Derya pazar günü sunum yaparsa Furkan'ın cumartesi öğle oturumunda sunum yapması gerekir. Ancak Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilindiğinden, Furkan cumartesi günü sunum yapamaz. Bu durumda Derya da pazar günü sunum yapamaz ve cumartesi günü sunum yapmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Oturum düzenini kronolojik olarak sıralamak ve değişkenleri belirlemek.
Cumartesi Sabah, Cumartesi ��ğle, Cumartesi Akşam, Pazar Sabah, Pazar Öğle, Pazar Akşam olmak üzere 6 farklı oturum bulunur. Sunum yapacak kişiler: Alp, Buse, Ceyhun, Derya, Elif, Furkan.
Çözümleme için doğru bir şema oluşturmak.
2
Koşullu öncül ve ek bilgiyi birlikte değerlendirmek.
Koşullu öncüle göre Derya pazar günü sunum yaparsa, Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmalıdır. Ancak ek bilgiye göre Furkan'ın pazar günü sunum yaptığı bilinmektedir.
Furkan'ın pazar günü sunum yapması, cumartesi öğle oturumunda sunum yapamayacağı anlamına gelir.
3
Koşullu öncülün karşıt tersini (kontrapozitif) uygulamak.
Furkan cumartesi öğle oturumunda sunum yapmadığına göre, bu durumun koşulu olan 'Derya'nın pazar günü sunum yapması' durumu gerçekleşemez. Dolayısıyla Derya pazar günü sunum yapamaz.
Eğer Derya pazar günü sunum yapsaydı, Furkan'ın cumartesi günü sunum yapması gerekirdi; bu da Furkan'ın pazar günü sunum yapmasıyla çelişirdi.
4
Derya'nın hangi gün sunum yapması gerektiğini belirlemek.
Derya pazar günü sunum yapamayacağına göre, kesinlikle cumartesi günü sunum yapmaktadır.
Araştırmacılar sadece Cumartesi veya Pazar günlerinden birinde sunum yapabilir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemlerinde Koşullu Öncüllerin Çıkarımı
Soru 1119Soru

Bir sporcu, günlük antrenman süresinin 25\frac{2}{5}'sini koşu yaparak geçirmektedir.

Sporcunun koşu yaptığı süre 4040 dakika olduğuna göre, bu sporcunun bir günlük toplam antrenman süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100

Cevap

Sporcunun bir günlük toplam antrenman süresi 100 dakikadır.
Toplam antrenman süresi xx dakika olarak kabul edilirse, koşu yapılan süre bu sürenin 25\frac{2}{5}'sine karşılık gelir. Buradan x25=40x \cdot \frac{2}{5} = 40 denklemi kurulur. Her iki taraf 5 ile çarpılıp 2'ye bölündüğünde x=100x = 100 dakika elde edilir. Bu nedenle 100 dakika cevabı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam antrenman süresine x diyerek problemi matematiksel bir denkleme dönüştürmek.
Toplam antrenman süresi xx dakika olsun. Koşu yapılan süre bu sürenin 25\frac{2}{5}'si olduğuna göre koşu süresi x25x \cdot \frac{2}{5} olur. Bu süre 4040 dakikaya eşitlendiğinde denklemimiz: x25=40x \cdot \frac{2}{5} = 40 olur.
Verilen oran ve parça değerini kullanarak bütünü bulmamızı sağlayacak matematiksel ilişkiyi kurmak.
2
Elde edilen denklemi çözerek x değerini yalnız bırakmak.
Denklemin her iki tarafı 52\frac{5}{2} ile çarpılırsa: x=4052x = 40 \cdot \frac{5}{2} x=205x = 20 \cdot 5 x=100x = 100 dakika olarak bulunur.
Bilinmeyen toplam antrenman süresini hesaplamak.

Anahtar Kavram

Bir bütünün belirli bir kesir kadarı verildiğinde, ters işlem (bölme) yardımıyla bütünün tamamını bulma.
Soru 1120Soru

Bir uzay araştırma merkezinde çalışan Ayşe, Bora, Can ve Derin adlı dört uzay mühendisi; Mars, Venüs, Jüpiter ve Ay görevlerinde çalışmaktadır. Bu mühendisler; Yörünge Kontrol, İletişim, Güç Kaynağı ve Isı Kontrol alt sistemlerinden sorumludur.

Bu mühendislerin çalıştığı görevler ve sorumlu oldukları alt sistemlerle ilgili bilinenler şunlardır:
* Her mühendis farklı bir görevde çalışmakta ve farklı bir alt sistemden sorumludur.
* İletişim alt sistemi üzerinde çalışan mühendis Mars görevinde değildir.
* Bora, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumlu değildir ve Ay görevinde çalışmamaktadır.
* Can, Venüs görevinde çalışmaktadır fakat Isı Kontrol alt sisteminden sorumlu değildir.
* Yörünge Kontrol alt sisteminden sorumlu olan mühendis, Jüpiter görevinde çalışmaktadır.
* Ayşe, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumludur.

Buna göre, bu mühendislerin görev ve alt sistem eşleştirmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Can, İletişim alt sisteminden sorumludur.

Cevap

Can, İletişim alt sisteminden sorumludur.
Can'ın çalıştığı Venüs görevi, verilen kısıtlamalar uygulandığında yalnızca İletişim alt sistemiyle eşleşebilmektedir. Ayşe Güç Kaynağı'ndan sorumlu olduğu için Can Güç Kaynağı olamaz. Can'ın Isı Kontrol'den sorumlu olmadığı zaten verilmiştir. Yörünge Kontrol ise Jüpiter göreviyle eşleştiği için Venüs görevindeki Can bu sistemden de sorumlu olamaz. Geriye kalan tek seçenek olan İletişim alt sistemi Can ile eşleşir. Bu durum tüm olası senaryolarda değişmez ve kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Ayşe'nin sorumlu olduğu alt sistemi belirleme.
Ayşe, Güç Kaynağı alt sisteminden sorumludur.
Öncüllerde doğrudan bu bilgi verilmiştir.
2
Can'ın olası alt sistemlerini eleme yöntemiyle analiz etme.
Can Venüs görevindedir. Güç Kaynağı alt sisteminden Ayşe sorumlu olduğu için Can bu sistemden sorumlu olamaz. Öncüle göre Can, Isı Kontrol sisteminden de sorumlu değildir. Yörünge Kontrol sistemi Jüpiter göreviyle eşleştiği için, Venüs görevinde çalışan Can Yörünge Kontrol sisteminden de sorumlu olamaz.
Can'ın üstlenemeyeceği alt sistemleri belirleyerek olasılıkları daraltmak gerekir.
3
Can'ın alt sistemini kesinleştirme.
Can için geriye kalan tek alt sistem seçeneği İletişim'dir. Dolayısıyla Can, İletişim alt sisteminden sorumludur ve İletişim alt sistemi Venüs göreviyle eşleşmiştir.
Dört alt sistemden üçü elendiğinde geriye yalnızca İletişim kalır.
4
Kalan değişkenler üzerinden olası senaryoları kurma.
Geriye kalan görevler Mars, Jüpiter ve Ay; alt sistemler ise Yörünge Kontrol ve Isı Kontrol'dür. Bora Ay görevinde olmadığı ve Venüs'te Can çalıştığı için Bora ya Mars ya da Jüpiter görevindedir. Bu durum iki geçerli senaryo üretir: Senaryo 1: Bora Jüpiter görevinde (Yörünge Kontrol) ise, Derin Isı Kontrol olur; Ayşe ve Derin sırasıyla Mars ve Ay görevlerini paylaşır. Senaryo 2: Bora Mars görevinde (Isı Kontrol) ise, Derin Jüpiter görevinde (Yörünge Kontrol) olur; Ayşe ise Ay görevinde çalışır.
Kesin olan ve olmayan durumları ayırmak için alternatif senaryoların analiz edilmesi gerekir.
5
Kesin doğruluğu olan seçeneği bulma.
Her iki senaryoda da değişmeyen tek kesin durum Can'ın İletişim alt sisteminden sorumlu olmasıdır.
Soruda kesinlikle doğru olan ifade sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlamalar (öncüller) doğrultusunda olasılık tabloları ve senaryolar oluşturarak kesin çıkarımlar yapma.
ÖncekiSayfa 56 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin