Examkin

Ses Bilgisi

126 soru

Soru 41Soru →

"Gittikçe zorlaşan bu yolda, azmi sayesinde engelleri birer birer aşıyor; gönlündeki umudun yeşerdiğini ve bu huzuru hiç kaybetmeyeceğini hissediyordu." Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Cümlede ünlü daralması ses olayı bulunmamaktadır.
Ünlü daralması ses olayının gerçekleşebilmesi için fiil kök veya gövdesinin 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmesi ve üzerine '-yor' ekinin gelmesi gerekir. Metindeki 'aşıyor' kelimesinin kökü 'aş-', 'hissediyordu' kelimesinin gövdesi ise 'hisset-' şeklindedir. Her iki durumda da kelimeler ünsüzle bittiği için araya giren 'ı' ve 'i' sesleri daralma değil, yardımcı ünlüdür. Bu nedenle metinde ünlü daralması örneği yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünsüz benzeşmesini tespit etmek
'Gittikçe' kelimesinde 'git-dik-ce' yapısı 'git-tik-çe'ye dönüşerek iki kez benzeşme oluşturmuştur.
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.
2
Ünlü düşmesini tespit etmek
'Azmi' (azim), 'Gönlündeki' (gönül), 'Kaybet' (kayıp) ve 'Yeşer' (yeşil-er) kelimelerinde ünlü düşmesi saptanmıştır.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya birleştiğinde dar ünlü düşer.
3
Ünsüz yumuşamasını tespit etmek
'Umudun' (t-d), 'Kaybet' (p-b), 'Yeşerdiğini' (k-ğ) ve 'Hissediyordu' (t-d) kelimelerinde yumuşama görülür.
'p, ç, t, k' ile biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünsüzler yumuşar.
4
Ünsüz türemesini tespit etmek
'His + etmek' birleşimi sırasında 'hissediyordu' şeklinde 's' sesi türemiştir.
Yardımcı eylemle birleşen bazı tek heceli kelimelerde ünsüz ikizleşmesi (türemesi) meydana gelir.
5
Ünlü daralmasını kontrol etmek
'Aşıyor' ve 'hissediyordu' kelimelerinde daralma yoktur; bu kelimelerin kökü (aş- ve et-) daralmaya uygun ünlüyle bitmez.
Ünlü daralması için fiil kök veya gövdesinin 'a' veya 'e' sesleriyle bitmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Türkçede Ses Olayları ve Karma Analiz

Daha Fazla Pratik

İçinde hem ünlü düşmesi hem de ünsüz yumuşaması barındıran 'kaybet-' ve 'yeşer-' gibi karma yapılı kelimeler üzerinde pratik yapmak sınavda hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru →

"Şehrin gürültüsünden uzaklaşıp ufkunu genişletmek için çıktığı bu yolculukta, doğanın sessizliğini dinlerken huzuru iliklerinde hissetti." Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Cümlede ünlü daralması ses olayına yer verilmemiştir.
Verilen cümlede ünlü düşmesi (şehir, ufuk), ünsüz benzeşmesi (yolculukta, hissetti), ünsüz yumuşaması (çıktığı, sessizliğini) ve ünsüz türemesi (hissetti) ses olayları örneklenmiştir. Ancak cümlede herhangi bir sözcükte ünlü daralması (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü ünlülerine dönüşmesi) gerçekleşmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol etme
"Şehrin" (şehir-in) ve "ufkunu" (ufuk-u) kelimelerinde ikinci hecedeki dar ünlülerin düştüğü saptanmıştır.
Ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bazı iki heceli kelimelerin son hecesindeki dar ünlü düşer.
2
Ünsüz benzeşmesini kontrol etme
"Yolculukta" (yolculuk-da -> yolculukta) ve "hissetti" (hisset-di -> hissetti) kelimelerinde sertleşme olduğu saptanmıştır.
Sert ünsüzle biten kelimelerden sonra yumuşak ünsüzle başlayan ekler geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.
3
Ünsüz yumuşamasını kontrol etme
"Çıktığı" (çıktık-ı -> çıktığı) ve "sessizliğini" (sessizlik-i -> sessizliği) kelimelerinde k sesinin ğ sesine dönüştüğü görülmüştür.
Sert ünsüzle biten bir kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki sert ünsüz yumuşar.
4
Ünsüz türemesini kontrol etme
"Hissetti" (his + et-mek) kelimesinde yardımcı fiille birleşme sırasında 's' sesinin türediği görülmüştür.
Bazı tek heceli kelimeler yardımcı fiille birleşirken aradaki ünsüz ikizleşir.
5
Ünlü daralmasını kontrol etme
Cümlede '-yor' eki almış bir fiil veya daralmaya uğrayan 'de-', 'ye-', 'niye' gibi bir sözcük bulunmamaktadır.
Ünlü daralması genellikle 'a' veya 'e' ile biten fiillere '-yor' eki getirildiğinde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının tespiti ve ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 43Soru →

Gecenin ilerleyen saatlerinde nihayet uykusu gelmişti. Masanın üzerindeki kitapları toplayıp ışığı kapattı. Bu kararın, hayatının en doğru şıkkı olduğunu hissediyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Ünlü daralması, verilen metinde örneği bulunmayan ses olayıdır.
Metin incelendiğinde; 'uykusu' kelimesinde 'uyu-' kökündeki ünlünün düşmesi (ünlü düşmesi), 'gecenin' (geç-e), 'ışığı' (ışık-ı) ve 'hissediyordu' (et-i-yor) kelimelerinde p, ç, t, k seslerinin yumuşaması (ünsüz yumuşaması), 'kapattı' (kapat-dı) kelimesinde sertleşme (ünsüz benzeşmesi) ve 'şıkkı' ile 'hissediyordu' kelimelerinde ünsüz ikizleşmesi (ünsüz türemesi) görülmektedir. Ancak metinde herhangi bir ünlü daralması örneği yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini analiz etmek
'Gece' (geç-e), 'uyku' (uyu-ku), 'ışığı' (ışık-ı), 'kapattı' (kapat-tı), 'şıkkı' (şık-ı), 'hissediyordu' (his-et-i-yor) kelimeleri tespit edildi.
Ses olaylarını bulmak için kelimelerin orijinal halleriyle ek almış hallerini karşılaştırmak gerekir.
2
Tespit edilen kelimelerdeki ses değişimlerini sınıflandırmak
Ünlü düşmesi (uykusu), Ünsüz yumuşaması (gecenin, ışığı, hissediyordu), Ünsüz benzeşmesi (kapattı), Ünsüz türemesi (şıkkı, hissediyordu) belirlendi.
Her kelimedeki değişimin hangi gramer kuralına girdiğini belirlemek şıkları elememizi sağlar.
3
Ünlü daralması kontrolü yapmak
'Hissediyordu' kelimesindeki '-yor' eki daralma yapmamıştır çünkü fiil kökü 'et-' ünsüzle bitmektedir.
Öğrencilerin en çok yanıldığı nokta olan 'yardımcı ünlü' ile 'daralma' farkını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Ses olaylarının metin üzerinde tespiti ve ayırt edilmesi

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi ile kelime kökündeki çift ünsüzleri (hükümet, hürriyet vb.) birbirine karıştırmamak için kelime köklerini iyi analiz edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru →

Yeni hizmet binasının çevre düzenlemesi bittiğinde, personelin sabrı ve azmi takdir edildi. Kurumun yetkili birimleri, eksikliklerin bir an önce giderilmesini istiyor ancak bütçe kısıtları nedeniyle süreç planlanandan biraz daha uzun sürüyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesi ses olayına örnek teşkil edecek bir kelime bulunmamaktadır.
Verilen metinde ünsüz türemesi (affetmek, reddetmek, sırrı gibi) ses olayına dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki ses olayları metin içerisinde açıkça görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini analiz ederek ünlü düşmesini kontrol et.
sabır + ı -> sabrı, azim + i -> azmi (Ünlü düşmesi mevcut).
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması (değişimi) örneklerini tespit et.
bittik + inde -> bittiğinde (k/ğ), et- + ildi -> edildi (t/d), git- + eril -> gideril (t/d) (Ünsüz yumuşaması mevcut).
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşür.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) örneğini bul.
bit- + dik -> bitti (t/d sertleşmesi) (Ünsüz benzeşmesi mevcut).
Sert ünsüzle biten bir kelime, yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek aldığında ekin başındaki ünsüz sertleşir.
4
Ünlü daralması örneğini incele.
iste- + yor -> istiyor (e/i daralması) (Ünlü daralması mevcut).
Sonu 'a, e' geniş ünlüleri ile biten fiillere '-yor' eki getirildiğinde bu ünlüler daralarak 'ı, i, u, ü' olur.
5
Ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek (hissini, zannetmek vb.) bir kelime saptanmadı.
Sonuç olarak doğru cevap ünsüz türemesidir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi ve kaynaştırma ünsüzleri arasındaki farkı pekiştirmek için ek çalışmalar yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 45Soru →

Gecenin karanlığı ufku kaplarken şehre garip bir sessizlik çöktü. Yağmurun toprağa değen her damlası, bizi sessizce bekliyor gibiydi. Gönlümüzdeki hüznü bir kenara bırakıp umuda sarılmak istedik.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesi dışındaki tüm ses olayları (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü daralması) mevcuttur.
Verilen metinde ünsüz türemesi olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki ses olayları metin içinde çeşitli sözcüklerde (ufku, karanlığı, çöktü, bekliyor vb.) açıkça görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi tespiti
ufuk-u > ufku, şehir-e > şehre, gönül-ümüz > gönlümüz, hüzün-ü > hüznü
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında orta hece ünlüsü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması tespiti
karanlık-ı > karanlığı, toprak-a > toprağa
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında ünsüzler yumuşar (b, c, d, g/ğ).
3
Ünsüz benzeşmesi tespiti
çök-dü > çöktü
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.
4
Ünlü daralması tespiti
bekle-yor > bekliyor
Son sesi 'a' veya 'e' olan fiillere şimdiki zaman eki (-yor) getirildiğinde bu ünlüler daralarak 'ı, i, u, ü' olur.
5
Ünsüz türemesi kontrolü
Örnek bulunamadı
Metinde 'hissetmek', 'reddetmek', 'hakkı' gibi ünsüz ikizleşmesi/türemesi içeren bir sözcük yoktur.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti ve ayırt edilmesi.
Soru 46Soru →

"Ömrün baharında attığı her adımın hakkını vermek için gece gündüz çalışıyordu. Bu azmi, sonunda onu hedeflediği o güzel noktaya ulaştırmıştı."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken, ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Parçada yer alan 'çalışıyordu' kelimesi 'çalış-' fiiline şimdiki zaman eki getirilmesiyle oluşmuştur; fiil kökü ünsüzle bittiği için 'a/e' sesinin daralması gibi bir durum söz konusu değildir. Metnin diğer kısımlarında da herhangi bir daralma örneğine rastlanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi kontrolü
Ömür > Ömrün, Azim > Azmi
Kelime köklerindeki dar ünlülerin düşmesi tespit edilmiştir.
2
Ünsüz yumuşaması kontrolü
Attığı (k>ğ), Hedeflediği (k>ğ)
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlü ek alarak yumuşaması tespit edilmiştir.
3
Ünsüz benzeşmesi kontrolü
Attığı (at-t), Ulaştırmıştı (ş-t)
Sert ünsüzlerin yan yana gelerek birbirine benzeşmesi tespit edilmiştir.
4
Ünsüz türemesi kontrolü
Hakkını (hak-k)
Tek heceli kelimenin ek alırken ünsüz ikizleşmesi tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Metin üzerinden karma ses olaylarının tespiti ve ayırt edilmesi.
Soru 47Soru →

Geceleyin ufku kaplayan bulutların arasından süzülen ay ışığı, yüreğimizi serinletiyor. Sessizce ilerlerken hissettiğimiz bu huzur, hayatın tüm keşmekeşini bir anlığına unutturuyor.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Parçadaki hiçbir sözcükte ünlü daralması ses olayı gerçekleşmemiştir.
Ünlü daralması, fiilin sonundaki 'a, e' geniş ünlülerinin '-yor' eki etkisiyle 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Parçada geçen 'serinletiyor' (serinlet-mek) ve 'unutturuyor' (unuttur-mak) fiillerinin gövdeleri sert ünsüzlerle bitmektedir ve aradaki ünlüler sadece yardımcı ünlüdür. Bu nedenle parçada ünlü daralması yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol et.
Bulundu: 'ufuk-u > ufku' ve 'ileri-ler > ilerlerken'.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken vurgusuz orta hece ünlüsü düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşamasını kontrol et.
Bulundu: 'yürek-imiz > yüreğimizi', 'hissetti-dik-imiz > hissettiğimiz', 'anlık-ı > anlığına'.
Sert ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmüştür.
3
Ünsüz benzeşmesini kontrol et.
Bulundu: 'hisset-dik > hissettik' ve 'unut-dur > unuttur'.
Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşmiştir.
4
Ünsüz türemesini kontrol et.
Bulundu: 'his + etmek > hissetmek'.
Arapça kökenli bazı kelimeler yardımcı fiille birleşirken sondaki ünsüz ikizleşmiştir.
5
Ünlü daralmasını kontrol et.
Bulunamadı.
'serinletiyor' ve 'unutturuyor' fiillerinde '-yor' ekinden önce gelen 'i' ve 'u' sesleri yardımcı ünlüdür; kelime kök/gövdesinde 'a/e' bulunmadığı için daralma söz konusu değildir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının (düşme, türeme, benzeşme, yumuşama, daralma) metin üzerinde analizi.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 48Soru →

Zihnini bulandıran kuşkular dağılırken vaktin nasıl geçtiğini anlamamıştı. Gönlündeki bu ani ferahlık, ona yaşama sevincini yeniden hissettiriyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Metinde ünlü daralması dışında belirtilen tüm ses olayları bulunmaktadır.
Metinde ünlü daralması (a/e seslerinin ı/i/u/ü seslerine dönüşmesi) örneği bulunmamaktadır. Diğer tüm ses olayları metnin çeşitli yerlerinde mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin kök ve ek analizini yapın.
Sözcüklerin orijinal halleri ile ek almış halleri arasındaki farklar ortaya çıkar.
Ses olaylarını tespit etmek için kelimenin yalın halini bilmek gerekir.
2
Ünlü düşmesi olan sözcükleri belirleyin.
Zihin -> Zihnini, Vakit -> Vaktin, Gönül -> Gönlündeki örnekleri bulunur.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ses düşer.
3
Ünsüz yumuşaması ve benzeşmesini kontrol edin.
Geç-tik-ini -> Geçtiğini (ç-t benzeşme, k-ğ yumuşama); Sevinç-i -> Sevincini (ç-c yumuşama).
Sert ünsüzlerin yan yana gelmesi benzeşme, sert ünsüzün ünlüyle yumuşaması ise yumuşamadır.
4
Ünsüz türemesini arayın.
His + Etmek -> Hissetmek sözcüğünde 's' türemesi tespit edilir.
Bazı birleşik fiillerde yardımcı eylemle birleşme sırasında ünsüz türemesi oluşur.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Düşme, Türeme, Benzeşme, Yumuşama, Daralma)
Soru 49Soru →

Şehre çöken sessizlik, aklındaki karmaşayı dindirmişti. Zannettiği o belirsiz korku, sabrının sonunda yerini huzura bıraktı; attığı her adımda geleceğe daha güvenle bakıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralması bulunmamaktadır.
Metinde yer alan 'bakıyordu' kelimesinde ünlü daralması yoktur. Daralma olabilmesi için 'bekliyor' (bekle-yor) örneğindeki gibi fiil kök veya gövdesinin 'a/e' geniş ünlüleriyle bitmesi gerekir. 'Bak-' fiili ünsüzle bittiği için araya giren 'ı' sesi sadece bir yardımcı sestir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki sözcüklerin köklerini ve eklerini ses olayları açısından analiz etme.
Şehir-e -> Şehre (Düşme), Akıl-ındaki -> Aklındaki (Düşme), Dindirmiş-di -> Dindirmişti (Benzeşme), Zan-ettiği -> Zannettiği (Türeme-Benzeşme-Yumuşama), Sabır-ının -> Sabrının (Düşme), At-dığı -> Attığı (Benzeşme-Yumuşama), Gelecek-e -> Geleceğe (Yumuşama).
Her bir kelimenin orijinal halini bilmek, uğradığı değişimi tespit etmeyi sağlar.
2
Fiil çekimlerindeki daralma ihtimallerini kontrol etme.
Bak-ı-yor-du kelimesindeki 'ı' sesi, ünsüzle biten kök ile -yor eki arasındaki yardımcı sestir.
Öğrenciler genellikle yardımcı ünlüleri ünlü daralması ile karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Türkçede Ses Olayları ve Ünlü Daralması İstisnaları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 50Soru →

Kıvrılan yolların sonunda, ufukta kaybolan şehre dalarak geçmişin izlerini arıyordu. Göğsündeki o eski sızının dindiğini anlıyor ancak kimseye bunu söyleyemiyordu. Gittikçe kararan hava, içindeki umudu da beraberinde götürüyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesi olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Metindeki tüm kelimeler incelendiğinde; 'kıvrılan' ve 'şehre'de ünlü düşmesi, 'dindiğini' ve 'umudu'da ünsüz yumuşaması, 'ufukta' ve 'gittikçe'de ünsüz benzeşmesi, 'arıyordu' ve 'anlıyor'da ünlü daralması örnekleri açıkça görülmektedir. Ancak metinde herhangi bir sözcükte ünsüz türemesi (örneğin: hissetmek, sırrı, reddetmek) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi örneklerini belirle.
kıvır-ılan > kıvrılan, şehir-e > şehre, göğüs-ündeki > göğsündeki, kara-ar-an > kararan kelimelerinde düşme mevcuttur.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken orta hecedeki dar ünlünün düşmesi ses olayıdır.
2
Ünsüz yumuşaması örneklerini tespit et.
din-dik-ini > dindiğini (k > ğ), umut-u > umudu (t > d) kelimelerinde yumuşama vardır.
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmesidir.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) örneklerini bul.
ufuk-da > ufukta, git-dik-ce > gittikçe kelimelerinde benzeşme gerçekleşmiştir.
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki sesin sertleşmesidir.
4
Ünlü daralması örneklerini incele.
ara-yor > arıyor, anla-yor > anlıyor, söyle-me-yor > söyleyemiyor kelimelerinde daralma vardır.
A veya e geniş ünlüleri ile biten fiillere -yor eki geldiğinde bu ünlülerin ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşmesidir.
5
Ünsüz türemesi varlığını kontrol et.
Metnin tamamı tarandığında ikizleşme (türeme) yoluyla oluşmuş bir kelime görülmemiştir.
Metinde bu ses olayının örneği bulunmadığı için doğru cevap budur.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ses Olayları)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru →

"Alnındaki terleri silip önündeki ekmeği yemişti; kendisine yapılan haksızlıkları sonunda affetti."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Cümlede herhangi bir ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Metin incelendiğinde; "alnındaki" kelimesinde ünlü düşmesi (alın-ı), "ekmeği" kelimesinde ünsüz yumuşaması (ekmek-i), "yemişti" ve "affetti" kelimelerinde ünsüz benzeşmesi (sertleşme), "affetti" kelimesinde ise ayrıca ünsüz türemesi görülmektedir. Ancak metinde geniş ünlülerin (a, e) daralarak ı, i, u, ü seslerine dönüştüğü bir ünlü daralması örneği yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri tek tek inceleyerek ses olaylarını tespit edin.
"Alnındaki" sözcüğünde "alın" kökündeki ünlünün düştüğü görülür.
Ünlü düşmesini belirlemek için kelimenin köküne bakılmalıdır.
2
Yumuşama ve benzeşme örneklerini kontrol edin.
"Ekmeği" (ekmek-i) yumuşama, "yemişti" (yemiş-ti) ise benzeşme örneğidir.
Eklerin köklerle birleşirken uğradığı değişimleri analiz etmek gerekir.
3
Ünsüz türemesi olup olmadığını inceleyin.
"Affetti" (af+etmek) kelimesinde bir ünsüzün türediği tespit edilir.
Bazı birleşik fiillerde ses türemesi meydana gelir.
4
Ünlü daralması (a/e seslerinin daralması) olup olmadığını kontrol edin.
Cümlede "-yor" eki veya daralmaya uğramış bir kök (de-, ye- gibi) bulunmamaktadır.
Metinde daralma kuralına uyan bir sözcük yoktur.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ünlü ve Ünsüz Olayları)

Alternatif Yöntem

Kelime köklerini eklerinden ayırarak (alın-ı, ekmek-i, af-et-, ye-miş-di) aradaki ses farklarını hızlıca görebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru →

Ayrılık vaktidir şimdi bu sessiz limanda,
Ruhum hüzünlü bir şarkıyı söylüyor.
Yüreğin sızısı her an derinleştiğinde,
Gönül kadere boyun eğip bekliyor.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Dizelerde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesi örneği yer almamaktadır.
Dizeler dikkatle incelendiğinde; 'ayrılık' ve 'vaktidir' kelimelerinde ünlü düşmesi, 'yüreğin' ve 'derinleştiğinde' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'derinleştiğinde' kelimesinin ekinde ünsüz benzeşmesi, 'söylüyor' ve 'bekliyor' kelimelerinde ise ünlü daralması tespit edilmektedir. Ancak metnin hiçbir yerinde ünsüz türemesi (örneğin: hissetmek, sırrı, hakkı) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini tespit etme
Ayrılık (ayır-ıl-ık) ve vaktidir (vakit-i) kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.
Kelime türetilirken veya ek alırken gerçekleşen ses olaylarını bulmak için kelime köklerine inilmelidir.
2
Ünsüz yumuşamasını tespit etme
Yüreğin (yürek-in) ve derinleştiğinde (-dik-i) sözcüklerinde sert ünsüzler (k) yumuşamıştır.
Ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüşüp dönüşmediği kontrol edilmelidir.
3
Ünsüz benzeşmesini tespit etme
Derinleştiğinde (derinleş-dik -> derinleş-tik) kelimesinde ek başındaki yumuşak ünsüz sertleşmiştir.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde benzeşme oluşur.
4
Ünlü daralmasını tespit etme
Söylüyor (söyle-yor) ve bekliyor (bekle-yor) kelimelerindeki 'e' sesleri 'ü' ve 'i'ye dönüşmüştür.
-yor eki kendinden önceki geniş ünlüleri (a, e) daraltır.
5
Ünsüz türemesini kontrol etme
Dizelerde ünsüz türemesi (gemination) yoktur.
'Sessiz' kelimesi kök ve ekten (ses-siz) ibarettir; burada bir türeme değil, ekin kendi ünsüzü mevcuttur.

Anahtar Kavram

Karma Ses Olayları Analizi

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi ile ekin kendi ünsüzünün yan yana gelmesi (sessiz, bencil, hissiz gibi) arasındaki farkı pekiştirmek için ek-kök ayrımı soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru →

Günün ağarmasıyla sokağın sessizliğini bozan tek ses, belediye ekiplerinin yürüttüğü hummalı çalışmaydı. Görevlilerin birbirine seslenişi rüzgârla birleşirken mahalleli bu hareketliliğin nedenini merakla bekliyordu.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilecek bir ses olayı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Metinde yer alan ses olayları incelendiğinde; 'birbirine' sözcüğünde ünlü düşmesi, 'bekliyordu' sözcüğünde ünlü daralması, 'ağarmasıyla', 'sokağın' ve 'hareketliliğin' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması, 'yürüttüğü' sözcüğünde ise hem ünsüz benzeşmesi hem de yumuşama olduğu görülür. Ancak metinde ünsüz türemesine (örneğin: şıkkı, reddetmek, hissetmek gibi) örnek oluşturabilecek bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünsüz yumuşamasını tespit etme
ağarmasıyla (ak-ar), sokağın (sokak-ın), sessizliğini (sessizlik-ini), yürüttüğü (yürüt-dük-ü), hareketliliğin (hareketlilik-in) kelimeleri belirlendi.
Kelime sonundaki sert ünsüzlerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşaması kuralıdır.
2
Ünsüz benzeşmesini tespit etme
yürüttüğü (yürüt-dük -> yürüttük) kelimesi belirlendi.
Sert ünsüzle biten kelimenin yanına gelen yumuşak ünsüzün sertleşmesi kuralıdır.
3
Ünlü düşmesini tespit etme
birbirine (biri + biri -> birbiri) kelimesi belirlendi.
İki kelime birleşirken veya ek alırken gerçekleşen ses kaybıdır.
4
Ünlü daralmasını tespit etme
bekliyordu (bekle-yor -> bekliyor) kelimesi belirlendi.
-a/-e ile biten fiilin yanına -yor eki geldiğinde geniş ünlünün daralması kuralıdır.
5
Ünsüz türemesini kontrol etme
Örnek bulunamadı.
Metinde 'af, zan, ret, hak' gibi köklerde veya yardımcı fiille birleşen kelimelerde türeme yoktur.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Karma Ses Olayları)

Daha Fazla Pratik

Bir sözcükte birden fazla ses olayı olabileceğini (örneğin 'yürüttüğü' kelimesindeki benzeşme ve yumuşama gibi) unutmamak için karma ses bilgisi soruları çözmeye devam edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 54Soru →

"Uykusuz geçen gecelerin ardından zihnindeki karmaşa nihayet azaldı. Sabrettiği bu bekleyişin sonunda hissettiği huzur, her şeyin üzerindeydi."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralmasına dair bir kullanım yoktur.
Parçadaki kelimelerin hiçbiri ünlü daralması kuralına (fiilin sonundaki a, e ünlüsünün -yor eki veya bazı istisnai durumlarda daralması) uygun bir yapı içermemektedir. Örneğin 'bekleyiş' kelimesinde bekle- köküne -iş eki gelmiştir ancak kaynaştırma harfi (y) kullanılmış, daralma olmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimeleri kök ve eklerine ayırarak ses olaylarını incelemek.
"Uykusuz" (uyu-ku > ünlü düşmesi), "Gecelerin" (geç-e > yumuşama), "Ardından" (art-ı > yumuşama), "Zihnindeki" (zihin-i > ünlü düşmesi) tespit edildi.
Metindeki temel ses olaylarını belirlemek için sözcük yapısına bakmak gerekir.
2
Birleşik eylemlerdeki ve eklerdeki değişimleri kontrol etmek.
"Sabrettiği" (sabır-et-dik-i > ünlü düşmesi, benzeşme, yumuşama) ve "Hissettiği" (his-s-et-dik-i > ünsüz türemesi, benzeşme, yumuşama) tespit edildi.
Zengin ses olayları barındıran bu tür kelimeler, birden fazla kategoriyi doğrulamamızı sağlar.
3
Bulunan ses olaylarını seçeneklerle karşılaştırmak.
B, C, D ve E seçeneklerindeki olaylar metinde mevcuttur; ancak ünlü daralması (a/e > ı/i/u/ü) örneği yoktur.
Hangi ses olayının eksik olduğunu bulmak için eleme yöntemi kullanılır.

Anahtar Kavram

Karmaşık yapılı kelimelerde (bileşik fiiller, türemiş sözcükler) birden fazla ses olayının aynı anda görülebilmesi ve bunların ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 55Soru →

Sabahtan beri dışarıda bekleyen yolcu, nihayet trenin geldiğini gördü. Gönlündeki huzursuzluk yerini sevince bıraktı; çünkü o, günlerdir bu anı özlemle bekliyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen parçada 'sabahtan' ve 'bıraktı' kelimelerinde ünsüz benzeşmesi, 'geldiğini' ve 'sevince' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'gönlündeki' kelimesinde ünlü düşmesi, 'bekliyordu' kelimesinde ise ünlü daralması (bekle-yor) bulunmaktadır. Parçanın bütününde ünsüz türemesi (hissini, zannınca vb.) olayına dair bir örnek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri tek tek inceleyerek ses olaylarını tespit etmek.
Dört farklı ses olayının örneği bulunur.
Soruda metinde bulunmayan ses olayını saptamak için mevcut olanları elemek gerekir.
2
'Sabahtan' (sabah-dan) ve 'bıraktı' (bırak-dı) kelimelerindeki sertleşmeleri bulmak.
Ünsüz benzeşmesi örneği tespit edildi.
Sert sessizle biten bir kelimeye yumuşak sessizle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki sesin sertleşmesi kuralıdır.
3
'Geldiğini' (dik-i) ve 'sevince' (sevinç-e) kelimelerindeki değişimleri incelemek.
Ünsüz yumuşaması örneği tespit edildi.
'p, ç, t, k' seslerinin ünlüyle başlayan ek aldığında 'b, c, d, g/ğ' seslerine dönüşmesi olayıdır.
4
'Gönlündeki' (gönül-ü) kelimesindeki ses kaybını belirlemek.
Ünlü düşmesi örneği tespit edildi.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelime ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlünün düşmesi olayıdır.
5
'Bekliyordu' (bekle-yor) kelimesindeki fiil kökünü incelemek.
Ünlü daralması örneği tespit edildi.
'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle biten fiillerin '-yor' eki almasıyla bu ünlülerin 'ı, i, u, ü' seslerine dönüşmesidir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ses Olayları)

Daha Fazla Pratik

Ses olaylarını daha hızlı bulmak için kelimeleri kök ve eklerine ayırarak incelemeye alışkanlık haline getirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 56Soru →

Giderek artan bu soğuk havada, ağaçların yaprağı sararıp dökülmeye başladı. Şehrin dar sokaklarında yürürken gönlümde garip bir hüzün hissettim.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Parçada ünlü daralması ses olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Parçada geçen 'şehrin' kelimesinde ünlü düşmesi, 'yaprağı' kelimesinde ünsüz yumuşaması, 'hissettim' kelimesinde ise hem ünsüz türemesi hem de ünsüz benzeşmesi bulunmaktadır. Ünlü daralması, fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlünün daralmasıdır; ancak metinde buna dair bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi örneklerini tespit et.
'Şehrin' (şehir-in), 'gönlümde' (gönül-üm) ve 'sararıp' (sarı-ar-ıp) kelimelerinde ünlülerin düştüğü görülür.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken vurgusuz orta hecedeki ünlünün düşmesi kuralıdır.
2
Ünsüz yumuşaması örneklerini tespit et.
'Giderek' (git-erek) ve 'yaprağı' (yaprak-ı) kelimelerinde 't' ve 'k' seslerinin yumuşadığı görülür.
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüzün yumuşamasıdır.
3
Ünsüz benzeşmesi ve türemesi örneklerini tespit et.
'Hissettim' kelimesinde 'his' köküne 'etmek' gelirken 's' türemiş (türeme), 'et' eylemine gelen '-di' eki ise 'ti'ye dönüşmüştür (benzeşme).
İki sert ünsüzün yan yana gelmesi benzeşme, kelime birleşirken fazladan ünsüz oluşması türemedir.
4
Ünlü daralması kontrolü yap.
Metinde '-yor' eki alan veya daralmaya uğramış 'demek, yemek' gibi fiiller bulunmamaktadır.
Doğru seçeneği teyit etmek için daralma kuralının eksikliğini onaylamak gerekir.

Anahtar Kavram

Ses olayları (Ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünsüz türemesi, ünlü daralması)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 57Soru →

Ufuktaki kızıllık yavaşça yerini karanlığa bırakırken vaktin nasıl geçtiğini anlamamıştık. Dağın yamacındaki küçük kulübeye doğru ilerliyordu adımlarımız.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesi ses olayına dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır.
Parçadaki kelimeler incelendiğinde 'vaktin' ve 'ilerliyordu' sözcüklerinde ünlü düşmesi; 'karanlığa', 'yamacındaki' ve 'geçtiğini' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması; 'ufuktaki', 'yavaşça' ve 'geçtiğini' sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi; 'ilerliyordu' sözcüğünde ise ünlü daralması tespit edilmektedir. Ünsüz türemesi ses olayına ise metinde rastlanmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol et
'Vaktin' (vakit-in) ve 'ilerliyordu' (ileri-le-yor) kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya bazı türetmelerde ünlü kaybı yaşanır.
2
Ünsüz yumuşamasını kontrol et
'Karanlığa' (karanlık-a), 'yamacındaki' (yamaç-ın) ve 'geçtiğini' (geç-tik-i) kelimelerinde p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmüştür.
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşar.
3
Ünsüz benzeşmesini kontrol et
'Ufuktaki' (ufuk-da), 'yavaşça' (yavaş-ca) ve 'anlamamıştık' (anlamamış-dık) kelimelerinde yumuşak ünsüzler (d, c) sertleşmiştir (t, ç).
Sert ünsüzle biten kelimelere gelen yumuşak ünsüzlü ekler sertleşir.
4
Ünlü daralmasını kontrol et
'İlerliyordu' (ileri-le-yor) kelimesinde '-yor' ekinin etkisiyle 'e' ünlüsü 'i'ye dönüşmüştür.
Sonu 'a, e' ile biten fiillere '-yor' eki geldiğinde bu ünlüler daralır.
5
Ünsüz türemesini kontrol et
Metinde 'hissetmek', 'reddetmek', 'hakkı' gibi bir ünsüzün ikizleştiği bir örnek yoktur.
Parçada bu ses olayına yer verilmemiştir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Ünlü Düşmesi, Ünsüz Yumuşaması, Ünsüz Benzeşmesi, Ünlü Daralması)
Tahmini Süre:55s
Soru 58Soru →

Trafik ekiplerinin yaptığı denetimler sırasında, sürücünün belgelerini eksiksiz sunduğunu gördük. Çevredeki gürültü azaldığında memurun uyarısını bekliyordu herkes.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesi ses olayı bulunmamaktadır.
Ünsüz türemesi (ünsüz ikizleşmesi), genellikle Arapça kökenli sözcüklerde veya birleşme sırasında ortaya çıkan bir durumdur (hissetmek, reddetmek, hakkı gibi). Verilen metinde bu kurala uygun bir sözcük kullanımı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki sözcüklerin kök ve ek tahlilini yapma
"Çevir-e" kelimesinde ünlü düşmesi, "bekle-yor" kelimesinde ünlü daralması tespit edildi.
Sözcük türetilirken veya çekimlenirken meydana gelen ses değişimlerini bulmak için köke inilmelidir.
2
Ünsüz değişimlerini inceleme
"Yap-tığı" kelimesinde hem ünsüz benzeşmesi (d>t) hem de ünsüz yumuşaması (k>ğ) belirlendi.
Sert ünsüzlerle biten kelimelere gelen eklerin uyumunu kontrol etmek ses olaylarını netleştirir.
3
Seçeneklerle metni karşılaştırma
Dört temel ses olayının örnekleri bulunurken, ünsüz türemesine (ikizleşme) rastlanmadı.
Soruda istenen 'olmayan' ses olayını teyit etmek için tüm şıklar elenmelidir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi: Türkçedeki Temel Ses Olayları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 59Soru →

Kıvrılan yolların ucunda beklerken vaktin dolmasını,
Sessizce seyrettik ufkuna düşen o solgun ziyayı.
Gönlümüzdeki sızının dindiğini hissettiğimiz o an,
Kaybolup gitti her şey bir sonbahar akşamı.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Dizelerde ünlü daralması (a, e seslerinin ı, i, u, ü seslerine dönüşmesi) olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen dizelerde 'kıvrılan, vaktin, ufkuna' gibi pek çok kelimede ünlü düşmesi; 'dindiğini, kaybolup' gibi kelimelerde ünsüz yumuşaması; 'seyrettik, gitti' gibi kelimelerde ünsüz benzeşmesi ve 'hissettiğimiz' kelimesinde ünsüz türemesi yer alırken; ünlü daralmasına (a/e seslerinin daralması) yönelik hiçbir örnek bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmelerini tespit et
kıvır-ılan (kıvrılan), vakit-in (vaktin), seyir-et (seyret), ufuk-una (ufkuna), gönül-ümüz (gönlümüz), kayıp-ol (kaybol)
Kelime türetilirken veya birleşirken orta hecedeki dar ünlünün düştüğünü doğrulamak.
2
Ünsüz benzeşmesini (sertleşme) kontrol et
et-tik (seyrettik), git-ti (gitti), et-tik-imiz (hissettiğimiz)
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleştiğini görmek.
3
Ünsüz yumuşamasını (değişim) incele
din-dik-ini (dindiğini), et-tik-imiz (ettiğimiz), kayıp-ol (kaybol)
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüzün yumuşadığını tespit etmek.
4
Ünsüz türemesini belirle
his + etmek -> hissetmek
Tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler yardımcı fiille birleşirken ünsüz ikizleşmesi (türeme) olup olmadığını bakmak.
5
Ünlü daralması varlığını sorgula
Örnek bulunamadı
Daralma olması için fiilin 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir; metindeki fiillerde bu durum yoktur.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Kapsamlı Analiz)

Daha Fazla Pratik

Özellikle 'kaybolmak, seyretmek, hissetmek' gibi hem düşme hem yumuşama hem de türeme barındırabilen birleşik fiilleri içeren diğer metinleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

Söylediği her söz, kalbinin derinliklerinde yankılanan birer fısıltı gibiydi. Sabrıyla beklediği o günün gelmeyeceğini bilse de umudunu yitirmiyor, ufka bakarak içinde biriktirdiği dertleri sessizce denize fırlatıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken ünsüz türemesi bulunmamaktadır.
Metinde ünsüz türemesi (örneğin 'hissetmek' veya 'affetmek' gibi) dışında kalan dört ses olayının da net örnekleri mevcuttur. Ünsüz türemesi metinde hiçbir kelimede gerçekleşmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi analizi
sabrıyla (sabır-ı-y-la), ufka (ufuk-a)
Kelime çekimlenirken veya ek alırken iç sesindeki ünlünün düşmesi durumudur.
2
Ünsüz yumuşaması analizi
söylediği (söyledik-i), kalbinin (kalp-in), umudunu (umut-u), gelmeyeceğini (gelmeyecek-i)
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşaması durumudur.
3
Ünsüz benzeşmesi analizi
biriktirdiği (birik-dir-dik-i)
Sert ünsüzle biten bir kelimeye 'c, d, g' ile başlayan ek geldiğinde bu eklerin 'ç, t, k'ye dönüşmesidir.
4
Ünlü daralması analizi
yitirmiyor (yitir-me-yor)
'a, e' geniş ünlüleriyle biten fiillere '-yor' eki geldiğinde bu ünlülerin 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesidir.
5
Ünsüz türemesi kontrolü
Yok
Metinde herhangi bir kelimede fazladan ünsüz ortaya çıkması durumu (türeme) tespit edilmemiştir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi Olayları

Daha Fazla Pratik

Ses olaylarını metin üzerinde karma şekilde bulma alıştırmaları yaparak hız kazanabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki