İdarenin Malları
187 soru
Bir sahil kasabasında bulunan ve tarıma elverişli olmayan sarp kayalık bir arazi üzerinde uzun yıllardır arıcılık faaliyeti yürüten (X) kişisi, bu alanın kendi mülkiyetine geçmesi talebiyle tapu iptal ve tescil davası açmıştır. Aynı zamanda yöredeki ilçe belediyesi, söz konusu alanın sınırları içinde yer alması sebebiyle kendi kamu tüzel kişiliğine ait bir 'özel mal' niteliğinde olduğunu ileri sürerek davaya müdahil olmuştur. Hazine avukatı ise bu arazinin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu belirterek her iki talebin de reddini savunmuştur.
Türk idare ve eşya hukuku kuralları dikkate alındığında, bu taşınmazın hukuki statüsü ve tarafların iddiaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk idare hukuku doktrini ve Danıştay içtihatları çerçevesinde, bir taşınmazın 'kamu malı' statüsünü kazanabilmesi için mülkiyet ve tahsis kriterlerinin bir arada bulunması esastır. Bir belediyenin mülkiyetinde bulunan boş bir arazinin, herhangi bir belediye meclisi kararı veya idari işlemle park olarak özgülenmemesine rağmen, belediye tarafından çevre düzenlemesinin yapılması, halkın kullanımına terk edilmesi ve uzun yıllardır kamunun yararlanmasına sunulması durumunda söz konusu taşınmazın hukuki statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Tarım ve Orman Bakanlığı, tarımsal verimliliği artırmak ve üreticilere teknik destek sağlamak amacıyla mülkiyetindeki boş bir araziye "Zirai Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü" binası inşa etmiştir. Bina tamamlandıktan sonra gerekli donanımlar sağlanarak doğrudan zirai araştırma hizmetlerinin yürütülmesine tahsis edilmiştir. İlerleyen süreçte, Bakanlığın geçmiş dönemdeki bir mal alımı ihalesinden doğan borcu nedeniyle alacaklı firma, söz konusu enstitü binasının haczini talep etmiştir.
Buna göre, idare hukuku kuralları dikkate alındığında söz konusu binanın malvarlığı içindeki niteliği ve haciz talebinin akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Mülkiyeti bir ilçe belediyesine ait olan ve fiilen "Belediye Gençlik ve Kültür Merkezi" olarak kullanılan bir taşınmazla ilgili olarak; belediyeden ihale bedelini tahsil edemeyen bir alacaklı firma bu binanın haczini talep etmiş, aynı zamanda belediye yönetimi de borçları ödeyebilmek amacıyla binayı mevcut haliyle (kamu hizmetine tahsisli durumdayken) özel bir şirkete satmak için idari işlem başlatmıştır.
Kamu mallarının hukuki rejimi dikkate alındığında, bu taşınmazla ilgili uygulanmak istenen haciz ve satış işlemleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
İdare hukukunda kamu mallarının kullanım rejimi; yararlananların kapsamına, kullanımın niteliğine ve hukuki dayanağına göre farklılık göstermektedir. Buna göre, kamu mallarından yararlanma biçimleri ve bu süreçteki hukuki kavramlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) kategorisinde yer alan taşınmazların hukuki rejimi, tapu sicili ile olan ilişkisi ve korunması bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku doktrini ve Danıştay içtihatları çerçevesinde bir malın 'kamu malı' (kamu mülkiyeti) statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejiminin sağladığı özel korumalardan (haczedilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama, devredilemezlik vb.) yararlanabilmesi için mülkiyetinin 'münhasıran' bir kamu tüzel kişisine ait olması ve kamu yararına (hizmet veya orta malı olarak) tahsis edilmiş olması gerekir.
Buna göre, aşağıda belirtilen taşınmazlardan hangisi, mülkiyet yapısındaki özellik nedeniyle doktrin uyarınca bir 'kamu malı' olarak nitelendirilemez?
İdare hukukunda bir malın 'kamu malı' statüsünde kabul edilmesi, o malın haczedilememesi, zamanaşımı ile kazanılamaması ve tapu sicili hukukundan farklı bir koruma rejimine tabi olması sonucunu doğurur. Bir malın bu statüye sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla doktrin ve yargı kararlarıyla belirli kriterler geliştirilmiştir.
Buna göre, Türk idare hukuku ilkeleri çerçevesinde bir taşınmazın 'kamu malı' sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunlu bir kriter değildir?
1982 Anayasası'nın 43, 168 ve 169. maddelerinde düzenlenen; kıyılar, tabii servetler ve kaynaklar ile ormanların hukuki rejimine ilişkin anayasal güvenceler ve sınırlamalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken hatalıdır?
Türk idare hukuku doktrini ve Danıştay içtihatları uyarınca, bir malın 'kamu malı' statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine (haczedilemezlik, devredilemezlik, zamanaşımı ile kazanılamama vb.) tabi olabilmesi için mülkiyet ve tahsis kriterlerini birlikte karşılaması gerekir. Buna göre, mülkiyet ve tahsis kriterleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin kural olarak kamu hukuku rejimine tabi bir 'kamu malı' olduğu söylenemez?
Kamu mallarının kullanımında, idarenin bir sözleşme kurmaksızın tek taraflı bir idari işlemle kişilere tanıdığı, genellikle idare tarafından geri alınabilen kısıtlı yararlanma usulü aşağıdakilerden hangisidir?
İdare hukukunda 'ayrılabilir işlem kuramı' çerçevesinde, idarenin özel malları üzerindeki tasarrufları farklı aşamalarda farklı hukuki rejimlere tabidir. İl özel idaresine ait bir taşınmazın kiraya verilmesi süreci dikkate alındığında, bu işlemlerin tabi olduğu hukuki rejim ve yargı yoluyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku'nda "sahipsiz mallar" (devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler) olarak adlandırılan kamu mallarının hukuki rejimi, tapu sicili ile ilişkisi ve mülkiyetin kazanılması hususları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda, belirli bir kamu hizmetinin yürütülmesine tahsis edilen ve bu hizmetin ayrılmaz bir parçası olan 'hizmet malları' (örneğin; idari hizmet binaları, devlet hastaneleri, polis merkezleri) hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), şehirler arası ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yeni bir otoyol projesini tamamlayarak trafiğe açmıştır. KGM, bu otoyolun güvenliğinin sağlanması, karla mücadele çalışmalarının yürütülmesi ve yol bakım araçlarının muhafaza edilmesi amacıyla otoyol güzergahı üzerinde sadece kendi personelinin girebildiği kapalı bir "Otoyol Bakım ve İşletme Şefliği" tesisi inşa etmiştir.
İdare hukuku kuralları dikkate alındığında, fiilen bu amaca tahsis edilen Otoyol Bakım ve İşletme Şefliği tesisinin hukuki niteliği ve tabi olduğu rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1982 Anayasası’nın 169. maddesinde düzenlenen "ormanların korunması ve geliştirilmesi" rejimine göre, devlet ormanlarının hukuki statüsü ve bu alanlardaki kısıtlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Anayasası'nın "Kıyılardan yararlanma" başlıklı . maddesine göre; deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle aşağıdakilerden hangisi gözetilir?
İdare hukukunda kamu mallarının 'özel yararlanma' (özel kullanım) rejimi; malın tahsis amacına uygun olmakla birlikte, başkalarının yararlanmasını engelleyecek şekilde belirli kişi veya gruplara tanınan hakları ifade eder. Bu kapsamda, bir kamu malından idarenin tek taraflı bir işlemi olan 'ruhsat' (izin) yoluyla yararlanmaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda mallar; kamu malları ve idarenin özel malları olmak üzere ikili bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu ayrım, malların yönetimi, korunması ve uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak hukuk kurallarını belirlemektedir. Buna göre, idarenin özel malları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk İdare Hukuku ilkeleri çerçevesinde, bir malın "kamu malı" olarak nitelendirilmesi ve idarenin özel mallarından ayırt edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?