DuPont Analiz Sistemi

17 soru

Soru 1Soru

Bir işletmenin 2025 yılına ait finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

KalemTutar (TL)
Net Satışlar20.000.00020.000.000
Dönem Net Kârı1.200.0001.200.000
Toplam Varlıklar10.000.00010.000.000
Toplam Yabancı Kaynaklar6.000.0006.000.000

İşletme yönetimi 2026 yılı stratejik planlamasında; aktif devir hızını %10 oranında artırmayı ve mevcut durumda 1,51,5 olan toplam yabancı kaynaklar / özkaynak oranını 1,01,0 seviyesine düşürmeyi hedeflemektedir.

Net kâr marjının değişmeyeceği varsayımıyla, DuPont analiz sistemine göre işletmenin 2026 yılı için hedeflediği yeni Özkaynak Kârlılığı yüzde kaç olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %26,4

Cevap

Yeni Özkaynak Kârlılığı %26,4 olmalıdır.
Doğru seçenek olan ifade, DuPont sisteminin üç bileşenini de hedef veriler doğrultusunda doğru şekilde birleştirmiştir. İşletmenin kâr marjı %6'dır. Aktif devir hızı %10 artışla 2,0'den 2,2'ye çıkmıştır. Borç/Özkaynak oranı 1,0'e düştüğünde, özkaynak çarpanı (Varlık/Özkaynak) 2,0 olmaktadır. Bu üç değerin çarpımı (0,06×2,2×2,00,06 \times 2,2 \times 2,0) bizi %26,4 sonucuna götürür.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut net kâr marjının hesaplanması
Net Kâr Marjı = 1.200.00020.000.000=\frac{1.200.000}{20.000.000} = %6
DuPont analizinin ilk bileşeni olan kârlılık oranını bulmak gerekir.
2
Mevcut ve yeni aktif devir hızının belirlenmesi
Mevcut: 20.000.00010.000.000=2,0\frac{20.000.000}{10.000.000} = 2,0 → Yeni: 2,0×1,10=2,22,0 \times 1,10 = 2,2
İşletmenin varlık kullanım etkinliğinin hedefteki artışla birlikte yeni değeri hesaplanmalıdır.
3
Yeni dönem için Özkaynak Çarpanının hesaplanması
Borç/Özkaynak = 1,01,0 ise Özkaynak Çarpanı = 1+1,0=2,01 + 1,0 = 2,0
Özkaynak Çarpanı = Toplam VarlıklarO¨zkaynak\frac{\text{Toplam Varlıklar}}{\text{Özkaynak}} formülünden türetilen 1+Borc¸O¨zkaynak1 + \frac{\text{Borç}}{\text{Özkaynak}} ilişkisi kullanılmalıdır.
4
DuPont formülünün uygulanması
Özkaynak Kârlılığı = 0,06×2,2×2,0=0,2640,06 \times 2,2 \times 2,0 = 0,264 (%26,4)
Üç bileşenin (Kârlılık, Etkinlik, Kaldıraç) çarpımı nihai özkaynak kârlılığını verir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi, bir işletmenin özkaynak kârlılığını; net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı (finansal kaldıraç) olmak üzere üç temel unsura ayrıştırarak analiz eder.

İpuçları

1
DuPont formülünü hatırlayın: ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı.
2
Özkaynak Çarpanı ile Borç/Özkaynak oranı arasındaki ilişkiyi kurun: Çarpan = 1 + (Borç/Özkaynak).
3
Yeni aktif devir hızını mevcut değeri (2,0) üzerinden %10 artırarak 2,2 olarak kullanın.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıracın özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini daha iyi anlamak için Borç/Özkaynak oranı arttığında ROE'nin nasıl tepki verdiğini farklı kâr marjları ile test edin.

Alternatif Yöntem

ROE doğrudan 'Dönem Net Kârı / Özkaynak' formülüyle de bulunabilir. Yeni durumda özkaynak ve varlık tutarları hedeflenen oranlara göre (Borç=Özkaynak ise Varlık=2xÖzkaynak) simüle edilerek sonuca ulaşılabilir, ancak DuPont bileşenlerini ayrı ayrı hesaplamak hatayı azaltır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru

Bir işletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemine ilişkin finansal tablolarından hareketle yapılan DuPont analizi sonucunda şu veriler saptanmıştır:

* Net Kâr Marjı: %8\%8
* Aktif Devir Hızı: 2,02,0
* Özkaynak Çarpanı: 1,51,5

Bu verilere göre, ilgili işletmenin DuPont analiz sistemine göre hesaplanan özkaynak kârlılığı (ROEROE) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %24\%24

Cevap

İşletmenin DuPont analizine göre özkaynak kârlılığı %24'tür.
DuPont analiz sistemi, özkaynak kârlılığını (ROE) üç ana parçaya ayırır: Net kâr marjı (kârlılık), aktif devir hızı (verimlilik) ve özkaynak çarpanı (kaldıraç). Bu üç değişkenin çarpımı (0,08×2,0×1,50,08 \times 2,0 \times 1,5) doğrudan %24 sonucunu vermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont bileşenlerini formülde yerlerine koyun.
O¨zkaynak Ka^rlılıg˘ı=Net Ka^r Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C\carpanıÖzkaynak\ Kârlılığı = Net\ Kâr\ Marjı \times Aktif\ Devir\ Hızı \times Özkaynak\ Çarpanı
DuPont analizi, özkaynak kârlılığını bu üç temel değişkenin çarpımı olarak tanımlar.
2
Verilen sayısal değerleri çarpın.
0,08×2,0×1,5=0,240,08 \times 2,0 \times 1,5 = 0,24
Yüzdelik oran olan %8, ondalık sistemde 0,08 olarak işleme dahil edilir.
3
Sonucu yüzde cinsinden ifade edin.
%24\%24
0,24 ondalık değeri 100 ile çarpılarak yüzde oranına dönüştürülür.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi (Üçlü Ayrıştırma)

İpuçları

1
DuPont analizi, özkaynak kârlılığını kârlılık, verimlilik ve kaldıraç bileşenlerinin çarpımıyla hesaplar.
2
Formül: ROE=Net Ka^r Marjı×Aktif Devir Hızı×(Toplam Aktifler/O¨zkaynaklar)ROE = Net\ Kâr\ Marjı \times Aktif\ Devir\ Hızı \times (Toplam\ Aktifler / Özkaynaklar).

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma oranının artmasının özkaynak çarpanı ve dolayısıyla DuPont sonucu üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

Bir işletmenin 20242024 ve 20252025 yılı faaliyet sonuçları üzerinden yapılan DuPont analizine göre; işletmenin aktif kârlılık (ROAROA) oranının %12'den %15'e yükseldiği, buna karşın özkaynak kârlılığı (ROEROE) oranının aynı dönemde %30'dan %25'e gerilediği belirlenmiştir.

DuPont analiz sisteminin bileşenleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu işletmenin finansal yapısındaki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin toplam pasifleri içerisinde yabancı kaynak kullanım oranının azaldığı

Cevap

İşletmenin toplam pasifleri içerisinde yabancı kaynak kullanım oranının azaldığı
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROEROE), aktif kârlılığı (ROAROA) ile özkaynak çarpanının çarpımına eşittir (ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}). Soruda ROAROA değeri %12'den %15'e yükselirken, ROEROE değeri %30'dan %25'e düşmüştür. Bu durumun gerçekleşebilmesi için özkaynak çarpanının (toplam aktif / özkaynak) belirgin şekilde azalmış olması gerekir. Özkaynak çarpanının azalması ise işletmenin varlıklarını finanse ederken yabancı kaynaklardan daha az, özkaynaklardan daha fazla yararlandığını, yani borçlanma oranının düştüğünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont temel formülünü ve bileşen ilişkisini tanımla.
ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} veya ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Özkaynak kârlılığı ile aktif kârlılığı arasındaki bağıntıyı kurmak için bu formül gereklidir.
2
Verilen oranlar üzerinden özkaynak çarpanındaki değişimi analiz et.
20242024 yılı: 30=12×2,530 = 12 \times 2,5 (Çarpan =2,5= 2,5). 20252025 yılı: 25=15×1,6725 = 15 \times 1,67 (Çarpan 1,67\approx 1,67).
ROAROA artarken ROEROE düştüğü için çarpanın azaldığı sayısal olarak doğrulanmalıdır.
3
Özkaynak çarpanındaki azalışın finansal yapı üzerindeki etkisini yorumla.
Özkaynak Çarpanı =Toplam AktifO¨zkaynak= \frac{\text{Toplam Aktif}}{\text{Özkaynak}}. Oran küçüldüğüne göre toplam pasif içinde özkaynak payı artmış, yabancı kaynak (borç) payı azalmıştır.
Çarpanın küçülmesi, işletmenin finansal kaldıraç kullanımını azalttığı (borç ödediği veya özkaynak artırdığı) anlamına gelir.

Anahtar Kavram

DuPont Analizinde ROA ve ROE Arasındaki İlişki

İpuçları

1
ROE=ROA×Finansal Kaldırac¸ (O¨zkaynak C¸arpanı)ROE = ROA \times \text{Finansal Kaldıraç (Özkaynak Çarpanı)} formülünü hatırlayın.
2
Eğer çarpımın sonucu (ROEROE) azalıyor ama çarpanlardan biri (ROAROA) artıyorsa, diğer çarpanın durumu ne olmalıdır?
3
Özkaynak çarpanı AktifO¨zkaynak\frac{\text{Aktif}}{\text{Özkaynak}} olduğuna göre, bu oran küçüldüğünde işletmenin borç yükü hakkında ne söylenebilir?

Daha Fazla Pratik

Özkaynak çarpanındaki değişimin borç/özkaynak oranı üzerindeki etkisini hesaplayarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

Bir işletmenin finansal tabloları üzerinde yapılan DuPont analizi sonucunda net kâr marjının %8, aktif devir hızının ise 1,51,5 olduğu tespit edilmiştir. İşletmenin toplam kaynakları içerisinde yabancı kaynakların payı %60 olduğuna göre, bu işletmenin özkaynak kârlılık oranı (ROEROE) yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %30

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılık oranı %30 olarak hesaplanır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROEROE), net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir. Verilen verilerle önce aktif kârlılığı (0,08×1,5=%120,08 \times 1,5 = \%12) bulunur. Ardından toplam kaynakların %60'ının yabancı kaynak olduğu bilgisinden hareketle özkaynak payının %40 olduğu anlaşılır. Özkaynak çarpanı 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5 olarak hesaplanır. Sonuç olarak %12×2,5=%30\%12 \times 2,5 = \%30 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif kârlılık oranının (ROAROA) hesaplanması
ROA=0,08×1,5=0,12ROA = 0,08 \times 1,5 = 0,12 (%12)
DuPont sistemine göre özkaynak kârlılığının ilk aşaması, net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpılarak aktif kârlılığının bulunmasıdır.
2
Özkaynak çarpanının belirlenmesi
O¨zkaynak C¸arpanı=110,60=10,40=2,5\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{1}{1 - 0,60} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Yabancı kaynakların payı %60 ise özkaynakların payı %40'tır. Özkaynak çarpanı ise Toplam Aktif / Toplam Özkaynak (1/0,401 / 0,40) formülüyle hesaplanır.
3
Özkaynak kârlılığının (ROEROE) hesaplanması
ROE=0,12×2,5=0,30ROE = 0,12 \times 2,5 = 0,30 (%30)
Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanının çarpımı, işletmenin özkaynakları üzerinden ne kadar kâr elde ettiğini gösterir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi: ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı

İpuçları

1
Özkaynak kârlılığını bulmak için önce aktif kârlılığını (ROAROA) hesaplamayı deneyin.
2
Yabancı kaynakların payı %60 ise, toplam varlıkların özkaynaklar tarafından finanse edilen kısmını (%40) bularak kaldıraç etkisini (özkaynak çarpanını) hesaplayın.
3
Aktif kârlılığı olan %12\%12 değerini, özkaynak çarpanı olan 2,52,5 (1/0,401/0,40) ile çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme hiç yabancı kaynak kullanmasaydı (özkaynak çarpanı 1 olsaydı), özkaynak kârlılığının aktif kârlılığına eşit olacağını unutmayın.

Alternatif Yöntem

ROE formülünü tek bir satırda birleştirerek hesaplayabilirsiniz: 0,08×1,5×(1/0,40)=0,300,08 \times 1,5 \times (1 / 0,40) = 0,30.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Bir işletmenin mali tabloları üzerinde yapılan DuPont analizi sonuçlarına göre; işletmenin net kâr marjı %10\%10, aktif devir hızı ise 1,21,2 olarak hesaplanmıştır. İşletmenin toplam kaynakları içerisinde yabancı kaynakların payı %60\%60 olduğuna göre, bu işletmenin özkaynak kârlılığı (ROEROE) yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROEROE) %30\%30 olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan %30\%30 değerine, net kâr marjı (%10\%10), aktif devir hızı (1,21,2) ve yabancı kaynak oranı üzerinden hesaplanan özkaynak çarpanının (2,52,5) çarpılmasıyla ulaşılır. Matematiksel olarak 0,10×1,2×2,5=0,300,10 \times 1,2 \times 2,5 = 0,30 sonucuna varılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif kârlılığının (ROAROA) hesaplanması
ROA=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı=0,10×1,2=0,12ROA = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} = 0,10 \times 1,2 = 0,12 (yani %12\%12)
DuPont sisteminin ilk iki bileşeni işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullandığını ve kârlılığını gösterir.
2
Özkaynak oranının ve özkaynak çarpanının belirlenmesi
O¨zkaynak Oranı=10,60=0,40\text{Özkaynak Oranı} = 1 - 0,60 = 0,40; O¨zkaynak C¸arpanı=1/0,40=2,5\text{Özkaynak Çarpanı} = 1 / 0,40 = 2,5
Finansal kaldıraç etkisini ölçmek için toplam varlıkların özkaynaklara oranı olan özkaynak çarpanı kullanılmalıdır.
3
Özkaynak kârlılığının (ROEROE) hesaplanması
ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanı=0,12×2,5=0,30ROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} = 0,12 \times 2,5 = 0,30 (yani %30\%30)
DuPont analizinin temel amacı, özkaynak kârlılığını oluşturan kârlılık, verimlilik ve kaldıraç bileşenlerini birleştirerek nihai performansı ölçmektir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi'nde Özkaynak Kârlılığının Üçlü Ayrımı

İpuçları

1
Özkaynak kârlılığını (ROEROE) bulmak için kâr marjı, devir hızı ve özkaynak çarpanını birbiriyle çarpmanız gerekir.
2
Yabancı kaynak oranı %60\%60 ise, özkaynak oranı %40\%40'tır. Özkaynak çarpanını 1/O¨zkaynak Oranı1 / \text{Özkaynak Oranı} formülüyle hesaplayabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Borç oranındaki artışın, aktif kârlılığı sabitken özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini inceleyen benzer senaryoları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce Aktif Kârlılığını (ROA=%10×1,2=%12ROA = \%10 \times 1,2 = \%12) bulun, ardından bu değeri Özkaynak Çarpanı (1/(10,60)=2,51 / (1 - 0,60) = 2,5) ile çarparak doğrudan sonuca ulaşın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Bir işletme yönetimi, gelecek faaliyet dönemi için özkaynak kârlılık (ROEROE) oranını %24\%24 düzeyine çıkarmayı hedeflemektedir. İşletmenin ilgili dönemde net kâr marjının %6\%6 olacağı öngörülürken, finansman yapısında toplam kaynakların %60\%60'ının yabancı kaynaklardan oluşacağı tahmin edilmektedir. Buna göre, işletmenin hedeflenen özkaynak kârlılığına ulaşabilmesi için aktif devir hızının kaç olması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,61,6

Cevap

İşletmenin hedeflediği özkaynak kârlılığına ulaşabilmesi için aktif devir hızının 1,61,6 olması gerekmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, DuPont bileşenlerinin (0,06×1,6×2,50,06 \times 1,6 \times 2,5) çarpımı sonucunda tam olarak hedeflenen %24\%24 özkaynak kârlılığını vermektedir. Burada özkaynak çarpanı, toplam kaynaklar içindeki özkaynak payının tersi (1/0,401/0,40) olarak doğru hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özkaynak çarpanının hesaplanması
2,52,5
Yabancı kaynak oranı %60\%60 ise özkaynak oranı %40\%40 (10,60=0,401 - 0,60 = 0,40) olur. Özkaynak çarpanı ise 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5 olarak hesaplanır.
2
DuPont denkleminin kurulması
0,24=0,06×ADH×2,50,24 = 0,06 \times ADH \times 2,5
DuPont sistemine göre ROE=NetKa^rMarjı×AktifDevirHızı×O¨zkaynakC\carpanıROE = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı \times Özkaynak Çarpanı formülü kullanılır.
3
Aktif devir hızının (ADH) yalnız bırakılarak çözülmesi
1,61,6
0,24=0,15×ADHADH=0,24/0,15=1,60,24 = 0,15 \times ADH \Rightarrow ADH = 0,24 / 0,15 = 1,6 sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi (Genişletilmiş Analiz)
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 7Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı faaliyet dönemine ait finansal tablolarından elde edilen verilere göre özkaynak kârlılığı (ROEROE) %20\%20, net kâr marjı ise %5\%5 olarak hesaplanmıştır. İşletmenin toplam varlıklarının 1.000.0001.000 .000 TL, toplam özkaynaklarının ise 400.000400.000 TL olduğu bilindiğine göre, bu işletmenin ilgili dönemdeki net satış tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.600.0001.600.000

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki net satış tutarı 1.600.0001.600 .000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 1.600.0001.600.000 TL tutarına, DuPont sisteminin üçlü ayrımı kullanılarak ulaşılır. İşletmenin kaldıraç etkisi olan özkaynak çarpanı 2,52,5 (1.000.000/400.0001.000.000 / 400.000) olarak belirlenir. Bu çarpan ve %5\%5 net kâr marjı, %20\%20 olan özkaynak kârlılığına oranlandığında aktif devir hızının 1,61,6 olması gerektiği saptanır. Son aşamada, 1,61,6 olan aktif devir hızı ile 1.000.0001.000 .000 TL tutarındaki toplam varlıklar çarpılarak net satış hacmine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Özkaynak Çarpanının (Finansal Kaldıraç Çarpanı) hesaplanması
2,52,5
DuPont analizinde özkaynak kârlılığını etkileyen kaldıraç etkisini belirlemek için Toplam Varlıklar / Özkaynaklar formülü uygulanır (1.000.000/400.000=2,51.000.000 / 400.000 = 2,5).
2
DuPont formülünde verilerin yerine konularak Aktif Devir Hızının (ADHADH) bulunması
1,61,6
ROE=Net Kaˆr Marjı×ADH×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times ADH \times \text{Özkaynak Çarpanı} formülünden hareketle; 0,20=0,05×ADH×2,50,20=0,125×ADHADH=1,60,20 = 0,05 \times ADH \times 2,5 \Rightarrow 0,20 = 0,125 \times ADH \Rightarrow ADH = 1,6 olarak bulunur.
3
Aktif Devir Hızı formülü kullanılarak Net Satış tutarının hesaplanması
1.600.0001.600.000 TL
ADH=Net Satıs¸lar/Toplam VarlıklarADH = \text{Net Satışlar} / \text{Toplam Varlıklar} olduğundan; 1,6=Net Satıs¸lar/1.000.0001,6 = \text{Net Satışlar} / 1.000.000 eşitliği ile Net Satışlar 1.600.0001.600.000 TL olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

DuPont analizi, özkaynak kârlılığını; kârlılık (Net Kâr Marjı), verimlilik (Aktif Devir Hızı) ve finansal yapı (Özkaynak Çarpanı) olmak üzere üç temel bileşene ayırarak inceleyen bir sistemdir.

İpuçları

1
DuPont formülünü üç bileşene ayırın: Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı.
2
Özkaynak çarpanını bulmak için işletmenin toplam varlıklarını toplam özkaynaklarına bölün.
3
%20 = %5 x Aktif Devir Hızı x 2,5 eşitliğini çözerek önce devir hızını, sonra satışları bulun.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma oranının artması durumunda, diğer değişkenler sabitken özkaynak kârlılığının nasıl etkileneceğini analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Önce Aktif Kârlılığı (ROAROA) bulunabilir. ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanı0,20=ROA×2,5ROA=0,08ROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow 0,20 = ROA \times 2,5 \Rightarrow ROA = 0,08 (%8). Ardından ROA=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir HızıROA = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} formülünden 0,08=0,05×ADHADH=1,60,08 = 0,05 \times ADH \Rightarrow ADH = 1,6 bulunur. Sonuç aynıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Bir finansal analist, bir işletmenin kârlılık performansını DuPont analiz sistemine göre değerlendirmektedir. Yapılan incelemede işletmenin net kâr marjının %6\%6, aktif devir hızının 1,21,2 ve özkaynak çarpanının 2,52,5 olduğu belirlenmiştir. Buna göre, bu işletmenin özkaynak kârlılık (ROEROE) oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %18\%18

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılık oranı %18\%18 olarak hesaplanır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROEROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı bileşenlerinin çarpımına eşittir. Verilen değerler yerine konulduğunda 0,06×1,2×2,5=0,180,06 \times 1,2 \times 2,5 = 0,18 yani %18\%18 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif kârlılık (ROAROA) oranını hesaplayınız.
%6×1,2=%7,2\%6 \times 1,2 = \%7,2
DuPont sisteminde özkaynak kârlılığına giden ilk yol net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpılarak aktif kârlılığının bulunmasıdır.
2
Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanını çarparak özkaynak kârlılığını (ROEROE) bulunuz.
%7,2×2,5=%18\%7,2 \times 2,5 = \%18
İşletmenin varlıklarını ne kadar kârlı kullandığı (ROAROA), finansal kaldıraç etkisi (OCOC) ile genişletilerek ortakların yatırımı üzerindeki getiri hesaplanır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi (Genişletilmiş ROE Formülü)

İpuçları

1
DuPont analizi, özkaynak kârlılığını üç temel oranın çarpımı olarak açıklar.
2
Önce işletmenin varlık kârlılığını (ROAROA) bulmak için net kâr marjı ve devir hızını çarpın, ardından sonucu özkaynak çarpanı ile birleştirin.
3
ROE=NetKa^rMarjı×AktifDevirHızı×O¨zkaynakC\carpanıROE = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı \times Özkaynak Çarpanı formülünü uygulayarak tüm sayısal verileri birbiriyle çarpmanız yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının (Borç/Pasif) verildiği durumlarda özkaynak çarpanının nasıl hesaplandığını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

ROE oranını doğrudan ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} şeklinde de düşünebilirsiniz. Burada ROA=%6×1,2=%7,2ROA = \%6 \times 1,2 = \%7,2 olduğundan, 7,2×2,5=187,2 \times 2,5 = 18 sonucuna hızlıca varılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru

Bir işletme, kârlılık performansını DuPont analiz sistemi ile takip etmektedir. İşletmenin cari dönemine ait bazı finansal oranları ve gelecek dönem için planladığı stratejik hedefler aşağıda verilmiştir:

Gösterge / PlanCari Dönem VerisiGelecek Dönem Hedefi
Borçlanma Oranı (Toplam Yabancı Kaynak / Pasif)%60%40
Aktif Devir Hızı1,5Aktif Toplamı %20 Azaltılacak (Satışlar Sabit)
Özkaynak Kârlılığı (ROEROE)%30?
Net Kâr Marjı?2 Yüzde Puanı Artırılacak

Bu verilere göre, planlanan tüm değişikliklerin gerçekleşmesi durumunda işletmenin gelecek dönem hedeflediği yeni özkaynak kârlılığı (ROEROE) yüzde kaç olacaktır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31,25

Cevap

Yeni planlamalar sonucunda özkaynak kârlılığı %31,25 olarak gerçekleşecektir.
İşletmenin başlangıçtaki net kâr marjı %8'dir. Planlanan değişikliklerle kâr marjı %10'a yükselirken, varlık kullanım etkinliği (aktif devir hızı) varlıkların küçülmesiyle 1,875'e çıkmıştır. Borç yükünün azalması kaldıracı (çarpanı) 2,5'ten 1,67'ye düşürmüştür. Bu üç yeni bileşenin çarpımı olan 0,10 * 1,875 * 1,666 sonucu %31,25 olan yeni özkaynak kârlılığını verir.

Adım Adım Çözüm

1
Cari döneme ait bilinmeyen Net Kâr Marjını (NKMNKM) DuPont formülü ile hesaplayın.
NKM=0,08NKM = 0,08 (%8)
ROE=NKM×ADH×O¨zkaynak C¸arpanıROE = NKM \times ADH \times \text{Özkaynak Çarpanı} formülünde; Çarpan =1/(10,60)=2,5= 1 / (1 - 0,60) = 2,5. Verilenleri yerine koyarsak: 0,30=NKM×1,5×2,5NKM=0,080,30 = NKM \times 1,5 \times 2,5 \Rightarrow NKM = 0,08.
2
Gelecek dönem için planlanan yeni oranları tek tek güncelleyin.
NKM=0,10NKM = 0,10; ADH=1,875ADH = 1,875; Çarpan =1,667= 1,667
NKM:8%+2%=10%NKM: 8\% + 2\% = 10\%. Aktif toplamı %20 azalırsa yeni Aktifler =0,8×Eski Aktifler= 0,8 \times \text{Eski Aktifler} olur; bu durumda yeni ADH=1,5/0,8=1,875ADH = 1,5 / 0,8 = 1,875. Yeni Borç oranı %40 ise yeni Çarpan =1/(10,40)=1,667= 1 / (1 - 0,40) = 1,667.
3
Güncellenen verileri kullanarak yeni ROEROE değerini hesaplayın.
ROE=0,3125ROE = 0,3125 (%31,25)
ROE=0,10×1,875×1,6666=0,3125ROE = 0,10 \times 1,875 \times 1,6666 = 0,3125.

Anahtar Kavram

DuPont analizi, özkaynak kârlılığını kârlılık, verimlilik ve kaldıraç bileşenlerine ayırarak işletme performansının hangi kaynaktan (satış kârlılığı, varlık hızı veya borç kullanımı) geldiğini gösterir.

Alternatif Yöntem

Oranlar üzerinden gitmek yerine sembolik değerler vererek de çözüme ulaşılabilir. Örneğin aktif toplamı 100 birim, satışlar 150 birim kabul edilerek yeni aktif 80 birim üzerinden yeni ADH ve kâr rakamları türetilebilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 10Soru

Bir perakende işletmesinin mali tablolarından elde edilen verilere göre; net kâr marjı %5\%5, aktif devir hızı 2,02,0 ve özkaynak çarpanı 1,51,5 olarak hesaplanmıştır. DuPont analiz sistemine göre, bu işletmenin özkaynak kârlılığı (ROEROE) yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15,015,0

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı %15,0\%15,0 olarak hesaplanır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı; net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımıyla bulunur. %5\%5 (veya 0,050,05) olan net kâr marjı ile 2,02,0 olan aktif devir hızının çarpımı aktif kârlılığını (%10\%10) verir. Bu sonucun 1,51,5 olan özkaynak çarpanı ile çarpılması sonucunda ise %15\%15 oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont analiz sisteminin temel formülünü belirle.
ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı}
DuPont analizi, özkaynak kârlılığını kârlılık, verimlilik ve kaldıraç bileşenlerine ayırarak inceler.
2
Soruda verilen sayısal değerleri formülde yerine koy.
ROE=0,05×2,0×1,5ROE = 0,05 \times 2,0 \times 1,5
Yüzde olarak verilen kâr marjı ondalık sayıya (0,050,05) çevrilerek işleme dahil edilir.
3
Çarpma işlemini tamamlayarak sonucu yüzde cinsinden ifade et.
0,10×1,5=0,150,10 \times 1,5 = 0,15 yani %15\%15
Bileşenlerin çarpımı işletmenin toplam özkaynak kârlılık oranını verir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi

Alternatif Yöntem

Önce aktif kârlılığı (ROAROA) hesaplanabilir: 5%×2=10%5\% \times 2 = 10\%. Ardından ROAROA ile özkaynak çarpanı çarpılarak ROEROE bulunur: 10%×1,5=15%10\% \times 1,5 = 15\%.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru

Bir işletmenin cari dönem verilerine göre net kâr marjı %6\%6, net satışları 3.000.0003.000.000 TL ve aktif toplamı 2.000.0002.000.000 TL'dir. İşletme yönetimi, ilgili faaliyet dönemi sonunda özkaynak kârlılık oranının (ROEROE) %18\%18 olarak gerçekleşmesini hedeflemektedir. DuPont analiz sistemine göre, bu hedefe ulaşılabilmesi için işletmenin özkaynak çarpanı kaç olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,02,0

Cevap

İşletmenin özkaynak çarpanı 2,0 olmalıdır.
Doğru cevap olan 2,0 değeri, DuPont formülünün (ROE=NKM×ADH×O¨C\cROE = NKM \times ADH \times ÖÇ) doğru uygulanmasıyla elde edilir. İşletmenin aktif devir hızı 1,5 olarak hesaplandıktan sonra, kâr marjı (%6) ile çarpılarak aktif kârlılığı (%9) bulunur. %18 olan hedef özkaynak kârlılığına ulaşmak için bu oranın 2 katı bir kaldıraç (özkaynak çarpanı) gerektiği görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif Devir Hızı (ADH) hesaplanır.
ADH=Net Satıs¸lar/Toplam Aktif=3.000.000/2.000.000=1,5ADH = \text{Net Satışlar} / \text{Toplam Aktif} = 3.000.000 / 2.000.000 = 1,5
DuPont analizindeki üç temel bileşenden biri olan faaliyet verimliliğini belirlemek için.
2
DuPont eşitliği kurularak veriler yerine yazılır.
ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanı0,18=0,06×1,5×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow 0,18 = 0,06 \times 1,5 \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Özkaynak kârlılığını oluşturan kârlılık, verimlilik ve kaldıraç unsurlarını ilişkilendirmek için.
3
Bilinmeyen değer olan Özkaynak Çarpanı çözülür.
0,18=0,09×O¨zkaynak C¸arpanıO¨zkaynak C¸arpanı=0,18/0,09=2,00,18 = 0,09 \times \text{Özkaynak Çarpanı} \Rightarrow \text{Özkaynak Çarpanı} = 0,18 / 0,09 = 2,0
Hedeflenen %18 kârlılığa ulaşmak için gerekli olan finansal kaldıraç düzeyini bulmak için.

Anahtar Kavram

DuPont Analizi ve Bileşenleri
Soru 12Soru

İşletme analizlerinde kullanılan DuPont analiz sistemi, özkaynak kârlılığını farklı finansal bileşenlere ayırarak kârlılığın kaynağını belirlemeyi amaçlar. Bir işletmenin 2025 yılı faaliyet sonuçlarına göre aktif devir hızı 1,21,2, özkaynak çarpanı 22 ve özkaynak kârlılığı (ROEROE) %24\%24 olarak hesaplanmıştır. Bu verilere göre, söz konusu işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

İşletmenin net kâr marjı %10'dur.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROEROE), net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir. Verilen 1,21,2 aktif devir hızı ile 22 özkaynak çarpanının çarpımı 2,42,4 değerini verir. %24\%24 olan özkaynak kârlılığını elde etmek için net kâr marjının %10\%10 (24/2,424 / 2,4) olması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont analiz sisteminin temel formülünü hatırla.
ROE=Net Kaˆr Marjı×Aktif Devir Hızı×O¨zkaynak C¸arpanıROE = \text{Net Kâr Marjı} \times \text{Aktif Devir Hızı} \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Özkaynak kârlılığını oluşturan üç temel bileşeni ilişkilendirmek gerekir.
2
Soruda verilen değerleri formülde yerine yerleştir.
24=Net Kaˆr Marjı×1,2×224 = \text{Net Kâr Marjı} \times 1,2 \times 2
Bilinen değişkenler üzerinden bilinmeyene ulaşmak hedeflenir.
3
Matematiksel işlemi tamamlayarak net kâr marjını yalnız bırak.
24=Net Kaˆr Marjı×2,4Net Kaˆr Marjı=242,4=1024 = \text{Net Kâr Marjı} \times 2,4 \Rightarrow \text{Net Kâr Marjı} = \frac{24}{2,4} = 10
Çarpım halindeki bileşenleri bölme işlemi yaparak karşı tarafa geçirmek gerekir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi Bileşenleri

Daha Fazla Pratik

Özkaynak çarpanının sabit kalıp aktif devir hızının arttığı senaryoların özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

Finansal planlama sürecindeki bir işletmenin 20262026 yılına ait bütçe hedefleri ve öngörüleri şu şekildedir:

- Net Satışlar: 2.000.0002.000.000 TL
- Aktif Toplamı: 1.000.0001.000.000 TL
- Dönem Net Kârı: 120.000120.000 TL
- Özkaynakların Toplam Kaynaklar İçindeki Payı: %40\%40

Bu hedeflerin tam olarak gerçekleşmesi durumunda, DuPont analiz sistemi çerçevesinde hesaplanacak olan özkaynak kârlılığı (ROEROE) yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30,030,0

Cevap

İşletmenin bütçelenmiş verilerine göre özkaynak kârlılığı %30,0\%30,0 olarak hesaplanmaktadır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROEROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı olmak üzere üç temel değişkenin çarpımıdır. Soruda verilen verilerle Net Kâr Marjı %6\%6, Aktif Devir Hızı 2,02,0 ve Özkaynak Çarpanı (1/0,401 / 0,40) 2,52,5 olarak bulunur. Bu üç değer çarpıldığında (%6×2,0×2,5\%6 \times 2,0 \times 2,5) sonuç %30,0\%30,0 çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Kâr Marjını Hesapla
Net Kaˆr Marjı=120.0002.000.000=0,06 (yani %6)\text{Net Kâr Marjı} = \frac{120.000}{2.000.000} = 0,06 \text{ (yani } \%6\text{)}
DuPont analizinin ilk bileşeni olan satış kârlılığını belirlemek için gereklidir.
2
Aktif Devir Hızını Hesapla
Aktif Devir Hızı=2.000.0001.000.000=2,0\text{Aktif Devir Hızı} = \frac{2.000.000}{1.000.000} = 2,0
Varlık kullanım etkinliğini ölçen ikinci bileşeni belirlemek için gereklidir.
3
Özkaynak Çarpanını Hesapla
O¨zkaynak C¸arpanı=10,40=2,5\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Finansal kaldıraç etkisini gösteren üçüncü bileşeni belirlemek için toplam kaynaklar içindeki özkaynak payının tersi alınır.
4
DuPont Formülünü Uygula
ROE=0,06×2,0×2,5=0,30 (yani %30)ROE = 0,06 \times 2,0 \times 2,5 = 0,30 \text{ (yani } \%30\text{)}
Üç bileşenin çarpımı işletmenin özkaynak kârlılığını verir.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi, özkaynak kârlılığını (ROE) kâr marjı, verimlilik ve kaldıraç bileşenlerine ayırarak analiz eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

Mali tablolarını DuPont analiz sistemine göre inceleyen bir firmanın ilgili döneme ait aktif kârlılığı %12\%12 ve özkaynak kârlılığı (rantabilitesi) %18\%18 olarak hesaplanmıştır. Buna göre, işletmenin finansal yapısındaki kaldıraç etkisini gösteren özkaynak çarpanı değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,501,50

Cevap

İşletmenin özkaynak çarpanı 1,501,50 olarak hesaplanmıştır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı (ROE), aktif kârlılığı (ROA) ile özkaynak çarpanının çarpımına eşittir (ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}). Soruda ROE=%18ROE = \%18 ve ROA=%12ROA = \%12 olarak verildiğinden, özkaynak çarpanı 18/12=1,5018 / 12 = 1,50 olarak bulunur. Bu çarpan, işletmenin toplam aktiflerinin özkaynaklarının 1,51,5 katı olduğunu ve finansal kaldıraç kullanarak özkaynak kârlılığını artırdığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont analiz sisteminin temel denklemini hatırla.
ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Özkaynak kârlılığı (ROEROE), varlıkların ne kadar kârlı kullanıldığı (ROAROA) ve bu varlıkların ne kadarının özkaynakla finanse edildiği (Kaldıraç/Çarpan) arasındaki ilişkiyi gösterir.
2
Verilen değerleri formülde yerine yerleştir.
%18=%12×O¨zkaynak C¸arpanı\%18 = \%12 \times \text{Özkaynak Çarpanı}
Soruda verilen aktif kârlılığı ve özkaynak kârlılığı değerleri arasındaki kayıp halkayı bulmak için denklem kurulur.
3
Özkaynak çarpanını bulmak için bölme işlemini gerçekleştir.
O¨zkaynak C¸arpanı=1812=1,50\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{18}{12} = 1,50
Özkaynak kârlılığının aktif kârlılığına bölünmesiyle, aktiflerin özkaynakların kaç katı olduğu (özkaynak çarpanı) tespit edilir.

Anahtar Kavram

DuPont analizi, özkaynak kârlılığını (ROE) aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak çarpanı (finansal kaldıraç) cinsinden ifade eder.

İpuçları

1
DuPont sisteminde özkaynak kârlılığı, aktif kârlılığı ile kaldıraç çarpanının çarpımıdır.
2
ROE=ROA×O¨zkaynak C¸arpanıROE = ROA \times \text{Özkaynak Çarpanı} formülünü kullanarak verilmeyeni bulun.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borç/özkaynak oranını hesaplayarak finansal riskini de değerlendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru

Bir işletmenin cari dönem mali tabloları üzerinden yapılan DuPont analizine göre; net kâr marjı %8\%8, aktif devir hızı 1,01,0 ve özkaynak çarpanı 2,02,0 olarak hesaplanmıştır. İşletme yönetimi, yeni bir yatırım projesiyle gelecek dönemde özkaynak kârlılığını (ROE) mevcut durumuna göre %25\%25 oranında artırmayı hedeflemektedir.

Ancak bu yatırımın etkisiyle aktif devir hızının 0,80,8 seviyesine gerileyeceği, yatırımın finansman yapısı nedeniyle de özkaynak çarpanının 2,52,5 değerine yükseleceği öngörülmektedir.

Buna göre, işletmenin hedeflenen özkaynak kârlılığına ulaşabilmesi için net kâr marjını mevcut seviyesine göre yüzde kaç (%) artırması gerekmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25

Cevap

İşletmenin net kâr marjını %25 oranında artırması gerekmektedir.
İşletmenin mevcut ROE'si %16'dır. %25'lik artış hedefi, ROE'nin %20'ye (%16 * 1,25) çıkarılmasını gerektirir. DuPont formülüne göre (ROE = Net Kâr Marjı * Aktif Devir Hızı * Özkaynak Çarpanı), yeni verilerle denklemi kurduğumuzda: 0,20 = M * 0,8 * 2,5 eşitliğinden hedef kâr marjı %10 olarak bulunur. %8'den %10'a yükseliş ise (10-8)/8 formülüyle %25'lik bir artışa karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut ve hedef Özkaynak Kârlılığını (ROE) hesaplayın.
Mevcut ROE=0,08×1,0×2,0=ROE = 0,08 \times 1,0 \times 2,0 = %16. Hedef ROE=ROE = %16 \times 1,25 = %20.
Artış hedefinin mutlak değerini bulmak için mevcut durumun analiz edilmesi gerekir.
2
DuPont formülünü kullanarak hedef kâr marjını (MM) belirleyin.
0,20=M×0,8×2,50,20=M×2,0M=0,100,20 = M \times 0,8 \times 2,5 \Rightarrow 0,20 = M \times 2,0 \Rightarrow M = 0,10 (%10).
Değişen aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı altında hedef ROE'ye ulaşmak için gereken marj seviyesi belirlenmelidir.
3
Net kâr marjındaki gereken yüzde artışı hesaplayın.
Artış Oranı =YeniMarjEskiMarjEskiMarj=0,100,080,08=0,25= \frac{Yeni Marj - Eski Marj}{Eski Marj} = \frac{0,10 - 0,08}{0,08} = 0,25 (%25).
Soruda hedeflenen, kâr marjının kendisi değil, mevcut seviyeye göre değişim oranıdır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi ve Bileşenler Arası Etkileşim

İpuçları

1
Önce işletmenin mevcut kârlılık verilerinden yola çıkarak hedeflediği yeni Özkaynak Kârlılığı (ROE) oranını hesaplayın.
2
ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı formülünde gelecek döneme ait öngörülen değerleri yerine koyarak 'gerekli net kâr marjını' bulun.
3
Bulduğunuz hedef kâr marjı (%10) ile mevcut kâr marjı (%8) arasındaki farkın, mevcut kâr marjına oranını hesaplayarak artış yüzdesine ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Özkaynak çarpanının sabit kaldığı ve sadece aktif devir hızının değiştiği senaryolarda ROE üzerindeki etkileri inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru

İşletme analizlerinde kârlılığın kaynaklarını ve bileşenlerini belirlemek amacıyla kullanılan DuPont analiz sistemine göre bir işletmenin cari dönem verileri şu şekildedir:

* Aktif Devir Hızı: 2,52,5
* Özkaynak Çarpanı: 1,21,2
* Özkaynak Kârlılığı (ROEROE): %15\%15

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki net kâr marjı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%5

Cevap

İşletmenin ilgili dönemdeki net kâr marjı %5 olarak hesaplanmıştır.
DuPont analiz sistemine göre özkaynak kârlılığı; net kâr marjı, aktif devir hızı ve özkaynak çarpanının çarpımına eşittir. Verilen %15\%15 özkaynak kârlılığı, 2,52,5 aktif devir hızı ve 1,21,2 özkaynak çarpanı değerleri kullanıldığında, %15=NetKa^rMarjı×3\%15 = Net Kâr Marjı \times 3 eşitliği elde edilir. Bu eşitlikten net kâr marjı 15/3=%515 / 3 = \%5 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
DuPont analiz sisteminin temel formülünü belirle.
O¨zkaynakKa^rlılıg˘ı(ROE)=NetKa^rMarjı×AktifDevirHızı×O¨zkaynakC\carpanıÖzkaynak Kârlılığı (ROE) = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı \times Özkaynak Çarpanı
DuPont sistemi, özkaynak kârlılığını üç temel finansal bileşene ayırarak analiz eder.
2
Verilen değerleri formülde yerine yerleştir.
0,15=NetKa^rMarjı×2,5×1,20,15 = Net Kâr Marjı \times 2,5 \times 1,2
Soruda verilen aktif devir hızı, özkaynak çarpanı ve ROE değerleri denkleme dahil edilir.
3
Bilinen çarpanların çarpımını hesapla.
2,5×1,2=3,02,5 \times 1,2 = 3,0
Net kâr marjını yalnız bırakmak için aktif devir hızı ve özkaynak çarpanı çarpılır.
4
Net kâr marjını hesaplamak için ROE değerini çarpım sonucuna böl.
NetKa^rMarjı=0,153,0=0,05Net Kâr Marjı = \frac{0,15}{3,0} = 0,05
Çarpım halindeki değer karşıya bölü olarak geçirilerek bilinmeyen oran bulunur.
5
Sonucu yüzde cinsinden ifade et.
%5\%5
Finansal oranlar genellikle yüzde birimiyle raporlanır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi Formül Bileşenleri

İpuçları

1
DuPont analizinde özkaynak kârlılığını bulmak için üç temel oranı birbiriyle çarpmanız gerekir.
2
Formül: ROE=NetKa^rMarjı×AktifDevirHızı×O¨zkaynakC\carpanıROE = Net Kâr Marjı \times Aktif Devir Hızı \times Özkaynak Çarpanı. Bilinenleri yerine koyup bilinmeyeni bulun.

Daha Fazla Pratik

Aktif kârlılığı (ROA) ile DuPont bileşenleri arasındaki ilişkiyi inceleyen benzer soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

DuPont analiz sistemini kullanan bir finansal analist, bir işletmenin 20252025 yılı mali tabloları üzerinden yaptığı incelemede şu verilere ulaşmıştır:

- Net Kâr Marjı: %5\%5
- Aktif Devir Hızı: 1,21,2
- Özkaynakların Toplam Varlıklara Oranı: 0,400,40

Buna göre, DuPont analiz sistemi çerçevesinde bu işletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15,015,0

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) %15,0\%15,0 olarak hesaplanır.
Doğru cevap, DuPont modelindeki üç temel bileşenin çarpılmasıyla elde edilir. Öncelikle net kâr marjı (%5\%5) ile aktif devir hızı (1,21,2) çarpılarak aktif kârlılığı (%6\%6) bulunur. Ardından, özkaynakların toplam varlıklara oranı 0,400,40 olduğu için özkaynak çarpanı 1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5 olarak hesaplanır. Son aşamada %6\%6 ile 2,52,5 çarpıldığında özkaynak kârlılığı %15\%15 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif Kârlılığının (ROA) hesaplanması
0,05×1,2=0,060,05 \times 1,2 = 0,06 (yani %6\%6)
DuPont sisteminin ilk iki bileşeni (Net Kâr Marjı ve Aktif Devir Hızı) çarpılarak aktif kârlılığına ulaşılır.
2
Özkaynak Çarpanının belirlenmesi
1/0,40=2,51 / 0,40 = 2,5
Özkaynak çarpanı, Toplam Varlıklar / Toplam Özkaynak formülüyle bulunur. Özkaynakların varlıklara oranı 0,400,40 ise bu oranın tersi çarpanı verir.
3
Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması
%6×2,5=%15,0\%6 \times 2,5 = \%15,0
Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanı çarpılarak işletmenin özkaynak kârlılığına ulaşılır.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi, özkaynak kârlılığını; faaliyet verimliliği (kâr marjı), varlık kullanım etkinliği (devir hızı) ve finansal kaldıraç (özkaynak çarpanı) bileşenlerine ayırarak inceler.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma maliyeti ile aktif kârlılığı arasındaki ilişkinin özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini inceleyen finansal kaldıraç sorularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s