Uluslararası Hukukun Kaynakları

Uluslararası hukuk sisteminde, mahkemeler tarafından verilen kararlar yeni bir hukuk kuralı oluşturmaktan ziyade, mevcut bir kuralın varlığını ve kapsamını tespit etmeye yarayan araçlar olarak kabul edilir. Bu temel işlevi nedeniyle yargı kararları, uluslararası hukukun kaynak hiyerarşisi içerisinde aşağıdaki kategorilerden hangisine girer?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 46. maddesi, bir devletin antlaşmaya taraf olma rızasını açıklarken iç hukukundaki antlaşma yapma yetkisine ilişkin bir kuralın ihlal edilmiş olmasını rızayı sakatlayan bir sebep olarak ileri sürebilmesine istisnai olarak izin vermektedir.

Buna göre, bir devletin kendi iç hukukunun ihlal edildiği gerekçesiyle antlaşma ile bağlanma rızasını geçersiz saydırabilmesi için gerekli olan şartlar aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Uluslararası bir uyuşmazlığın çözümü sırasında, mevcut hukuk kurallarının kapsamını ve içeriğini netleştirmek amacıyla başvurulan en yetkili müelliflerin görüşleri (doktrin), Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesindeki sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-d maddesinde yargı kararlarının "hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç" (subsidiary means) olarak tanımlanması ile 59. maddede yer alan "Divan'ın kararı, ancak davanın tarafları ve o dava bakımından bağlayıcıdır" hükmü arasındaki ilişki, uluslararası hukukun kaynaklar sistemi açısından merkezi bir tartışma konusudur. Buna göre, söz konusu maddeler ve Divan'ın yargısal uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde, uluslararası yargı kararlarının hukuki niteliği hakkında yapılabilecek en isabetli analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı'nın ($UAD$) bir uyuşmazlığı, yürürlükteki hukuk kuralları yerine "hakkaniyet ve nisfet" ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) ilkesine dayanarak karara bağlayabilmesi için gereken temel hukuki ön şart aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası uyuşmazlıkların yargısal çözümünde mahkemenin, uyuşmazlığı yürürlükteki hukuk kurallarına ($lex$ $lata$) göre değil, adaletin gereklerine göre saptayacağı "hakkaniyet ve nisfet" ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) esasına göre karara bağlaması mümkündür.

Uluslararası Adalet Divanı ($UAD$) Statüsü madde 38/2'de düzenlenen bu yetkinin uygulanabilirliği ve niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta hukuk kurallarını doğrudan yaratan "asli kaynaklar" ile bu kuralların varlığını ve kapsamını saptamaya yarayan "yardımcı kaynaklar" arasında bir ayrım yapılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukukun yardımcı kaynaklarından biri olarak kabul edilir?

Uluslararası hukukta antlaşmaların "koşullarda köklü değişiklik" ($rebus$ $sic$ $stantibus$) gerekçesiyle sona erdirilmesi veya antlaşmadan çekilme hakkı, $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin $62$. maddesinde oldukça sıkı şartlara ve istisnalara bağlanmıştır.

Buna göre, söz konusu maddede belirtilen tüm objektif şartlar gerçekleşmiş olsa dahi, aşağıdaki durumların hangisinde bu değişikliğin bir antlaşmayı sona erdirme gerekçesi olarak ileri sürülmesi sözleşme uyarınca açıkça yasaklanmıştır?

Uluslararası hukukta çeşitli ülkelerin en yetkin hukukçuları tarafından ortaya konulan görüş ve çalışmalar, öğretinin (doktrin) kapsamını oluşturur. Bu görüşlerin uluslararası uyuşmazlıkların yargısal veya siyasi çözüm süreçlerindeki hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olan uluslararası teâmülün (yapılageliş) bir hukuk kuralı olarak doğabilmesi için gerekli olan 'maddi unsur' ve 'psikolojik unsur' aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Uluslararası hukuk sisteminde bir uluslararası örgütün organları tarafından alınan, üye devletlerin belirli bir doğrultuda hareket etmesini teşvik eden ancak kural olarak devletler üzerinde hukuken zorlayıcı bir yaptırım gücü doğurmayan kararlar genel olarak aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri ve uluslararası hukuk doktrini çerçevesinde, bir antlaşmanın emredici bir normla ($jus$ $cogens$) çatışması durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlar ve "hükümlerin bölünebilirliği" ($severability$) ilkesinin uygulanabilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde, yargı organının pozitif hukuk kurallarını ($lex$ $lata$) bir kenara bırakarak adaletin ve hakkaniyetin gereklerine göre karar vermesi "hakkaniyet ve nisfet" ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) olarak adlandırılır.

Uluslararası Adalet Divanı ($UAD$) Statüsü çerçevesinde, Divan'ın bir uyuşmazlığı bu ilke doğrultusunda karara bağlayabilmesi için gereken temel ön koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta emredici kuralların ($jus$ $cogens$) hukuki niteliği, oluşumu ve normlar hiyerarşisindeki konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, mevcut antlaşma hükümleri ve teamül kuralları uyuşmazlığın çözümünde yetersiz kaldığında (hukuk boşluğu - lacunae), Divan'ın uyuşmazlığı karara bağlamaktan kaçınamayacağı (non-liquet yasağı) ilkesi çerçevesinde "hukukun genel ilkeleri"ne başvurulur.

Buna göre, Statü’nün 38/1-c maddesinde düzenlenen bu kaynağın yargısal süreçteki işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun oluşum sürecinde bir devletin, söz konusu kuralın kendisi bakımından bağlayıcı olmasını engellemek amacıyla ileri sürdüğü "sürekli itirazcı" (persistent objector) doktrini ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta, devletlerin kendi aralarında yapacakları antlaşmalarla dahi aksini kararlaştıramayacakları, uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve normlar hiyerarşisinde en üst sırada yer alan emredici kuralları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun yetkileri incelendiğinde, kural olarak bu organın aldığı kararların "tavsiye" niteliğinde olduğu ve devletleri dış ilişkilerinde doğrudan hukuken bağlamadığı görülür. Ancak doktrinde "örgüt içi hukuk" (internal law of the organization) olarak adlandırılan alanda Genel Kurul, üye devletler üzerinde kesin ve bağlayıcı hukuki sonuçlar doğuran kararlar alabilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi BM Genel Kurulu'nun üye devletler için doğrudan hukuki bağlayıcılığı olan kararlarından biridir?

Uluslararası hukukun asli kaynakları arasında yer alan "hukukun genel ilkeleri" ($UAD$ Statüsü Madde $38/1-c$), oluşum süreci ve dayandığı temel bakımından uluslararası teamül (yapılageliş) hukukundan farklı bir niteliğe sahiptir. Buna göre, hukukun genel ilkelerini uluslararası teamül hukukundan ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Devletlerin egemenlik yetkilerine dayanarak kendi aralarında yaptıkları antlaşmalarla uluslararası hukuk kuralları yaratma yetkisi, uluslararası toplumun genel menfaatlerini koruyan temel normlarla sınırlandırılmıştır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, akdedildiği sırada uluslararası hukukun emredici bir kuralı ($jus$ $cogens$) ile çatışan bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?