Endokrinoloji

$42$ yaşında erkek hasta; çarpıntı, terleme ve ellerde ince titreme şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü (evre 1b guatr) gözleniyor ancak oftalmopati saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde serbest $T_4$ ve serbest $T_3$ düzeyleri referans aralığın belirgin üzerinde, TSH düzeyi ise $5.4$ mIU/L (N: 0.4-4.2) olarak ölçülüyor. Hipofiz MRG'de sellar bölgede $7$ mm çapında bir adenom izleniyor. Bu hastada ayırıcı tanıda "Tiroid Hormon Direnci" (RTH) yerine "TSH salgılayan hipofiz adenomu" (TSHoma) tanısını en güçlü şekilde destekleyen bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik melanom tanısıyla ipilimumab (CTLA-4 inhibitörü) ve nivolumab tedavisi alan 58 yaşındaki erkek hasta, tedavinin 10. haftasında şiddetli baş ağrısı, aşırı halsizlik, iştahsızlık ve bulantı şikayetleriyle acil servise başvuruyor.

Fizik muayenede genel durum orta, bilinç açık, kan basıncı 85/55 mmHg, nabız 108/dk saptanıyor. Nörolojik muayenede görme alanı defekti saptanmıyor. Laboratuvar tetkikleri aşağıdaki gibidir:

Hipofiz MR görüntülemesinde, hipofiz bezinde diffüz global büyüme ve infundibulumda kalınlaşma izlenmiş olup kanama odağı saptanmamıştır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, son altı aydır devam eden hafif halsizlik, yaygın vücut ağrısı ve halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Özgeçmişinde $15$ yıldır bipolar bozukluk tanısı mevcut olup, uzun süredir lityum karbonat tedavisi almaktadır. Fizik muayenesinde belirgin özellik saptanmayan hastanın laboratuvar incelemelerinde elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur:

Bu laboratuvar profiline ve klinik öyküye göre, hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, $8$ yıldır son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle düzenli hemodiyaliz programındadır. Son zamanlarda artan yaygın kemik ağrıları ve bir hafta önce hafif bir çarpma sonrası gelişen kosta fraktürü öyküsü mevcuttur. Hastanın günlük $2$ gram kalsiyum asetat ve haftada $3$ kez $1$ $\mu$ g kalsitriol kullandığı öğreniliyor.

Laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada mevcut klinik ve laboratuvar bulguları temelinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış dört yaşında kadın hasta, son bir aydır süregelen iştahsızlık, kabızlık ve hafif konfüzyon şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde $40$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut olan hastanın fizik muayenesinde sol akciğer üst alanda solunum seslerinde azalma saptanıyor.

Laboratuvar tetkikleri:
- Serum Kalsiyum: $13.2$ mg/dL
- Serum Fosfor: $2.2$ mg/dL
- Serum Albumin: $4.0$ g/dL
- İntakt PTH: $5$ pg/mL (Normal: $15-65$)

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır giderek artan halsizlik, cinsel isteksizlik ve erektil disfonksiyon şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden her iki el $2$. ve $3$. metakarpofalangeal eklemlerinde kronik ağrı olduğu ve son zamanlarda polidipsi şikayetinin başladığı öğreniliyor. Fizik muayenede ciltte yaygın gri-bronz hiperpigmentasyon, hepatomegali ve bilateral testislerde atrofi ($5$ $mL$) saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, son $3$ haftadır devam eden belirgin ağız kuruluğu, çok su içme ve sık idrara çıkma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde vücut kitle indeksi (VKİ) $29 kg/m^2$ olarak hesaplanıyor, diğer sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Poliklinik şartlarında rastgele (tokluk gözetilmeksizin) ölçülen plazma glukoz düzeyi $242 mg/dL$ olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 2 Diabetes Mellitus tanısıyla 3 yıldır metformin 2x1000 mg ve empagliflozin 10 mg/gün tedavisi alan 54 yaşında erkek hasta, elektif inguinal herni onarımı operasyonu geçirdikten 24 saat sonra şiddetli bulantı, kusma ve hızlı derin solunum (Kussmaul solunumu) şikayetiyle değerlendiriliyor. Hastanın operasyon öncesi gece saat 22:00'den itibaren oral alımının kesildiği öğreniliyor.

Yapılan laboratuvar tetkiklerinde:
Glukoz: $185 \text{ mg/dL}$
Arter Kan Gazı pH: $7.24$
$\text{HCO}_3$: $12 \text{ mEq/L}$
Anyon Açığı: $22 \text{ mEq/L}$
Kan Ketonu (Beta-hidroksibütirat): $4.2 \text{ mmol/L}$ (N: <0.6)

olarak saptanıyor. Bu hastada mevcut klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, hafif bir travma sonrası gelişen sağ femur subtrokanterik kırık nedeniyle opere ediliyor. Ameliyat öncesi çekilen direkt grafilerinde tüm kemik yapılarında diffüz dansite artışı, vertebralarında "sandviç vertebra" görünümü ve iliak kanatlarda konsantrik sklerotik çizgiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyum $9.2\,mg/dL$, fosfor $3.4\,mg/dL$, alkalen fosfataz ($ALP$) $85\,U/L$ (N: $30-120$), parathormon ($PTH$) $42\,pg/mL$ (N: $15-65$) olarak bulunuyor. Ancak serum laktat dehidrogenaz ($LDH$) ve tartrata dirençli asit fosfataz ($TRAP$) düzeylerinin referans aralığın $3$ katı olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta; derin halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, cilt kuruluğu ve kilo artışı şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya $6$ ay önce primer hipotiroidi tanısı konulmuş ve levotiroksin tedavisi başlanmış. Ancak hasta günlük $800$ $\mu g$ levotiroksin kullanmasına rağmen halsizlik şikayetlerinin geçmediği ve yapılan tetkiklerde TSH düzeyinin $100$ $mIU/L$ (N: $0.4-4.0$), serbest $T_4$ ($sT_4$) düzeyinin ise $0.5$ $ng/dL$ (N: $0.8-1.8$) olduğu saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde karaciğerde geniş yer kaplayan kavernöz hemanjiyom mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde ters $T_3$ ($rT_3$) düzeyinin belirgin olarak arttığı gözleniyor.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası patofizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) nedeniyle 14 yıldır hemodiyaliz programında olan 52 yaşında kadın hasta, geçmeyen kemik ağrıları ve inatçı kaşıntı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın yapılan laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

Hastanın tıbbi kayıtlarından, son 6 aydır uygulanan fosfor bağlayıcı ve kalsimimetik tedavilere yanıt alınamadığı ve hiperkalseminin sebat ettiği öğreniliyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ile en uyumlu tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında kadın hasta, yaklaşık bir yıldır devam eden adet düzensizliği (amenore) ve gebelik olmadığı halde göğüslerinden süt gelmesi (galaktore) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum prolaktin düzeyi $180$ $ng/mL$ (Normal: <$25$ $ng/mL$) olarak saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır giderek artan halsizlik, cinsel istekte azalma ve her iki el eklemlerinde ağrı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde ciltte yaygın hiperpigmentasyon (bronz görünüm), her iki elin $2$. ve $3$. metakarpofalangeal eklemlerinde hassasiyet ve şişlik saptanıyor. Karaciğer kot kavsini $3$ cm geçiyor ve testisler bilateral yumuşak kıvamda, $8$ mL (Normal: $15-25$ mL) hacminde ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık kan şekeri $192$ mg/dL (Normal: <$100$ mg/dL) olarak bulunuyor.

Hormon profili şu şekildedir:
- Total Testosteron: $110$ ng/dL (Normal: $300-1000$ ng/dL)
- LH: $0.7$ mIU/mL (Normal: $1.7-8.6$ mIU/mL)
- FSH: $0.9$ mIU/mL (Normal: $1.5-12.4$ mIU/mL)
- Prolaktin: $11$ ng/mL (Normal: <$20$ ng/mL)

Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, evliliğinin $3.$ yılında çocuk sahibi olamama şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinde $14$ yaşında geçirilmiş ve hastanede yatış gerektirmiş bilateral kabakulak orşiti öyküsü olduğu öğreniliyor. Yapılan fizik muayenede testis hacimleri bilateral $5$ ml (küçük ve sert kıvamda) ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde total testosteron düzeyi düşük, FSH ve LH düzeyleri ise referans aralığının oldukça üzerinde saptanıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki mevcut tablo aşağıdakilerden hangisi ile en iyi tanımlanır?

62 yaşında kadın hasta, yaygın kemik ağrıları ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleri ile endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde saptanan laboratuvar bulguları ve uygun dozda vitamin D replasman tedavisi sonrası 3. aydaki kontrol sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu klinik seyir ve laboratuvar verileri dikkate alındığında, hastada mevcut olan asıl patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, doğum yaptıktan $4$ ay sonra başlayan çarpıntı, sinirlilik ve son $1$ ayda $3$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi hafif diffüz büyümüş ve ağrısız olarak palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde TSH $< 0.01$ mIU/L (N: $0.4-4.0$), serbest $T_4$: $2.8$ ng/dL (N: $0.8-1.8$) saptanıyor. Tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) $\%1$ olarak ölçülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$44$ yaşında kadın hasta, son birkaç yıldır devam eden halsizlik, yaygın kemik ağrıları ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde son $2$ yıldır kronik ishal, karın şişkinliği ve yağlı dışkılama öyküsü mevcuttur.

Laboratuvar Bulguları:
* Serum Kalsiyum: $8.2$ mg/dL ($8.5-10.5$)
* Serum Fosfor: $2.1$ mg/dL ($2.5-4.5$)
* Albumin: $4.0$ g/dL ($3.5-5.0$)
* İntakt PTH: $185$ pg/mL ($10-65$)
* Serum Kreatinin: $0.7$ mg/dL ($0.6-1.1$)
* **$24$ saatlik idrar kalsiyumu:** $40$ mg/gün ($100-250$)
* **$25(OH)$ Vitamin D:** $7$ ng/mL ($>30$)

Bu hastadaki kalsiyum ve paratiroid hormon düzeyi değişikliğinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında kadın hasta, çarpıntı ve baş ağrısı atakları nedeniyle inceleniyor. Yapılan tetkiklerde bilateral feokromositoma ve tiroid sol lobda medüller tiroid karsinomu saptanıyor. Hastanın fizik muayenesinde marfanoid yapı veya mukozal nörom saptanmıyor. Bu klinik tabloya eşlik etmesi en muhtemel diğer endokrin patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır devam eden amenore, galaktore ve son $1$ aydır şiddetlenen baş ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan görme alanı muayenesinde bitemporal hemianopsi saptanıyor. Kraniyal MR incelemesinde optik kiazmaya bası yapan $3.8$ cm çapında, kistik komponentleri de bulunan bir hipofiz makroadenomu izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum prolaktin düzeyi $72$ $ng/mL$ ($N: 5-25$) olarak saptanırken, diğer ön hipofiz hormonları normal sınırlarda bulunuyor. Bu hastada en olası tanısal durum ve yapılması gereken bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit tanısı ile uzun süredir sistemik glukokortikoid tedavisi alan 52 yaşında kadın hasta, ilaçlarını aniden kestikten üç gün sonra şiddetli halsizlik, bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 104/dk saptanıyor. Bu hastada klinik tablonun Primer Adrenal Yetmezlikten (Addison Hastalığı) ziyade Sekonder Adrenal Yetmezliğe bağlı olduğunu düşündüren en önemli laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?