Spondiloartropatiler

53 soru

Soru 41Soru

2626 yaşında kadın hasta, son 33 aydır karın ağrısı, mukuslu ishal ve sol dizinde ağrılı şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Kolonoskopi sonucu ülseratif kolit tanısı alan hastanın eklem yakınmalarının, barsak hastalığının aktifleştiği dönemlerde belirginleştiği saptanıyor. Bu hastadaki periferik artrit tablosu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Artrit aktivitesi genellikle altta yatan barsak hastalığının şiddeti ile paralellik gösterir.

Cevap

Artrit aktivitesinin genellikle altta yatan barsak hastalığının şiddeti ile paralellik göstermesi
Enteropatik artritlerde (özellikle Ülseratif kolit ve Crohn) periferik tutulum iki tipte görülür. Tip 1 tutulum; büyük eklemleri (diz, ayak bileği gibi) tutan, asimetrik, oligoartiküler (<5<5 eklem) karakterdedir ve en önemli özelliği artrit alevlenmelerinin barsak hastalığının aktivitesi ile paralellik göstermesidir. Bu nedenle barsak hastalığının tedavisi eklem şikayetlerini de geriletir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et.
Ülseratif kolit tanısı ve eşlik eden sol diz artriti (oligoartrit, büyük eklem).
Enteropatik artritlerin (İBH ilişkili) klinik tipini belirlemek için tutulum yeri ve sayısı önemlidir.
2
Eklem şikayetleri ile barsak aktivitesi arasındaki ilişkiyi değerlendir.
Artrit alevlenmesi barsak hastalığı ile eş zamanlı (paralel) seyrediyor.
Bu bulgu hastanın 'Tip 1 periferik artrit' (pauciartiküler) olduğunu doğrular.
3
Doğru patofizyolojik özelliği seç.
Tip 1 periferik tutulumda barsak tedavisi ile artrit geriler, HLA-B27 ilişkisi düşüktür.
Spondiloartropati grubunda aksiyel tutulum barsak aktivitesinden bağımsızken, Tip 1 periferik tutulum bağımlıdır.

Anahtar Kavram

Enteropatik Spondiloartropatilerde Periferik Artrit Tipleri

İpuçları

1
İnflamatuar barsak hastalığı ile ilişkili artritlerde periferik ve aksiyel tutulumun barsak aktivitesiyle ilişkisi farklıdır.

Daha Fazla Pratik

İBH ilişkili artritlerde Tip 1 ve Tip 2 periferik tutulum arasındaki farkları içeren bir tabloyu incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru

2727 yaşında erkek hasta, yaklaşık 44 aydır devam eden, sinsi başlangıçlı ve sabahları 4545 dakikadan uzun süren bel tutukluğu şikayetiyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünde son bir aydır sol topuk ağrısı (entezit) olduğu da öğreniliyor. Spondiloartropati ön tanısı düşünülen bu hastada, bel ağrısının 'inflamatuar' karakterde olduğunu destekleyen en tipik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ağrının egzersiz ve fiziksel aktivite ile azalması

Cevap

Spondiloartropatilerde görülen inflamatuar bel ağrısı, egzersiz ve hareket ile azalırken istirahat ile artış gösterir.
İnflamatuar bel ağrısı, özellikle ankilozan spondilit gibi spondiloartropatilerin temel özelliğidir. Bu ağrı tipi 4040 yaş altında başlar, sinsi karakterdedir, 33 aydan uzun sürer ve en tipik olarak egzersizle düzelip istirahatle kötüleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik özelliklerini (yaş, süre, sinsi başlangıç, sabah tutukluğu) analiz et.
Hastanın 4040 yaş altı olması, ağrının 33 aydan uzun sürmesi ve sabah tutukluğunun eşlik etmesi inflamatuar bel ağrısı kriterlerine (ASAS) uygundur.
İnflamatuar bel ağrısını mekanik bel ağrısından ayırmak tanıda ilk adımdır.
2
İnflamatuar bel ağrısının en ayırıcı dinamik özelliğini hatırla.
İnflamatuar ağrının mekanik ağrının aksine egzersizle azaldığı, istirahatle arttığı bilgisi esastır.
Bu özellik, Spondiloartropatilerin mekanik disk hernisi veya kas zorlanmalarından ayrılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

İnflamatuar Bel Ağrısı Karakteristikleri

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bel ağrısı olan bir hastada sakroiliit tanısı için en duyarlı görüntüleme yöntemi olan MRG bulgularını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 43Soru

4545 yaşında erkek hasta, 2020 yıldır ankilozan spondilit (ASAS) tanısıyla takip edilmektedir. Son 33 aydır giderek artan halsizlik ve bacaklarda şişlik şikayetleri ile başvuran hastanın fizik muayenesinde pretibial ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin: 1.91.9 mg/dL, albümin: 2.22.2 g/dL ve 2424 saatlik idrarda 5.25.2 g proteinüri saptanıyor. Çekilen direkt grafide torakolomber omurgada bambu kamışı görünümü saptanan bu hastada, gelişen renal fonksiyon bozukluğu ve proteinürinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sekonder (AA) amiloidoz

Cevap

Ankilozan spondilit gibi kronik enflamatuar hastalıkların seyrinde gelişen nefrotik düzeyde proteinüri ve böbrek yetmezliğinin en olası nedeni sekonder (AA) amiloidozdur.
Doğru seçenek olan sekonder amiloidoz, ankilozan spondilit gibi kronik enflamatuar hastalıklarda serum amiloid A proteininin dokularda (özellikle böbrek, karaciğer, dalak) birikmesiyle oluşur. Böbrek tutulumu sıklıkla nefrotik düzeyde proteinüri, ödem ve ilerleyici böbrek yetmezliği ile karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın temel hastalığı ve klinik tablosunu analiz et.
2020 yıllık kronik enflamatuar bir hastalık (AS) zemininde nefrotik düzeyde proteinüri (5.25.2 g/gün) ve böbrek yetmezliği saptanmıştır.
Kronik enflamasyonun sistemik komplikasyonlarını belirlemek için temel hastalıktan yola çıkılmalıdır.
2
Etiyolojideki en güçlü adayı belirle.
Ankilozan spondilitte kronik enflamasyon uyaranı ile SAA proteini artar ve AA tipi amiloid birikimine yol açar.
Sekonder amiloidoz, kontrolsüz kronik enflamatuar süreçlerin en karakteristik böbrek tutulum nedenidir.
3
Ayırıcı tanı yap.
IgA nefropatisi de AS ile ilişkilidir ancak proteinüriden ziyade hematüri ön plandadır.
Klinik bulguların şiddeti ve tipi (nefrotik sendrom vs nefritik tablo) ayırıcı tanıda kritiktir.

Anahtar Kavram

Kronik enflamatuar hastalıklarda sekonder (AA) amiloidoz gelişimi ve renal tutulum bulguları.

İpuçları

1
Ankilozan spondilit gibi uzun süreli enflamatuar hastalıklarda böbreklerin en korkulan kronik komplikasyonunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sekonder amiloidozun kesin tanısı için hangi biyopsi yöntemlerinin (rektal, abdominal yağ yastığı, renal) kullanıldığını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru

26 yaşında erkek hasta, son 1 yıldır devam eden, sabahları yarım saatten fazla süren tutukluğun eşlik ettiği, egzersizle azalan ancak istirahatle artan bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lomber omurga hareketlerinde kısıtlılık ve sağ Aşil tendon insersiyosunda hassasiyet (entezit) saptanıyor. Çekilen direkt grafide bilateral sakroiliit izleniyor. Bu hastada en olası tanı düşünüldüğünde, laboratuvar değerlendirmesinde aşağıdaki sonuçlardan hangisinin saptanması en çok beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: HLA-B27 pozitifliği ve Romatoid Faktör (RF) negatifliği

Cevap

HLA-B27 pozitifliği ve Romatoid Faktör (RF) negatifliği, Ankilozan Spondilit tanısını destekleyen en karakteristik laboratuvar profilidir.
Hastada tarif edilen 'inflamatuar bel ağrısı', 'entezit' ve 'bilateral sakroiliit' bulguları Ankilozan Spondilit (AS) tanısı ile uyumludur. AS ve diğer Spondiloartropatiler (SpA), 'Seronegatif Spondiloartropatiler' olarak adlandırılır çünkü Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP gibi otoantikorlar genellikle negatiftir. Buna karşılık, AS hastalarının %90-95 gibi çok büyük bir kısmında HLA-B27 doku grubu antijeni pozitif saptanır. Bu nedenle, HLA-B27 pozitifliği ve RF negatifliği bu klinik tablo için en beklenen laboratuvar profilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et.
Genç erkek hasta, inflamatuar karakterde bel ağrısı (sabah tutukluğu, egzersizle düzelme), entezit (Aşil hassasiyeti) ve radyolojik sakroiliit varlığı Ankilozan Spondilit (AS) tanısını işaret etmektedir.
Bu bulgular Spondiloartropati (SpA) grubunun tipik özellikleridir.
2
Spondiloartropatilerin genel laboratuvar özelliklerini hatırla.
Spondiloartropatiler 'Seronegatif' artritler grubundadır, yani Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP genellikle negatiftir.
Seropozitiflik (RF/CCP pozitifliği) Romatoid Artrit lehine bir bulgudur.
3
Genetik ilişkiyi değerlendir.
Ankilozan Spondilit hastalarının %90-95'inde HLA-B27 doku grubu antijeni pozitiftir.
HLA-B27 pozitifliği tanı kriterlerinde yer alan ve hastalığı destekleyen güçlü bir genetik belirteçtir.
4
Doğru seçeneği belirle.
Hem seronegatifliği (RF negatif) hem de genetik yatkınlığı (HLA-B27 pozitif) içeren seçenek en uyumlu cevaptır.
Diğer seçeneklerdeki antikorlar (Anti-CCP, ANA, ANCA) farklı romatolojik hastalıkları (RA, SLE, Vaskülit) işaret eder.

Anahtar Kavram

Seronegatif Spondiloartropatilerde (özellikle Ankilozan Spondilit), Romatoid Faktör (RF) ve otoantikorların yokluğu (seronegatiflik) ile HLA-B27 pozitifliği karakteristik laboratuvar bulgularıdır.

İpuçları

1
Bu hastalık grubu 'Seronegatif' olarak sınıflandırılır, yani klasik romatizma testleri (RF gibi) genellikle negatiftir.
2
Hastalığın patogenezinde MHC Sınıf I moleküllerinden biri ile güçlü bir genetik ilişki vardır.
3
Ankilozan Spondilit hastalarının %90'ından fazlasında pozitif olan genetik belirteç HLA-B27'dir.

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bel ağrısı ile mekanik bel ağrısı ayrımını sağlayan kriterleri (başlangıç yaşı, süre, egzersiz etkisi vb.) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 45Soru

3030 yaşında erkek hasta, yaklaşık 66 aydır devam eden, sabahları uyandığında daha şiddetli olan ve hareket ettikçe azalan bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde lomber omurga hareketlerinin her yöne kısıtlı olduğu saptanıyor (Schober testi: 22 cm). Pelvis grafisinde bilateral evre 33 sakroiliit izlenen bu hastada, en sık beklenen eklem dışı tutulum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anterior üveit

Cevap

Ankilozan Spondilit tanılı hastalarda en sık görülen eklem dışı tutulum anterior üveittir.
Vaka sunumundaki genç erkek hasta, inflamatuar bel ağrısı (hareketle azalan, istirahatle artan), Schober testi kısıtlılığı ve bilateral sakroiliit bulgularıyla klasik bir Ankilozan Spondilit (AS) tablosudur. AS hastalarında en sık görülen eklem dışı tutulum ise anterior üveittir. Genellikle tek taraflı, ani başlangıçlı ve tekrarlayıcı niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Genç erkek hasta, inflamatuar karakterde bel ağrısı, kısıtlı Schober testi ve bilateral evre 33 sakroiliit bulguları Ankilozan Spondilit (AS) tanısını doğrular.
AS tanısı için modifiye New York kriterleri temel alınmıştır.
2
Ekstra-artiküler bulguları değerlendirme
AS'de anterior üveit, aort yetmezliği, apikal pulmoner fibrozis ve sekonder amiloidoz gibi eklem dışı tutulumlar görülebilir.
Hastalığın sistemik doğası gereği farklı organ sistemleri etkilenebilir.
3
Sıklık karşılaştırması yapma
Anterior üveit, AS hastalarının yaklaşık %25%30\%25-\%30'unda görülerek en sık eklem dışı bulgu olma özelliğini taşır.
Literatür verileri ve klinik çalışmalar üveitin en yaygın komplikasyon olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kavram

Spondiloartropatilerde (özellikle Ankilozan Spondilit) klinik özellikler ve en sık görülen eklem dışı tutulumlar.

İpuçları

1
Hastanın klinik özellikleri ve radyolojisi bir seronegatif spondiloartropatiyi işaret etmektedir.

Daha Fazla Pratik

Ankilozan Spondilit'te görülen diğer daha nadir eklem dışı bulguları (Aort yetmezliği, IgA nefropatisi vb.) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru

2727 yaşında erkek hasta, sağ dizinde ağrı ve şişlik ile sol topuğunda hassasiyet şikayetleriyle başvuruyor. Yaklaşık 44 hafta önce ateşli bir ishal atağı geçirdiği öğrenilen hastanın fizik muayenesinde her iki ayak tabanında ağrısız, hiperkeratotik ve vezikülopüstüler döküntüler gözleniyor. Bu klinik tablo ve tanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalığın kesin tanısı için etkilenen eklemden alınan sinoviyal sıvıda tetikleyici enteropatojen etkenin (Salmonella, Shigella vb.) kültüre edilmesi şarttır.

Cevap

Hastalığın kesin tanısı için sinoviyal sıvıda etkenin üretilmesi gerektiği ifadesi yanlıştır; çünkü Reaktif Artrit steril bir inflamasyondur.
Doğru seçenek olan 'kültürde etken üretilmesi zorunludur' ifadesi yanlıştır; çünkü Reaktif Artrit'in temel özelliği, enfeksiyonun eklem dışında (genellikle gastrointestinal veya ürogenital sistemde) olması ve eklemdeki inflamasyonun steril (mikroorganizmasız) olmasıdır. Sinoviyal sıvıda lökositoz görülse de kültürler her zaman negatif sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Genç erkek, geçirilmiş enterit öyküsü, asimetrik oligoartrit, entezit (topuk ağrısı) ve tipik deri döküntüsü (keratoderma blennorrhagica).
Bu bulgular klasik olarak Reaktif Artrit (eskiden Reiter Sendromu olarak bilinirdi) tablosunu tanımlar.
2
Spondiloartropati özelliklerini hatırla
Seronegatiflik (RF/Anti-CCP negatif), HLA-B27 ilişkisi ve steril inflamasyon.
Reaktif Artrit bir spondiloartropatidir ve eklem tutulumu septik değil, immün aracılı sterildir.
3
Tanı kriterlerini değerlendir
Sinoviyal sıvı kültürü negatiftir; tetikleyici ajan eklemde değil, uzak bir odaktadır (GIS veya ürogenital sistem).
Sinoviyal sıvıda etken üretilmesi septik artrit tanısını koydurur, Reaktif Artrit tanısını dışlar.

Anahtar Kavram

Reaktif Artrit, tetikleyici bir enfeksiyondan haftalar sonra gelişen, eklem içinde mikroorganizmanın üretilemediği steril bir asimetrik oligoartrittir.

Daha Fazla Pratik

Reaktif Artrit ve Septik Artrit arasındaki ayırıcı tanıyı sinoviyal sıvı bulguları üzerinden tekrar inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 47Soru

3434 yaşında kadın hasta, her iki elinin uzak interfalangeal (DIFDIF) eklemlerinde son 33 aydır devam eden ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede tırnaklarda çukurcuklanma (pittingpitting) ve distal eklemlerde sinovit bulguları saptanıyor. Hastanın kendisinde aktif deri lezyonu saptanmazken, babasının plak tipi psoriazis tanısıyla tedavi gördüğü öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde Romatoid Faktör (RFRF) ve anti-siklik sitrülinlenmiş peptid (antiCCPanti-CCP) negatif saptanıyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psoriyatik artrit

Cevap

Psoriyatik artrit
Hastadaki uzak interfalangeal (DIFDIF) eklem tutulumu, tırnaklarda çukurcuklanma (pittingpitting), birinci derece akrabada sedef hastalığı öyküsü ve seronegatifi (RFRF ve antiCCPanti-CCP negatifliği), CASPAR kriterlerine göre psoriyatik artrit tanısını doğrular. CASPAR puanlamasında toplam 33 puan toplandığı için tanısal eşik aşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem tutulum paternini analiz edin.
Uzak interfalangeal (DIFDIF) eklemlerde sinovit saptandı.
DIFDIF tutulumu psoriyatik artrit ve osteoartrit için tipikken, romatoid artrit için karakteristik değildir.
2
Eklem dışı bulguları ve aile öyküsünü değerlendirin.
Tırnaklarda çukurcuklanma (pittingpitting) ve birinci derece akrabada psoriazis öyküsü mevcut.
Bu bulgular CASPAR (ClASsification criteria for Psoriatic ARthritis) kriterlerinde önemli puan kazandırır.
3
Serolojik testleri yorumlayın.
RFRF ve antiCCPanti-CCP testleri negatif bulundu.
Psoriyatik artrit, seronegatif spondiloartropati grubunda yer alan bir hastalıktır.
4
CASPAR kriterlerini puanlayın.
Aile öyküsü (11 puan), tırnak distrofisi (11 puan), negatif RFRF (11 puan) olmak üzere toplam 33 puan elde edildi.
CASPAR kriterlerine göre 3\geq 3 puan psoriyatik artrit tanısı için yeterlidir.

Anahtar Kavram

Psoriyatik artrit tanısında CASPAR kriterlerinin kullanımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru

2525 yaşında erkek hasta, yaklaşık 66 aydır devam eden bel ağrısı ve sabahları uyandığında yaklaşık 4545 dakika süren tutukluk şikayetiyle başvuruyor. Hastanın ağrısının hareket etmekle azaldığı, istirahat dönemlerinde ise şiddetlendiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde bel hareketlerinde kısıtlılık ve her iki aşil tendonu yapışma yerinde belirgin hassasiyet saptanıyor. Bu hastada tanıyı desteklemek amacıyla sorgulanması gereken en olası eklem dışı tutulum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tekrarlayan ağrılı göz kızarıklığı ve görme bulanıklığı atakları

Cevap

Tekrarlayan ağrılı göz kızarıklığı ve görme bulanıklığı atakları
Hastada tarif edilen inflamatuar bel ağrısı ve entezit (aşil tendiniti) klinik tablosu öncelikle bir spondiloartropatiyi (AS gibi) düşündürmektedir. Bu hastalık grubunda en sık görülen sistemik veya eklem dışı tutulum %25-30 oranında görülen akut anterior üveittir. Bu durum klinik olarak ağrılı göz kızarıklığı, fotofobi ve görme bulanıklığı ile kendini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın bel ağrısı karakterini analiz et
İnflamatuar karakterde bel ağrısı (6 aydan uzun süre, sabah tutukluğu, egzersizle düzelme, istirahatle artma)
Mekanik bel ağrısı ile inflamatuar bel ağrısını ayırt etmek tanı koymanın ilk adımıdır.
2
Eşlik eden fizik muayene bulgularını değerlendir
Entezit (Aşil tendonu hassasiyeti) ve aksiyel kısıtlılık saptandı
Entezit, spondiloartropati grubunun (özellikle ankilozan spondilit) patognomonik sayılabilecek önemli bir özelliğidir.
3
Olası eklem dışı tutulumları hatırla
Akut anterior üveit en sık görülen eklem dışı bulgudur
Spondiloartropatilerde sistemik tutulumların sorgulanması tanıyı destekleyen en önemli unsurlardan biridir.

Anahtar Kavram

İnflamatuar bel ağrısı ve entezit ile karakterize spondiloartropatilerde en sık görülen eklem dışı tutulum akut anterior üveittir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 49Soru

3838 yaşında erkek hasta, 1515 yıldır ankilozan spondilit (ASAS) tanısıyla takip edilmektedir. Son dönemde halsizlik ve efor dispnesi tanımlayan hastanın fizik muayenesinde sol sternal kenarda erken diyastolik üfürüm saptanıyor. Elektrokardiyografisinde (EKGEKG) PRPR mesafesi 0.220.22 saniye olarak ölçülüyor.

Bu hastadaki kardiyak tutulumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kardiyak tutulumun varlığı ve klinik seyri, omurga tutulumunun şiddeti ve güncel hastalık aktivite skorları (BASDAIBASDAI) ile güçlü bir paralellik gösterir.

Cevap

Kardiyak tutulumun varlığı ve klinik seyri, omurga tutulumunun şiddeti ve güncel hastalık aktivite skorları ile güçlü bir paralellik gösterir ifadesi yanlıştır.
Kardiyak tutulumun (aort yetmezliği ve iletim kusurları) varlığı ve şiddeti, güncel hastalık aktivite skorları (BASDAIBASDAI) veya omurga tutulumunun şiddeti ile korelasyon göstermez. Temel belirleyici faktörler hastalığın süresi, hastanın yaşı, erkek cinsiyet ve HLAB27HLA-B27 pozitifliğidir. Bu nedenle, kardiyak tutulumun aktivite skorlarıyla paralel seyrettiğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Uzun süreli ASAS öyküsü olan bir hastada diyastolik üfürüm (aort yetmezliği) ve birinci derece AVAV blok saptanmıştır.
Bu bulgular ASAS'nin tipik kardiyak tutulum özelliklerini yansıtır.
2
Kardiyak tutulumun patogenezinin hatırlanması
Aort kökünde dilatasyon, vaza vazorum endarteriti, kapak tabanında fibrozis ve iletim sistemi dokularında fibrotik değişiklikler gelişir.
Mekanik bozuklukların ve iletim kusurlarının nedenini anlamak için gereklidir.
3
Risk faktörlerinin ve korelasyonların değerlendirilmesi
Kardiyak tutulumun hastalık süresi ve yaşla arttığı, ancak aktif inflamasyon skorları (BASDAIBASDAI) ile ilişkili olmadığı belirlenir.
Soruda istenen yanlış seçeneğin saptanması için en kritik ayrım noktası budur.

Anahtar Kavram

Ankilozan Spondilit'te Kardiyak Tutulum ve Risk Faktörleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 50Soru

23 yaşında erkek hasta, yaklaşık 5 aydır devam eden, sabahları 45 dakikadan uzun süren tutukluğun eşlik ettiği ve egzersizle hafifleyen bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lomber hareket açıklığı hafif kısıtlı bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde CRP düzeyi yüksek ve HLA-B27 pozitif saptanıyor. Çekilen pelvis grafisinde sakroiliak eklemlerde şüpheli skleroz (Evre 1) izlenirken, sakroiliak MRG incelemesinde her iki eklem çevresinde belirgin kemik iliği ödemi (aktif sakroiliit) görülüyor. Modifiye New York ve ASAS kriterleri göz önüne alındığında, bu hasta için en doğru tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Non-radyografik Aksiyel Spondyloartrit

Cevap

Non-radyografik Aksiyel Spondyloartrit
Bu hasta ASAS kriterlerine göre 'Görüntüleme kolu' (MRG'de aktif sakroiliit + en az 1 SpA bulgusu) veya 'Klinik kol' (HLA-B27 + en az 2 SpA bulgusu) ile Aksiyel Spondyloartrit tanısı alır. Ancak, Modifiye New York kriterlerine göre Ankilozan Spondilit tanısı için gerekli olan 'Radyografik Sakroiliit' (direkt grafide bilateral en az evre 2) mevcut değildir (grafi evre 1'dir). Bu durum, hastalığın 'Non-radyografik' dönemde olduğunu gösterir. Bu nedenle doğru sınıflandırma Non-radyografik Aksiyel Spondyloartrit (nr-axSpA)'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et
Genç hasta, inflamatuar bel ağrısı (sabah tutukluğu, egzersizle düzelme), CRP yüksekliği ve HLA-B27 pozitifliği var. Spondyloartropati spektrumu düşünülmeli.
Semptomlar ve laboratuvar bulguları aksiyel tutulumu işaret etmektedir.
2
Görüntüleme bulgularını kriterlere göre değerlendir
Pelvis grafisi Evre 1 (şüpheli) olduğu için 'Radyografik' kriterleri (Bilateral ≥ Evre 2 veya Unilateral ≥ Evre 3) karşılamıyor. Ancak MRG'de aktif ödem (sakroiliit) var.
Modifiye New York kriterleri direkt grafiye dayanır. ASAS kriterleri ise MRG bulgularını da içerir.
3
Tanısal sınıflandırmayı belirle
Direkt grafide yapısal hasar olmadığı için 'Ankilozan Spondilit' denemez. MRG'de inflamasyon olduğu için 'Non-radyografik Aksiyel SpA' tanısı konur.
Ankilozan Spondilit ve nr-axSpA arasındaki temel ayrım, direkt grafideki sakroiliit varlığıdır.

Anahtar Kavram

Aksiyel Spondyloartrit Spektrumu ve Radyografik Ayrım

İpuçları

1
Hastanın direkt grafisi (röntgen) ile MRG bulguları arasındaki farka dikkat edin.
2
Modifiye New York kriterleri Ankilozan Spondilit tanısı için mutlaka direkt grafide belirgin değişiklik arar.
3
MRG'de inflamasyon var ama röntgende henüz hasar yoksa, hastalık 'radyografik' aşamaya gelmemiştir.

Daha Fazla Pratik

Ankilozan Spondilitte radyografik sakroiliit evrelemesi (Evre 0-4) konusunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru

Spondiloartropatiler (SpASpA), ortak klinik, genetik ve radyolojik özellikleri paylaşan bir grup kronik inflamatuar hastalıktır. Aşağıdakilerden hangisi bu hastalık grubunun seyri sırasında görülmesi beklenen tipik klinik özelliklerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subkütan nodüller

Cevap

Subkütan nodüller
Subkütan nodüller, Romatoid Artrit (RARA) hastalarının yaklaşık %2030\%20-30'unda görülen ve genellikle seropozitiflik (RFRF veya AntiCCPAnti-CCP pozitifliği) ile ilişkili olan karakteristik bir eklem dışı bulgudur. Spondiloartropatiler (SpASpA) ise seronegatif artritler grubundadır ve klinik seyirlerinde bu tip nodüller görülmez.

Adım Adım Çözüm

1
Spondiloartropati (SpA) grubunun temel klinik özelliklerini değerlendir.
Bu grupta sakroiliit, entezit, daktilit, asimetrik artrit ve üveit gibi bulgular ön plandadır.
SpA spektrumundaki hastalıkların (Ankilozan spondilit, Psoriyatik artrit vb.) ortak özelliklerini hatırlamak ayırıcı tanı için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki bulguları diğer romatolojik hastalıklarla karşılaştır.
Subkütan nodüllerin daha çok seropozitif Romatoid Artrit (RARA) hastalarında görüldüğü tespit edilir.
RA ve SpA arasındaki en temel klinik farklardan birini belirlemek doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Spondiloartropati ve Romatoid Artrit ayırıcı tanısı (Subkütan nodüllerin RA'ya özgüllüğü)
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru

5858 yaşında erkek hasta, 2525 yıldır ankilozan spondilit (ASAS) tanısıyla takip edilmektedir. Hasta, bir hafta önce evde basit bir düşme sonrası başlayan, istirahatle geçmeyen ve alt torakal bölgede lokalize olan şiddetli sırt ağrısı ile başvuruyor. Fizik muayenede ilgili bölgede spinöz proses üzerinde belirgin hassasiyet saptanıyor; alt ekstremite motor ve duyu muayenesi ise doğal bulunuyor. Çekilen direkt grafilerde vertebra gövdelerinin tamamının füzyone olduğu ("bambu kamışı" omurga) ve ağrının olduğu bölgede disk mesafesinden geçip her iki vertebral korpusa uzanan transvers bir radyolüsent hat izleniyor. Bu hastada mevcut klinik ve radyolojik tablo için en olası ön tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Andersson lezyonu

Cevap

Ankilozan spondilit tanılı hastada travma sonrası gelişen transvers kırık hattı Andersson lezyonu olarak adlandırılır.
Doğru cevap olan Andersson lezyonu, ankilozan spondilit hastalarında tamamen füzyone olmuş ("bambu kamışı") bir omurgada, genellikle bir travma sonrası gelişen ve disk mesafesi boyunca uzanan kırık hattını veya bu hat üzerinde gelişen non-enfeksiyöz inflamatuar/yıkıcı değişiklikleri tanımlar. Bu durum omurgada stabilite kaybına yol açtığı için şiddetli ağrı ve nörolojik risk taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik zemini değerlendir
Uzun süreli (2525 yıl) ankilozan spondilit öyküsü ve radyolojik olarak "bambu kamışı" omurga varlığı.
Ankilozan spondilitte omurga füzyonunun tamamlanması, vertebranın uzun bir kemik gibi davranmasına ve esnekliğini yitirmesine neden olur.
2
Travma ve semptom ilişkisini analiz et
Basit bir düşme sonrası lokalize, şiddetli ve istirahatle geçmeyen ağrı.
Füzyone omurgada "chalk-stick" (tebeşir kırığı) tarzı transvers kırıklar en hafif travmalarla bile oluşabilir.
3
Radyolojik bulguyu yorumla
Disk mesafesinden geçen transvers radyolüsent hat.
Bu radyolojik görünüm, stabil olmayan bir kırık hattını veya bu hattın üzerinde gelişen psödoartroz (Andersson lezyonu) tablosunu doğrular.

Anahtar Kavram

Andersson lezyonu, ankilozan spondilitin geç döneminde füzyone omurgada gelişen trans-diskal stres kırığı veya psödoartrozdur.
Soru 53Soru

34 yaşında erkek hasta, sağ el ikinci parmağında 3 haftadır devam eden ağrılı şişlik ve sol topuk bölgesinde yürümekle artan ağrı şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünde sabahları yaklaşık 1 saat süren tutukluk olduğu, ancak hareketle azaldığı öğreniliyor. Fizik muayenede sağ el ikinci parmağın tamamının ödemli ve kızarık olduğu (daktilit), tırnaklarda toplu iğne başı büyüklüğünde çukurlaşmalar (pitting) bulunduğu ve sol aşil tendonu insersiyo bölgesinde hassasiyet olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde akut faz reaktanları yüksek, Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP negatif olarak bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psoriatik Artrit

Cevap

Psoriatik Artrit
Soruda tarif edilen hasta tipik bir Psoriatik Artrit (PsA) tablosu sergilemektedir. PsA, seronegatif spondiloartropatiler grubunda yer alır. Tanısal ipuçları şunlardır: 1) Daktilit (Sosis Parmak): Bir parmağın tamamının diffüz şişliği, PsA ve Reaktif Artrit için tipiktir, ancak RA'da görülmez. 2) Tırnak Değişiklikleri: Pitting (yüzük deliği manzarası), onikoliz ve hiperkeratoz PsA hastalarının %80'inde görülür ve artrit ile koreledir. 3) Entesit: Topuk ağrısı (Aşil tendiniti veya plantar fasiit) SpA grubunun ortak özelliğidir. 4) Seronegatiflik: RF ve Anti-CCP'nin negatif olması RA'yı ekarte ettirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Daktilit (sosis parmak), entesit (topuk ağrısı), tırnakta pitting ve inflamatuar bel ağrısı (sabah tutukluğu) mevcut.
Bu bulgular spondiloartropati grubu hastalıkları işaret etmektedir.
2
Ayırıcı tanı yap
RF ve Anti-CCP negatifliği Romatoid Artrit'ten uzaklaştırır. Tırnak bulguları (pitting) ve daktilit özellikle Psoriatik Artrit'i işaret eder.
Daktilit ve tırnak tutulumu Psoriatik Artrit'in ayırt edici özellikleridir.
3
Tanıyı kesinleştir
Psoriatik Artrit
Seronegatif spondiloartropatiler içinde daktilit ve tırnak distrofisi ile en güçlü ilişkili olan hastalık Psoriatik Artrit'tir.

Anahtar Kavram

Psoriatik Artrit Tanı Kriterleri
ÖncekiSayfa 3 / 3
Spondiloartropatiler Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 3 | Examkin