Dolaşım Sistemi Fizyolojisi

Akut inflamasyon veya şiddetli termal yanık gibi durumlarda, kapiller endotel bütünlüğünün bozulması ve proteinlere karşı geçirgenliğin artması sonucunda doku aralığında ödem gelişmektedir. Bu patofizyolojik süreçte Starling güçlerinde meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klinik bir çalışmada, bir hastanın büyük bir arterindeki lokalize daralma (stenoz) bölgesi incelenmektedir. Stenoz bölgesindeki kan akım hızının ($v$) proksimaldeki normal segmente göre 4 kat arttığı, damar çapının ($d$) ise normal segmentin yarısına ($1/2$) indiği saptanmıştır. Kanın yoğunluk ($\rho$) ve viskozitesinin ($\eta$) sabit kaldığı varsayıldığında, bu stenoz bölgesindeki hemodinamik parametreler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Meme kanseri nedeniyle radikal mastektomi ve aksiller lenf nodu diseksiyonu uygulanan 55 yaşındaki bir hastanın takibinde, operasyon yapılan taraftaki kolda belirgin şişlik ve ağırlık hissi geliştiği gözlenmiştir. Fizik muayenede kolda gode bırakmayan (non-pitting) ödem saptanmıştır.

Bu hastada gelişen ödemin patofizyolojik temelini oluşturan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotiroidi hastalarında görülen miksödem tablosunda, interstisiyel aralıkta mukopolisakkaritlerin ve plazma proteinlerinin birikmesi sonucu doku aralığında belirgin bir sıvı tutulumu (ödem) meydana gelir. Bu klinik durumda, Starling dengesini filtrasyon yönünde değiştirerek ödem oluşumuna yol açan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kalp kasının elektrofizyolojik özellikleri ve aksiyon potansiyeli fazları dikkate alındığında, refrakter dönem ile mekanik yanıt (kasılma) arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Koroner dolaşım, diğer vücut dokularına kıyasla oldukça yüksek bir bazal oksijen ekstraksiyon oranına (yaklaşık $\%70-80$) sahiptir. Bu durum, kalp kasının istirahat koşullarında bile arteriyel kandan çekebileceği oksijenin büyük kısmını kullandığını gösterir.

Buna göre, fiziksel egzersiz gibi miyokardın oksijen tüketiminin belirgin şekilde arttığı durumlarda, bu ihtiyacın karşılanmasında kullanılan temel fizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan vücudunda doku ve organların kan akımı; sinirsel, hormonal ve yerel metabolik mekanizmaların karmaşık bir etkileşimiyle düzenlenir. Bazı dokularda otonom sinir sistemi kontrolü (ekstrinsik) baskınken, bazılarında yerel metabolik faktörler ve otoregülasyon (intrinsik) birincil öneme sahiptir. Buna göre, normal fizyolojik koşullar altında kan akımının düzenlenmesinde otonom sinir sisteminin etkisinin en az, yerel metabolik kontrolün ise en baskın olduğu organ aşağıdakilerden hangisidir?

Kardiyak aksiyon potansiyeli evreleri, ileti hızı hiyerarşisi ve uyarılabilirliğin otonomik kontrol mekanizmaları birlikte değerlendirildiğinde, kalbin bir pompa olarak etkinliği ve korunmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kapiller endotel geçirgenliğinin arttığı patolojik durumlarda (örneğin ciddi yanıklar veya sepsis), plazma proteinleri interstisiyel aralığa sızmaktadır. Bu durumun Starling dengesi üzerindeki etkisi ve lenfatik sistemin başlangıçtaki yanıtı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mikrosirkülasyonda kapiller hidrostatik basıncı ($P_c$) belirleyen hemodinamik parametreler ve Starling dengesi dikkate alındığında; prekapiller direncin ($R_a$) arttığı, aynı zamanda postkapiller direncin ($R_v$) ise azaldığı bir doku bölgesinde, net sıvı değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Kardiyak aksiyon potansiyeli evreleri, iyonik mekanizmalar ve ileti sistemi hiyerarşisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir fizyoloji laboratuvarında, bir arter segmentinde oluşan lokalize bir daralmanın (stenoz) hemodinamik etkileri incelenmektedir. Yapılan ölçümlerde, daralma bölgesinde damar yarıçapının ($r$) başlangıç değerinin yarısına ($1/2$) indiği, ancak bu bölgeden birim zamanda geçen kan miktarının (akım debisi, $Q$) proksimal basınç artışıyla sabit tutulduğu gözlenmiştir. Kanın viskozitesi ve yoğunluğunun değişmediği kabul edilmektedir.

Buna göre, daralmanın olduğu bu bölgedeki hemodinamik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsan vücudunda arteriyel kan basıncının düzenlenmesinde rol oynayan sinirsel reflekslerin (baroreseptörler gibi) birkaç gün içinde yeni basınç seviyesine uyum sağlaması (resetting) nedeniyle, arteriyel basıncın uzun dönemli (haftalar ve aylar boyu) kontrolünde bu refleksler 'sonsuz kazanç' (infinite gain) özelliğine sahip değildir. Bu nedenle, kronik kan basıncı homeostazında 'sıfır hata' prensibiyle çalışan ve basıncı belirlenmiş bir denge noktasına döndüren temel yapı renal-vücut sıvı mekanizmasıdır.

Buna göre; kronik anjiyotensin II yüksekliği veya artmış sempatik aktivite gibi durumlarda, arteriyel kan basıncının kalıcı olarak yüksek bir seviyede sabitlenmesine yol açan temel fizyolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Kalp kası hücrelerinin elektrofizyolojik özellikleri ve ileti sistemi mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Guyton’un kardiyak fonksiyon ve venöz dönüş eğrileri modeline göre; bir bireyin derin bir inspirasyon (nefes alma) yapması sonucu intratorasik (intraplevral) basıncın $-4\ mmHg$'den $-8\ mmHg$'ye gerilemesi, kardiyak fonksiyon eğrisi üzerinde nasıl bir birincil değişikliğe neden olur?

Kronik esansiyel hipertansiyon tanısı olan ve ortalama arteriyel basıncı (OAB) uzun süredir $145$ mmHg seviyelerinde seyreden $62$ yaşındaki bir erkek hastada, arteriyel baroreseptörlerin fonksiyonel durumu ve "resetlenme" (yeniden ayarlanma) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anemik bir hastada hematokrit düzeyindeki belirgin azalmaya bağlı olarak kan akımının fiziksel özelliklerinde ve akım tipinde değişimler meydana gelir. Bu klinik tabloda kan akımının laminer yapısının bozulmasına ve türbülan hale gelme eğiliminin artmasına (Reynolds sayısının yükselmesine) neden olan temel hemodinamik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Guyton’un hemodinamik modeline dayalı analizlerde, sağlıklı bir bireyde kan hacminin (volemi) akut olarak artırılması sonucunda venöz dönüş eğrisi ve ortalama sistemik dolum basıncında ($MSDB$) meydana gelmesi beklenen temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Guyton’un hemodinamik analiz modeline göre; kalp hızı ve kontraktilitesi sabit tutulan bir deney hayvanında, total periferik direncin ($TPR$) farmakolojik olarak iki katına çıkarılmasının kardiyak fonksiyon ve venöz dönüş eğrileri üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Mikrosirkülasyonda bir doku kapillerinin venöz ucundaki Starling güçleri ölçülmüş ve şu değerler elde edilmiştir:

* Kapiller hidrostatik basınç ($P_c$): $16$ mmHg
* İnterstisiyel sıvı hidrostatik basıncı ($P_{if}$): $-2$ mmHg
* Plazma kolloid ozmotik basıncı ($\pi_p$): $26$ mmHg
* İnterstisiyel sıvı kolloid ozmotik basıncı ($\pi_{if}$): $5$ mmHg

Bu verilere göre, ilgili kapillerin venöz ucunda gerçekleşen net sıvı hareketi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?