Fırsatçı Küf Mantarları: Aspergillus

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve indüksiyon kemoterapisi sonrası $15$ gündür ağır nötropenisi ($ANS < 100/\mu L$) devam eden bir hastada; ateş, öksürük ve hemoptizi gelişmiştir. Toraks BT'de nodüler infiltrat çevresinde "halo belirtisi" (halo sign) izlenmiştir. Bu tabloya neden olan etkenin patogenezi ve konak savunması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nötropenik bir hastada; ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleri sonrası serum galaktomannan testi pozitif bulunmuştur. Akciğer biyopsisinin mikroskobik incelemesinde septalı ve yaklaşık $45^\circ$ açı yaparak dikotom dallanan hifler görülmüştür. Kültürde tarçın rengi (cinnamon-brown) koloniler oluşturan bu etkenin amfoterisin B tedavisine doğal dirençli olduğu bilinmektedir.

Bu klinik tabloya neden olan en olası Aspergillus türü aşağıdakilerden hangisidir?

Akut myeloid lösemi (AML) tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası derin nötropenisi ($<500/\mu L$) gelişen $58$ yaşındaki bir hastada, tedaviye dirençli ateş ve öksürük şikayetleri başlıyor. Toraks BT'de periferik yerleşimli nodüller ve etrafında "halo bulgusu" saptanıyor. Serum galaktomannan testi pozitif saptanan hastanın bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin gümüşleme (GMS) ile boyanmasında, dar açıyla ($45^{\circ}$) dallanan, düzenli septalı hifler görülüyor. Etkenin konak hücrelerinde apoptozu indükleyen, makrofaj fagositozunu ve T-hücre aktivasyonunu inhibe ederek immün sistemden kaçışında rol oynayan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan derin doku apseleri ve lenfadenit öyküsü olan $12$ yaşındaki erkek hastada, son bir haftadır devam eden ateş, yan ağrısı ve öksürük şikayetleri üzerine çekilen toraks BT'de akciğerde invaziv nodüler lezyonlar ve komşu kotlarda destrüksiyon saptanıyor. Biyopsi materyalinde dar açılı dallanan septalı hiflerin yanında çok sayıda 'Hülle hücreleri' gözleniyor. Kültürde üreyen etkenin mikroskobik incelemesinde küresel, kapalı eşeyli üreme yapıları (kleistotesyumlar) tanımlanıyor. Bu vaka ve etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

22 yaşında kadın hasta, çocukluktan beri devam eden ve son zamanlarda kontrol altına alınamayan bronşiyal astım şikayetleri ile başvuruyor. Öksürükle birlikte kahverengi renkli ve yoğun kıvamlı balgam çıkardığını belirtiyor. Laboratuvar tetkiklerinde periferik kanda eozinofili ($1500/\mu L$) ve serum total IgE düzeyinde belirgin artış ($>1000$ IU/mL) saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide santral bronşektazi ve mukus tıkaçları izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin mikroskobik incelemesinde görülmesi beklenen tipik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Özgeçmişinde $10$ yıl önce tüberküloz tedavisi öyküsü bulunan $55$ yaşında erkek hasta, tekrarlayan hemoptizi yakınması ile başvuruyor. Akciğer tomografisinde sağ üst lobda yer alan eski bir tüberküloz kavitesinin içerisinde, hastanın pozisyonuyla yer değiştiren yumuşak doku dansitesinde solid bir kitle (hava hilali belirtisi) saptanıyor. Bu klinik tabloda tanıyı desteklemek amacıyla başvurulacak en karakteristik laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle uzun süreli sistemik steroid tedavisi alan $65$ yaşındaki bir erkek hastada; ateş, öksürük ve hemoptizi şikayetleri gelişmiştir. Bilgisayarlı tomografide akciğerlerde 'halo belirtisi' saptanmış; biyopsi örneğinde ise dar açılı ($45^\circ$) dallanma gösteren septalı hifler izlenmiştir. Bu hastada Aspergillus enfeksiyonu tanısını desteklemek amacıyla bakılan serum galaktomannan testi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşında, çocukluktan beri bronşiyal astım tanısıyla takip edilen bir hasta; son zamanlarda artan nefes darlığı, öksürük ve koyu renkli, tıkaç tarzında balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerinde periferik kanda eozinofili ($1500/\mu L$) ve total serum IgE düzeyinde belirgin artış ($3200$ IU/mL) saptanıyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde santral bronşektazi izlenen bu hastada, en olası tanıyı desteklemek için aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması beklenir?

Hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan ve derin nötropenisi ($mutlak nötrofil sayısı < 500/mm^3$) olan bir hastada; yüksek ateş ve plöretik göğüs ağrısı gelişiyor. Toraks BT'de saptanan nodüler lezyonun çevresindeki "halo belirtisi", hastanın takibinde nötrofil sayısının artışıyla birlikte yerini "hava hilali" (air-crescent) görünümüne bırakıyor. Bu hastadaki radyolojik değişimler ve etkenin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

On yıl önce geçirilmiş akciğer tüberkülozu öyküsü olan $58$ yaşındaki bir erkek hasta, son aylarda tekrarlayan hemoptizi şikayetiyle başvuruyor. Çekilen bilgisayarlı tomografide, sağ akciğer üst lobdaki eski bir tüberküloz kavitesi içerisinde, hastanın pozisyonuyla yer değiştiren solid bir kitle ve çevresinde 'hava hilesi' (monod belirtisi) saptanıyor. Bu hastanın lezyonundan alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde saptanması en muhtemel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi nedeniyle izlenen ve ağır nötropenisi olan bir hastanın solunum yolu örneğinden yapılan direkt mikroskobik incelemede; düzenli septalı ve dar açılı (yaklaşık $45^\circ$) dallanma gösteren hif yapıları saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Çocukluğundan beri astım tanısı olan $35$ yaşında bir kadın hasta, son aylarda ağırlaşan nefes darlığı, öksürük ve 'eldiven parmağı' şeklinde kahverengi, yoğun mukuslu balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde mutlak eozinofil sayısı $2100/mm^3$, total IgE düzeyi $2800$ IU/mL ve serumda *Aspergillus* presipitan antikorları (IgG) pozitif saptanıyor. Toraks BT'de santral bronşektazi ve proksimal bronşlarda mukus tıkaçları izleniyor.

Bu hastadaki klinik tablonun patogenezinden sorumlu temel immünolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Hematolojik bir malignite nedeniyle kemoterapi alan ve bağışıklık sistemi baskılanmış bir hastada gelişen akciğer enfeksiyonu sırasında alınan doku örneğinin histopatolojik incelemesinde; bölmeli (septalı) ve dikotomik (ikiye çatallanarak) dallanma gösteren hifler saptanmıştır. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki mantarlardan hangisi için karakteristiktir?

$68$ yaşında erkek hasta, ağır COVID-$19$ pnömonisi nedeniyle yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Tedavisinde yüksek doz deksametazon ve interlökin-$6$ inhibitörü (tokilizumab) kullanılmaktadır. Yatışının $10$. gününde solunum parametreleri kötüleşen ve ateşi çıkan hastanın endotrakeal aspirat kültüründe dar açılı dallanma gösteren bölmeli hifler üremiştir. Bu hastada gelişen invaziv pulmoner aspergilloz (IPA) tablosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$60$ yaşında, geçirilmiş tüberküloz öyküsü olan ve akciğerinde kavitasyonel sekelleri bulunan bir hasta, tekrarlayan hemoptizi yakınmasıyla başvuruyor. Radyolojik incelemede sağ üst lobdaki kavite içerisinde serbest hareketli bir kitle saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde, $45^{\circ}$ açıyla dallanan septat hiflerin yanı sıra çok sayıda iğne ve zarf şeklinde kalsiyum oksalat kristalleri görülüyor. Bu bulgu, etken olarak aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisine özgüdür?

48 yaşında, non-Hodgkin lenfoma tanısıyla kemoterapi alan ve 22 gündür ağır nötropenisi ($<200$ $/mm^3$) devam eden bir hastada, tedaviye dirençli ateş, öksürük ve nefes darlığı gelişiyor. Toraks $BT$’de multipl nodüler lezyonlar ve tipik "halo belirtisi" saptanıyor. Hastaya intravenöz lipozomal amfoterisin B tedavisi başlanıyor ancak tedavinin ikinci haftasında klinik ve radyolojik ilerleme izleniyor. Yapılan bronkoalveolar lavaj ($BAL$) örneğinin kültüründe Sabouraud dekstroz agarda "tarçın rengi" (cinnamon-brown) koloniler ürediği, mikroskobik incelemede ise vezikülün sadece üst yarısını kaplayan biseriat fiyalidler ve dar açılı dallanan bölmeli hifler görüldüğü rapor ediliyor.

Bu hastada amfoterisin B tedavisine yanıt alınamamasının en olası nedeni ve sorumlu etken eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

65 yaşında, Wegener granülomatozu (Granülomatöz Polianjitis) tanısıyla yüksek doz kortikosteroid ve siklofosfamid tedavisi görmekte olan bir hastada, tedavinin 3. haftasında ani başlayan yüksek ateş, öksürük ve hemoptizi gelişiyor. Toraks BT'de multipl nodüler lezyonlar ve bu nodüllerin çevresinde düşük dansiteli buzlu cam alanları ("halo belirtisi") izleniyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum galaktomannan indeksi $1.5$ olarak saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablo ve etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Allojenik kemik iliği nakli yapılan ve $22$ gündür ağır nötropenisi ($ANS < 200/\mu L$) devam eden $42$ yaşındaki bir hastada, tedaviye dirençli ateş ve plöritik karakterde yan ağrısı gelişiyor. Serum galaktomannan testi pozitif saptanan bu hastadan alınan bronkoalveoler lavaj ($BAL$) sıvısının mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi ön tanıyı destekleyen tipik bulgudur?

Allojenik kök hücre nakli sonrası $20$. gününde olan $28$ yaşında bir kadın hastada ani gelişen göğüs ağrısı ve hemoptizi saptanıyor. Çekilen bilgisayarlı tomografide nodüler lezyonlar çevresinde düşük dansiteli 'halo belirtisi' izleniyor. Bu hastadan elde edilen doku örneğinin mikroskobik incelemesinde etkenin Aspergillus olduğunu, Mukorales grubu mantarlardan (örneğin Rhizopus) ayırt etmede kullanılan en tipik morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$Aspergillus \ fumigatus$’un moleküler patogenezi ve invaziv hastalık geliştirme yeteneği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?