Tüm alıştırma soruları

Aşağıdaki dizelerde kullanılan temel edebi sanatları, karşılarında verilen terimlerle uygun şekilde eşleştiriniz.

Açık zincirli $C_4H_6$ kapalı formülüne sahip $X$ ve $Y$ alkin izomerleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* $X$ bileşiği amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz çökelek oluşturur.
* $Y$ bileşiği amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile tepkime vermez.

Buna göre, $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

I. Metin
"Kandan kazalar göründü ise şerirler erdi. Kara koçtağlar durmuş idi, yıkıldı gitti. Ulu koca ağaçlar kurumuş idi, kırıldı gitti. Kansız karaca otağlar çöktü gitti. Erlik ile kardaşlığın sonu yok imiş. Ulaş oğlu Salur Kazan, başını kaldırdı, gözünü açtı; kardaşı Kara Göne’nin, oğlu Uruz’un, beylerinin şehit olduğunu gördü. Ağladı..."

II. Metin
"Kerem der ki: 'Aslı’m, hanım Aslı��m! Gel seninle bir ahdedelim. Sen benim olursan ben senin yoluna canımı feda edeyim.' Aslı ise: 'Ah Kerem, kader bizi bir araya getirmeyecek, keşiş babamın gazabı üzerimizdedir.' dedi. Kerem aldı sazı eline, bakalım ne söyledi:
Ateş-i aşkınla yandım kül oldum,
Hasretinden dertli dertli inlerim.
Gurbet elde bülbül gibi lal oldum,
Ah çektikçe dertlerimi dinlerim."

Yukarıda verilen iki farklı halk anlatısı örneği ve ait oldukları türlerin yapısal, tematik ve üslupsal özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Dede Korkut Hikâyeleri’nden alınan aşağıdaki parça inceleniyor:

*Salur Kazan der: 'Mere kâfir! Benim oğlum Uruz senin elinde esirdir, onu bana ver, sana ne istersen vereyim.' Kâfir der: 'Uruz'u sana vermeyiz, onu biz kilisede papaz yapacağız, senin dinini kötületeceğiz.' Salur Kazan kükredi, söyledi, görelim hanım ne söyledi:*
*Ağzı karam, dili belam kâfir!*
*Üzerimize gelen o yaman kâfir!*
*Oğlum Uruz'u esir eylemişsin,*
*Kara dinin yaymaya ant içmişsin.*
*Kopuzumu alıp boy boylamazsam,*
*Kara çelik ��z kılıcım sallamazsam,*
*Oğuz beylerini başıma toplamazsam,*
*Sana yurdumu dar eylemezsem,*
*Babam Bayındır Han’ın ekmeği bana haram olsun!*

Buna göre, bu metinden ve Dede Korkut Hikâyeleri’nin genel özelliklerinden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Hasan Asaf’ın 1895 yılında Malumat gazetesinde yayımlanan bir manzumesindeki 'abes' (عب��) ve 'muktebes' (مقتبس) kelimelerinin kafiyeli kabul edilip edilmeyeceği üzerine başlayan tartışma, Türk edebiyatında eski-yeni mücadelesinin en hararetli kırılma noktalarından biri olmuştur. Recaizade Mahmut Ekrem, bu tartışmada yeni edebiyat cephesinin kuramsal öncülüğünü üstlenerek 'kafiye kulak içindir' tezini savunmuş ve bu görüş Servet-i Fünun topluluğunun da estetik temellerini hazırlamıştır.

Buna göre, Recaizade Mahmut Ekrem’in 'kafiye kulak içindir' teziyle savunduğu temel estetik yönelim ve bu yönelimin Tanzimat II. Dönem Türk şiirindeki yansıması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanm��ştır?

Protein sentezi sürecinde görev alan farklı nükleik asit dizileri ile bu dizilerin işlevsel özellikleri ve birbirleriyle olan ilişkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütunda yer alan nükleotit dizilerini, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Hücrelerde gerçekleşen genetik bilgi akışı sürecinde; DNA üzerindeki genetik kodlar, mRNA üzerindeki kodonlar ve tRNA üzerindeki antikodonlar arasında belirli bir uyum ve ilişki bulunmaktadır.

Buna göre; genetik şifre, kodon ve antikodon özellikleri ile ilgili,

I. Bir canlıdaki 64 çeşit kodonun tamamı, ribozomda kendine uygun bir antikodonla eşleşerek polipeptit zincirine amino asit eklenmesini sağlar.
II. Genetik kodun dejenerasyonu (bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi) sayesinde, DNA üzerindeki bazı nokta mutasyonları sentezlenen proteinin yapısını etkilemeyebilir.
III. DNA'nın kalıp ipliğindeki bir genetik kodun nükleotit dizilimi ile bu koda uygun antikodona sahip tRNA'nın nükleotit dizilimi (Timin ve Urasil farkı hariç) aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Genetik bilginin protein yapısındaki amino asit dizisine aktarılması sürecinde görev alan temel birimler ile bu birimlerin işlevsel/sayısal özelliklerini aşağıda verilen listeden uygun şekilde eşleştiriniz.

Bir hücrede, belirli bir amino asidi ($X$ amino asidi) taşıyan bir tRNA molekülünün antikodon bölgesinde meydana gelen bir mutasyon sonucunda, bu tRNA molekülü artık mRNA üzerindeki farklı bir kodonla eşleşmeye başlamıştır. Bu mutasyona rağmen, hücrede sentezlenen ilgili proteinin amino asit diziliminin değişmediği ve fonksiyonunu normal bir şekilde sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Buna göre;

I. Bazı amino asit çeşitlerinin birden fazla kodon tarafından şifrelenebilmesi, mutasyonun fenotipik etkisini engellemiştir.
II. Mutasyona uğrayan tRNA molekülü, ilgili aminoaçil tRNA sentetaz enzimi tarafından yine $X$ amino asidi ile yüklenmiştir.
III. Genetik kodun evrensel olması, antikodon değişimine rağmen aynı amino asidin zincire eklenmesini garanti altına almıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) mekanizmasıyla ilgili;

I. RNA polimeraz enzimi, ilgili gen bölgesindeki DNA çift sarmalını açarak zayıf hidrojen bağlarının kopmasını sağlar.
II. RNA polimeraz, DNA polimerazdan farklı olarak, yeni bir nükleotit zincirini başlatabilmek için serbest bir $3' \text{—} OH$ ucuna (primere) ihtiyaç duymaz.
III. RNA sentezi, DNA'nın kalıp ipliği üzerinden $5' \rightarrow 3'$ yönünde ilerleyen bir okuma ile gerçekleştirilir.
IV. Sentezlenen RNA molekülü, ilgili genin kalıp olmayan (kodlayan) ipliği ile —Timin yerine Urasil gelmesi hariç— aynı nükleotit dizilimine sahiptir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryot bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) sürecine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların transkripsiyon mekanizmasındaki gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ökaryotik bir hücrede protein sentezi sırasında gerçekleşen translasyon (okuma) mekanizması ve ribozomun işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (protein sentezi) mekanizmasına ait bazı temel olaylar ve bu olayların gerçekleşme prensipleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki translasyon basamaklarını sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci; mRNA, tRNA molekülleri ve ribozom organelinin koordineli çalışmasıyla yürütülür. Polipeptit sentezinin başlangıcından bitişine kadar geçen süreçte ribozomun işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) sürecine ait bazı basamaklar aşağıda verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını mantıksal ve kronolojik olarak düzenleyiniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) süreci ve ribozomun bu süreçteki işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Canlılarda enerji dönüşümlerinin temel molekülü olan ATP (adenozin trifosfat), hücrenin anabolik faaliyetleri için gerekli olan serbest enerjiyi sağlar. ATP'nin yapısı ve hücre içindeki döngüsü incelendiğinde; bağ çeşitleri, üretim yöntemleri ve kullanım alanları bakımından belirli sınırlar olduğu görülür.

Buna göre, ATP molekülünün yapısı ve canlılardaki fosforilasyon çeşitleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir bitki hücresindeki kloroplastlarda gerçekleşen fotosentez tepkimeleri sırasında, ışığın soğurulmasından itibaren elektronun fotosistemden ayrılmasına kadar geçen süreçte gözlenen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Ayşe, pencereden bahçedeki çocukları izlerken gülümsedi. Ancak bu gülümsemenin ardında kimsenin bilmediği büyük bir hüzün saklıydı. Yarınki sınavın stresi tüm benliğini sarmış, kalbi yerinden çıkacakmış gibi atmaya başlamıştı. Kendi kendine, 'Acaba başarabilecek miyim?' diye sordu.

Bu parçada kullanılan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda verilen anlatım tekniklerini, bu tekniklerin işlevlerini açıklayan tanımlarla eşleştiriniz.