Tüm alıştırma soruları

Hristiyanlıkta mezhepsel ayrışmaların kurumsallaşması ile ritüel ve sakrament teolojisinin şekillenmesi tarih boyunca aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, Hristiyanlık tarihindeki aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Aşağıda sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen ve bu şairlerin edebi kimliklerini ya da Türk edebiyatındaki kurucu rollerini belirleyen ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağ��daki beyitler karışık olarak verilmiştir:

I. *Şeb-i hicran yanar canım döker kan çeşm-i giryanım*
*Uyarır halkı efganım kara bahtım uyanmaz mı*

II. *Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır*
*Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı*

III. *Beni cândan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı*
*Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı*

Bu beyitlerle ilgili aşağ��daki yargılardan hangisi yanlıştır?

Klasik mantıkta k��yas kuralları ve terimlerin dağıtılması ilkeleri uyarınca, öncüllerin herhangi birinde tikel (dağıtılmamış) olarak yer alan büyük ya da küçük terim, sonuç önermesinde dağıtılmış (tümel) bir konumda bulunabilir.

İslam düşünce tarihinde akıl ile vahiy arasındaki ilişki, itikadi ekollerin şekillenmesinde en belirleyici tartışma alanlarından biri olmuştur. Özellikle dinin tebliğinden haberdar olmayan bir kimsenin (fetret ehli), sadece aklını kullanarak Allah’ın varlığını ve birliğini bulmakla yükümlü olup olmadığı konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür.

Buna göre;

I. İnsan, vahiy ulaşmasa dahi aklıyla yaratıcının varlığını ve birliğini bulmakla yükümlüdür; çünkü akıl bunu kavrayacak yetide yaratılmıştır.
II. İyilik ve kötülük (hüsün ve kubuh) akılla bilinebilirse de sorumluluk ancak vahiy ve şeriatla sabit olur. Dolayısıyla dinin tebliği ulaşmayan kimse inançtan sorumlu değildir.
III. Akıl, vahiyle desteklenmeksizin de hem Allah'ın varlığını hem de iyilik ve kötülüğü idrak edebilir; insan aklıyla idrak ettiği bu sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

görüşlerini savunan itikadi ekoller aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

İslam medeniyetinde her dini ilim dalı kendi metodolojisini, kurallarını ve temel kaynaklarını üretmiştir. A��ağıdaki sol sütunda verilen dini ilim kavramlarını, sağ sütundaki akademik tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Sembolik mantıkta bir önermenin geçerliliğini çözümleyici çizelge (semantik tablo) yöntemiyle denetlemek için öncelikle önermenin değillemesi alınarak çizelgeye yazılır. Yapılan çözümleme sonucunda oluşan tüm yollar kapanırsa ($\times$) değillenen önerme tutarsız, dolayısıyla orijinal önerme geçerlidir. En az bir yol açık kalırsa değillenen önerme tutarlı, dolayısıyla orijinal önerme geçersizdir.

Bir öğrenci, $(p \land q) \rightarrow p$ önermesinin geçerliliğini denetlemek amacıyla şu adımları izlemiştir:
1. Adım: $\sim [ (p \land q) \rightarrow p ]$ (Önermenin değillemesi alınır.)
2. Adım: $p \land q$ ve $\sim p$ (Birinci adımdaki önerme, alt alta yazma kuralına göre açılır.)
3. Adım: $p$ ve $q$ (İkinci adımdaki $p \land q$ önermesi, alt alta yazma kuralına göre açılır.)
4. Adım: Aynı yol üzerinde $p$ ve $\sim p$ önermeleri bulunduğundan yol kapat��lır ($\times$).

Bu denetleme adımları ve elde edilen sonuç göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki kendilerine özgü belirleyici edebî nitelik ve eser bilgileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Dönemi'ne ait eser ve yazıtları, sağ sütundaki belirleyici açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Kur'an-ı Kerim'de ibadetlerin yalnızca dış dünyada gerçekleşen şeklî uygulamalardan ibaret olmadığı, bu ibadetlerin özünü oluşturan ahlaki ve manevi bir boyutun bulunması gerektiği vurgulanır. Örneğin kurban ibadetiyle ilgili bir ayette, 'Onların ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır; fakat O'na sadece sizin takvanız ulaşır.' (Hac suresi, 37. ayet) buyrulmaktadır. Diğer yandan, ibadetlerin ve salih amellerin yalnızca Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla, gösterişten uzak bir şekilde yerine getirilmesi gerektiği de İslam'ın temel ilkelerindendir.

Bu bilgilerden hareketle ihlas ve takva kavramlarının ibadetlerle ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, gazeldeki yer alış sırasına göre (baştan sona) doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Hristiyan mezheplerinin ritüel, sembol ve kurumsal yapıları arasındaki farklılıklar tarih boyunca çeşitlenmiştir. Mezheplerin inanç esaslarına ve uygulamalarına dair yapılan çalışmalar; Katoliklik, Ortodoksluk ve Protestanlık arasında hem benzerliklerin hem de belirgin ayrışmaların olduğunu ortaya koymaktadır.

Buna göre, Hristiyan mezhepleri ve ritüelleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Divan şairleri şiirlerini kurgularken hem dinî-tasavvufi kaynaklardan ve mitolojiden hem de içinde yaşadıkları sosyal hayattan geniş ölçüde beslenmişlerdir. Buna göre, sol sütunda verilen Divan edebiyatı kaynak ve eğilimlerini, sağ sütundaki edebî yansımalarıyla doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

Bir önermenin mantıksal yapısını belirleyen temel ölçüt, dil bilgisi yapısından ziyade bildirdiği yargı sayısıdır. Dil bilgisindeki bağlaçların varlığı her zaman o önermenin bileşik (eklemli) olduğunu göstermez; çünkü bazı bağlaçlar yargıları değil, özneleri bağıntısal bir ilişki içinde birbirine bağlar ve tek bir yargı oluşturur.

Buna göre, aşağıdaki önermelerden hangisi bağlaç içermesine rağmen mantıksal yapısı bakımından 'basit önerme'ye örnek oluşturur?

İslam düşünce tarihinde inanç esaslarını akli temellere oturtma veya siyasi liderlik meselelerini çözme amacıyla ortaya çıkan ekoller, kendilerine özgü teolojik prensipler geliştirmişlerdir. Bu çerçevede savunulan bazı temel görüşler ile bu görüşleri sistemleştiren mezheplerin doğru eşleştirmesini yapınız.

İslam dininde, dinen yükümlü sayılan kimselerin (mükellef) yapması, kaçınması veya serbest bırakılması yönüyle dinî bir hükme bağlanan eylemlerine 'ef’al-i mükellefin' denir. Bu eylemler, hitabın bağlayıcılık derecesi ve mükellefin iradesine göre farklı başlıklar altında sınıflandırılır.

Buna göre, ef'al-i mükellefin kavramları ve bunlara dair yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sünneti ve örnekliği ile ilgili sol sütundaki durum ve davranış örneklerini, sağ sütundaki ilgili oldukları kavramlarla eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde kulun yaratıcısıyla olan ilişkisinin başlangıcı ve bu ilişkinin ulaştığı en üst ahlaki olgunluk derecesi belirli kavramlarla ifade edilir. Kulun, öncelikle Allah'ın gösterdiği doğru yolu benimseyerek batıldan uzaklaşması, ardından da bu yoldaki tüm eylemlerini O'nun kendisini her an izlediği bilinciyle, büyük bir titizlik ve samimiyet içinde en güzel şekilde yerine getirmesi beklenir.

Bu parçada belirtilen kulun doğru yolu benimseyip batıldan uzaklaşması ve eylemlerini Allah'ın kendisini izlediği bilinciyle en güzel şekilde yapması durumları sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle ifade edilir?

Bir kütüphanenin nadir eserler bölümünde araştırma yapan bir filolog, 14. yüzyıla ait bir mesnevinin yazma nüshasını incelerken eserin mukaddime (önsöz) kısmında şu ifadelere rastlar:

'Kendi dilini bilmeyen veya küçümseyenlere inat, bu eseri kendi öz dilimizle kaleme aldık. Ta ki Türk diliyle de hakikatlerin, ince manaların ve tasavvuf yolunun sırlarının anlatılabileceği açıkça görülsün.'

İncelemeyi derinleştiren filolog; eserin ahlaki, tasavvufi ve didaktik nitelikte olduğunu, 'on bab (bölüm)' üzerine kurulduğunu ve her babın kendi içinde on alt başlığa ayrıldığını tespit eder.

Buna göre, filoloğun üzerinde çalıştığı bu yazma eser ve bu eserin müellifi aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Hristiyanlık tarihi boyunca inancın aktarılmasında, cemaatin birliğinde ve teolojik öğretilerin somutlaştırılmasında çeşitli sakramentler ile semboller önemli bir rol oynamıştır. Aşağıdaki tabloda Hristiyanlık inancına ait bazı sembol ve sakramentler solda, bunlara dair teolojik açıklamalar ise sağda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, soldaki kavramları sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.