Tüm alıştırma soruları

Sporcular evreninde ($E$) tanımlanmış olan; $F(x)$: '$x$ futbolcudur.' ve $K(x)$: '$x$ kalecidir.' yüklemleri verilmiştir. Buna göre, 'Bazı futbolcular kaleci değildir.' önermesinin yüklemler mantığındaki doğru sembolik ifadesi $\exists x (F(x) \rightarrow \sim K(x))$ şeklindedir.

Nedîm'e ait bir gazelden alınan aşağıdaki iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana*
*Mey süzülmüş şîşeden ruhsâr-ı âl olmuş sana*

II. Beyit:
*Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber Nedîm*
*Bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana*

Bu beyitlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıda sol sütunda verilen âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütunda yer alan belirleyici edebî nitelik ve eser bilgileriyle eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen argüman örneklerini, sağ sütunda verilen kıyas çeşitleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) örnekliği (üsve-i hasene) ve sünneti, Müslümanlar için dini ve ahlaki hayatın en temel rehberidir. İslam teolojisinde sünnet; kavli, fiili ve takriri olmak üzere üç temel kategoriye ayrılır.

Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen sünnet örneklerini sa�� sütundaki uygun sünnet çeşitleriyle eşleştiriniz.

Kaside, Divan edebiyatında belirli kurallar çerçevesinde yazılan ve kendi içinde bölümlere ayrılan beyitlerle kurulmuş en önemli nazım şekillerinden biridir. Bu bölümlerin her biri kendine has bir tema ve anlatım üslubuna sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir kasidenin şairin kendi sanatını ve şiirdeki gücünü övdüğü "fahriye" bölümünden alınmış olabilir?

Divan şiirinin gelişim sürecinde farklı yönelimleri temsil eden iki şair hakkında şu bilgiler verilmiştir:

* İlki, XVII. yüzyılda yaşamış olup şiirde hikmet ve tefekkürü (düşünceyi) ön plana çıkarmış, toplumsal aksaklıkları eleştirerek ahlaki öğütler barındıran didaktik bir tarz geliştirmiştir.
* İkincisi ise XVIII. yüzyılda yaşamış, şiirde somutlaşmayı ve yerelleşmeyi savunarak Lale Devri'nin neşeli atmosferini, şarkı formunda İstanbul Türkçesinin kıvraklığıyla dile getirmiştir.

Bu özellikler dikkate alındığında, hakkında bilgi verilen şairler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Aşağıda Türk edebiyatından seçilmiş bazı şiir parçalar�� ve bu parçalarla ilgili açıklamalar verilmiştir:

I. Parça
*Kalktı göç eyledi Avşar elleri,*
*Ağır ağır giden eller bizimdir.*
*Arap atlar yakın eder ırağı,*
*Yüce dağdan aşan yollar bizimdir.*
Açıklama: Bu dizelerde göç, dağ, yol gibi göçebe yaşam unsurları yer alsa da kabilelerin iskân politikasına direnişini ve yiğitçe bir mücadeleyi konu edindiği için epik şiir türünün özelliklerini yansıtmaktadır.

II. Parça
*Dinle sana bir nasihat edeyim:*
*Hatırdan gönülden geçici olma.*
*Yiğidin başına bir iş gelince,*
*An�� yad ellere açıcı olma.*
Açıklama: Bu dizelerde şair, okuyucuya doğrudan ahlaki tavsiyelerde bulunup öğüt verdiği için didaktik şiir kategorisinde değerlendirilmelidir.

III. Parça
*Ala gözlüm, ben bu ilden giderim,*
*Üç güne dek helalliğim dilerim.*
*Ağlama göynümün nuru, ağlama,*
*Kaderim buymuş, yine dönerim.*
Açıklama: Bu dizelerde şairin gurbete gidiş hüznü, sevdiğinden ayrılma acısı ve duygusal coşkusu ön planda olduğundan lirik şiire örnektir.

IV. Parça
*Bir bakışla yıktın gönül tahtını,*
*Karanlığa gömdün garip bahtımı.*
*Söyle zalim, benden ne istiyorsun,*
*Geri ver bana geçen vaktimi.*
Açıklama: Bu dizelerde aşk acısından kaynaklanan sitemkar ve şikayetçi bir üslup kullanılarak bir kişi hedeflendiği için satirik şiir türünün tipik bir örneği kabul edilmelidir.

V. Parça
*Çoban:*
*Nereye böyle, elinde asanla bu erken vakitte?*
*Rüzgâr sert esiyor, kurtlar uluyor bu vadide.*
*Yolcu:*
*Dağları aşmalıyım, obaya haber salmalıyım,*
*Fırtına kopmadan önce menzile varmalıyım.*
Açıklama: Bu dizeler, tiyatro oyunlarında olduğu gibi karşılıklı konuşma (diyalog) şeklinde kurgulandığı ve bir olay örgüsü içinde eylemi yansıttığı için dramatik şiir örneğidir.

Buna göre, numaralanmış parçalardan hangisine ait açıklama yanlıştır?

Divan şairleri, şiirlerinde geniş bir bilgi birikimini ve kültürel arka planı yansıtırlar. Bu doğrultuda klasik ��iirde telmih, teşbih veya mazmunlar aracılığıyla gök biliminden tasavvufa, destanlardan günlük ritüellere kadar uzanan zengin bir referans ağı kurulmuştur.

Buna göre, sol sütunda verilen edebî imgeleri ve anahtar terimleri, sağ sütunda yer alan divan şiirinin esinlendiği kaynak alanlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam dininde bir ibadetin şekilsel olarak geçerli (sahih) olması fıkhi kurallara uygunluğuyla sağlanırken, Allah katında manevi olarak kabul edilmesi belirli ahlaki, inançsal ve yöntemsel şartlara bağlıdır.

Buna göre, sol sütunda verilen ibadetlerin kabul şartları ile sağ sütundaki açıklamaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

A��ağıdaki sol sütunda verilen İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Yazılı Dönemi'ne ait eser ve yazıtları, sağ sütunda yer alan belirleyici açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda bazı önermeler verilmiştir:

I. Kant ve Hegel idealist filozoflardır.
II. Platon ile Aristoteles arkadaştır.
III. Hava bulutlu ise yağmur yağabilir.
IV. Bazı sanatçılar topluma yön verir.

Bu önermelerin yapısal ve mantıksal özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Gül erken
Dost ağlasın gül erken
Feleğin bir işi var
Ağlatır o gülerken

Bu dizelerin nazım biçimi ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıdaki parçada Tanzimat Dönemi Türk şiirindeki 'eski-yeni' tartışmasıyla ilgili boş bırakılan yerleri uygun eser isimleriyle doldurunuz.

16. yüzyılda yaşamış, şiirlerinde din dışı konulara da yer vermekle birlikte Alevi-Bektaşi tasavvuf anlayışını coşkulu ve lirik bir dille savunmuştur. Şiirlerinin tamamını hece ölçüsüyle yazmış, divan edebiyatının etkisinden uzak durmuştur. Sivas ��evresinde yaşamış ve inançları uğruna asılarak idam edilmiştir.

Aşağıdaki dizeler bu şairin edebi üslubunu yansıtmaktadır:

*Kadılar müftüler fetva yazarsa*
*İşte kement işte boynum asarsa*
*İşte hançer işte başım keserse*
*Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan*

Bu parçada söz edilen ve şiirinden bir bölüm verilen dinî-tasavvufî halk edebiyatı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Tasavvuf düşüncesini ve özellikle Hurufilik inancını coşkulu ve lirik bir dille şiirlerine aktaran şair, Azeri Türkçesinin özellikleri taşıyan eserleriyle dil tarihimiz açısından büyük önem taşır. Türkçe ve Farsça olmak üzere iki divanı bulunan sanatçı, inançlarından taviz vermeyen dik duruşu ve şiirlerindeki heyecanlı söyleyişiyle tanınmış, inançları sebebiyle Halep'te öldürülmüştür. Gazellerinin yanı sıra tuyuğ nazım şekliyle yazdığı şiirlerle de bu türün edebiyatımızdaki en önemli temsilcilerinden biri olmuştur.

Bu parçada özellikleri belirtilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri sosyolojik açıdan uygun kavramlarla doldurunuz.

Ülkeler evreninde ($E$) tanımlanmış olan;

$A(x)$: "$x$ Asya kıtasındadır."
$D(x)$: "$x$ demokratik bir devlettir."

yüklemleri verilmiştir.

Buna göre, "Asya kıtasındaki bazı ülkeler demokratik değildir." önermesinin sembolik mantık dilindeki ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Edebi türler üzerine hazırlanan aşağıdaki çalışma notunda boş bırakılan yerler sırasıyla hangi terimlerle tamamlanmalıdır?

Mekke'de ticaret yapan yabancı bir tüccarın sattığı malın bedelini alamaması ve haksızlığa uğraması üzerine, Mekke'nin ileri gelenleri haksızlığı önlemek amacıyla bir araya gelmişlerdir. Hz. Muhammed'in de genç yaşta katıldığı ve haksızlığa uğrayan kim olursa olsun hakkını alana kadar onun yanında olunacağına dair söz verilen bu topluluğa 'Hilfü'l-Fudul' (Erdemliler Birliği) adı verilmiştir. Hz. Muhammed, İslam'dan sonra da bu ittifakı övgüyle anmıştır.

Bu parçada bahsedilen tarihi olay ve Hz. Muhammed'in bu birliğe katılması, aşağıdaki ahlaki kavramlardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?