Tüm alıştırma soruları

Değerler, kaynağı ve toplumsal kabulü bakımından dinî değerler ile örfi değerler (örf ve âdetler) olarak sınıflandırılabilir. Dinî değerler kaynağını doğrudan ilahi vahiyden alırken, örfi değerler toplumun tarihsel süreçte ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı alışkanlıklardır. İslam dini, toplumda var olan ve inanç esaslarına aykırı olmayan iyi örf ve âdetleri benimseyip desteklemiştir.

Buna göre, aşağıdaki toplumsal davranışlardan hangisi kaynağı bakımından doğrudan İslam'ın vahiyle belirlenmiş dinî/ahlaki ilkelerine dayanmayıp, toplumun kültürel süreçte ürettiği örf ve âdetlerin (örfi değerlerin) bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?

Aşağıda Divan edebiyatı nazım şekillerine ait iki farklı dörtlük verilmiştir:

I. Metin
*Dilberin işi itâb u nâz olur*
*Çeşmi cadû gamzesi gammaz olur*
*Ey gönül sabret tahammül kıl ana*
*Yâra katlanmak ulu şehbâz olur*

II. Metin
*Esrârını dil her dem okur defterden*
*Kendi kendine söyler o sözü ezberden*
*Bîgâne kalır meclis-i irfanda olan*
*Ârif geçinen kimselere bu ferden*

Bu dörtlükler ve temsil ettikleri nazım şekilleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hz. Muhammed'in hayatındaki karar alma ve uygulama süreçleri incelendiğinde, vahiy dışındaki tüm konularda ortak aklı çalıştırdığı ve alınan kararları büyük bir sarsılmazlıkla hayata geçirdiği görülür. Bu durum İslam'ın yönetim ve ahlak anlayışının temelini oluşturur.

Buna göre, aşağıda verilen ilke ve tarihi örnekler (solda) ile bu durumların temsil ettiği temel kavram ve prensipleri (sağda) doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen beyitleri, biçim ve içerik özelliklerine göre ilgili oldukları divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Fecr-i Âti topluluğunun oluşum süreci ve şiir anlayışını yansıtan kavramlar ile bu kavramlara ait açıklamalar eşleştirildiğinde doğru eşleşme nasıl olmalıdır?

Bir teknoloji felsefesi sempozyumunda dile getirilen "Hiçbir yapay zekâ öz farkındalığa sahip değildir." önermesinin yanlış olduğu kabul edilmektedir. Buna göre, klasik mantıktaki karşı olum karesine dayanarak bu önermenin çelişiği, üst karşıtı ve altığı olan önermelerin doğruluk değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Kutadgu Bilig eseri, Yusuf Has Hacib tarafından alegorik bir yapıda kaleme alınmıştır. Eserdeki toplumsal ve felsefi düşünceler dört temel şahsiyet ve onların temsil ettiği kavramlar üzerinden aktarılmaktadır. Aşağıda verilen alegorik karakterleri, eserde temsil ettikleri kavramlar ve işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen dizeleri, sağ sütunda verilen ve bu dizelerde öne çıkan edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda karışık olarak verilen belirgin edebi özellik ve açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Bir ülkede meydana gelen büyük bir doğal afet sonrasında, toplumun farklı kesimlerinden bireyler ve sivil toplum kuruluşları hızla organize olarak yardımlaşma ağları kurmuştur. Afetzedelerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasında devlet kurumları ile gönüllü kuruluşlar eş güdümlü çalışmış, farklı sınıfsal ve kültürel gruplar arasındaki ortak değerler ile dayanışma duygusu pekişmiştir. Bu ortak hareket etme ve uyum sağlama becerisi, afetin yarattığı yıkıcı etkilere rağmen toplumsal düzenin ve istikrarın korunmasını sağlamıştır.

Bu parçada anlatılan durum, toplumsal yapının sürekliliğini ve istikrarını sağlayan aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Aşağ��da âşık edebiyatı geleneğine ait iki farklı dörtlük verilmiştir:

I. Dörtlük
*Ela gözlü nazlı yâri*
*Göresim geldi neyleyim*
*Siyah zülfün tel tel edip*
*Öresim geldi neyleyim*

II. Dörtlük
*Kalktı göç eyledi Avşar elleri*
*Ağır ağır giden eller bizimdir*
*Arap atlar yakın eder ırağı*
*Yüce dağdan aşan yollar bizimdir*

Bu dörtlüklerin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Budizm öğretilerine ait aşağıdaki temel kavramları, bu kavramların açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Yüklemler mantığında çözümleyici çizelge (semantik tablo) yöntemiyle denetleme ve özelleme yapılırken uyulması gereken belirli kurallar ve bu kuralların doğurduğu sonuçlar bulunmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen çözümleyici çizelge durum veya işlemlerini, sağ sütunda verilen doğru kural ya da sonuçlarla eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen Tekke (dinî-tasavvufî) edebiyatı temsilcilerini, sağ sütunda verilen belirgin eser ve edebî özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Divan edebiyatı nesir geleneğine ait iki farklı metin örneği verilmiştir:

I. Metin:
*“İlâhi! Başımızı toprağa indiren sensin, canımızı aşkınla yandıran sensin. Gönül seninle şad olur, dil seninle feryad olur. Günahımız çoktur ama rahmetin boldur.”*

II. Metin:
*“Ey oğul! Söz söylerken söze dikkat et ki söz insanı rezil de eder vezir de eder. Büyüklere hürmet göster, küçüklere merhametli ol ki herkes seni sevsin.”*

Bu iki metnin dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Fecr-i Âti topluluğu, yayımladıkları beyannamede sanat anlayışlarını belirli bir ilke çerçevesinde açıklamışlardır. Bu ilke, Türk edebiyatında sanatın bireysel ve saygın bir uğraş olduğunu savunan ilk resmi düstur olarak kabul edilir.

Buna göre, Fecr-i Âti topluluğunun sanat anlayışını özetleyen bu temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Divan edebiyatı nazım biçimleri ��zerine araştırma yapan bir öğrenci, incelediği bir şiirin şu özelliklere sahip olduğunu tespit etmiştir:

* Beyitler hâlinde yazılmıştır.
* İlk beytinin dizeleri kendi arasında kafiyeli değildir (kafiye düzeni $xa/xa$ veya $ab/cb$ şeklindedir).
* Şiirin hiçbir beytinde şairin mahlası yer almamaktadır.
* Genellikle felsefi, ahlaki konular veya toplumsal eleştiriler işlenmiştir.

Buna göre, ö��rencinin incelediği bu şiirin nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bölgede hayata geçirilen tarımsal kalkınma projesi kapsamında, sadece tarımda makineleşmeye gidilip üretim miktarı artırılmakla kalınmamış; aynı zamanda bölge halkı için okuryazarlık kursları düzenlenmi��, kadın kooperatifleri kurulmuş ve yerel yönetim kararlarına halkın katılımını sağlayacak danışma kurulları oluşturulmuştur. Bu sürecin sonunda bölgede kişi başına düşen gelir artarken, okulla��ma oranları yükselmiş ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda olumlu adımlar atılmıştır.

Buna göre, söz konusu bölgede yaşanan çok boyutlu dönüşüm aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Aşağıda verilen "Her bilimsel çalışma deneyseldir." önermesi referans alındığında, sol sütundaki önermeleri sağ sütundaki karşı olum ilişkileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam'ın temel kavramlarından biri olan cihat, sözlükte 'güç yetirmek, gayret etmek, zahmet çekmek ve bütün imkânları seferber etmek' anlamlarına gelir. Terim olarak ise Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla İslam’ın getirdiği ilkelerin yaşanması, yaşatılması ve her türlü kötülüğün engellenmesi için gösterilen samimi çabayı ifade eder. Ancak bu geniş tanıma rağmen kavram, zaman zaman dar kalıplara sıkıştırılarak yanlış anlaşılmaktadır.

Buna göre, cihat kavramının Kur'an ve sünnetteki kapsayıcı anlamı dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi bu kavramın doğru bir biçimde anlamlandırıldığını gösterir?