Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 361Soru

TBMM’nin açılması, saltanatın kaldırılması ve cumhuriyetin ilan edilmesi gibi gelişmeler doğrudan halk iradesinin yönetime yansımasını sağlamıştır. Bu doğrultuda yapılan tüm çalışmalar, Türk milletinin kendi geleceği hakkında karar verme hakkına dayanmaktadır. Bu durum, Atatürk'ün aşağıdaki ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhuriyetçilik

Cevap

Cumhuriyetçilik ilkesi, doğrudan millet egemenliğini ve halkın kendi kendini yönetmesini temel alır.
Cumhuriyetçilik ilkesi, millet egemenliğini ve halkın yönetimde söz sahibi olmasını doğrudan savunur. Paragrafta verilen TBMM'nin açılması, saltanatın kaldırılması ve cumhuriyetin ilanı gibi inkılaplar, egemenliğin halka geçmesini sağlayan temel siyasi adımlardır. Bu nedenle doğru cevap cumhuriyetçilik seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki 'TBMM'nin açılması', 'saltanatın kaldırılması' ve 'cumhuriyetin ilanı' gelişmelerini incelemek.
Bu gelişmelerin tamamının ülkeyi yönetme yetkisini kişilerden alıp millete vermeyi amaçladığı görülür.
Yönetim yetkisinin millete geçmesi ulusal egemenliğin kurulması anlamına gelir.
2
Ulusal egemenlik, halk iradesi ve yönetim biçimini doğrudan düzenleyen Atatürk ilkesini tespit etmek.
Bu kavramların doğrudan cumhuriyetçilik ilkesinin temelini oluşturduğu belirlenir.
Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olmasını öngören yönetim anlayışıdır.

Anahtar Kavram

Milli egemenlik ve cumhuriyetçilik ilişkisi
Soru 362Soru

İki basamaklı bir doğal sayının onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 33 katından 22 eksiktir. Bu sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde elde edilen iki basamaklı sayı, başlangıçtaki sayıdan 3636 eksik olmaktadır.

Buna göre, başlangıçtaki sayının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

Başlangıçtaki sayının rakamları toplamı 10'dur.
Çözümleme yapılıp denklem çözüldüğünde elde edilen birler basamağı 3 ve onlar basamağı 7 rakamlarının toplamı 10 olmaktadır. Bu durum sorudaki tüm koşulları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Onlar basamağına xx, birler basamağına yy diyerek basamaklar arasındaki ilişkiyi yazın.
x=3y2x = 3y - 2 denklemi elde edilir.
Soruda onlar basamağındaki rakamın, birler basamağındaki rakamın 3 katından 2 eksik olduğu belirtilmiştir.
2
Başlangıçtaki sayıyı ve rakamları yer değiştirdiğinde oluşan yeni sayıyı basamak çözümlemesi kullanarak yazıp farklarını eşitleyin.
(10x+y)(10y+x)=36(10x + y) - (10y + x) = 36 denklemi kurulur.
Rakamları yer değiştiren yeni sayının başlangıçtaki sayıdan 36 eksik olduğu bilgisi verilmiştir.
3
Elde edilen fark denklemini sadeleştirin ve ilk adımdaki xx değerini yerine yazarak tek bilinmeyenli denklem elde edin.
9(xy)=36xy=49(x - y) = 36 \Rightarrow x - y = 4 sadeleşmiş hali bulunur. xx yerine 3y23y - 2 yazıldığında (3y2)y=4(3y - 2) - y = 4 denklemi elde edilir.
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözebilmek için değişken sayısını bire indirgemek gerekir.
4
Oluşan denklemi çözerek yy ve xx değerlerini bulun, ardından rakamların toplamını hesaplayın.
2y=6y=32y = 6 \Rightarrow y = 3 ve buradan x=3(3)2=7x = 3(3) - 2 = 7 bulunur. Rakamlar toplamı 7+3=107 + 3 = 10 olarak elde edilir.
Soruda istenen başlangıçtaki sayının rakamları toplamına ulaşmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve basamak çözümlemesi kuralları.
Soru 363Soru

Aşağıda tanımlanan KK, LL ve MM değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Küçükten büyüğe doğru doğru sıralama L < M < K şeklindedir.
Ortanca terim formülü ve ardışık sayılar arasındaki artış miktarları kullanılarak elde edilen değerler L = 9, M = 15 ve K = 22 şeklindedir. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralanışı L < M < K sırasını verir.

Adım Adım Çözüm

1
K değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en büyük terimini bulalım.
K=22K = 22
Ardışık 5 çift sayının toplamı 90 ise, ortanca terim 90 / 5 = 18 olur. Çift sayılar ikişer ikişer arttığı için en büyük terim ortanca terimden 2 adım ileridedir: 18 + (2 * 2) = 22.
2
L değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en küçük terimini bulalım.
L=9L = 9
Ardışık 7 tek sayının toplamı 105 ise, ortanca terim 105 / 7 = 15 olur. Tek sayılar ikişer ikişer azaldığı için en küçük terim ortanca terimden 3 adım geridedir: 15 - (3 * 2) = 9.
3
M değerini belirlemek için ilgili ardışık sayıların ortanca terimini ve en büyük terimini bulalım.
M=15M = 15
Ardışık 15 tam sayının toplamı 120 ise, ortanca terim 120 / 15 = 8 olur. Tam sayılar birer birer arttığı için en büyük terim ortanca terimden 7 adım ileridedir: 8 + (7 * 1) = 15.
4
Elde edilen K, L ve M değerlerini sayı doğrusu üzerindeki büyüklüklerine göre küçükten büyüğe doğru sıralayalım.
9<15<229 < 15 < 22 olduğundan sıralama L<M<KL < M < K şeklindedir.
Değerlerin sayısal büyüklükleri karşılaştırıldığında en küçük değerin L, ortanca değerin M ve en büyük değerin K olduğu görülür.

Anahtar Kavram

Ardışık sayı dizilerinde toplamın terim sayısına bölünmesiyle ortanca terimin bulunması ve ardışık terimler arası fark kuralları kullanılarak diğer terimlere ulaşılması.
Soru 364Soru

Bir nn pozitif tam sayısının farklı asal çarpanlarının çarpımı C\c(n)Ç(n), farklı asal çarpanlarının toplamı ise T(n)T(n) ile gösterilmektedir.

Buna göre,
C\c(n)+T(n)=31Ç(n) + T(n) = 31
eşitliğini sağlayan iki basamaklı en küçük nn doğal sayısının pozitif bölen sayısı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

İstenen koşulu sağlayan iki basamaklı en küçük nn doğal sayısı 21 olup, bu sayının pozitif bölen sayısı 4'tür.
Verilen denklem çözüldüğünde nn sayısının asal çarpanlarının 3 ve 7 olduğu bulunur. Şartı sağlayan en küçük iki basamaklı sayı n=21n = 21 olup pozitif bölen sayısı 4'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Asal çarpan sayısı durumlarını analiz etmek.
Asal çarpan sayısı 1 veya 3'ten büyük olamaz. Sadece 2 asal çarpanı olmalıdır.
Tek asal çarpan durumunda 2p=312p=31 tamsayı vermez. Üç asal çarpan durumunda ise en küçük toplam 235+2+3+5=40>312\cdot3\cdot5 + 2+3+5 = 40 > 31 olur.
2
İki asal çarpan durumundaki denklemi çözmek.
Asal çarpanlar 3 ve 7 olarak bulunur.
pq+p+q=31(p+1)(q+1)=32pq + p + q = 31 \Rightarrow (p+1)(q+1) = 32 eşitliğinden p+1=4p+1=4 ve q+1=8q+1=8 bulunur.
3
Koşulu sağlayan en küçük iki basamaklı nn sayısını belirlemek.
n=21n = 21 olarak bulunur.
n=3a7bn = 3^a \cdot 7^b formunda olmalıdır (a,b1a,b \ge 1). En küçük iki basamaklı değer a=1,b=1a=1, b=1 için 2121 olur.
4
2121 sayısının pozitif bölen sayısını hesaplamak.
Pozitif bölen sayısı 4'tür.
21=317121 = 3^1 \cdot 7^1 olduğundan pozitif bölen sayısı (1+1)(1+1)=4(1+1)(1+1) = 4 şeklinde hesaplanır.

Anahtar Kavram

Asal Çarpanlara Ayırma ve Pozitif Bölen Sayısı
Soru 365Soru

Bir dağcılık kulübünün hazırlad��ğı rapora göre, bir dağda deniz seviyesinden olan yükseklik ile sıcaklık arasındaki ilişki modellenmiştir. Deniz seviyesinden yükseklik hh (yüz metre cinsinden) olmak üzere, bu dağdaki sıcaklık değeri

T=240,6hT = 24 - 0,6h

formülüyle derece (°C) cinsinden hesaplanmaktadır.

Bu dağda tırmanış yapan dağcıların kamp kurdukları bölgedeki sıcaklığın 6-6 °C'den fazla ve en fazla 33 °C olduğu bilinmektedir.

Buna göre, kamp kurulan bölgenin deniz seviyesinden yüksekliğinin metre cinsinden alabileceği en küçük tam sayı değeri ile en büyük tam sayı değerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8499

Cevap

Kamp kurulan bölgenin yüksekliğinin alabileceği en küçük tam sayı değeri 3500, en büyük tam sayı değeri 4999 olup bu değerlerin toplamı 8499'dur.
Verilen modelde sıcaklık değerleri 6<240,6h3-6 < 24 - 0,6h \leq 3 aralığındadır. Bu eşitsizlik çözüldüğünde 35h<5035 \leq h < 50 elde edilir. Yükseklik metre cinsine çevrilmek istendiğinde hh değeri 100 ile çarpılarak 3500H<50003500 \leq H < 5000 aralığına ulaşılır. Bu aralıkta HH değerinin alabileceği en küçük tam sayı 3500, en büyük tam sayı ise 4999'dur. Toplamları 8499 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcakl��k aralığı için eşitsizlik kurma
6<240,6h3-6 < 24 - 0,6h \leq 3
Sıcaklığın -6 °C'den fazla ve en fazla 3 °C olduğu bilgisi verilmiştir.
2
Eşitsizliği sadeleştirme
30<0,6h21-30 < -0,6h \leq -21
Her taraftan 24 çıkarılarak değişken içeren terim yalnız bırakılır.
3
Eşitsizliği negatif sayıya bölme ve yön değiştirme
35h<5035 \leq h < 50
Her taraf -0,6 değerine bölünür. Negatif bir sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
4
Birim dönüşümü yapma
3500H<50003500 \leq H < 5000
Yükseklik yüz metre cinsinden verildiğinden, metre cinsinden aralık her tarafın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
5
Sınır değerleri belirleme ve toplama
3500+4999=84993500 + 4999 = 8499
Yarı açık aralıktaki en küçük tam sayı değeri 3500, en büyük tam sayı değeri 4999'dur.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin negatif bir sayı ile çarpılması veya bölünmesi durumunda yön değiştirmesi kuralı.
Soru 366Soru

Edebiyat dünyasına yeni adım atan genç şairin tutumunu ele alan aşağıdaki metinde bazı sözcükler boş bırakılmıştır. Bu boşlukları, 'çekingen' ve 'çekimser' sözcüklerinden bağlama en uygun olanlarıyla, dil kusuru oluşturmayacak şekilde doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Yeni katıldığı edebiyat topluluğunda oldukça davranan şair, oylamaya sunulan yeni yayın politikası konusunda ise bir tavır sergiledi.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa 'çekingen', ikinci boşluğa 'çekimser' sözcükleri getirilmelidir.
İlk boşluk şairin yeni katıldığı gruptaki sosyal tutumunu ve çekingenliğini betimlerken, ikinci boşluk oylamadaki karar belirtmeme/tarafsız kalma (çekimserlik) durumunu betimlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ilk boşluğun bağlamını incelemek.
İlk boşlukta şairin yeni katıldığı topluluktaki sosyal davranışı betimlenmektedir. Bu durum utangaçlık, sıkılganlık ifade ettiği için buraya 'çekingen' sözcüğü getirilmelidir.
Topluluk içindeki çekingenlik sosyal bir utangaçlığı veya sıkılganlığı ifade eder.
2
Metindeki ikinci boşluğun bağlamını incelemek.
İkinci boşlukta şairin oylamaya sunulan bir karar karşısındaki tutumu ifade edilmektedir. Bir kararda taraf olmamak veya oy vermekten kaçınmak 'çekimser' sözcüğüyle karşılanır.
Seçim, oylama veya karar alma durumlarında tarafsız kalma tutumu çekimserliktir.

Anahtar Kavram

Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 367Soru

xx ve yy sıfırdan farklı gerçel sayılar olmak üzere,

I. xy=xy|x \cdot y| = |-x| \cdot |y|

II. xyxy|x - y| \leq |x| - |y|

III. xxyy=1\frac{|x|}{x} \cdot \frac{y}{|y|} = -1 ise xx ve yy zıt işaretlidir.

ifadelerinden hangileri her zaman doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III ifadelerinin yer aldığı seçenektir.
Birinci öncül, x=x|-x| = |x| ve mutlak değerin çarpım özelliği (xy=xy|x| \cdot |y| = |x \cdot y|) gereği her zaman doğrudur. Üçüncü öncülde, oranların çarpımının 1-1 olması için çarpanlardan birinin 11, diğerinin 1-1 olması gerekir. Bu durum değişkenlerin zıt işaretli olmasını gerektirdiğinden her zaman doğrudur. Dolayısıyla I ve III ifadeleri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülü mutlak değerin çarpım özelliği ve x=x|-x| = |x| eşitliğini kullanarak analiz edin.
x=x|-x| = |x| olduğu için xy=xy=xy|-x| \cdot |y| = |x| \cdot |y| = |x \cdot y| elde edilir. Dolayısıyla birinci öncül her zaman doğrudur.
Mutlak değer içerisindeki ifadenin işaretinin negatif ile çarpılması mutlak değerin değerini değiştirmez.
2
İkinci öncülün doğruluğunu kontrol etmek için bir karşıt örnek verin.
x=1x = 1 ve y=2y = 2 için 12=1|1 - 2| = 1 olurken, 12=12=1|1| - |2| = 1 - 2 = -1 olur. 111 \leq -1 eşitsizliği yanlış olduğundan ikinci öncül her zaman doğru değildir.
Farkın mutlak değeri, mutlak değerlerin farkından küçük olamaz; aksine üçgen eşitsizliğine göre her zaman büyük veya eşittir (xyxy|x - y| \geq |x| - |y|).
3
Üçüncü öncüldeki oranı inceleyerek xx ve yy sayılarının işaretlerini belirleyin.
xx\frac{|x|}{x} oranı x>0x > 0 için 11, x<0x < 0 için 1-1 değerini alır. Benzer şekilde yy\frac{y}{|y|} oranı y>0y > 0 için 11, y<0y < 0 için 1-1 değerini alır. Çarpımlarının 1-1 olması için bu oranlardan birinin 11, diğerinin 1-1 olması gerekir. Bu da xx ve yy sayılarından birinin pozitif, diğerinin negatif yani zıt işaretli olmasını zorunlu kılar. Dolayısıyla üçüncü öncül her zaman doğrudur.
Bölüm durumundaki ifadelerin mutlak değer dışına çıkarken aldıkları değerler sayıların işaretlerine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin temel özellikleri, çarpım özelliği, üçgen eşitsizliği ve işaret durumuna göre mutlak değer dışına çıkarma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 368Soru

Bir tahtada ardışık 5 çift tam sayı yazılıdır. Bu sayılardan en küçüğü silinip yerine tahtada kalan diğer sayıların toplamı yazıldığında, tahtadaki sayıların yeni toplamı ilk toplamdan 50 fazla olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta tahtada yazılı olan en büyük sayı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Başlangıçtaki en büyük sayı 18'dir.
En küçük terim aa olmak üzere, ardışık 5 çift sayı a,a+2,a+4,a+6,a+8a, a+2, a+4, a+6, a+8 şeklinde yazılır. Bu sayıların toplamı 5a+205a+20 olur. En küçük sayı olan aa silinip yerine kalan 4 sayının toplamı olan 4a+204a+20 yazıld��ğında, tahtadaki sayıların yeni toplamı 2(4a+20)=8a+402(4a+20) = 8a+40 olur. İki toplam arasındaki fark (8a+40)(5a+20)=3a+20(8a+40) - (5a+20) = 3a+20 olup bu değer 50'ye eşitlendiğinde a=10a=10 bulunur. Başlangıçtaki en büyük sayı a+8=18a+8 = 18 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ardışık 5 çift tam sayıyı cebirsel olarak ifade edip ilk durumdaki toplamı bulalım.
En küçük sayı aa olsun. Sayılar sırasıyla aa, a+2a+2, a+4a+4, a+6a+6 ve a+8a+8 olur. İlk durumdaki toplam S1=a+(a+2)+(a+4)+(a+6)+(a+8)=5a+20S_1 = a + (a+2) + (a+4) + (a+6) + (a+8) = 5a + 20 olarak elde edilir.
Ardışık çift sayılar ikişer ikişer artar. Bu sayede sayıları tek bir değişken cinsinden yazıp ilk toplamı hesaplayabiliriz.
2
En küçük sayı silindikten sonra kalan sayıların toplamını ve tahtadaki yeni toplamı bulalım.
En küçük sayı olan aa silindiğinde kalan sayılar a+2a+2, a+4a+4, a+6a+6 ve a+8a+8 olur. Bu sayıların toplamı Se=(a+2)+(a+4)+(a+6)+(a+8)=4a+20S_e = (a+2) + (a+4) + (a+6) + (a+8) = 4a + 20 olur. Tahtaya aa yerine bu toplam yazıldığı için, yeni durumdaki sayıların toplamı S2=Se+Se=2(4a+20)=8a+40S_2 = S_e + S_e = 2 \cdot (4a + 20) = 8a + 40 olur.
Yeni durumda tahtadaki sayılar, kalan 4 sayı ile bu 4 say��nın toplamından oluşmaktadır.
3
İki toplam arasındaki farkı 50'ye eşitleyerek en küçük sayı olan aa'yı bulalım ve ardından en büyük sayıyı hesaplayalım.
Yeni toplam ile ilk toplam arasındaki fark: S2S1=(8a+40)(5a+20)=3a+20S_2 - S_1 = (8a + 40) - (5a + 20) = 3a + 20 olur. Bu fark 50'ye eşit olduğuna göre: 3a+20=50    3a=30    a=103a + 20 = 50 \implies 3a = 30 \implies a = 10 bulunur. Başlangıçtaki en büyük sayı a+8=10+8=18a+8 = 10+8 = 18 olarak hesaplanır.
Sayıların toplamındaki artış miktarı verilmiştir. Bu bilgiyi kullanarak bilinmeyeni çözebiliriz.

Anahtar Kavram

Ardışık çift sayıların cebirsel olarak ifade edilmesi ve terimler toplamı formülleri.

Alternatif Yöntem

Sayıların ortanca terimi üzerinden de çözüm yapılabilir. Ortanca terim xx olsun. Sayılar x4,x2,x,x+2,x+4x-4, x-2, x, x+2, x+4 olur. Bu durumda ilk toplam 5x5x olur. En küçük sayı x4x-4 silinip yerine kalanların toplamı olan 4x+44x+4 yazıldığında yeni toplam 2(4x+4)=8x+82(4x+4) = 8x+8 olur. Aradaki fark (8x+8)5x=3x+8=50    3x=42    x=14(8x+8) - 5x = 3x+8 = 50 \implies 3x = 42 \implies x = 14 bulunur. En büyük sayı x+4=14+4=18x+4 = 14+4 = 18 elde edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 369Soru

Sıfırdan farklı her xx ve yy gerçel sayısı için x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 eşitsizliği her zaman doğrudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Sıfırdan farklı her xx ve yy gerçel sayısı için x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| üçgen eşitsizliği geçerlidir. x+y>0|x| + |y| > 0 olduğundan, her iki taraf bu ifadeye bölündüğünde x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 eşitsizliği elde edilir ve bu ifade her zaman doğrudur.
Üçgen eşitsizliği gereği x+yx+y|x+y| \leq |x|+|y| bağıntısı her zaman doğrudur. xx ve yy sıfırdan farklı olduğu için payda pozitif bir değerdir ve bu değere bölündüğünde eşitsizliğin doğruluğu korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Üçgen eşitsizliği özelliğini hatırlama
Her x,yRx, y \in \mathbb{R} için x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| olduğu bilinir.
Mutlak değerde iki sayının toplamının başlangıç noktasına uzaklığı, bu sayıların ayrı ayrı başlangıç noktasına olan uzaklıklarının toplamından büyük olamaz.
2
Paydanın işaretini belirleme
x0x \neq 0 ve y0y \neq 0 olduğundan x>0|x| > 0 ve y>0|y| > 0 olur. Dolayısıyla, x+y>0|x| + |y| > 0 elde edilir.
Sıfırdan farklı sayıların mutlak değerleri daima pozitiftir ve pozitif iki sayının toplamı da pozitiftir.
3
Eşitsizliği düzenleme
x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| eşitsizliğinde her iki tarafı pozitif olan x+y|x| + |y| ifadesine böldüğümüzde, x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 elde edilir.
Eşitsizliğin her iki tarafı pozitif bir sayıya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirmez.

Anahtar Kavram

Üçgen eşitsizliği ve mutlak değerin temel özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 370Soru

Bir kargo firmasında mavi ve kırmızı renkli kutular, boş ağırlığı bir mavi kutunun ağırlığının 22 katından 3 kg3\text{ kg} eksik olan boş tahta kasalarla taşınmaktadır.

Bu kasalardan birine;
- 33 mavi ve 44 kırmızı kutu konulduğunda toplam ağırl��k 37 kg37\text{ kg},
- 55 mavi ve 22 kırmızı kutu konulduğunda toplam ağırlık 35 kg35\text{ kg}

olmaktadır.

Buna göre, boş bir kasanın ağırlığı kaç kg'dır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Boş kasanın ağırlığı 5 kg'dır.
Denklem sistemi kurulup çözüldüğünde mavi kutunun ağırlığı 4 kg olarak bulunur. Kasanın boş ağırlığı mavi kutunun ağırlığının 2 katından 3 eksik olduğu için 2(4) - 3 = 5 kg olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kutuların ve kasanın ağırlıklarını tanımlayarak değişkenleri belirleme.
Mavi kutu ağırlığı xx kg, kırmızı kutu ağırlığı yy kg ve boş kasanın ağırlığı c=2x3c = 2x - 3 kg olarak tanımlanır.
Problemdeki sözel ilişkileri cebirsel ifadelere dönüştürmek.
2
Verilen iki farklı taşıma durumu için toplam ağırlık denklemlerini yazma.
3x+4y+(2x3)=37    5x+4y=403x + 4y + (2x - 3) = 37 \implies 5x + 4y = 40 ve 5x+2y+(2x3)=35    7x+2y=385x + 2y + (2x - 3) = 35 \implies 7x + 2y = 38 denklemleri elde edilir.
Birinci dereceden iki bilinmeyenli bir denklem sistemi oluşturmak.
3
Elde edilen denklem sistemini yok etme yöntemiyle çözme.
x=4x = 4 ve y=5y = 5 değerleri bulunur.
Değişkenlerin tekil değerlerini hesaplamak.
4
Bulunan xx değerini kasanın ağırlık formülünde yerine koyma.
c=2(4)3=5c = 2(4) - 3 = 5 kg bulunur.
Soruda bizden istenen boş kasanın ağırlığını bulmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin kurulması ve yok etme yöntemi ile çözülmesi.
Soru 371Soru

Kağıt katlama sanatı origami, mühendislik ve teknoloji alanlarında yenilikçi tasarımlara ilham vermektedir.

I. Özellikle uzay araştırmalarında, devasa güneş panellerinin roket içine sığdırılması ve uzayda kendiliğinden açılması origaminin katlama teknikleri sayesinde mümkün olmaktadır.
II. Tıp alanında ise damarları açmak için kullanılan stentlerin vücut içinde istenen noktada genişlemesi bu katlama prensiplerine dayanır.
III. Ayrıca mimaride, taşınabilir ve afet anında hızlıca kurulabilen geçici barınakların tasarımında bu sanattan yararlanılmaktadır.

Aşağıda numaralanmış bu cümleleri, kendilerinden çıkarılabilecek en uygun yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Cümle -> Origami katlama tekniklerinin uzay donanımlarında hacimsel tasarruf ve kullanım kolaylığı sağladığı; II. Cümle -> Katlama prensiplerinin mikro düzeydeki tıbbi gereçlerin hedeflenen bölgede işlev kazanmasında rol oynadığı; III. Cümle -> Katlama yöntemlerinin acil durumlarda pratik ve mobil mimari yapılar inşa edilmesine zemin hazırladığı
Cümlelerin her biri, kendisinden çıkarılabilecek en yakın yardımcı düşünceyle eşleştirilmiştir. Uzay araştırmalarındaki hacim tasarrufu I. cümleyle, stentlerin genişlemesi II. cümleyle ve afet barınakları ise III. cümleyle doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
I. cümlede geçen anahtar kavramları tespit etme
Güneş panellerinin roket içine sığdırılması ve uzayda açılması ifadelerinin hacimsel tasarruf ve kullanım kolaylığıyla ilgili olduğu belirlenir.
I. cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.
2
II. cümlede geçen tıbbi uygulamayı analiz etme
Stentlerin vücut içinde istenen noktada genişlemesi ifadesinin mikro tıbbi gereçlerin hedeflenen bölgede işlev kazanmasıyla eşleştiği görülür.
II. cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.
3
III. cümlede geçen mimari uygulamayı analiz etme
Afet anında hızlı kurulan geçici barınakların acil durumlardaki pratik ve mobil mimari yapılarla doğrudan ilişkili olduğu saptanır.
III. cümlenin yardımcı düşüncesini saptamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Soru 372Soru

Bir bahçe duvarı boyunca, aralarında eşit mesafe olacak şekilde 1010 adet özdeş direk dikilmiştir. Eğer direkler arasındaki her bir mesafe 22 cm azaltılıp direk sayısı 33 artırılsaydı, aynı duvar boyunca direkler yine aralarında eşit mesafe olacak şekilde yerleştirilebilecekti. Buna göre, başlangıçta yan yana bulunan iki direk arasındaki mesafe 88 cm'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Başlangıçta yan yana bulunan iki direk arasındaki mesafe 88 cm'dir.
Denklemin çözümü sonucunda elde edilen başlangıç mesafesi 88 cm olup, verilen ifade ile tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunun modellenmesi
Başlangıçtaki direkler arası mesafeye xx cm denirse, 1010 direk arasında 101=910 - 1 = 9 adet boşluk olur. Toplam duvar uzunluğu 9x9x cm olarak ifade edilir.
Direklerin kapladığı toplam duvar uzunluğunu direkler arası mesafe cinsinden ifade etmek.
2
İkinci durumun modellenmesi
Direk sayısı 33 artırıldığında 1313 direk olur ve aralarında 131=1213 - 1 = 12 adet boşluk oluşur. Direkler arası yeni mesafe x2x - 2 cm olur. Yeni duvar uzunluğu 12(x2)12(x - 2) cm olarak ifade edilir.
Değişen koşullara göre duvar uzunluğunu yeni parametrelerle tanımlamak.
3
Eşitlik kurma ve denklemi çözme
9x=12(x2)    9x=12x24    3x=24    x=89x = 12(x - 2) \implies 9x = 12x - 24 \implies 3x = 24 \implies x = 8 bulunur.
Her iki durumda da duvar uzunluğu aynı kaldığı için ifadeleri birbirine eşitleyerek xx değerini bulmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla problem çözme
Soru 373Soru

Bir evin ısıtma sistemindeki dijital termostat, oda sıcaklığı TT °C iken kombinin çalışma yüzdesi olan PP değerini

P=1205TP = 120 - 5T

bağıntısına göre ayarlamaktadır.

Kombinin verimli bir şekilde çalışabilmesi için çalışma yüzdesinin %30\%30'dan fazla ve %65\%65'ten az olması gerektiği bilinmektedir.

Buna göre, kombinin verimli bir şekilde çalışabileceği oda sıcaklığı değerlerinin (TT) en geniş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11<T<1811 < T < 18

Cevap

11<T<1811 < T < 18 açık aralığıdır.
Verimli çalışma koşulu için 30<1205T<6530 < 120 - 5T < 65 eşitsizliği kurulur. Bu eşitsizlik çözüldüğünde 90<5T<55-90 < -5T < -55 elde edilir. Her taraf 5-5 sayısına bölündüğünde negatif bir sayıya bölündüğümüz için eşitsizlikler yön değiştirir ve 18>T>1118 > T > 11 yani 11<T<1811 < T < 18 aralığı bulunur. Sınır değerleri dâhil olmadığından açık aralık elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kombinin verimli çalışması için gereken çalışma yüzdesi (PP) sınırlarını belirleyin.
30<P<6530 < P < 65
Soruda verimli çalışma koşulunun %30'dan fazla ve %65'ten az olduğu belirtilmiştir.
2
PP yerine oda sıcaklığına (TT) bağlı olan bağıntıyı yazın.
30<1205T<6530 < 120 - 5T < 65
P=1205TP = 120 - 5T olarak tanımlanmıştır.
3
Eşitsizliğin her tarafından 120 çıkararak TT içeren terimi yalnız bırakın.
90<5T<55-90 < -5T < -55
Ortadaki sabit sayı olan 120 değerini yok etmek amacıyla tüm kısımlardan 120 çıkarılır.
4
Eşitsizliğin her tarafını 5-5 değerine bölün ve negatif sayıya bölündüğü için eşitsizlik yönlerini değiştirin.
18>T>1118 > T > 11 (yani 11<T<1811 < T < 18)
Bir eşitsizlik negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yönü değişir. 5-5 negatif olduğu için küçüktür (<<) işaretleri büyüktür (>>) işaretine dönüşür.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif sayıyla çarpma/bölme işlemlerinde yön değiştirme kuralı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 374Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihî köprüyü yakından incelemek üzere arkeologlardan oluşan bir heyet ilçeye ulaştı.

Cevap

Arkeologlar heyetinin ilçeye ulaşma eyleminin 'tarihî köprüyü yakından incelemek' amacıyla yapıldığını belirten seçenek doğru cevaptır.
Heyetin ilçeye ulaşma eyleminin hangi amaçla yapıldığı 'tarihî köprüyü yakından incelemek üzere' ifadesiyle açıkça belirtilmiştir. Eylemin henüz gerçekleşmemiş olan hedefini/amacını bildirdiği için bu cümle amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi gerekçeyle/nedenle?' soruları yöneltilir.
İlçeye ulaşma eylemine 'Hangi amaçla ulaştı?' sorusu sorulduğunda 'yakından incelemek amacıyla' cevabı alınırken, diğer cümlelerde 'Hangi gerekçeyle/nedenle?' sorularına cevap bulunur.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin henüz gerçekleşmemiş hedefi (amacı), neden-sonuç cümlelerinde ise gerçekleşmiş gerekçesi (nedeni) yer alır.
2
Cümlelerdeki ek ve bağlaçların işlevleri incelenir.
'-mak üzere' edatı cümleye amaç anlamı katarken, '-diğinden', '-iş yüzünden', '-ince' ve 'sebebiyle' gibi yapılar neden-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Dil bilgisi unsurları anlam ilişkilerini ayırt etmede doğrudan ipucu sağlar.

Anahtar Kavram

Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin yöneldiği henüz gerçekleşmemiş bir hedef bulunurken, neden-sonuç cümlelerinde gerçekleşmiş bir gerekçe yer alır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 375Soru

(I) Modern insanın doğayla kurduğu yapay ilişkiyi sorgulamak amacıyla kaleme alınan çevre temalı romanlar, son yıllarda edebiyat dünyasında geniş yer bulmaktadır. (II) Yazarlar, ekolojik tahribatın boyutlarını gözler önüne sermek üzere anlatılarında kurgusal distopyalardan ve sembolik dillerden yararlanmaktadır. (III) Ancak bu tür eserlerin estetik kaygıdan uzaklaşarak salt bir bildiri metnine dönüşmesi nedeniyle, edebiyat eleştirmenleri tarafından sıkça eleştirilmektedirler. (IV) Okurda çevre bilinci uyandırmak gayesiyle yazılan bu romanlar, popüler kültürün tüketim nesnesine dönüştüğünde ise asıl işlevlerini yitirmektedir. (V) Eserlerin sanatsal niteliği arka plana atıldığından, bu romanların kalıcılık kazanması ve gelecek kuşaklara aktarılması da zorlaşmaktadır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. cümlede yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu belirtilmiştir.

Cevap

İkinci cümlede yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu belirtilmiştir.
İkinci cümlede yer alan 'sermek üzere' ifadesi, cümleye amaç-sonuç ilişkisi kazandırmaktadır. Yazarların kurgusal distopyalardan yararlanma eyleminin yöneldiği hedef (amacı) belirtilmiştir. Bu nedenle yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu ifadesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini belirlemek için yüklemlere sorulan 'hangi amaçla?' ve 'hangi gerekçeyle/nedenle?' soruları yöneltilir.
Birinci cümlede 'sorgulamak amacıyla' (amaç-sonuç), ikinci cümlede 'sermek üzere' (amaç-sonuç), üçüncü cümlede 'dönüşmesi nedeniyle' (neden-sonuç), dördüncü cümlede 'uyandırmak gayesiyle' (amaç-sonuç) ve beşinci cümlede 'arka plana atıldığından' (neden-sonuç) ilişkileri tespit edilir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiştir ve bir hedefe yöneliktir; neden-sonuç cümlelerinde ise eylemin gerçekleşme gerekçesi geçmişte tamamlanmış bir olguya dayanır.
2
İkinci cümledeki anlam ilişkisini incelemek üzere 'Yazarlar hangi amaçla kurgusal distopyalardan yararlanmaktadır?' sorusu sorulur.
'Ekolojik tahribatın boyutlarını gözler önüne sermek amacıyla/üzere' cevabı alınır.
Bu durum, ikinci cümlenin net bir amaç-sonuç ilişkisi barındırdığını ve seçenekteki 'yargının hangi amaca yönelik ortaya konduğu' ifadesinin doğru olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Cümleler arasındaki neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkilerinin ayırt edilmesi, özellikle kullanılan edatlar (-mak amacıyla, -mak üzere, gayesiyle) ve bağlayıcı eklerin (-dığından, nedeniyle) işlevsel farklarının kavranması.
Soru 376Soru

(I) Bibliyoterapi; bireylerin duygusal dalgalanmalarını anlamlandırmaları, kişisel gelişimlerini desteklemeleri ve psikolojik sorunlarla baş etmeleri amacıyla edebi metinlerin rehberliğinde yürütülen bir iyileşme s��recidir. (II) Antik Çağ'da kütüphanelerin kapısına "Ruhun Şifa Yeri" yazılmasından bu yana kitapların insan ruhu üzerindeki tedavi edici gücü bilinmekte ve modern psikolojide de aktif bir yöntem olarak kullanılmaktadır. (III) Okuma alışkanlığının çocukluk döneminde kazanılması, bireyin ileriki yaşlarda dil becerilerini ve kelime dağarcığını geliştirmesinde kritik bir role sahiptir. (IV) Süre��te danışan, okuduğu kitaptaki karakterlerle özdeşim kurarak yalnız olmadığını hisseder, sorunlarına farklı açılardan yaklaşmayı öğrenir ve duygusal bir arınma yaşar. (V) Edebiyatın estetik ve kurgusal güc��nü klinik yöntemlerle birleştiren bu yaklaşım, bireyin kendi iç dünyasıyla yüzleşmesini kolaylaştırarak terapötik süreci hızlandırır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle
Parçada bibliyoterapinin tanımı, insan ruhu üzerindeki iyileştirici gücü ve bu sürecin danışan üzerindeki olumlu etkileri ele alınmıştır. Ancak üçüncü cümlede konunun dışına çıkılarak, çocuklukta kazanılan okuma alışkanlığının dil becerilerine ve kelime haznesine olan katkısı anlatılmıştır. Bu cümle parçanın genelindeki tedavi ve terapi odağını bozduğu için akışı aksatmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu belirlemek.
Paragrafın genelinde bibliyoterapinin (kitaplarla tedavi/iyileşme yöntemi) tanımı, tarihçesi, işleyiş süreci ve klinik önemi anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin sınırlarını ve ana temasını çizmek gerekir.
2
Her bir cümlenin bir önceki ve bir sonraki cümleyle olan anlamsal ve yapısal ilişkisini incelemek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin tamamen bibliyoterapi yöntemi ve süreciyle ilgili olduğu görülürken; üçüncü cümlenin çocuklukta okuma alışkanlığı kazanmanın dil becerilerine etkisi gibi farklı bir konuya değindiği tespit edilir.
Metindeki düşünce zincirini koparan, konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir yön veren cümleyi saptamak hedeflenir.
3
Düşüncenin yönünü ve odağını değiştiren cümleyi belirleyip doğru seçeneğe karar vermek.
Üçüncü cümle bibliyoterapi odağından sapıp okuma alışkanlığının gelişimsel faydalarından bahsettiği için düşüncenin akışını bozmaktadır. Dolayısıyla doğru yanıt üçüncü cümledir.
Metnin anlamsal bütünlüğünü bozan cümlenin tespitini kesinleştirmek amacıyla yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümle sorularında, metnin genel konusunun ve ana düşüncesinin dışına çıkan, konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşan veya anlamsal köprüleri zayıflatan cümle akışı bozar.
Soru 377Soru

Tarihsel olayları incelerken bugünün değer yargıları ve bilgi birikimiyle geçmişi değerlendirmek anlamına gelen anakronizm, tarih araştırmalarının en köklü yanılgılarından biridir. Araştırmacının geçmişteki bir aktörün zihniyetini kendi çağının merceğinden görmesi, olayların nedensellik bağını koparır. Bu noktada mikro tarihçilik, geniş çaplı genellemeler yerine dar bir zaman dilimine ve sınırlı sayıdaki bireysel yaşantılara odaklanarak anakronizme karşı güçlü bir bariyer oluşturur. Mikro tarih yöntemiyle, büyük anlatıların gölgesinde kalan sıradan insanların gündelik pratikleri, mahkeme kayıtları veya mektuplar üzerinden didik didik edilir. Böylelikle geçmiş, kendi özgün ilişkiler ağı içinde yeniden inşa edilirken araştırmacının bugünden geçmişe doğrusal bir ilerleme atfetme refleksi de kırılmış olur.

Bu parçadan hareketle "mikro tarihçilik" ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anakronizm yanılgısının aşılmasıyla birlikte tarih yazımında mutlak nesnelliğin elde edileceğini kanıtladığına

Cevap

Anakronizm yanılgısının aşılmasıyla birlikte tarih yazımında mutlak nesnelliğin elde edileceğini kanıtladığına
Tarih yazımında anakronizmenin engellenmesi ve geçmişin özgün bağlamında kurulması mikro tarihçiliğin katkıları arasında sayılsa da bunun 'mutlak nesnellik' getireceği veya bunu kanıtladığı parçada iddia edilmemiştir. Metnin sınırları dışına çıkan bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki anahtar kavramları belirleme ve parçanın konusunu anlama.
Parça, tarih yazımında geçmişin bugünün değerleriyle yargılanması anlamına gelen 'anakronizm' kavramını ele almakta ve buna karşı 'mikro tarihçilik' yönteminin bir çözüm olarak sunulduğunu göstermektedir.
Yardımcı düşünce sorularında metnin sınırlarını doğru çizmek için yazarın odaklandığı temel iddiaları saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki yargıları parçadaki ifadelerle eşleştirme.
Tarihçinin geçmişteki öznelerin zihniyetini kendi çağının değerleriyle yargılamasının önlenmesi, olayların nedensellik bağlarının korunması, bireysel yaşantılar ile gündelik belgelere (mektup, mahkeme kaydı) odaklanılması ve bugünden geçmişe doğrusal ilerleme refleksinin kırılması gibi mikro tarihçilik özellikleri parçadaki cümlelerle doğrudan eşleşmektedir.
Her bir seçeneğin parçada karşılık bulduğu somut cümleleri tespit ederek elenebilecek yardımcı düşünceleri belirlemek amaçlanır.
3
Parçada doğrudan veya dolaylı olarak yer almayan, yorum sınırlarını aşan yargıyı tespit etme.
Anakronizmin engellenmesinin tarih araştırmalarında 'mutlak nesnelliği' kanıtlayacağına dair bir iddia parçada yer almamaktadır. Metin sadece yöntemsel bir bariyerden bahsetmekte, mutlak nesnellik gibi iddialı ve genelleyici bir sonuca varmamaktadır.
Metnin söylemediği, aşırı genelleme veya öznel yorum içeren seçeneği saptayarak doğru cevaba ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 378Soru

Aşağıdaki sol sütunda yazarların kendi eserlerindeki üslup özelliklerine dair açıklamaları, sağ sütunda ise bu özelliklerle doğrudan ilgili olan anlatım ilkeleri verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları sağ sütundaki uygun anlatım ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Okurken okurun zihnini yormayan, pürüzsüz akan bir nehir gibi ilerleyen cümleler kurmaya gayret ederim. Kulağa hoş gelmeyen, telaffuzu güç tek bir kelime bile yazımın ritmini bozar.
Metinlerimde tek bir kelimenin bile fazladan bulunmasına tahammülüm yoktur. Cümleden çıkarıldığında anlam kaybına yol açmayan her sözcük, benim gözümde bir yüktür.
Anlatımımda imgelerin arkasına gizlenip kapalı kapılar ardında konuşmam. Derdim, yazdığım her cümlenin okur tarafından tek ve net bir biçimde, yanlış anlaşılmaya yer b��rakmadan kavranmasıdır.
Eserlerimde az sözle derin anlamlar kurmayı hedeflerim. Cümlelerimin ilk bakışta görünen yüzünün altında, okudukça derinleşen katmanlı bir anlam dünyası bulunur.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci açıklama akıcılıkla, ikinci açıklama durulukla, üçüncü açıklama açıklıkla, dördüncü açıklama ise yoğunlukla eşleşmektedir.
Sol sütundaki her bir yazar ifadesi, sağ sütundaki temel anlatım ilkelerinden biriyle doğrudan örtüşmektedir. Ritim ve telaffuz kolaylığı akıcılığı; gereksiz kelimelerin ayıklanması duruluğu; netlik ve tek bir yargının anlaşılması açıklığı; az sözle derin anlamlar kurulması ise yoğunluğu temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki 'pürüzsüz akan bir nehir', 'telaffuzu güç tek bir kelime' gibi ifadeleri incelemek.
Bu özelliklerin dilin ses akışı ve okuma kolaylığı ile ilgili olan 'akıcılık' ilkesini gösterdiği belirlenir.
Okuma pürüzsüzlüğü ve ritim akıcılık ilkesinin temel şartıdır.
2
İkinci cümledeki 'tek bir kelimenin bile fazladan bulunmaması', 'cümleden çıkarıldığında anlam kaybına yol açmayan sözcüğün yük olması' ifadelerini incelemek.
Bu durumun gereksiz kelimelerden arındırılmış metinleri ifade eden 'duruluk' ilkesiyle örtüştüğü görülür.
Gereksiz sözcük kullanımından kaçınmak duruluk ilkesini tanımlar.
3
Üçüncü cümledeki 'kapalı kapılar ardında konuşmama', 'tek ve net biçimde, yanlış anlaşılmadan kavranma' ifadelerini incelemek.
Bu niteliğin metnin tek bir anlama sahip olmasını savunan 'açıklık' ilkesine karşılık geldiği saptanır.
Farklı yorumlara kapalı olup net bir anlam sunmak açıklık ilkesinin gereğidir.
4
Dördüncü cümledeki 'az sözle derin anlamlar', 'katmanlı anlam dünyası' ifadelerini incelemek.
Bu özelliğin anlam derinliğini ve zenginliğini anlatan 'yoğunluk' ilkesiyle ilişkili olduğu anlaşılır.
Az sözcükle çok boyutlu anlamlar yaratmak yoğunluk ilkesini temsil eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım İlkeleri ve Nitelikleri
Soru 379Soru

Aşağıdaki yazar açıklamalarını, bu açıklamaların vurguladığı anlatım ilkeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Süslemelerden, gösterişli ve sanatlı sözcüklerden kaçınarak düşüncelerimi en sade biçimde ortaya koyarım.
Yazılarımda hiçbir gereksiz sözcüğe yer vermem; anlatımda tasarruf ederek her kelimenin hakkını veririm.
Kendimden önceki veya çağdaşım olan hiçbir yazara benzememeyi, tamamen kendime has bir üslup kurmayı amaçlarım.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süslemelerden kaçınan ifade yalınlık ilkesiyle, gereksiz sözcük barındırmayan ifade duruluk ilkesiyle, kendine özgü anlatım�� vurgulayan ifade ise özgünlük ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen ifadeler incelendiğinde; süssüzlük ve sadelik vurgusu yalınlık ilkesiyle, gereksiz kelimelerden kaçınma ve kelime tasarrufu vurgusu duruluk ilkesiyle, başkalarına benzememe ve kendine has olma vurgusu ise özgünlük ilkesiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki süssüzlük ve sadelik vurgusunu incelemek.
Sadelik ve süssüzlüğün yalınlık ilkesiyle örtüştüğü belirlenir.
Yazıda süs ve sanattan kaçınmak yalınlık ilkesinin tanımıdır.
2
İkinci ifadedeki gereksiz sözcük kullanmama ve anlatımda tasarruf ölçütlerini değerlendirmek.
Bu ölçütlerin duruluk ilkesine karşılık geldiği tespit edilir.
Duruluk ilkesi gereği anlatımda gereksiz tek bir sözcük dahi bulunmamalıdır.
3
Üçüncü ifadedeki başkalarına benzememe ve kendine has üslup kurma amacını değerlendirmek.
Bu amacın özgünlük ilkesine karşılık geldiği saptanır.
Özgünlük, sanatçının taklitçilikten uzak durarak kendine özgü bir anlatım tarzı oluşturmasıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlatımın duruluk, yalınlık ve özgünlük gibi temel ilkeleri ve nitelikleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 380Soru

Biyomimikri; doğadaki sistemleri, süreçleri ve organizmaları inceleyerek bunları modern tasarım ve mühendislik sorunlarına uyarlama disiplinidir. (I) Son yıllarda özellikle sürdürülebilir mimari alanında bu yaklaşımdan sıklıkla faydalanıldığı görülmektedir. (II) Termit yuvalarının iç havalandırma sisteminden esinlenerek inşa edilen binalar, yapay soğutma sistemlerine ihtiyaç duymadan iç ortam ısısını dengede tutabilmektedir. (III) Doğanın milyonlarca yıllık evrimsel süzgeçten geçirdiği bu tasarımsal çözümler, mimarlara kaynakları en verimli şekilde kullanma imkânı sunar. (IV) Nitekim günümüzde çevre dostu olarak inşa edilen pek çok gökdelenin temelinde doğadaki gözenekli yapıların mekanik prensipleri yatmaktadır. (V)

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine "Bu tasarımlar; sadece estetik açıdan değil, aynı zamanda enerji tasarrufu ve yapısal dayanıklılık gibi mühendislik kriterleri açısından da doğadaki örneklerine yaklaşmayı hedefler." cümlesi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

Verilen cümle parçada numaralanmış II numaralı yere getirilmelidir.
Doğru yanıt olan II numaralı yere verilen cümle getirildiğinde parçadaki anlamsal ve yapısal boşluk kusursuz bir şekilde tamamlanır. Bir önceki cümlede geçen 'sürdürülebilir mimari' ifadesi, getirilecek cümledeki 'Bu tasarımlar' zamir grubuyla doğrudan ilişkilidir. Ayrıca getirilecek cümledeki 'enerji tasarrufu' vurgusu, hemen sonrasında gelen termit yuvalarının yapay soğutma olmadan ısıyı dengede tutması örneğiyle doğrudan açıklanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel anlam akışı ve ana düşüncesi belirlenir.
Metinde biyomimikri disiplininin tanımı yapılmış, ardından sürdürülebilir mimaride doğadan esinlenerek geliştirilen çözümlerin enerji tasarrufu ve verimlilik sağladığı açıklanmıştır.
Doğru yerleşimi yapabilmek için öncelikle metnin konusunu ve cümleler arasındaki anlamsal bağları kavramak gerekir.
2
Yerleştirilmesi istenen cümlenin dil bilgisel ipuçları (referans ifadeleri) ve anahtar kavramları analiz edilir.
Cümledeki 'Bu tasarımlar' ifadesi kendisinden önce mimari tasarımlardan söz edildiğini; 'enerji tasarrufu' ifadesi ise kendisinden sonra bu duruma uygun somut bir örnek geleceğini gösterir.
Referans sözcükler ve anlamsal köprüler, cümlenin yerleşeceği boşluğun sınırlarını çizer.
3
Seçeneklerdeki boşluklar tek tek denenerek en tutarlı akış doğrulanır.
Sürdürülebilir mimariden bahsedilen birinci cümleden sonra gelen II numaralı yere bu cümle yerleştirildiğinde, hem 'Bu tasarımlar' ifadesi karşılığını bulur hem de arkasından gelen termit yuvası örneği 'enerji tasarrufu' ifadesini somutlaştırır.
Dil bilgisel ve anlamsal bütünlüğün tam olarak sağlandığı tek seçeneğin bu boşluk olduğu doğrulanır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğü ve cümleler arası anlamsal/yapısal bağlar (referans sözcükler ve örnekleme ilişkisi).
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 19 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin