Tüm alıştırma soruları

Rosetta Taşı'nın 1822'de Jean-François Champollion tarafından çözülmesi, sadece Eski Mısır hiyerogliflerinin ilk kez okunmasını sağlamakla kalmamış; aynı zamanda o güne kadar yalnızca dinsel metinler üzerinden yorumlanan Nil Havzası kültürünün, günlük yaşam pratiklerine dair de özgün bilgiler sunduğunu ortaya koymuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Anlam aktarmaları, edebî anlatımda dilin sınırlarını genişletmek ve soyut kavramları daha somut kılmak amacıyla sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Bu yöntemde, aralarında benzerlik ilişkisi bulunan iki unsur arasında anlam transferi gerçekleştirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim aktarması (anlam aktarması) yapılmışt��r?

Ekolojik restorasyon çalışmaları, insan müdahalesiyle tahrip olmuş ekosistemleri yapay yollarla 'özgün' ve 'doğal' durumuna döndürmeyi amaçlar. Ancak bu noktada paradoksal bir durum ortaya çıkar: İnsanın doğayı eski haline getirme çabası, kaçınılmaz olarak yeni bir insan müdahalesi barındırır. Hangi dönemin 'doğal' kabul edileceği sorusu ise sorunun bir diğer boyutudur. Bir bölgenin sanayi öncesi döneme mi, tarım devrimi öncesine mi yoksa buzul çağı sonrasına mı döndürüleceği kararı, bilimin nesnelliğinden ziyade insanın öznel tarih tercihlerine dayanır. Dolayısıyla ekolojik restorasyon, doğayı kurtarmaktan çok, insanın kafasındaki 'ideal doğa' tasavvurunun yeryüzünde yeniden inşa edilmesinden ibaret kalmaktadır.

Bu parçada ekolojik restorasyonla ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinden yakınılmaktadır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen sözcükleri, cümlelerde kazandıkları bağlamsal anlamları en iyi karşılayan yakın anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

(I) Sanatçının dildeki bu soğuk tavrı, okurla arasına görünmez bir duvar örülmesine yol açıyor. (II) Eleştirmenin sivri dili, genç şairlerin hevesini kırmak yerine onları kamçılayan bir güce dönüşüyordu. (III) Yazar, Anadolu'nun ücra bir köyünde geçen çocukluk anılarını nesnel bir bakış açısıyla okura aktarıyor. (IV) Toplumsal sorunları eserlerine taşırken kullandığı ağır dil, geniş kitlelere ulaşmasını engelledi. (V) Edebiyat tarihinin tozlu sayfalarında kalmış bu yapıt, günümüz okuru için hâlâ bir ışık kaynağıdır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmış bir sözcük yoktur?

Sözlükler, dilin canlı ve değişken dokusunu belirli bir zaman diliminde dondurarak kayıt altına alma çabasının ürünüdür. Ancak bu çaba, kaçınılmaz bir paradoksu beraberinde getirir. Kelimeleri tanımlamak, onları tarihsel akışlarından koparıp durağan kalıplara hapsetmek gibi görünse de aslında sözlük yazarının görevi dile müdahale etmek değil, onun anlık fotoğrafını çekmektir. Dil, sürekli dönüşen toplumsal pratiklerin içinde kendi anlam alanlarını yeniden üretirken hiçbir sözlük bu devingenliği tam anlamıyla kuşatamaz. Bir sözcük, sözlüğe girdiği andan itibaren sokaktaki canlılığını yitirmeye yüz tutmuş bir müze nesnesine dönüşme riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum, sözlüklerin yetersizliğini değil, dilin insan bilinciyle birlikte sürekli genişleyen sınırlarını ve kontrol edilemez doğasını gösterir. Dolayısıyla sözlükçülük, dili sabitleme arzusu ile dilin ele avuca sığmaz akışkanl��ğı arasında verilen, sonu baştan belli bir mücadeledir. Bu mücadelede sözlükler, dili donduran otoriteler olmak yerine, onun tarih içindeki iz sürümünü kolaylaştıran birer kılavuza dönüşür.

Bu parçada vurgulanmak istenen asıl düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "sitem" anlamı vardır?

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, cümlelerin bağlamını ve yay ayraç içinde verilen açıklamaları dikkate alarak uygun sözcüklerle tamamlayınız.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim aktarması (anlam aktarması) vardır?

Aşağıda verilen cümle ve bu cümleye dayanılarak yapılan çıkarım dikkate alındığında, çıkarımın cümleden kesin olarak çıkarılabilecek bir yargı olup olmadığını (Doğru veya Yanlış olarak) belirleyiniz.

Cümle: İnsan beyninin dil işleme süreçlerini inceleyen nörolinguistik çalışmaları, anlamsal çözümlemenin sadece sol yarım kürede gerçekleşmediğini, sağ yarım kürenin de özellikle mecaz ve bağlam dışı anlamların kavranmasında etkin bir rol oynadığını ortaya koymuştur.

Çıkarım: Beynin sağ yarım küresi, dilin mecazlı ve bağlam dışı anlamlarını kavramada sol yarım küreye kıyasla daha baskın bir işleve sahiptir.

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olarak verilen sözcükleri, cümlelerde yüklendikleri anlam özelliklerini gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Kış uykusu kadar bilinmese de bazı hayvan türleri kurak ve aşırı sıcak yaz aylarını atlatabilmek için "yaz uykusu" yani estivasyona yatar. Özellikle çöl ortamında yaşayan bazı kurbağalar, salyangozlar ve kemirgenler, su kaybını önlemek ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla metabolizmalarını en alt düzeye indirirler. Vücut ısılarını çevre sıcaklığına göre ayarlayarak aylarca s��ren bu sıcak dönemi hareketsiz bir şekilde geçirirler. Bu süreç, canlıların zorlu iklim koşullarında hayatta kalmasını sağlayan önemli bir adaptasyon mekanizmasıdır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlükler, genellikle dildeki sözcüklerin anlamlarını sabitleyen, onları alfabetik bir düzen içinde koruyan statik başvuru kaynakları olarak görülür. Oysa sözlükçülük tarihi incelendiğinde, bu çalışmaların aslında toplumsal değişimin dinamik birer aynası olduğu anlaşılır. Zamanla anlam kaymasına uğrayan, kullanımdan düşen ya da yeni ortaya çıkan kavramlar; o toplumun kültürel, bilimsel ve siyasi yönelimlerinin somut göstergeleridir. Bir sözlük yazarının kelime seçimleri ve tanımlama biçimleri, döneminin değer yargılarını, dünya görüşünü ve hatta iktidar ilişkilerini yansıtır. Dolayısıyla sözlükler, dilin kurallarını koyan kılavuzlar olmanın ötesinde, toplumsal zihniyetin tarihsel gelişimini belgeleyen kültürel vesikalardır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı anlatım kullanılmıştır?

(I) Leon Festinger tarafından ortaya atılan bilişsel çelişki kuramı, bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile davranışları arasında bir tutarsızlık meydana geldiğinde hissettiği psikolojik rahatsızlığı açıklar. (II) İnsan zihni doğası gereği bu içsel gerilimi azaltma eğilimindedir; bu doğrultuda bireyler ya çelişen inançlarını değiştirir ya da mevcut davranışlarını haklı çıkaracak yeni bahaneler üretirler. (III) Bu kuram, insanların neden mantıksız kararların�� ısrarla savunduklarını ve kendi yanılgılarını rasyonalize etme çabalarını anlamada anahtar bir rol oynar. (IV) Modern sosyal psikoloji çalışmalarında sıklıkla başvurulan bu kuram, özellikle tüketici davranışlarından siyasi tercihlere kadar geniş bir yelpazede insan tercihlerini analiz etmek için kullanılmaktadır.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı d��şüncelerin doğru eşleştirmesini yapınız.

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, cümlelerin taşıdığı duygulara göre en uygun terimlerle doldurunuz.

Gastrofizik; nörogastronomi, psikofizik ve tasarımın kesişiminde yer alarak yeme içme deneyimini şekillendiren çok duyulu algı süreçlerini inceleyen disiplinler arası bir alandır. Geleneksel gastronominin tabaktaki malzemeye ve lezzete odaklanan dar çerçevesini aşan bu bilim dalı, yemeğin sunulduğu ortamın aydınlatmasından arka plandaki müziğin frekansına, çatal bıçağın ağırlığından tabağın şekline kadar her türlü çevresel uyaranın lezzet algısı üzerindeki etkisini ölçümler. Araştırmalar, örneğin, yuvarlak ve kırmızı bir tabakta sunulan tatlının, beyaz köşeli bir tabaktakine kıyasla daha tatlı algılandığını ortaya koymaktadır. Gastrofizik, bu deneysel verileri kullanarak sadece restoran deneyimlerini zenginleştirmekle kalmaz; aynı zamanda tuz ve şeker tüketimini azaltmaya yönelik sağlıklı beslenme politikalarının geliştirilmesine de katkı sağlar.

Bu parçadan hareketle gastrofizik bilimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, bu cümlelerin yansıttığı duygu ve durumları dikkate alarak uygun kavramlarla doldurunuz.

Ressam, doğu ve batı sanatına özgü teknikleri tuvallerinde harmanlayarak kendine has bir görsel dil oluşturmuştur.

Bu cümledeki altı çizili sözün anlamca yerini tutabilecek kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Aşağıdaki parçada yavaş gazetecilik (slow journalism) hareketi ele alınmaktadır.

(I) Dijital çağın getirdiği anlık bilgi akı��ı, medyanın derinlikten yoksun, sadece hıza odaklanan bir yapıya bürünmesine yol açmıştır. (II) Bu yüzeyselliğe tepki olarak doğan 'yavaş gazetecilik' akımı, olayların ardındaki arka planı, neden-sonuç ilişkilerini ve insani boyutları titizlikle araştırmayı hedefler. (III) Tıpkı yavaş gıda hareketi gibi, nicelikten ziyade niteliğe önem veren bu yaklaşım; okuyucuya aceleyle yazılmış haberler yerine, üzerinde haftalarca çalışılmış kapsamlı dosyalar sunar. (IV) Reklam gelirleri ve tıklama oranları yerine abonelik modellerine sırtını dayayan bu yayıncılık anlayışı, okuyucu ile daha güvenilir ve kalıcı bağlar kurmayı başarır.

Buna göre, parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.