Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 1621Soru

Gazeteci:
(I) ----

Yapay Zekâ Etik Uzmanı:
— Yapay zekânın karar alma mekanizmalarına dâhil edilmesi, sadece teknik bir optimizasyon süreci olarak görülemez. Bu sistemlerin arka planındaki algoritmalar, onları geliştiren mühendislerin ya da beslendikleri veri tabanlarının toplumsal önyargılarını taşır. Dolayısıyla yapay zekânın kararlarında ahlaki bir sorumluluk aramak yerine, bu kararların gerisindeki şeffaflığı ve insan denetimini sorgulamamız gerekir. Yani sistemin kendisini değil, tasarımı yapan aklı sorgulamalıyız.

Gazeteci:
(II) ----

Yapay Zekâ Etik Uzmanı:
— Kesinlikle hayır. Tam aksine, bu durum yapay zekânın gelişimini daha güvenli ve insani bir zemine oturtacaktır. Kontrolsüz bir inovasyon yarardan çok zarar getirebilir. Yapay zekânın sınırlarını hukuk ve etik kurallarıyla çizmek, onun önünü kesmek değil; insanlık için tehlike arz etmeyecek şekilde olgunlaşmasını sağlamaktır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Yapay zekâ sistemlerinin verdiği kararlarda ahlaki bir sorumluluktan söz etmek ne kadar mümkündür?
II. Yapay zekâ teknolojisine getirilecek yasal ve etik sınırlamaların, bu alandaki inovasyonu engelleyeceğini düşünüyor musunuz?

Cevap

Diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla 'I. Yapay zekâ sistemlerinin verdiği kararlarda ahlaki bir sorumluluktan söz etmek ne kadar mümkündür?' ve 'II. Yapay zekâ teknolojisine getirilecek yasal ve etik sınırlamaların, bu alandaki inovasyonu engelleyeceğini düşünüyor musunuz?' soruları getirilmelidir.
Uzmanın birinci cevabında, yapay zekânın kararlarında ahlaki bir sorumluluk aramak yerine onu tasarlayan aklın sorgulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, yapay zekâ kararlarında ahlaki sorumluluktan söz edilip edilemeyeceğini sorgulayan soruyla tam bir uyum içindedir. İkinci cevapta ise uzman, sınırlerin hukuk ve etik kurallarıyla çizilmesinin gelişimin önünü kesmeyeceğini, aksine onu daha güvenli kılacağını 'Kesinlikle hayır' diyerek savunmuştur. Bu da etik sınırlandırmaların inovasyonu engelleyip engellemeyeceğine yönelik soruya doğrudan verilmiş bir cevaptır. Dolayısıyla bu iki soru diyalogdaki boşlukları anlamlı ve tutarlı bir biçimde tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci parçadaki anahtar kavramları ve uzmanın odaklandığı düşünceyi analiz etmek.
Uzman, yapay zekânın kendi başına ahlaki bir sorumluluğu olamayacağını, kararların arkasındaki insan tasarımının ve verilerin önyargılarını sorgulamamız gerektiğini belirtmektedir. Bu durum, yapay zekânın kararlarında ahlaki bir sorumluluk aranıp aranamayacağına dair bir soruya yanıt niteliğindedir.
Diyaloğun ilk kısmının hangi soruya karşılık söylendiğini saptamak için parçanın ana fikrine yönelmek gerekir.
2
İkinci parçanın giriş cümlesini ve genel savını değerlendirmek.
Uzman konuşmasına 'Kesinlikle hayır. Tam aksine...' ifadesiyle başlamaktadır. Devamında ise etik ve yasal sınırların getirilmesinin yapay zekanın önünü kesmeyeceğini, onu daha güvenli kılacağını savunmaktadır. Bu, sınırlamaların gelişimi/inovasyonu engelleyip engellemeyeceğine yönelik bir soruya cevap olduğunu gösterir.
Diyaloğun ikinci kısmında sorulan sorunun olumsuz bir ön yargıyı veya iddiayı sorguladığını saptamak ve uzmanın bunu çürüttüğünü görmek gerekir.
3
Elde edilen soruları seçeneklerle karşılaştırıp tutarlılığı doğrulamak.
Analiz edilen soruların sırasıyla yapay zekânın kararlarında ahlaki sorumluluktan söz etmenin mümkün olup olmadığını soran soru ile yasal ve etik sınırların inovasyonu engelleyip engellemeyeceğini soran soru olduğu görülür.
Doğru seçeneğe ulaşmak için her iki sorunun da konuşmacının yanıtlarıyla anlamsal ve mantıksal olarak örtüşmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Diyalogda boş bırakılan yerlere uygun soruları getirebilmek için konuşmacının verdiği cevapların ana düşüncesini, anahtar kelimelerini ve üslubunu (özellikle giriş cümlelerini) doğru analiz etmek gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1622Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, sözcüklerin yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarını önleyecek biçimde uygun sözcüklerle doldurunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Eğitim sosyolojisi araştırmalarında, bireylerin aldıkları yüksek düzeyi ile toplumsal tabakalaşmadaki konumları arasındaki ilişki incelenirken okullardaki kurumsal kalitesinin bu süreçteki rolü sıklıkla vurgulanır. Araştırmacılar, bu iki durum arasında doğru bir yapmanın, eğitimde fırsat eşitliği tartışmalarına ışık tutacağını belirtmektedir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa 'öğrenim', ikinci boşluğa 'öğretim', üçüncü boşluğa ise 'ayrım' sözcükleri getirilmelidir.
Cümledeki eylemlerin yönü ve kavramların anlamları incelendiğinde; öğrencilerin gerçekleştirdiği eğitim faaliyeti için 'öğrenim', kurumların yürüttüğü eğitim faaliyeti için 'öğretim' ve iki durum arasındaki farkı ortaya koymak için 'ayrım' sözcüklerinin kullanılması anlatım bozukluğunu önlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci boşluğun bağlamını ve öznesini analiz etmek.
Bireylerin (öğrencilerin) aldığı eğitim düzeyinden bahsedildiği belirlenmiştir.
Öğrencinin aldığı eğitim ve edindiği bilgi 'öğrenim' olarak adlandırılır. 'Öğretim' ise kurumun bilgi verme eylemidir. Bu nedenle birinci boşluğa 'öğrenim' getirilmelidir.
2
Parçadaki ikinci boşluğun bağlamını ve öznesini analiz etmek.
Okulların yürüttüğü kurumsal eğitim kalitesinden bahsedildiği belirlenmiştir.
Kurumların bilgi aktarma ve öğretme faaliyeti 'öğretim' olarak adlandırılır. Bu nedenle ikinci boşluğa 'öğretim' getirilmelidir.
3
Parçadaki üçüncü boşluğun bağlamını analiz etmek.
İki kavram arasındaki farkı ortaya koyma eyleminden bahsedildiği belirlenmiştir.
İki kavram veya durum arasındaki farkı belirleme işine 'ayrım' denir. 'Ayrıcalık' ise bir gruba tanınan imtiyazdır. Cümledeki mantık akışına göre buraya 'ayrım' getirilmelidir.

Anahtar Kavram

Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
Soru 1623Soru

(I) Kökeni antik Japonya'ya dayanan origami, sadece kâğıdı katlama sanatı olmanın ötesinde, günümüzde bilim dünyasına ilham veren bir geometri disiplinidir. (II) Kâğıdın katlanma biçimindeki geometrik kurallar; uzay teleskoplarının güneş panellerinin roketlere sığdırılmasında, tıp alanındaki stent tasarımlarında ve esnek mikroelektronik cihazlarda aktif olarak kullanılmaktadır. (III) Sanatsal boyutta ise geleneksel origami figürleri, genellikle doğadaki canlıların sembolik ve estetik bir dille tasvir edilmesine dayanır. (IV) Bu geometrik prensiplerin mühendisliğe aktarılması sayesinde, minimum hacimde taşınan malzemelerin ihtiyaç anında maksimum yüzey alanına ulaşması kolaylaşmaktadır. (V) Özellikle biyomimetik tasarımlarda origaminin matematiksel altyapısından yararlanılarak doğadaki katlanma mekanizmaları taklit edilmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Paragraftaki üçüncü cümle (III) düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafta genel olarak origaminin mühendislik, uzay teknolojileri ve tıp gibi alanlardaki geometrik ve matematiksel uygulamaları ile bu alanlara sağladığı tasarımsal kolaylıklar anlatılmaktadır. Ancak üçüncü cümlede konunun dışına çıkılarak origaminin geleneksel sanatsal yapısı ve estetik tasvirlerinden bahsedilmiştir. Bu durum, bilimsel ve teknik anlatım zincirini kesintiye uğratarak düşüncenin akışını bozmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin genel konusunu ve ana fikrini belirlemek için tüm cümleleri inceleyin.
Metinde origaminin bilim, matematik ve mühendislik alanındaki geometrik uygulamaları ve bu disipline sağladığı katkılar ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın bütünsel olarak neyden bahsettiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları (köprü ifadeleri) kontrol edin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamladığı, ikinci cümledeki 'geometrik kurallar' ifadesinin dördüncü cümledeki 'Bu geometrik prensiplerin' ifadesiyle doğrudan bağlandığı görülmektedir.
Uyumlu cümleleri tespit ederek bağlantıyı bozan bağımsız yargıyı izole etmek gerekir.
3
Konunun dışına çıkan veya konuya farklı bir bakış açısından yaklaşan cümleyi tespit edin.
Üçüncü cümlede bilimsel/mühendislik odaklı anlatımdan uzaklaşılarak origaminin 'sanatsal boyutu' ve 'geleneksel figürlerin sembolik ve estetik tasviri' üzerinde durulmuştur.
Konu aynı kalsa bile bakış açısının ya da odak noktasının aniden değişmesi akışı bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1624Soru

(I) İnsanın sahip olduğu inançlar, tutumlar veya davranışlar arasındaki uyumsuzluk durumunda hissettiği içsel gerginlik, sosyal psikolojide bilişsel çelişki kuramı çerçevesinde ele alınır. (II) Bu kurama göre birey, yaşadığı zihinsel huzursuzluğu en aza indirmek için inançlarını ya da davranışlarını yeniden şekillendirme eğilimindedir. (III) Sözü edilen uyum süreci, çoğu zaman kişinin kendi eylemlerini haklı çıkaracak yeni argümanlar üretmesiyle sonuçlanır. (IV) Böylece başlangıçta rahatsızlık veren tutarsız durum, zihinde makul bir zemine oturtularak hafifletilmiş olur. (V) Ancak her bireyin bu çelişkiyle baş etme düzeyi ve geliştirdiği savunma mekanizmaları aynı değildir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra, "Nitekim kişi, benimsediği düşünceyle tamamen çelişen bir eylemde bulunduğunda bu durumu rasyonalize edecek açıklamalar aramaya başlar." cümlesi getirilirse parçanın anlam akışı sağlanmış olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II

Cevap

Parçadaki anlam bütünlüğünün ve akışın sağlanması için verilen cümle ikinci cümleden sonra getirilmelidir.
Verilen cümle ikinci cümleden sonra getirilmelidir. İkinci cümlede bireyin huzursuzluğu azaltmak için inançlarını ve davranışlarını yeniden şekillendirdiği belirtilmiştir. Verilen cümlede yer alan 'Nitekim' ifadesiyle bu eğilim örneklendirilir ve kişinin çelişkili eylemini rasyonalize etme arayışı açıklanır. Hemen ardındaki üçüncü cümlede geçen 'Sözü edilen uyum süreci' ifadesi de bu rasyonalizasyon ve yeniden şekillendirme çabasını kapsayarak anlamlı bir bütün oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçaya yerleştirilecek cümlenin dil, yapı ve anlam özelliklerini çözümlemek.
Cümle 'Nitekim' bağlayıcısıyla başlamakta ve bireyin inançlarıyla çelişen durumlarda rasyonalizasyon (akla uydurma) arayışına girdiğini belirtmektedir. Bu durum, kendisinden önce bu yönde genel bir eğilimden bahsedildiğini gösterir.
Cümlenin giriş ifadesi ve içeriği, parçada hangi cümlenin devamı olabileceğine dair en önemli ipucunu sunar.
2
Parçadaki cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal ve yapısal ilişkisini incelemek.
İkinci cümlede bireyin huzursuzluğu azaltmak için inanç ve davranışlarını yeniden şekillendirdiğinden bahsedilmektedir. Üçüncü cümle ise 'Sözü edilen uyum süreci...' ifadesiyle başlamaktadır.
Paragraftaki kavramsal akışı ve geçiş kelimelerini takip ederek eksik kalan veya mantıksal boşluk oluşturan noktayı belirlemek gerekir.
3
Yerleştirilecek cümleyi uygun boşluğa koyarak anlam akışını test etmek.
İkinci cümleden sonra gelen 'Nitekim kişi...' ifadesi, bu şekillendirme eğiliminin somut bir örneğidir. Üçüncü cümledeki 'Sözü edilen uyum süreci' ifadesi de bu rasyonalizasyon sürecini niteleyerek parçanın anlam bütünlüğünü kurar.
Bulunan konumun hem öncesindeki hem de sonrasındaki cümlelerle uyumunu denetleyerek doğruluğu kesinleştirmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam bütünlüğünü ve düşünce akışını sağlayan geçiş, bağlantı unsurlarının doğru çözümlenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1625Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat eleştirmeni, son makalesinde şunları dile getirir: "Yazarın bu romanında kullandığı dil (bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da) aslında onun üslup arayışının bir sonucudur."

Cevap

Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede, yay ayraç içinde başka bir yay ayraç kullanılmıştır. Türk Dil Kurumunun kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dıştaki ayracın köşeli ayraç olması gerekir.
Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede, yay ayraç içinde başka bir yay ayraç kullanılmıştır. Türk Dil Kurumunun kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dıştaki ayracın köşeli ayraç olması gerekir. Dolayısıyla cümlenin doğrusu '... dil [bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da] aslında ...' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ayraç ve tırnak işareti kullanımlarını tek tek incelemek.
Edebiyat eleştirmeninin sözünün aktarıldığı cümlede iç içe geçmiş iki ayraç kullanımı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayraç hiyerarşisinin doğru kurulup kurulmadığını kontrol etmek gerekir.
2
İç içe geçen ayraçların türlerini kontrol etmek.
İç içe geçmiş her iki ayracın da yay ayraç şeklinde kullanıldığı görülmüştür.
TDK kurallarına göre ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılması zorunludur.
3
Hatalı kısmı tespit ederek cümlenin doğru halini belirlemek.
Cümlenin doğru biçimi '... dil [bazı dönem arkadaşları bunu 'aşırı süslü' (yapay) bulsa da] aslında ...' şeklinde olmalıdır.
Hatalı kullanımın tespit edilmesiyle doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ayraç içinde ayraç kullanılması durumunda dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç kullanılması kuralı ve tırnak işaretinden sonra gelen eklere kesme işareti getirilmemesi kuralı.
Soru 1626Soru

“Edebiyatımızda Tanzimat Dönemi, Batı etkisindeki Türk edebiyatının başlangıcı kabul edilir.” cümlesinde yer alan “Tanzimat Dönemi” ifadesinde büyük harflerin kullanımı doğrudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen cümledeki 'Tanzimat Dönemi' ifadesinin yazımı doğrudur.
Türk Dil Kurumu kuralları uyarınca tarihî dönem, çağ ve olay adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. 'Tanzimat Dönemi' ifadesi de bir tarihî dönemi belirttiği için her iki kelimesinin ilk harfinin büyük yazılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki büyük harfle yazılmış olan tarihî dönem adını belirlemek.
İncelenecek ifade 'Tanzimat Dönemi' olarak belirlenmiştir.
Büyük harflerin yazımıyla ilgili kuralın hangi sözcük grubu üzerinde uygulanacağını tespit etmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre tarihî dönem, çağ ve olay adlarının yazım kuralını hatırlamak.
TDK kurallarına göre tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
İfadenin doğru yazılıp yazılmadığını kurala göre denetlemek gerekir.
3
Belirlenen kuralı 'Tanzimat Dönemi' ifadesine uygulamak.
Hem 'Tanzimat' hem de 'Dönemi' sözcüklerinin ilk harflerinin büyük yazıldığı görülür, bu da kurala tamamen uygundur.
İfadenin doğru yazıldığını doğrulayarak cümlenin yazım yönünden doğru olduğu sonucuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının yazımı
Tahmini Süre:45s
Soru 1627Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen sıralı cümleleri, sağ sütunda yer alan öge ortaklığı sınıflandırmalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fırtına sabaha karşı etkisini iyice artırdı, limandaki küçük tekneleri birer birer sürükledi.
Çocuklar bahçedeki elmaları hevesle topladı, anneleri mutfakta özenle yıkadı.
Tarihî konağa yıllardır kimse uğramamıştı, geçen hafta belediye ekipleri girdi.
Güneş dağların arkasında kayboldu, köyün sokaklarına derin bir sessizlik çöktü.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sonucunda fırtına ile başlayan cümle özne ortaklığıyla, çocuklar ile başlayan cümle nesne ortaklığıyla, tarihî konak ile başlayan cümle yer tamlayıcısı ortaklığıyla ve güneş ile başlayan cümle ise öge ortaklığı bulunmayan bağımsız sıralı cümle sınıfıyla eşleşmektedir.
Sıralı cümleler, birden fazla yüklemin birbirine virgül veya noktalı virgülle bağlanmasıyla oluşur. Bu cümleler arasında herhangi bir öge ortaklığı varsa bağımlı sıralı cümle, öge ortaklığı yoksa bağımsız sıralı cümle adını alır. Eşleştirmede yer alan ilk üç cümle sırasıyla özne, nesne ve yer tamlayıcısı ortaklığına sahip bağımlı sıralı cümleler iken, son cümle hiçbir öge ortaklığı barındırmayan bağımsız sıralı bir cümledir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlenin yüklemlerini bularak öznelerini belirlemek.
'Artırdı' ve 'sürükledi' yüklemlerinin her ikisinin de öznesinin 'fırtına' olduğu saptanır.
Özne ortaklığının varlığını kontrol etmek amacıyla bu işlem gerçekleştirilir.
2
İkinci cümlenin öge dizilişini ve yüklemlerin nesneyle olan ilişkisini incelemek.
'Topladı' ve 'yıkadı' yüklemlerinin farklı özneleri (çocuklar / anneleri) olsa da her ikisinin de etkilediği ortak ögenin 'bahçedeki elmaları' (nesne) olduğu görülür.
Cümledeki nesne ortaklığını doğrulamak için nesne ögesi tespit edilir.
3
Üçüncü cümledeki dolaylı tümleçlerin ortaklığını analiz etmek.
'Tarihî konağa' dolaylı tümlecinin hem 'uğramamıştı' hem de 'girdi' eylemlerine bağlandığı saptanır.
Yer tamlayıcısı ortaklığını netleştirmek için yönelme durumu eki almış öge incelenir.
4
Dördüncü cümleyi bağımsız iki yargı olarak ögelerine ayırmak.
İlk cümlenin ögeleri 'Güneş' (özne), 'dağların arkasında' (yer tamlayıcısı), 'kayboldu' (yüklem); ikinci cümlenin ögeleri 'köyün sokaklarına' (yer tamlayıcısı), 'derin bir sessizlik' (özne), 'çöktü' (yüklem) şeklindedir ve hiçbir öge ortak değildir.
Cümlenin bağımsız sıralı yapıda olduğunu kanıtlamak için tüm ögeler ayrıştırılır.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerde öge ortaklığının (bağımlı sıralı cümle) ve bağımsız sıralı cümle yapısının ayırt edilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1628Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) noktalama kurallarına uygun kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.

Cevap

Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgülün kullanımı doğrudur.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgül, Türkçe noktalama kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin çevrelerindeki dil bilgisel ögeleri incelemek.
Cümlelerde şart eki, ikileme, zarf-fiil, tekrarlı bağlaç ve eş görevli kelimeler tespit edilmiştir.
Virgülün doğru ya da yanl��ş kullanıldığı durumları tespit edebilmek için cümlenin dil bilgisel yapısını anlamak gerekir.
2
Virgülün kullanılamayacağı özel durumları (zarf-fiil sonrası, şart eki sonrası, ikileme arası ve bağlaç çevreleri) seçeneklerde aramak.
Şart ekinden (-sen), ikilemeden (koşa, koşa), zarf-fiilden (çekilince) ve tekrarlı bağlaçtan (hem... hem...) sonra veya aralarında virgül kullanıldığı görülmüştür.
Bu kuralları ihlal eden cümleleri elemek için bu analiz yapılır.
3
Doğru seçenekteki virgülün işlevini kontrol etmek.
Eş görevli kelime gruplarının ('salon takımı' ve 'mutfak masası') arasında kullanılan virgülün doğru olduğu belirlenmiştir.
Noktalama kurallarına tamamen uygun olan doğru seçeneği onaylamak için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Virgülün eş görevli sözcükleri ayırma işlevi ve virgülün kullanılamayacağı dil bilgisi durumları (zarf-fiil, şart eki, ikileme, tekrarlı bağlaçlar).
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1629Soru

Tanzimat Dönemi yazarlarından Şemsettin Sami (I) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (II) 1872 (III) (IV) adlı eserinde görücü usulü evliliğin zararlarını ele alır.

Bu cümlede numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [ , ( , ) ]

Cevap

Köşeli ayraç ve yay ayraç hiyerarşisine uygun olarak doğru sıralama '[ , ( , ) ]' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce, yani dışta köşeli ayraç kullanılır. Cümlede Şemsettin Sami'nin eseri olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat ile eserin yayımlandığı yıl olan 1872 bilgisi iç içe verilmiştir. Bu durumda dışta köşeli ayraç, içte ise yay ayraç kullanılmalıdır. Dolayısıyla doğru sıralama '[ , ( , ) ]' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ek açıklamaları ve bunların birbiriyle ilişkisini analiz etmek.
Şemsettin Sami'nin eserinin adı ve bu eserin basım yılı ana cümleye eklenmiş iç içe iki açıklamadır.
Noktalama işaretlerinin hangi kurallara göre yerleştirileceğini belirlemek için açıklama hiyerarşisini kurmak gerekir.
2
Ayraç içinde ayraç kullanım kuralını uygulamak.
Dışarıdaki açıklama için köşeli ayraç, bu açıklamanın içindeki basım yılı gibi daha özel bir açıklama için yay ayraç kullanılır.
Türkçe imla kurallarına göre ayraç içinde ayraç gerektiğinde dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç kullanılır.
3
İşaretleri sırasıyla boşluklara yerleştirmek.
I numaralı yere köşeli ayraç açma, II numaralı yere yay ayraç açma, III numaralı yere yay ayraç kapama ve IV numaralı yere köşeli ayraç kapama işaretleri gelir.
Hiyerarşik sıralamaya göre doğru düzenleme elde edilir.

Anahtar Kavram

Ayraç içinde ayraç kullanımında köşeli ayraç ve yay ayraç hiyerarşisi
Soru 1630Soru

Aşağıdaki metinde numaralandırılmış boşlukları uygun şekilde doldurunuz. Virgül gelmesi gereken yerler için ',' (virgül) sembolünü, herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gereken yerler için 'boş' kelimesini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Tarihçiler geçmişin tozlu sayfalarını aralarken belgelere sadık kalmalı olayları kendi döneminin şartlarına göre değerlendirmelidir. Çünkü bugünün değer yargılarıyla dünü yargılamaya kalkışmak bizi sadece tarihsel yanılgılara götürür. Geçmişi tarafsızca inceleyip yazan araştırmacılar; belgelerin izini sürerken belgeleri, günlükleri mektupları titizlikle inceler.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1. boşluk: ',', 2. boşluk: ',', 3. boşluk: 'boş', 4. boşluk: ','
Metindeki 1. boşluk sıralı cümleleri ayırmak, 2. boşluk yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek, 4. boşluk ise eş görevli ögeleri sıralamak amacıyla virgül gerektirir. 3. boşluk ise tekil bir zarf-fiilin ardında yer aldığı için boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun bağlı olduğu cümlelerin yapısını belirleme.
'sadık kalmalı' ve 'değerlendirmelidir' yüklemleriyle kurulan sıralı cümleler virgülle (,) ayrılmalıdır.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun öge düzeyindeki görevini belirleme.
'yargılamaya kalkışmak' ifadesi özne grubunun son kelimesidir. Yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek için özne grubundan sonra virgül (,) konur.
Yüklemden uzak düşmüş özneyi ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluktan önceki kelimenin türünü inceleme.
'inceleyip' sözcüğü zarf-fiildir. Metin içinde peş peşe sıralanmayan tekil zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmaz.
Zarf-fiil ekinden sonra virgül gelmez kuralı gereği burası boş bırakılmalıdır.
4
Dördüncü boşluktaki ögelerin görevini inceleme.
'belgeleri', 'günlükleri' ve 'mektupları' sözcükleri eş görevlidir ve aralarına virgül (,) konmalıdır.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün sıralı cümleleri, özneyi ve eş görevli sözcükleri ayırma işlevleri ile zarf-fiillerden sonra kullanılmama kuralı
Soru 1631Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketimiz, yurtiçi kargo gönderimlerinde yeni bir kampanya başlattı.

Cevap

Şirketimiz, yurtiçi kargo gönderimlerinde yeni bir kampanya başlatt��.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre 'iç, dış, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu doğrultuda 'yurt içi' kelimesinin de ayrı yazılması gerekir. Seçenekte bu kelime 'yurtiçi' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik kelimeleri belirleme
Belirlenen birleşik kelimeler: 'hafta sonu', 'yasa dışı', 'yurtiçi', 'yanı sıra', 'göz ardı'.
Yazım hatasının hangi kelimede olduğunu bulmak için öncelikle birleşik kelimelerin tespit edilmesi gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre kelimelerin yazımını kontrol etme
'hafta sonu', 'yasa dışı', 'yanı sıra' ve 'göz ardı' kelimelerinin ayrı yazılması doğrudur. Ancak 'yurtiçi' şeklinde bitişik yazılan kelimenin kural gereği ayrı yazılması gerektiği belirlenir.
TDK kurallarına göre 'iç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler (yurt içi, çağ dışı, yanı sıra vb.) ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

İç, dış ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimlerin ayrı yazılması kuralı.
Soru 1632Soru

(I) Ekolojik okuryazarlık, doğanın işleyiş prensiplerini anlamayı ve insan faaliyetlerinin bu sistem üzerindeki etkilerini kavramayı amaçlayan temel bir yetkinliktir. (II) Bu yetkinlik, bireylerin çevre sorunlarına karşı sadece duyarlı olmasını değil, aynı zamanda sistem düşüncesiyle sürdürülebilir çözümler üretmesini de sağlar. (III) Doğa olaylarının öngörülemez bir şekilde değişmesi, ekolojik dengenin korunması adına yürütülen bilimsel çalışmaları daha da önemli hâle getirmektedir. (IV) Doğal kaynakların sınırlılığını fark eden ekolojik okuryazar bireyler, gündelik tüketim alışkanlıklarını bu dengeleri gözeterek şekillendirir. (V) Dolayısıyla söz konusu kavram, salt bir çevre bilgisinin ötesinde, insan ile doğa arasındaki ilişkinin sağlıklı şekilde kurulmasını sağlayan bir yaşam felsefesidir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Doğa olaylarının öngörülemez bir şekilde değişmesiyle ilgili bilimsel çalışmaları konu edinen ��çüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.
Parçanın bütününde 'ekolojik okuryazarlık' kavramının bireysel düzeydeki etkileri ve anlamı üzerinde durulmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler birbirini mantıksal olarak takip etmekte; aralarında dil ve anlam köprüleri bulunmaktadır. Üçüncü cümlede ise konu ekolojik okuryazarlık yetkinliğinden uzaklaşarak doğa olaylarının değişimi ve yürütülen bilimsel çalışmaların önemine kaymıştır. Konuya bakış açısı değiştiği ve düşünce zinciri koptuğu için üçüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve yazarın odak noktasını belirleme.
Metnin genelinde 'ekolojik okuryazarlık' kavramının ne olduğu, bireye katkıları ve bunun bir yaşam felsefesi olarak önemi anlatılmaktadır.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi tespit etmek için öncelikle parçanın ana izleğini ortaya koymak gerekir.
2
Cümleler arasındaki dilsel ve anlamsal köprüleri inceleme.
Birinci cümledeki 'yetkinlik' kelimesi ikinci cümledeki 'Bu yetkinlik' ifadesiyle bağlanır. Dördüncü cümle ekolojik okuryazar bireylerin özelliklerini açıklar. Beşinci cümle ise 'Dolayısıyla söz konusu kavram' diyerek konuyu sonuca bağlar. I, II, IV ve V. cümleler güçlü bağlarla kenetlenmiştir.
Paragraftaki geçiş ve bağlantı ifadeleri, mantıksal zincirin halkalarını tespit etmemizi sağlar.
3
Düşünce zincirinden sapan, farklı bir konuya veya bakış açısına yönelen cümleyi bulma.
Üçüncü cümlede konu birdenbire doğa olaylarının değişimi ve bilimsel çalışmalara kaymıştır. Bu durum parçanın anlamsal bütünlüğünü ve akışını zedelemektedir.
Akışı bozan cümle, aradaki mantıksal bağlantıyı kopardığı için metinden çıkarılması gereken ifadedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümle, metnin genel konusuyla çelişmeyen ancak konuya bakış açısı bakımından diğer cümlelerden ayrılan ve düşünce zincirini kesintiye uğratan cümledir.
Soru 1633Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, yay ayraç içinde verilen birleşik kelimelerin yazım kurallarına uygun doğru yazılışları nasıl olmalıdır?

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Kimi yazarlar, karakterlerini adeta bir laboratuvar titizliğiyle incelerken kimi de olayları son derece (gelişi güzel) bir kurguyla okura sunar. Bu süreçte yazarın entelektüel birikimi ve toplumsal olaylara karşı takındığı tavır, eserin kalıcılığını belirler. Nitekim dönemin en önemli gazetelerinden birinde (baş yazar) olarak çalışan sanatçının, toplumsal sorunları ele alırken sergilediği tutum bu durumu a��ıkça ortaya koymaktadır. O, insan psikolojisinin derinliklerine inerek karakterlerin (bilinç altı) dünyasını estetik bir dille işlemeyi başarmıştır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklara sırasıyla 'gelişigüzel', 'başyazar' ve 'bilinçaltı' kelimeleri yazılmalıdır.
Metindeki boşluklara sırasıyla gelmesi gereken 'gelişigüzel', 'başyazar' ve 'bilinçaltı' kelimeleri, Türkçe yazım kuralları gereği bitişik yazılması gereken birleşik kelimelerdir. Zarf-fiil eklerinin kalıplaşması, 'baş' sözcüğünün sıfat tamlaması kurması ve somut olarak yer bildirmeyen 'alt' sözcüğüyle kurulan birleşmeler bu kelimelerin bitişik yazılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşlukta yer alan 'gelişi güzel' ifadesinin yazım kuralını tespit etmek.
'gelişigüzel' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türkçede zarf-fiil kalıplaşmasıyla oluşan ve birleşik zarf niteliği taşıyan 'gelişigüzel' sözcüğü bitişik yazılır.
2
İkinci boşlukta yer alan 'baş yazar' ifadesinin yazım kuralını tespit etmek.
'başyazar' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Bir topluluğun yöneticisi veya önde geleni anlamındaki 'baş' sıfatıyla kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler bitişik yazılır.
3
Üçüncü boşlukta yer alan 'bilinç altı' ifadesinin yazım kuralını tespit etmek.
'bilinçaltı' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Somut olarak yer bildirmeyen 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Bitişik yazılan birleşik kelimelerin yazım kuralları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1634Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, parantez içinde verilen özel isim ve ifadelere belirtilen ekleri getirerek kesme işaretinin kullanımı kurallarına uygun biçimde yazınız. Numaralanmış boşlukları nasıl doldurmalısınız?

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Cumhuriyetimizin ilanının 100. yılı olan (2023 - bulunma hâli eki) düzenlenen bilimsel kongrede, (Türk Tarih Kurumu - ilgi hâli eki) yürüttüğü arkeolojik kazıların raporları sunuldu. Kongreye (Avrupa Birliği - yönelme hâli eki) üye ülkelerden de temsilciler katıldı. Hazırlanan ortak projelerin (TÜBİTAK - yönelme hâli eki) sunulmasına karar verildi.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metindeki boşluklar sırasıyla '2023'te', 'Türk Tarih Kurumunun', 'Avrupa Birliği'ne' ve 'TÜBİTAK'a' şeklinde doldurulmalıdır.
Metindeki boşluklar sırasıyla '2023'te', 'Türk Tarih Kurumunun', 'Avrupa Birliği'ne' ve 'TÜBİTAK'a' şeklinde doldurulmalıdır. Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve ünsüz benzeşmesine uyar (2023'te). Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Türk Tarih Kurumunun). Ancak Avrupa Birliği bu kuralın istisnasıdır ve ek kesmeyle ayrılır (Avrupa Birliği'ne). Büyük harfli kısaltmalara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır (TÜBİTAK'a).

Adım Adım Çözüm

1
2023 sayısına getirilecek bulunma hâli ekini belirleme ve biçimlendirme.
2023'te
Sayılara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması gerekir. Ayrıca, '2023' sayısı sert ünsüz olan 'ç' (üç) sesiyle bittiği için bulunma hâli eki ünsüz benzeşmesine uğrayarak '-te' şeklini almalıdır.
2
Türk Tarih Kurumu özel adına getirilecek ilgi hâli ekini belirleme.
Türk Tarih Kurumunun
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Avrupa Birliği özel adına getirilecek yönelme hâli ekini belirleme.
Avrupa Birliği'ne
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması kuralının resmi istisnası Avrupa Birliği'dir. Dolayısıyla bu ifadeye gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
4
TÜBİTAK kısaltmasına getirilecek yönelme hâli ekini belirleme.
TÜBİTAK'a
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Özel adlara, kurumlara, kısaltmalara ve sayılara getirilen eklerde kesme işaretinin kullanım kuralları ile istisnaları
Soru 1635Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) bulunması noktalama yönünden kusurludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.

Cevap

Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.
Kusurlu olan cümlede geçen 'yola çıkıp' ifadesindeki 'çıkıp' kelimesi zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaz. Cümlede bu zarf-fiile eşlik eden art arda sıralanmış başka bir zarf-fiil de bulunmadığı için buradaki virgül kullanımı noktalama yönünden kusurludur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm cümleleri okuyarak virgüllerin hangi kelime türlerinden veya söz öbeklerinden sonra geldiğini belirlemek.
Dört cümlede virgüllerin özneyi ayırma, ara sözleri belirtme, sıralı cümleleri ayırma veya art arda gelen zarf-fiilleri ayırma kurallarına göre kullanıldığı saptanır.
YKS Türkçe sorularında noktalama hatalarını saptamak için her bir virgülün Türk Dil Kurumu kuralları çerçevesindeki işlevi incelenmelidir.
2
Kusurlu kullanımı barındıran cümledeki zarf-fiil ekini ve çevresindeki noktalama işaretlerini analiz etmek.
'yola çıkıp, eserin...' kısmındaki 'çıkıp' sözcüğünün '-ip' zarf-fiil eki aldığı belirlenir.
Türk Dil Kurumu'nun en önemli noktalama kurallarından biri, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmamasıdır.
3
Zarf-fiilin cümledeki diğer ögelerle olan ilişkisini ve art arda sıralanma durumunu kontrol etmek.
Cümlede 'çıkıp' dışında başka bir zarf-fiil bulunmadığı için eş görevli zarf-fiillerin sıralanması gibi bir durumun söz konusu olmadığı kesinleştirilir.
Zarf-fiilden sonra virgül ancak cümlede art arda gelen birden fazla zarf-fiil varsa ve bunlar eş görevli ögeler olarak sıralanıyorsa kullanılabilir. Tek zarf-fiil durumunda kullanımı kesin bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmadığı Yerler ve Zarf-Fiil Kuralı
Soru 1636Soru

Karanlık çöktüğünde (I) ormanın derinliklerinden gelen gizemli sesler artmıştı (II). Kulübede yalnız başına bekleyen (III) ihtiyar, elindeki feneri yakıp kapıya doğru yaklaştı (IV). Rüzgârın uğultusu, geçmişin acı hatıralarını (V) fısıldar gibiydi.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangilerinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve IV

Cevap

Sözcüklerin hangilerinde ünsüz benzeşmesi olduğunu soran sorunun doğru cevabı 'I, II ve IV' olarak belirlenmiştir.
Doğru seçenekte yer alan 'çöktüğünde' (çök-dük-ünde -> çöktüğünde), 'artmıştı' (art-mış-dı -> artmıştı) ve 'yaklaştı' (yaklaş-dı -> yaklaştı) sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralı eksiksiz şekilde gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci sözcük olan 'çöktüğünde' kelimesinin ek-kök tahlilini yapmak.
'çök-' fiil köküne '-dık' sıfat-fiil eki geldiğinde kökteki sert ünsüz (k), ekin başındaki yumuşak ünsüzü (d) sertleştirerek (t) sesine dönüştürmüş (çöktük) ve ardından ünlüyle başlayan ek aldığında ünsüz yumuşaması (k -> ğ) gerçekleşmiştir (çöktüğünde). Dolayısıyla bu kelimede ünsüz benzeşmesi vardır.
Sözcükte birden fazla ses olayı bir arada gerçekleştiğinde öğrencilerin ünsüz benzeşmesini gözden kaçırmasını engellemek.
2
İkinci sözcük olan 'artmıştı' kelimesinin ek-kök tahlilini yapmak.
'art-' fiil köküne sırasıyla '-miş' öğrenilen geçmiş zaman eki ve '-dı' ek-fiili gelmiştir. Sert ünsüzle (ş) biten 'artmış' kelimesi, yumuşak ünsüzle (d) başlayan '-dı' ekini aldığında ekteki ünsüz sertleşerek 'tı' biçimini almıştır (artmıştı). Dolayısıyla bu kelimede ünsüz benzeşmesi vardır.
Ek-fiil ve zaman eki birleşimindeki ses olaylarını doğru analiz etmek.
3
Üçüncü sözcük olan 'bekleyen' kelimesinin ek-kök tahlilini yapmak.
'bekle-' fiil köküne '-en' sıfat-fiil eki eklenirken araya 'y' kaynaştırma harfi girmiştir (bekle-y-en). Bu sözcükte herhangi bir ünsüz benzeşmesi bulunmamaktadır.
Kaynaştırma ünsüzü ile ünsüz benzeşmesinin karıştırılmasını önlemek.
4
Dördüncü sözcük olan 'yaklaştı' kelimesinin ek-kök tahlilini yapmak.
'yaklaş-' fiiline '-dı' görülen geçmiş zaman eki geldiğinde, ş sert ünsüzünün etkisiyle d yumuşak ünsüzü t sert ünsüzüne dönüşmüştür (yaklaştı). Dolayısıyla bu kelimede ünsüz benzeşmesi vardır.
Görülen geçmiş zaman ekinin sertleşme durumunu tespit etmek.
5
Beşinci sözcük olan 'hatıralarını' kelimesinin ek-kök tahlilini yapmak.
'hatıra' sözcüğü sırasıyla çoğul eki (-lar), iyelik eki (-ı) ve belirtme durum eki (-ı) almıştır. Durum eki gelmeden önce araya 'n' kaynaştırma ünsüzü girmiştir (hatıra-lar-ı-n-ı). Bu kelimede ünsüz benzeşmesi bulunmamaktadır.
Çekim ekleri ve kaynaştırma ünsüzleri arasındaki sınırları doğru belirlemek.

Anahtar Kavram

Sert ünsüzlerle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten kelimelerin ya da eklerin ardına yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşerek 'ç, t, k' seslerine dönüşmesine ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) denir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1637Soru

Bağlaçlar; cümle içinde eş görevli sözcükleri, söz gruplarını ya da cümleleri birbirine ba��layan sözcük türüdür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç, özneleri birbirine bağlama görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi, bu derginin son sayısında detaylıca ele alınmış.

Cevap

Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi, bu derginin son sayısında detaylıca ele alınmış.
Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi, bu derginin son sayısında detaylıca ele alınmış.' cümlesinde geçen 'ile' sözcüğü 've' anlamında kullanıldığı için bağlaçtır. Cümlenin yüklemi olan 'ele alınmış' fiiline 'Ele alınan ne?' sorusu yöneltildiğinde 'Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi' cevabı alınır ve bu grup cümlenin öznesi durumundadır. Dolayısıyla buradaki 'ile' bağlacı, özne görevindeki iki ismi (söz öbeğini) birbirine bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerde yer alan bağlaçları tespit etmek.
Cümlelerde sırasıyla 'ile', 'hem... hem de', 've', 'fakat', 've' bağlaçları belirlenmiştir.
Cümlenin ögelerini bağlayan unsurları analiz edebilmek için önce bağlaçların bulunması gerekir.
2
Bağlaçların bağladığı kelime gruplarını ve bu grupların cümledeki öge görevlerini belirlemek.
İlk cümlede 'ile' bağlacı 'tartışmalar' ve 'değişimi' sözcüklerini; ikinci cümlede 'hem... hem de' bağlacı nesneleri; üçüncü cümlede 've' bağlacı tamlayanları; dördüncü cümlede 'fakat' bağlacı cümleleri; beşinci cümlede 've' bağlacı zarf tümleçlerini bağlamaktadır.
Bağlacın üstlendiği görevi ortaya koymak için bağlı ögelerin işlevini saptamak gerekir.
3
Özneleri birbirine bağlayan bağlacın bulunduğu cümleyi saptamak.
'Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi, bu derginin son sayısında detaylıca ele alınmış.' cümlesinde 'ele alınmış' yüklemdir. Ele alınan ne sorusunun cevabı olan 'Sanat dünyasındaki güncel tartışmalar ile estetik kaygıların değişimi' öznedir. 'ile' bağlacı bu öznenin unsurlarını bağlamıştır.
Soruda istenen 'özneleri bağlama' görevinin hangi seçenekte gerçekleştiğini netleştirmek.

Anahtar Kavram

Bağlaçların cümledeki görevleri ve bağladığı ögelerin tespiti
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1638Soru
xx bir tam sayı olmak üzere,
(x24)(x3)3x0(x^2 - 4) \cdot (x - 3)^3 \cdot x \le 0
eşitsizliğini sağlayan kaç farklı pozitif xx tam sayısı vardır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2

Cevap

Eşitsizliği sağlayan pozitif tam sayıların sayısı 2'dir.
Eşitsizliği sağlayan tam sayılar kümesi {2,1,0,2,3}\{-2, -1, 0, 2, 3\} olarak bulunur. Bu sayılardan pozitif olanlar yalnızca 2 ve 3 sayılarıdır. Sıfır sayısı nötr olduğu için pozitif sayı sınıfına girmez. Dolayısıyla doğru cevap 2'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Çarpanların köklerini bulmak
x=2,0,2,3x = -2, 0, 2, 3
Eşitsizlik sınırlarını ve işaret değişim noktalarını belirlemek için her bir çarpanı sıfıra eşitlemeliyiz.
2
İşaret tablosunu oluşturmak
[2,0][2,3][-2, 0] \cup [2, 3] aralığı negatif veya sıfırdır.
Kökler yardımıyla oluşturulan işaret tablosunda, en büyük kök olan 3'ün sağında ifadenin işareti (+) ile başlar ve her tek katlı kökte işaret değişerek ilerler.
3
Aralıklardaki tam sayı değerlerini belirlemek
x{2,1,0,2,3}x \in \{-2, -1, 0, 2, 3\}
[2,0][-2, 0] ve [2,3][2, 3] kapalı aralıklarında yer alan tam sayıları listelememiz gerekir.
4
Sıfırın nötr olma özelliğini kullanarak pozitif sayıları seçmek
x{2,3}x \in \{2, 3\} (toplam 2 adet)
Sıfır sayısı pozitif veya negatif değildir, işaretsiz (nötr) bir sayıdır. Bu nedenle çözüm kümesindeki pozitif tam sayılar sadece 2 ve 3'tür.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayılar ile Sıfırın İşaretsiz (Nötr) Olma Özelliği
Soru 1639Soru

Yeni aldığı evde birçok eksik vardı ( ) musluklar, kapı kolları, mutfak dolapları... Oysa o ( ) huzurlu, sessiz ve konforlu bir yaşam hayal etmişti.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) ve (;)

Cevap

(:) ve (;)
Doğru seçenekte belirtilen iki nokta (:) ve noktalı virgül (;) sırası parçadaki boşluklara tam olarak uymaktadır. İlk kısımda eksiklerin örneklendirilmesi yapıldığı için iki nokta; ikinci kısımda ise cümlenin öznesi olan 'o' zamirini, arkasından gelen virgüllü niteleme sıfatlarından ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluktan sonraki ifadeyi incelemek
İlk boşluğun ardından 'musluklar, kapı kolları, mutfak dolapları...' şeklinde evdeki eksiklere dair örnekler sıralanmıştır. Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konur.
Örneklendirme yapılacak yerlerde kullanılması gereken doğru noktalama işaretini belirlemek.
2
İkinci boşluktan sonraki ifadeyi incelemek
İkinci boşluktan sonra 'huzurlu, sessiz ve konforlu' şeklinde virgüllerle ayrılmış sıfatlar yer almaktadır. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ya da ögeleri bulunan cümlelerde özneyi belirtmek için noktalı virgül (;) kullanılır.
Özneden sonra virgülle ayrılmış eş görevli sözcükler bulunduğunda özneyi vurgulamak için noktalı virgül kullanılması gerektiğini uygulamak.

Anahtar Kavram

Örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konurken; içinde virgül bulunan cümlelerde ögeler arasındaki karışıklığı önlemek ve özneyi belirgin kılmak amacıyla noktalı virgül kullanılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 1640Soru

Kültürel coğrafya; insan topluluklarının yeryüzünü nasıl şekillendirdiğini, inanç, dil ve yaşam tarzlarının mekâna nasıl yansıdığını derinlemesine inceleyen önemli bir beşerî coğrafya dalıdır. Klasik coğrafya ekolü yeryüzündeki dağları, nehirleri, ovaları ve iklim tiplerini yalnızca fiziksel sınırlarıyla ve doğal süreçleriyle ele alırken kültürel coğrafya mekânı insanın öznel dünyasıyla harmanlayarak anlamlandırır. Bu disiplin, doğa ile insan arasındaki sürekli etkileşimin yeryüzünde bıraktığı somut kültürel izleri adım adım takip eder. Nitekim ünlü coğrafyacı Carl Sauer’in de çalışmasında belirttiği gibi: 'Kültürel peyzaj, bir kültür grubunun doğal peyzajı şekillendirmesiyle ortaya çıkan özgün bir eserdir.' Dolayısıyla bir kentin mimari yapısı, tarım alanlarının düzeni ve hatta mezarlıkları, o toplumun coğrafyaya kendi kimliğiyle yazdığı sessiz birer tarih belgesi niteliğindedir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangileri kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanımlama - Karşılaştırma - Tanık gösterme

Cevap

Tanımlama - Karşılaştırma - Tanık gösterme
Metinde kültürel coğrafyanın tanımı yapılarak tanımlamaya; klasik coğrafya ile kültürel coğrafyanın yaklaşımları kıyaslanarak karşılaştırmaya ve Carl Sauer'in sözü doğrudan aktarılarak tanık göstermeye başvurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlesini inceleyerek kültürel coğrafyanın ne olduğunu bildiren ifadeyi tespit etmek.
Kültürel coğrafyanın tanımı yapılmıştır. 'Kültürel coğrafya... beşerî coğrafya dalıdır.' cümlesi 'Kültürel coğrafya nedir?' sorusunun cevabıdır.
Tanımlama yönteminin varlığını doğrulamak için.
2
Metnin ikinci cümlesindeki karşılaştırma bildiren ifadeleri belirlemek.
Klasik coğrafya ekolü ile kültürel coğrafya ekolü karşılaştırılmıştır. 'Klasik coğrafya ekolü... ele alırken kültürel coğrafya...' ifadesi iki farklı yaklaşımı mukayese etmektedir.
Karşılaştırma yönteminin kullanılıp kullanılmadığını anlamak için.
3
Metinde yer alan doğrudan alıntıyı incelemek.
Carl Sauer'in görüşü tırnak işareti içinde doğrudan aktarılmıştır.
Tanık gösterme yönteminin varlığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Düşünceyi Geliştirme Yolları (Tanımlama, Karşılaştırma, Tanık Gösterme)
ÖncekiSayfa 82 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin