Tüm alıştırma soruları

Yeni aldığım albümde iki farklı tarz bir araya getirilmiş ( ) rock ve caz ( ) eski albümlerde ise sadece klasik müzik ezgileri vardı.

Bu cümlede boş bırakılan yay ayraçların içine sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Sisli bir sonbahar akşamı, vadideki küçük köye doğru ilerleyen kafile, sessizliği bozan tek unsurdu. Rüzgârın uğultusu, ağaçların sararmış yapraklarını savururken içimizdeki hüzün katlanarak artıyordu. Geceleyin bu dağlık bölgede sığınacak güvenli bir liman bulma umuduyla adımlarımızı hızlandırdık.

Bu parçada yer alan isimlerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki metinde parantez içinde belirtilen kelime gruplarının 'ki' eki veya bağlacıyla kurulan doğru yazımlarını boşluklara yazınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen koyu yazılmış birleşik kelimeleri, Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzunda yer alan ayrı yazılma kurallarıyla eşleştiriniz.

(I) İçimizdeki bitmek bilmeyen o çocuksu neşedir bizi hayata bağlayan. (II) Büyük bir sabırla nakşetmişti zihnine çocukluğunun geçtiği o dar sokakları. (III) Yazarın son romanında dile getirdiği ac��lar, aslında hepimizin ortak hikayesidir. (IV) Gözlerindeki o hüzünlü bakışta saklıydı geçmişin silinmeyen izleri. (V) Rüzgarın uğultusu eşliğinde yürüdük sabaha kadar sessizce.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi yükleminin yerine göre diğerlerinden farklıdır?

İlk Türk devletlerinde hükümdarın tahta çıkması, savaş kazanması veya ülkeyi refaha kavuşturması 'kutun varlığına'; kuraklık, kıtlık, askeri başarısızlıklar veya iç karışıklıklar ise 'kutun Tanrı tarafından geri alındığına' yorulurdu. Diğer yandan hakan dahil herkesin uymak zorunda olduğu törenin köni (adalet), uz (iyilik), tüz (eşitlik) ve kişilik (insanlık) gibi ilkeleri hiçbir şartta değiştirilemezdi.

Bu bilgilere dayanarak İlk Türk devletlerindeki yönetim anlayışıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere, cümlelerin eksiltili ya da tamamlanmış olma durumlarına göre getirilmesi gereken uygun noktalama işaretlerini (nokta için '.' veya üç nokta için '...') yazınız.

(I) Eski kütüphanenin tozlu rafları arasında zamanın nasıl geçtiğini hiçbirimiz fark edememiştik. (II) Duvarlardaki sararmış levhalar, geçmişin sessiz tanıkları olarak bize bakıyordu. (III) Masanın üzerindeki lambanın titrek ışığı altında eski bir elyazmasını satır satır inceledik. (IV) O anki tek hedefimiz, gizemli odada saklanan o kadim yazmayı bir an önce okumaktı. (V) Dışarıda ise yağmur, kentin dar sokaklarını durmaksızın süslüyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türklerin İslamiyet'i kabul süreci ve bu süreci etkileyen tarihsel gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti, yay ayraç veya köşeli ayracın kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

(I) Bilişsel harita kavramı, bireyin fiziksel çevresini zihninde nasıl yapılandırdığını ve kodladığını açıklamak amacıyla ortaya atılmıştır. (II) Kent sakinleri, gündelik yaşam pratikleri içinde yollarını bulmak ve mekânı anlamlandırmak için bu zihinsel tasarımlardan aktif olarak yararlanırlar. (III) Modern kent planlamasında geniş caddelerin ve yeşil alanların artırılması, nüfus yoğunlu��unun getirdiği karmaşayı azaltmayı hedefler. (IV) Bu zihinsel şemalar; sadece sokakların geometrik yönünü değil, bireyin o mekâna yüklediği duygusal ve kültürel anlamları da bünyesinde barındırır. (V) Dolayısıyla nitelikli bir kentsel tasarım, bireylerin bu içsel haritalama süreçlerini kolaylaştıracak belirgin nirengi noktaları ve simgeler barındırmalıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Talas Savaşı öncesinde Orta Asya, batıdan ilerleyen Abbasiler ile doğudan gelen Çin İmparatorluğu arasında bir nüfuz mücadelesine sahne olmaktaydı. Bölgedeki Türk boyları, özellikle de Karluklar, iki güç arasında sıkışmış durumdaydı. Emeviler Dönemi'ndeki dışlayıcı ve Arap milliyetçisi yaklaşımın aksine, Abbasilerin iktidara gelmesiyle daha hoşgörülü ve eşitlikçi bir politikanın izlenmesi, Türk boylarının Abbasilerle ittifak kurmasını kolaylaştırmıştır. Talas Savaşı'nda Karlukların da desteğiyle kazanılan bu zafer, Türk-İslam tarihi açısından yeni bir dönemin kapısını aralamıştır.

Bu metinde verilen bilgilerden hareketle, Talas Savaşı ve sonrasındaki süreçle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir kolonya üreticisi, alkol oranı $\%30$ olan $40$ litre alkol-su karışımı ile alkol oran�� $\%70$ olan $60$ litre alkol-su karışımını karıştırıyor. Daha sonra elde edilen bu yeni karışımdan $50$ litre dökülüyor ve yerine dökülen miktar kadar saf alkol ekleniyor. Buna göre, son durumda elde edilen yeni karışımın alkol oranı yüzde kaçtır?

Felsefe, (I) insanın evreni ve kendi varoluşunu anlama çabasının en köklü ürünüdür. Filozoflar; kavramları sorgulayarak, (II) bilinen sınırların ötesine geçerek yeni düşünce yolları açarlar. Bu arayışta akıl, (III) tek başına yol gösterici olmaya yetmediğinde sezgi devreye girer. Ancak unutulmamalıdır ki zihin, (IV) kendi sınırlarını aşmaya zorlanmadıkça, (V) özgürleşemez.

Bu parçadaki numaralanmış virgüllerden (,) hangisi yerinde kullanılmamıştır?

İlk Türk devletlerinde boyların bir araya gelmesiyle oluşan siyasi yapı (il), boy beylerinin katılımıyla toplanan Kurultay ile idare edilirdi. Kurultay, sadece askeri ve ekonomik konuların görüşüldüğü bir yer değil, aynı zamanda hükümdarın töreye uygun davranıp davranmadığının denetlendiği bir kuruldur. Hükümdar, Kurultay'da son sözü söyleme hakkına sahip olsa da boy beylerinin desteğini kaybetmesi durumunda boy birliğinin dağılacağını ve devletin çökeceğini bilirdi. Bu durum, boy beylerinin Kurultay aracılığıyla devlet yönetimine doğrudan katılımını ve hakanın otoritesini sınırlayabilmesini sağlamıştır.

Bu bilgilere göre, ilk Türk devletlerindeki siyasi ve idari yapı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Eko-eleştiri; edebiyat ile fiziksel çevre arasındaki ilişkileri disiplinler arası bir yöntemle inceleyen, doğa ile insan arasındaki ontolojik bağı sorgulayan çağdaş bir kuramdır. Geleneksel eleştiri kuramları insanı ve toplumu merkeze alırken eko-eleştiri, yeryüzünün sesini edebiyatın odağına taşır. Örneğin, Yaşar Kemal’in romanlarındaki Çukurova sadece olayların geçtiği coğrafi bir arka plan değil; bitkisiyle, hayvanıyla, toprağıyla anlatının kurucu bir öznesidir. Küresel iklim ve çevre krizlerinin derinleştiği günümüzde bu kuram, doğayı edilgen bir nesne olmaktan çıkarıp etkin bir aktör konumuna yükseltir. Nitekim çevre felsefecisi Lawrence Buell’in belirttiği gibi, 'Ekolojik krizler, özünde bir imgelem krizidir ve bu kriz ancak edebiyatın sunduğu dönüştürücü estetik güçle aşılabilir.' Bu doğrultuda eko-eleştiri, metinlerdeki doğa algısını yeniden inşa ederek insan merkezli bakış açısını sarsmayı hedefler.

Bu parçanın anlatımında düşünceyi geliştirme yollarından tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme ve tanık göstermeye başvurulmuştur.

Aşağıda verilen cümlelerdeki soru ve ünlem işaretlerinin kullanım amaçlarını doğru işlevleriyle eşleştiriniz.

Sol sütundaki cümleleri, içerdikleri gereksiz sözcük veya ek kullanımı kaynaklı anlatım bozukluğunun nedenleriyle doğru bi��imde eşleştiriniz.

Paleoklimatologlar, geçmiş dönemlerin iklim koşullarını araştırmak için Grönland ve Antarktika gibi kutup bölgelerindeki buzul tabakalarından silindir şeklinde buz çekirdekleri çıkarırlar. (I) Yüzlerce metre derinliğe inilerek elde edilen bu çekirdekler, her yıl biriken kar katmanlarının üst üste yığılmasıyla oluşmuş adeta birer zaman kapsülüdür. (II) Bilim insanları, bu doğal arşiv odacıklarını analiz ederek binlerce yıl öncesinin karbondioksit ve metan oranlarını hassas bir şekilde ölçebilirler. (III) Elde edilen bu kimyasal veriler, sanayi devrimi öncesindeki atmosferik koşullar ile günümüzdeki değerlerin karşılaştırılmasına olanak tanır. (IV) Böylece insan faaliyetlerinin küresel iklim sistemi üzerindeki etkisi somut kanıtlarla ortaya konmuş olur. (V)

Bu par��adaki numaralanmış yerlerin hangisine 'Bu katmanlardaki kar tanelerinin arasına sıkışan antik hava kabarcıkları, kar yağdığı dönemdeki atmosferin kimyasal bileşimini doğrudan muhafaza eder.' cümlesi getirilmelidir?

Tarih boyunca insanlığı etkileyen pek çok sanat dalı olmuştur ( ) resim, müzik, tiyatro... Bu dallar arasından müzik ( ) ritmiyle, ezgisiyle insanın ruhuna doğrudan hitap eder ( ) tiyatro ise insanı insana insanla anlatma yolunu seçer.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?