Kardiyovasküler Sistem Farmakolojisi

62 yaşında atriyal flatter tanısı alan bir erkek hastaya ritim kontrolü amacıyla bir antiaritmik ilaç başlanmıştır. Tedavinin başlangıcında hastanın ventrikül hızı paradoksal olarak aniden artmış ve hemodinamik instabilite gelişmiştir. İlacın kullanımına devam edilen süreçte hastada kulak çınlaması, vertigo ve görme bulanıklığı gibi semptomlar ortaya çıkmıştır. Bu klinik tabloya yol açan antiaritmik ilacın iyon kanalları üzerindeki etkisi ve aksiyon potansiyeli ($AP$) üzerindeki değişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Kardiyolojik değerlendirme amacıyla efor testine alınan bir hastanın elektrokardiyografi (EKG) kayıtlarında, egzersizle birlikte kalp hızının artmasına paralel olarak QRS kompleksinin süresinde belirgin bir uzama gözlemleniyor. İstirahat halindeki EKG'sinde ise QRS süresinin normal sınırlara yakın olduğu tespit ediliyor.

Sodyum kanallarından disosiyasyon (ayrılma) kinetiği ve kullanıma bağımlı (use-dependent) blokaj özellikleri göz önüne alındığında, bu hastanın aşağıdaki antiaritmik ilaçlardan hangisini kullanıyor olma ihtimali en yüksektir?

$32$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) nedeniyle teofilin tedavisi görmekte olan bir erkek hasta, ani başlayan çarpıntı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve elektrokardiyografik ($EKG$) incelemede hızın $175/dk$, ritmin düzenli ve $QRS$ komplekslerinin dar olduğu saptanıyor. Vagal manevralara yanıt vermeyen hastada paroksismal supraventriküler taşikardiyi ($PSVT$) sonlandırmak amacıyla adenozin uygulanması planlanıyor. Buna göre, bu hastadaki adenozin tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hipertansif acil durumların tedavisinde intravenöz infüzyon yoluyla kullanılan sodyum nitroprussid, vasküler düz kas hücrelerinde nitrik oksit ($NO$) düzeyini artırarak güçlü vazodilatasyon oluşturur. Sodyum nitroprussidi, benzer şekilde $NO$ üzerinden etki gösteren nitrogliserin gibi organik nitratlardan ayıran en temel farmakolojik fark aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında erkek hasta, evre $2$ hipertansiyon ve düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği ($EF: \%35$) tanılarıyla takip edilmektedir. Bu hastada, kalsiyum kanalları üzerindeki belirgin negatif inotropik etkileri nedeniyle kullanımı kontrendike olan kalsiyum kanal blokörü aşağıdakilerden hangisidir?

Kalp yetersizliği tedavisinde kullanılan digoksinin terapötik indeksi oldukça dardır ve elektrolit dengesizliklerinden kolayca etkilenir. Buna göre, aşağıdaki elektrolit bozukluklarından hangisinin varlığı digoksin toksisitesi gelişme riskini en belirgin şekilde artırır?

Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu zemininde gelişen atrial fibrilasyonun tedavisinde aksesuar yolu deprese etmek amacıyla kullanılabilen; elektrofizyolojik olarak sodyum kanallarını orta derecede bloke etmesinin yanı sıra potasyum kanallarını da etkileyerek aksiyon potansiyel süresini (APD) uzatan ve uzun süreli kullanımda 'ilaçla indüklenen lupus benzeri tablo'ya yol açabilen antiaritmik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Hiperkolesterolemi tanısıyla $40$ mg/gün lovastatin kullanan $55$ yaşındaki bir erkek hastada, tırnak mantarı enfeksiyonu nedeniyle tedaviye oral itrakanazol eklenmiştir. Tedaviye başlanmasından $10$ gün sonra hastada yaygın miyalji, halsizlik ve idrar renginde belirgin koyulaşma saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde kreatin kinaz ($CK$) düzeyi $12.000$ U/L (normal: $<170$ U/L) ve karaciğer transaminaz düzeyleri normalin $4$ katı bulunmuştur. Bu hastada gelişen klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik hiperlipidemi tanısıyla simvastatin tedavisi alan bir hastaya, geçirdiği alt solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle yeni bir antibiyotik tedavisi başlanmıştır. Tedavinin beşinci gününde hasta yaygın kas ağrısı, idrar renginde koyulaşma ve aşırı halsizlik ile acil servise başvurmuştur. Yapılan tetkiklerde serum kreatin kinaz ($CK$) seviyesi normalin çok üzerinde saptanmıştır. Bu hastada rabdomiyoliz gelişimine neden olan ve simvastatinin metabolizmasını sitokrom $P450$ ($CYP3A4$) enzimi üzerinden inhibe ederek plazma konsantrasyonunu artıran antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Dirençli hipertansiyonu olan bir hastada kullanılan bir vazodilatör, belirgin sempatik aktivasyon ve renin salınımı (ödem) riski nedeniyle genellikle bir beta blokör ve diüretik ile kombine edilerek reçete edilir. Bu ilacın kronik kullanımı sırasında hastada ateş, eklem ağrısı ve döküntü ile seyreden, laboratuvar incelemesinde antinükleer antikor ($ANA$) pozitifliği ile karakterize bir tablo gelişmiştir. Bu yan etkiye yatkınlığın, ilacın metabolizmasından sorumlu olan yoldaki genetik farklılıklara (yavaş asetilatörler) bağlı olduğu bilindiğine göre, bahsedilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hasta, $5$ yıldır kronik stabil anjina pektoris ve $10$ yıldır Tip $2$ Diabetes Mellitus tanılarıyla takip edilmektedir. Hasta, göğüs ağrısını önlemek amacıyla uzun etkili bir nitrat preparatı kullanmaktadır. Ancak son zamanlarda ilacın etkisinin azaldığını ifade etmektedir. Fizik muayenesinde kan basıncı $140/85$ $mmHg$, nabız $78/dakika$ ve $HbA1c$ düzeyi $\%7.8$ olarak saptanmıştır. Hastanın tedavisine, hemodinamik parametreleri (kalp hızı ve kan basıncı) değiştirmeden semptom kontrolü sağlayabilecek ve metabolik profiline olumlu katkı sunabilecek bir ajan eklenmesi planlanmaktadır.

Bu vaka ve antianginal ilaçların özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sistolik kalp yetersizliği (HFrEF) patofizyolojisine yönelik farmakolojik ajanların moleküler hedefleri, etki mekanizmaları ve beklenen fizyolojik yanıtları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Diyet ve maksimum doz statin tedavisine rağmen LDL kolesterol düzeyleri hedefe ulaşmayan homozigot ailesel hiperkolesterolemi (HoFH) tanılı bir hastaya, günde bir kez oral yolla kullanılan ek bir ajan başlanmıştır. Tedavi sürecinde hastada karaciğer transaminazlarında belirgin yükselme ve hepatik steatoz (karaciğer yağlanması) geliştiği saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, ani başlayan ve "hayatımın en şiddetli ağrısı" olarak tanımladığı "yıldırım çarpması" tarzında bir baş ağrısı ile acil servise getirilmiştir. Yapılan bilgisayarlı tomografi incelemesi sonucunda subaraknoid kanama ($SAK$) tanısı konulan hastanın izleminde, serebral arteriyel vazospazma bağlı gelişebilecek iskemik nörolojik hasarı önlemek ve nörolojik sağkalımı iyileştirmek amacıyla aşağıdaki kalsiyum kanal blokörlerinden hangisinin kullanımı en uygundur?

58 yaşında kadın hasta, yeni tanı alan esansiyel hipertansiyon ve eşlik eden paroksismal supraventriküler taşikardi (SVT) nedeniyle tedaviye alınacaktır. Hastanın tıbbi öyküsünde uzun süredir devam eden kronik konstipasyon (kabızlık) şikayeti mevcuttur. Bu hastada hem kan basıncı kontrolü sağlamak hem de aritmi tedavisinde kullanılmak üzere tercih edilebilecek olan, ancak mevcut konstipasyon şikayetini belirgin şekilde kötüleştirmesi beklenen kalsiyum kanal blokörü aşağıdakilerden hangisidir?

Non-dihidropiridin grubu bir kalsiyum kanal blokörü olan verapamil, supraventriküler taşikardilerin akut tedavisinde ve ventrikül hızının kontrol edilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır. Verapamilin bu klinik etkinliği, sinoatriyal (SA) ve atriyoventriküler (AV) düğüm hücrelerindeki spesifik elektrofizyolojik etkilerinden kaynaklanır.

Buna göre, verapamilin nodal dokudaki aksiyon potansiyeli üzerindeki temel kardiyodepresan etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan vazoaktif ajanların moleküler mekanizmaları, farmakokinetik profilleri ve toksisite özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

58 yaşında erkek hasta, koroner arter hastalığı nedeniyle $80$ mg/gün atorvastatin kullanmaktadır. Hastanın akut akciğer enfeksiyonu nedeniyle tedavisine klaritromisin eklenmiş; beş gün sonra hasta şiddetli kas ağrısı, halsizlik ve idrar renginde belirgin koyulaşma şikayetiyle başvurmuştur. Laboratuvar incelemesinde serum kreatin kinaz (CK) düzeyi $12.000$ U/L (Normal: $<170$ U/L) saptanmış ve rabdomiyoliz tanısı konulmuştur. Bu klinik tablo üzerine atorvastatin tedavisi sonlandırılan hastada, lipid profilini düzenlemek amacıyla karaciğerde proprotein konvertaz subtilizin/kexin tip 9 (PCSK9) proteininin sentezini haberci RNA (mRNA) düzeyinde engelleyen uzun etkili bir ajanın kullanılması planlanmıştır.

Bu hastada gelişen rabdomiyoliz tablosundan sorumlu olan enzim etkileşimi ve tedavisine eklenmesi planlanan yeni nesil ilaç aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Vasküler düz kaslarda nitrik oksit ($NO$) salınımı yaparak hem arteriyollerde (ard yük) hem de venlerde (ön yük) dengeli dilatasyon sağlayan, ancak özellikle böbrek yetmezliği olan hastalarda uzun süreli infüzyon sonrası tiyosiyanat birikimine bağlı olarak nörotoksisite (konfüzyon, psikoz, kas seğirmeleri) riski taşıyan direkt etkili vazodilatör aşağıdakilerden hangisidir?

Dirençli hipertansiyonu olan bir hastada tedaviye eklenen vazodilatör bir ajanın kullanımı sırasında yan etki olarak belirgin sıvı retansiyonu, hipertrichozis (kıllanma artışı) ve altta yatan başka bir neden olmaksızın perikardiyal efüzyon geliştiği saptanmıştır. Bu hastada kullanılan ilacın vasküler düz kas hücrelerindeki temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?