Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

$52$ yaşında kadın hasta, son bir yıldır dirençli seyreden hipertansiyon, noktüri ve yaygın kas krampları şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $175/105 mmHg$ ölçülüyor. Laboratuvar incelemelerinde serum potasyumu $2.7 mEq/L$, sodyumu $146 mEq/L$, serum kortizolü ve ACTH düzeyleri normal sınırlarda saptanıyor. Plazma renin aktivitesinin (PRA) baskılanmış olduğu, plazma aldosteron konsantrasyonunun ise belirgin derecede arttığı görülüyor. Abdominal BT'de sol adrenal bezde $1.2 cm$ çapında, iyi sınırlı, lipid içeriği zengin nodüler bir kitle izleniyor. Bu hastadaki patolojik süreç ve saptanan kitle ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$48$ yaşında erkek hasta, boyun ön bölgesinde uzun süredir var olan ancak son $3$ ayda belirgin büyüme gösteren kitle şikayetiyle başvuruyor. Hastanın çocukluk dönemini iyot eksikliğinin endemik olduğu bir bölgede geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede tiroid sağ lobunda yaklaşık $4$ cm çapında, sert, düzgün sınırlı ve yutkunmakla hareketli soliter bir nodül palpe ediliyor. Tiroid sintigrafisinde "soğuk nodül" saptanan hastaya yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) "foliküler neoplazi" olarak raporlanıyor. Hastaya yapılan total tiroidektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; tümör hücrelerinin fibröz kapsülü tam kat katederek çevre parankime ilerlediği ve kapsül dışındaki küçük damar lümenlerinde tümör kümeleri bulunduğu gözleniyor.

Bu hastada saptanan tümör ve moleküler patogenezi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında kadın hastanın bilgisayarlı tomografi incelemesinde sağ böbrek orta pol yerleşimli, $4$ cm çaplı kitle saptanıyor. Parsiyel nefrektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; hücre sınırları oldukça belirgin (bitki hücresi benzeri), sitoplazması eozinofilik-granüler yapıda ve nükleus çevresinde berrak bir alan (perinükleer halo) içeren hücrelerden oluşan bir neoplazi izleniyor. Tümör hücrelerinin Hale’in kolloidal demir boyası ile sitoplazmada kuvvetli, diffüz pozitiflik gösterdiği saptanıyor. Bu tümörün patogenezinde aşağıdaki genetik değişikliklerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Ailesinde medüller tiroid karsinomu ve feokromositoma öyküsü bulunan $27$ yaşında bir erkek hastada yapılan genetik incelemede $10q11.2$ bölgesinde yerleşen bir proto-onkojende germ-line mutasyon saptanmıştır.

Bu hastada saptanan genetik değişikliğin yol açtığı temel patofizyolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, sünnetsiz erkek hasta, penis glansında son birkaç aydır fark ettiği, ağrısız, parlak kırmızı renkli ve kadifemsi bir plak şikayetiyle başvuruyor. Yapılan biyopside epidermiste tam kat displazi, polarite kaybı ve çok sayıda atipik mitoz izlenirken, bazal membranın sağlam olduğu görülüyor. Bu lezyonun klinik ve histopatolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Adrenal bezin neoplastik ve fonksiyonel hastalıklarının ayırıcı tanısında kullanılan klinik, laboratuvar ve morfolojik özellikler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$41$ yaşında kadın hasta, boyunda şişlik şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenede tiroid sağ lobunda yaklaşık $2$ cm çapında, sert ve ağrısız soliter nodül palpe ediliyor. Ultrasonografide hipoekoik karakterde ve mikrokalsifikasyonlar içeren nodül izleniyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde; genişlemiş, soluk nükleuslu ("buzlu cam" görünümü), intranükleer psödoinvazyonlar ve nükleer oluklanmalar içeren epitel hücreleri saptanıyor. Bu hastadaki tümör için en olası moleküler patogenez ve karakteristik yayılım yolu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$62$ yaşında erkek hasta; hematüri, yan ağrısı ve karın bölgesinde şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan görüntülemede böbrek üst polde yerleşimli kitle saptanıyor. Operasyonla çıkarılan kitlenin makroskobik incelemesinde, kortekste yerleşmiş, parlak sarı-turuncu renkli, belirgin hemoraji ve nekroz alanları içeren kitle izleniyor. Mikroskobik incelemede hücrelerin sitoplazmasının oldukça berrak olduğu görülüyor.

Bu tümör hücrelerinde izlenen "berrak" sitoplazma görünümünün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, boyunda yavaş büyüyen ağrısız şişlik ve son zamanlarda artan halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum $TSH$ düzeyi yüksek, serbest $T_4$ düzeyi düşük bulunuyor ve anti-tiroid peroksidaz (anti-TPO) antikor testi pozitif sonuçlanıyor. Hastadan alınan tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde; zeminde yoğun lenfosit infiltrasyonu, belirgin germinal merkezler içeren lenfoid foliküller ve sitoplazması bol, granüler eozinofilik özellikteki metaplastik epitelyal hücreler (Hürthle hücreleri) saptanıyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında, hastada gelişme riski en çok artmış olan neoplazi aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında bir erkek hasta; yan ağrısı, idrarda kanama ve karın bölgesinde dolgunluk hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede batın sağ yan kadranda ele gelen kitle saptanıyor. Radyolojik görüntülemede sağ böbrekte multifokal ve bilateral yerleşimli kitleler izleniyor. Biyopsi materyalinin sitogenetik incelemesinde $7.$ ve $17.$ kromozomlarda trizomi ile $Y$ kromozomu kaybı tespit ediliyor.

Bu hasta için en olası tanı olan "Papiller Renal Hücreli Karsinom" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta; son $3$ aydır giderek artan halsizlik, proksimal kas güçsüzlüğü ve tedaviye dirençli hipertansiyon şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı $175/105 \text{ mmHg}$ ölçülüyor ve özellikle koltuk altı ile eklem bölgelerinde belirgin deri hiperpigmentasyonu saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar tablosuna göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında, postpartum $3.$ haftasında olan kadın hasta; progresif seyirli şiddetli baş ağrısı ve bitemporal hemianopsi şikayetleriyle başvuruyor. Manyetik rezonans (MR) görüntülemede hipofiz bezinde diffüz büyüme ve hipofiz sapında (infundibulum) belirgin kalınlaşma saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum prolaktin düzeyi hafif yüksek ($45$ $ng/mL$), ancak kortizol ve $ACTH$ düzeyleri beklenmedik şekilde düşük bulunuyor. Bu hastada yapılması planlanan biyopsi incelemesinde aşağıdaki histopatolojik bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Primer hiperparatiroidizm saptanan bir hastada, cerrahi eksplorasyon sırasında paratiroid bezlerinin tamamında yaygın büyüme (multiglandüler tutulum) saptanmıştır. Bu tablo için en olası histopatolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, son iki yıldır ayakkabı numarasının büyümesi, ellerde genişleme ve yüz hatlarında kabalaşma şikayetiyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede belirgin prognatizm, makroglossi ve akromegaloid görünüm saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $IGF-1$ düzeyi yaş ve cinsiyete göre anlamlı derecede yüksek, oral glukoz tolerans testi ($OGTT$) sonrası büyüme hormonu ($GH$) düzeyi $1$ $ng/mL$ altına inmiyor (baskılanma yetersiz). Hipofiz $MR$ incelemesinde sella tursikada optik kiyazmaya bası yapmayan $1.5$ cm çapında kitle izleniyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinin histopatolojik incelemesinde; zayıf asidofilik veya kromofob sitoplazmalı hücrelerden oluşan, immünhistokimyasal olarak sitoplazmada karakteristik "fibrous bodies" (paranükleer küresel keratin agregatları) saptanan bir adenom tanısı konuluyor. Bu hastadaki hipofiz lezyonunun biyolojik davranışı ve morfolojik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$35$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır devam eden dirençli hipertansiyon ve son zamanlarda eklenen belirgin kas güçsüzlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum sodyum düzeyi $146 mEq/L$, potasyum düzeyi $2.6 mEq/L$ ve plazma renin aktivitesi belirgin şekilde baskılanmış olarak saptanıyor. Hastanın serum kortizol ve $ACTH$ düzeyleri normal sınırlardadır. Çekilen abdominal bilgisayarlı tomografide sol adrenal bezde $1.8 cm$ çapında, iyi sınırlı ve soliter bir adenom izleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, dispeptik yakınmaları nedeniyle $2$ aydır lansoprazol kullanmaktadır. Son bir haftadır halsizlik ve bulantı şikayeti olan hastanın laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin düzeyi $2.8$ mg/dL (bazal: $0.8$ mg/dL), idrarda eozinofilüri ve lökosit silendirleri saptanmıştır. Hastada ateş veya deri döküntüsü izlenmemiştir.

Bu hastada yapılan böbrek biyopsisinde izlenmesi en olası morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, son aylarda giderek artan inatçı ishal ve zaman zaman yüzünde oluşan kızarma (flushing) şikayetleriyle başvuruyor. Boyun ultrasonografisinde tiroid bezi sol lob üst polünde $2.5\text{ cm}$ çapında, düzensiz sınırlı ve solid yapıda hipoekoik bir nodül saptanıyor. Nodülden yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde; granüler ('tuz-biber' manzaralı) kromatini olan, iğsi ve plazmasitoid görünümlü atipik hücreler ile arka planda bol miktarda amorf, eozinofilik materyal izleniyor. Bu eozinofilik materyal Kongo kırmızısı ile boyandığında polarize ışık altında elma yeşili refle vermektedir.

Bu tümörün patogenezinde en sık saptanan genetik mutasyon ve stromada biriken materyalin öncül proteini aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

$3$ yaşında bir çocukta batın sol kadranda palpe edilen kitle saptanıyor. Hastanın muayenesinde ayrıca aniridi (iris yokluğu), genital anomaliler ve zihinsel gelişim geriliği (mental retardasyon) saptanıyor. Bu klinik tablo aşağıdaki sendromlardan hangisi ile en uyumludur?

$38$ yaşında bir kadın hasta, progresif seyirli baş ağrısı ve her iki dış görme alanında kayıp (bitemporal hemianopsi) şikayetiyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Hipofiz manyetik rezonans görüntülemede (MRG) sella tursika içerisinde optik kiyazmaya bası yapan, $12\text{ mm}$ çapında bir kitle saptanıyor. Cerrahi olarak eksize edilen bu kitlenin histopatolojik incelemesinde monomorfik hücrelerin oluşturduğu tabakalar izleniyor. Bu lezyonun 'hipofiz adenomu' tanısını kesinleştiren ve onu normal hipofiz dokusundan ayıran temel histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Fizik muayenesinde dilde multipl küçük nodüler lezyonlar (nöromlar) ve marfanoid habitus (uzun ekstremiteler, eklem hipermobilitesi) saptanan $29$ yaşındaki erkek hastanın yapılan tetkiklerinde medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma tespit ediliyor. Hastanın adrenal bezlerinin histopatolojik incelemesinde, belirgin bir kitle izlenmeyen alanlarda bile adrenal medulla kalınlığının arttığı ve medüller hücrelerin adrenal kanat/kuyruk bölgelerine doğru genişlediği saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablo ve patolojik bulgularla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?