Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

52 yaşında erkek hasta, tekrarlayan nefrolitiazis ve yaygın kemik ağrıları nedeniyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi $15,8$ mg/dL (N: $8,5-10,5$), fosfor $2,1$ mg/dL (N: $2,5-4,5$) ve paratiroid hormonu (PTH) $1150$ pg/mL (N: $10-65$) olarak saptanıyor. Boyun eksplorasyonunda sağ alt paratiroid yerleşiminde, çevre dokulara hafifçe yapışık, $3,5$ cm çapında, gri-beyaz renkli ve sert kıvamlı soliter bir kitle eksize ediliyor; diğer üç paratiroid bezinin normal boyutta olduğu görülüyor. Histopatolojik incelemede kitleyi nodüllere ayıran kalın fibröz bantlar ve her 10 büyük büyütme alanında 3 mitoz saptanıyor. Ancak kapsül invazyonu, vasküler invazyon veya perinöral invazyon izlenmiyor. Bu bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında erkek çocuk, karında ele gelen kitle ve göz kürelerinde ani, istemsiz hareketler (opsoklonus-miyoklonus) nedeniyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde; serum sodyum: $139$ mEq/L, potasyum: $4.1$ mEq/L, sabah plazma kortizol: $14$ µg/dL ve ACTH: $30$ pg/mL (referans değerler içinde) olarak bulunuyor. $24$ saatlik idrar analizinde vanilmandelik asit (VMA) ve homovanilik asit (HVA) düzeyleri yaşa göre anlamlı derecede yüksek saptanıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu hastadaki en olası tanıdır?

$56$ yaşında bir erkek hasta, ağrısız hematüri şikayetiyle üroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkiklerde sağ böbrekte $4\text{ cm}$'lik kitle saptanıyor. Radikal nefrektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; ince fibrovasküler saplar üzerinde dizili kübik epitelden oluşan papiller yapılar, stroma içinde kümelenmiş köpüksü (foamy) makrofajlar ve yer yer psammoma cisimcikleri izleniyor. Bu tümörde saptanması en olası sitogenetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, uterus yerleşimli çok sayıda leiyomiyom nedeniyle geçirilmiş cerrahi öyküsü ve kollarında ağrılı, sert kutanöz nodüller şikayetiyle başvuruyor. Çekilen abdominal bilgisayarlı tomografide sol böbrekte $4.5\text{ cm}$ çapında, düzensiz sınırlı solid bir kitle izleniyor. Tümörün histopatolojik incelemesinde; geniş eozinofilik sitoplazmalı, belirgin inklüzyon benzeri eozinofilik nükleollere sahip ve bu nükleollerin çevresinde berrak bir halo bulunan hücrelerin oluşturduğu papiller gelişim paterni saptanıyor. Bu klinik tablo ve histopatolojik bulgular ışığında, en olası genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında, uzun süredir sigara içen erkek hasta; yan ağrısı ve ele gelen kitle şikayetiyle başvuruyor. Yapılan görüntülemede sol böbrekte $5\text{ cm}$'lik solid kitle saptanıyor. Radikal nefrektomi materyalinin makroskobik incelemesinde; kesit yüzü parlak sarı renkli, yer yer hemoraji ve nekroz alanları içeren, psödokapsüllü kitle izleniyor. Bu hastadaki en olası tümörün histogenezi ve genetik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hasta; son $6$ ayda hızla ilerleyen trunkal obezite, yüzde tüylenme artışı (hirşutizm) ve adet düzensizliği şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı $175/110$ mmHg, batın bölgesinde geniş mor strialar ve klitoromegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Serum Sodyum: $146$ mEq/L, Potasyum: $2.7$ mEq/L, Glukoz: $165$ mg/dL saptanıyor. Hormon panelinde sabah plazma kortizolü $55$ µg/dL (yüksek) ve plazma ACTH düzeyi $<5$ pg/mL (belirgin düşük) olarak ölçülüyor. Yüksek doz deksametazon supresyon testi ile kortizol seviyelerinde baskılanma izlenmiyor. Abdominal görüntülemede sol adrenal bezde $7.5$ cm çapında, santralinde düzensiz nekroz ve kalsifikasyon alanları barındıran, çevre dokulara invazyon şüphesi uyandıran kitle izleniyor. Bu hastadaki adrenal kitle için en olası patolojik tanı ve beklenen morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, akciğer tüberkülozu tanısıyla rifampisin içeren dörtlü antitüberküloz tedaviye başlanıyor. Tedavinin $14$. gününde hastada ani başlayan ateş, makülopapüler döküntü ve oligüri gelişiyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin değeri $3,5$ mg/dL ve idrar sedimentinde eozinofilüri saptanıyor.

Bu hastanın böbrek biyopsisinde izlenmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan nefrolitiazis ve galaktore şikayetleri ile başvuran $44$ yaşındaki kadın hastada, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri sonucunda primer hiperparatiroidizm ve hipofiz ön lobunda prolaktinoma saptanmıştır. Benzer klinik bulguların hastanın babasında da olduğu öğrenilmiştir. Yapılan moleküler genetik analizlerde $11q13$ ($MEN1$) lokusunda ve *RET* proto-onkojeninde herhangi bir mutasyon saptanmamıştır. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan en olası genetik defekt, aşağıdaki proteinlerden hangisinin fonksiyon kaybına yol açmaktadır?

Bir hastada yapılan klinik değerlendirme sonucunda medüller tiroid karsinomu ve feokromositoma birlikteliği saptanmıştır. Bu hastanın klinik tablosunun Multiple Endokrin Neoplazi Tip $2B$ ($MEN$ $3$) yerine, Multiple Endokrin Neoplazi Tip $2A$ (Sipple sendromu) olarak sınıflandırılmasını sağlayan en karakteristik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Testis ve penis patolojilerinin ayırıcı tanısı, morfolojik özellikleri ve klinik seyirleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$50$ yaşında erkek hasta, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle $12$ yıldır düzenli hemodiyaliz programındadır. Yapılan ultrasonografik incelemede her iki böbreğin atrofik (küçülmüş) olduğu saptanırken, parankimde bilateral çok sayıda $0.5\text{-}2\text{ cm}$ çaplı kistler izleniyor. Kist epiteli hiperplastik görünümde olup kist lümenlerinde kalsiyum oksalat kristalleri mevcuttur. Bu klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$29$ yaşında erkek hasta, sol testiste yaklaşık $3$ aydır devam eden ağrısız büyüme ve ağırlık hissi ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum AFP düzeyi $850$ $ng/mL$ (N: $0-10$), $\beta$-hCG düzeyi $45$ $mIU/mL$ (N: $<5$) ve LDH düzeyi $550$ $U/L$ (N: $100-250$) saptanıyor. Radikal orşiektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; lenfositik infiltrasyon içeren fibröz septalarla ayrılmış berrak hücreli lobüllerin yanı sıra, başka alanlarda dantela benzeri (retiküler) ağ yapısı ve mikrokistik boşluklar izleniyor. Bazı kistik boşlukların merkezinde kapiller damar içeren papillomatöz (Schiller-Duval) yapılar dikkati çekiyor. Bu olgu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$67$ yaşında erkek hastada rutin kontrol sırasında serum $PSA$ değeri $7.2\ ng/mL$ ($N: 0-4\ ng/mL$) saptanmış; rektal tuşe muayenesinde prostatın sağ lobunda şüpheli bir endürasyon palpe edilmiştir. Alınan iğne biyopsisinin mikroskobik incelemesinde; bazı asiner yapıların mimarisinin korunduğu ancak bu yapıları döşeyen hücrelerde belirgin nükleer irileşme, pleomorfizm ve çapı $1\ \mu m$’yi geçen makronükleoller izlenmiştir. Yapılan immünhistokimyasal çalışmada; bu asinusların çevresinde $p63$ ve $34\beta E12$ ile "kesintili" (yama tarzında) pozitiflik saptanırken, lüminal hücrelerde $AMACR$ ($P504S$) ile güçlü granüler sitoplazmik boyanma görülmüştür. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$67$ yaşında erkek hasta, gastroözofageal reflü hastalığı nedeniyle lansoprazol başlandıktan $18$ gün sonra halsizlik, hafif ateş ve gövdesinde kaşıntısız makülopapüler döküntü ile başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin seviyesi $3.2$ mg/dL ($1$ mg/dL'den yükselmiş), kanda hafif eozinofili ve idrarda steril piyüri ile eozinofilüri tespit ediliyor. Bu hastada düşünülen tanıya yönelik böbrek biyopsisi yapıldığında, tabloyu iskemik akut tübüler hasardan (ATH) ayıran en tipik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, son iki gündür devam eden üst solunum yolu enfeksiyonu bulgularını takiben idrar renginde koyulaşma (çay rengi idrar) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $140/90$ mmHg saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde mikroskobik hematüri ve hafif dereceli proteinüri saptanırken, serum kompleman ($C3$ ve $C4$) düzeylerinin normal olduğu görülüyor. Hastaya yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda mezanjiyal genişleme, immünofloresan incelemede ise mezanjiyal bölgede granüler tarzda birikimler izleniyor. Bu klinik ve patolojik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir kadın hasta; tekrarlayan, tedaviye dirençli peptik ülserler ve kronik ishal şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ $mg/dL$, fosfor düzeyi $2.1$ $mg/dL$ (N: $2.5-4.5$ $mg/dL$) ve parathormon (PTH) düzeyi yüksek saptanıyor. Hastanın fizik muayenesinde gövde ve ekstremitelerde multipl subkutan lipomlar dikkati çekiyor. Bu hastada izlenen sendromdan sorumlu olan gen ve bu genin ürünü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Rektal tuşe muayenesinde prostatta nodül saptanmayan ancak hafif büyüme izlenen $55$ yaşındaki erkek hastada serum $PSA$ düzeyi $4.2\ ng/mL$ ($N: 0-4\ ng/mL$) olarak bulunmuştur. Hastadan alınan iğne biyopsisinde, bazı glandüler yapıların belirgin nükleollü atipik hücrelerle döşeli olduğu, ancak bu yapıların çevresinde $p63$ ile boyanan bazal hücre tabakasının varlığını sürdürdüğü saptanmıştır. Bu morfolojik ve immünohistokimyasal bulgular eşliğinde hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hastada, başka bir nedenle yapılan abdominal görüntüleme sırasında sağ böbrekte $4$ cm çaplı, düzgün sınırlı kitle saptanıyor. Parsiyel nefrektomi materyalinin makroskopik incelemesinde; kapsüllü, homojen maun kahverengi renkli ve merkezinde yıldızoşu skar (stellate scar) içeren kitle izleniyor. Mikroskobik incelemede; bol granüler eozinofilik sitoplazmalı, küçük ve yuvarlak nükleuslu hücrelerin yuvalar (nest) oluşturduğu görülüyor. Bu tümör ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

On yaşında bir erkek çocuk, şiddetli baş ağrısı ve görme alanında daralma (bitemporal hemianopsi) şikayetleriyle getirilmiştir. Radyolojik incelemede sella tursika üzerinde (suprasellar) yerleşimli, kistik ve kalsifikasyonlar içeren bir kitle saptanmıştır. Bu tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde tesadüfen saptanan hiperkalsemi ($11.5$ mg/dL) ve artmış serum paratiroid hormon (PTH) düzeyleri nedeniyle değerlendiriliyor. Yapılan boyun ultrasonografisinde sağ alt paratiroid bezi lojunda $1.5$ cm çapında hipoekoik bir kitle saptanıyor; diğer üç paratiroid bezi ise normal boyutlarda izleniyor. Hastaya bu kitle nedeniyle cerrahi eksizyon planlanıyor. Eksizyon materyalinin histopatolojik incelemesinde, bu lezyonun "paratiroid adenomu" tanısını "paratiroid hiperplazisi"nden ayırt etmede en yardımcı olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?