Tiroid Bezi Hastalıkları

41 questions

Question 1Question →

18 günlük bir erkek bebek, doğumundan itibaren devam eden ve giderek belirginleşen sarılık şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Annesi bebeğin çok az ağladığını, sürekli uyuduğunu ve dışkılamasının düzensiz (kabızlık) olduğunu ifade ediyor. Fizik muayenede; ön ve arka fontanellerin normalden geniş olduğu, göbek fıtığı (umbilikal herni) bulunduğu ve kaba bir yüz görünümü olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital hipotiroidi

Answer

Vignette'de tanımlanan klinik bulguların (uzamış sarılık, geniş fontanel, kabızlık, umbilikal herni) bir arada bulunduğu en olası tanı konjenital hipotiroididir.
Konjenital hipotiroidi tanısı, yenidoğanda uzamış indirekt hiperbilirubinemi, kaba yüz hatları, geniş arka fontanel (0.5 cm'den büyük), hipotoni, uykuya eğilim ve umbilikal herni kombinasyonu ile klinik olarak güçlü şekilde desteklenir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz etme
Uzamış sarılık (>14 gün), kabızlık ve uykuya eğilim (hipotoni belirtisi) saptandı.
Yenidoğanda bu üçlü semptom grubu sistemik bir metabolik veya endokrin bozukluğu düşündürür.
2
Fizik muayene belirteçlerini değerlendirme
Geniş fontaneller (özellikle arka fontanelin >0.5 cm olması) ve umbilikal herni saptandı.
Bu bulgular kemik matürasyonunda gecikmeyi ve bağ dokusu zayıflığını gösterir; tiroid hormon eksikliği için spesifiktir.
3
Tanıyı netleştirme
Tüm klinik ve fiziksel bulgular konjenital hipotiroidi tablosunu doğrular.
Konjenital hipotiroidi, yenidoğan tarama programlarının en önemli ve tedavi edilebilir zeka geriliği nedenidir.

Key Concept

Konjenital hipotiroidi, yenidoğan döneminde uzamış sarılık, makroglossi, göbek fıtığı ve kemik olgunlaşmasında gecikme (geniş fontaneller) ile karakterizedir.
Estimated Time:45s
Question 2Question →

Gestasyon yaşı 41 hafta41\ hafta, doğum ağırlığı 4200 gram4200\ gram olan bir erkek bebekte yaşamın ikinci gününde başlayan uzamış sarılık, makroglossi ve beslenme güçlüğü saptanıyor. Fizik muayenesinde geniş arka fontanel ve bifid uvula saptanırken; her iki nazal pasajdan kateter geçmediği (koanal atrezi) fark ediliyor. Bebeğin saçlarının alışılmadık şekilde sert ve dik ("dikenimsi") olduğu görülüyor.

Laboratuvar tetkikleri aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Aralığı
TSHTSH145 mU/L145\ mU/L0.5−5.00.5 - 5.0
Serbest T4T_40.3 ng/dL0.3\ ng/dL0.9−2.30.9 - 2.3
Serum Tiroglobulin<0.1 ng/mL< 0.1\ ng/mL20−8020 - 80

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada aşağıdaki genlerden hangisinde mutasyon saptanması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: FOXE1FOXE1

Answer

FOXE1FOXE1 (TTF−2TTF-2) gen mutasyonu
Vakada tanımlanan tiroid disgenezisi (atiroidi düşündüren düşük tiroglobulin), yarık damak/bifid uvula, koanal atrezi ve karakteristik dikenimsi saç birlikteliği Bamforth-Lazarus sendromu için patognomoniktir. Bu tabloya tiroid transkripsiyon faktörlerinden biri olan FOXE1FOXE1 (TTF−2TTF-2) genindeki mutasyonlar neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini ve tiroglobulin düzeyini değerlendir.
Belirgin TSHTSH yüksekliği, düşük serbest T4T_4 ve saptanamayan tiroglobulin düzeyi; tiroid bezinin gelişmediğini (atiroidi/disgenezis) gösterir.
Primer konjenital hipotiroidi tanısını doğrulamak ve bez varlığını (tiroglobulin aracılığıyla) anlamak için gereklidir.
2
Eşlik eden ekstratiroidal bulguları analiz et.
Koanal atrezi, bifid uvula (yarık damak varyantı) ve karakteristik "dikenimsi" (spiky) saç yapısı saptanmıştır.
Bu bulgular, hipotiroidinin izole olmadığını, spesifik bir sendromun parçası olduğunu gösterir.
3
Sendromik tanı ve ilgili genetik defekti eşleştir.
Tiroid disgenezisi + Yarık damak + Koanal atrezi + Dikenimsi saç = Bamforth-Lazarus Sendromu (FOXE1/TTF−2FOXE1/TTF-2 mutasyonu).
Bu klinik kombinasyon tıp literatüründe sadece FOXE1FOXE1 mutasyonları için tanımlanmıştır.

Key Concept

Bamforth-Lazarus sendromu (FOXE1FOXE1 mutasyonu)
Estimated Time:2m 30s
Question 3Question →

Beş yaşındaki erkek çocuk, boyun orta hattında, hiyoid kemik komşuluğunda yutkunmakla ve dilin dışarı çıkarılmasıyla yukarı doğru hareket eden, ağrısız, yaklaşık 2 cm2\ cm çapında bir şişlik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Hastanın özgeçmişinde ve soygeçmişinde herhangi bir özellik saptanmıyor. Yapılan boyun ultrasonografisinde kistik ve solid komponentleri olan bir lezyon izlenirken, normal anatomik lojda tiroid dokusu saptanamıyor.

Bu hastanın değerlendirilmesinde ve yönetiminde yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kitlenin ektopik tiroid dokusu olabileceği düşünülerek tiroid sintigrafisi çekilmesi

Answer

Kitlenin ektopik tiroid dokusu olabileceği düşünülerek tiroid sintigrafisi çekilmesi
Çocukluk çağında boyun orta hatta, hiyoid kemik komşuluğunda yer alan, yutkunmakla ve dilin dışarı çıkarılmasıyla hareket eden kitleler klinikte sıklıkla tiroglossal duktus kisti ön tanısı alır. Ancak, tiroglossal kist eksizyonu (Sistrunk ameliyatı) planlanan her hastada, cerrahi öncesinde mutlaka boyun ultrasonografisi ile normal pretrakeal lojda tiroid bezinin varlığı teyit edilmelidir. Bu hastada normal anatomik lojda tiroid bezi saptanamamıştır. Bu kritik bulgu, boyundaki kitlenin hastanın tek fonksiyonel tiroid dokusu (ektopik tiroid) olma ihtimalini çok yükseltir. Ektopik tiroidin embriyolojik iniş hattında (lingual, sublingual, tiroglossal) kalması sık karşılaşılan bir durumdur. Fonksiyonel ektopik dokunun tiroglossal kist zannedilip eksize edilmesi iatrojenik hipotiroidiye neden olacağından, cerrahi herhangi bir işlemden önce dokunun tiroid bezi olduğunu kanıtlamak için yapılması gereken en uygun yaklaşım tiroid sintigrafisi çekilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et
Orta hatta, yutkunmakla hareket eden kitle genellikle tiroglossal duktus kistidir. Ancak ultrasonografide normal lojda pretrakeal tiroid dokusu saptanmamıştır.
Klinik muayene (orta hat kitlesi) ve radyolojik bulguların (tiroid yokluğu) birleştirilmesi doğru tanıya ulaşmak için kritik öneme sahiptir.
2
Olası komplikasyonları ve riskleri değerlendir
Normal lojda tiroid bezi olmayan bir hastada, boyun bölgesindeki kitlenin vücuttaki tek fonksiyonel tiroid dokusu (ektopik tiroid) olma ihtimali çok yüksektir.
Bu dokunun tiroglossal kist sanılarak yanlışlıkla eksize edilmesi kalıcı ve ağır iatrojenik hipotiroidi ile sonuçlanır.
3
Tanıyı kesinleştirecek en uygun testi seç
Ektopik tiroid dokusunu doğrulamak için radyonüklid tiroid sintigrafisi (Tc-99m veya I-123) planlanmalıdır.
Sintigrafi, tiroid dokusunun fonksiyonel aktivitesini ve ektopik lokalizasyonunu açıkça gösteren altın standart testtir.

Key Concept

Tiroglossal duktus kisti şüphesi olan her hastada cerrahi öncesi normal yerleşimli tiroid dokusunun varlığı kanıtlanmalıdır; tiroidin normal lojunda saptanamadığı olgularda boyundaki kitle büyük olasılıkla ektopik tiroiddir ve ilk aşamada sintigrafi ile değerlendirilmelidir.

Hints

1
Boyun orta hattında, dil kökü komşuluğunda yutkunmakla hareket eden kitleler genellikle embriyolojik bir kalıntı olan tiroglossal duktus kistleridir.
2
Ultrasonografide normal anatomik lokalizasyonda tiroid dokusunun görülmemesi, hekimi uyarması gereken en kritik klinik bulgudur.
3
Boyundaki kitle, vücuttaki tek tiroid bezi olabilir. Bunu yanlışlıkla çıkarmadan önce, dokunun fonksiyonel durumunu radyoaktif izotoplarla (Tc-99m veya I-123) görüntüleyen bir test yapılmalıdır.

Practice More

Ektopik tiroid dokusu en sık embriyolojik iniş yolunun hangi aşamasında duraksayarak karşımıza çıkar?

Alternative Method

Ultrasonografi kitlenin kistik veya solid yapısını göstererek ektopik tiroid şüphesini uyandırsa da, dokunun tiroid hücresi içerip içermediğini ve tek aktif doku olup olmadığını kesin olarak göstermez. Bu nedenle fonksiyonel bir nükleer tıp görüntülemesi altın standarttır.
Estimated Time:1m 0s
Question 4Question →

10 günlük bir erkek bebek; uzamış sarılık, beslenme güçlüğü ve hipotoni nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde geniş arka fontanel, kaba yüz görünümü ve mikropenis (1.6 cm1.6\ cm) saptanıyor. Laboratuvar incelemeleri aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuçReferans Aralığı
Serbest T4T_40.4 ng/dL0.4\ ng/dL0.9−2.30.9 - 2.3
TSHTSH3.5 mIU/L3.5\ mIU/L0.5−10.00.5 - 10.0
Kan şekeri42 mg/dL42\ mg/dL60−10060 - 100

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hipopituitarizm

Answer

Düşük serbest T4T_4 düzeyi ile birlikte uygunsuz normal TSHTSH düzeyi, mikropenis ve hipoglisemi bulguları Hipopituitarizm tanısını koydurur.
Vakadaki düşük serbest T4T_4 düzeyine rağmen TSHTSH'ın yüksek olmaması, hipofizer bir yetersizliği (santral hipotiroidi) gösterir. Yenidoğan bir erkekte mikropenis (gonadotropin eksikliği) ve hipoglisemi (ACTH/büyüme hormonu eksikliği) ile birlikte görülen bu tablo, panhipopituitarizm tanısını netleştirir. Bu hastalar yenidoğan tarama programlarında (sadece TSHTSH bakılıyorsa) atlanabileceği için klinik şüphe kritiktir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini yorumla
Serbest T4T_4 belirgin düşük (0.4 ng/dL0.4\ ng/dL), ancak TSHTSH düzeyi normal sınırlardadır.
Primer hipotiroidide TSHTSH düzeyi yüksek olur; normal sınırlarda kalması (inappropriate TSH response) santral hipotiroidiyi işaret eder.
2
Eşlik eden klinik bulguları değerlendir
Mikropenis ve hipoglisemi mevcuttur.
Mikropenis gonadotropin eksikliğini (LH/FSH), hipoglisemi ise ACTH ve/veveya büyüme hormonu eksikliğini düşündürür.
3
Tanıyı birleştir
Birden fazla hipofiz hormonu eksikliği mevcuttur.
Kombine hipofiz hormonu eksikliği (panhipopituitarizm) tablosu santral hipotiroidi ile uyumludur.

Key Concept

Santral hipotiroidide serbest T4T_4 düzeyi düşükken, TSHTSH düzeyi düşük veya normal olabilir (inappropriately normal TSH). Mikropenis ve hipoglisemi varlığı panhipopituitarizm için tipik ipuçlarıdır.

Practice More

Santral hipotiroidi tanısı alan bir bebekte diğer hipofiz aksları (adrenal, büyüme hormonu) mutlaka değerlendirilmelidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 5Question →

Yenidoğan tarama programında TSH düzeyi normal saptanan 2020 günlük bir erkek bebek; uzamış sarılık, beslenme güçlüğü ve hipotoni nedeniyle getiriliyor. Fizik muayenesinde göbek fıtığı, 1.5 cm1.5 \text{ cm} boyunda mikropenis ve arka fontanelin 1 cm1 \text{ cm}'den büyük olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Serbest T4T_4: 0.4 ng/dL0.4 \text{ ng/dL} (Referans: 0.8−2.10.8-2.1) ve TSH: 2.5 mU/L2.5 \text{ mU/L} (Referans: 0.6−100.6-10) bulunuyor.

Bu tabloyu en iyi açıklayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Santral (sekonder) hipotiroidi

Answer

Santral (sekonder) hipotiroidi
Santral hipotiroidi, hipofiz veya hipotalamustan yetersiz TSH uyarımı sonucu oluşur. Laboratuvarda serbest T4T_4 düşükken TSH'ın normal olması 'uygunsuz normal' olarak tanımlanır ve tanıyı koydurur. Mikropenis varlığı, olaya diğer hipofiz hormon eksikliklerinin de eşlik ettiğini düşündüren kritik bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar tetkiklerini analiz et.
Serbest T4T_4 belirgin şekilde düşük (0.4 ng/dL0.4 \text{ ng/dL}), ancak TSH normal sınırlarda (2.5 mU/L2.5 \text{ mU/L}) saptanmıştır.
Primer hipotiroidide TSH'ın yüksek olması gerekirken, burada 'uygunsuz şekilde normal' kalması santral bir sorunu gösterir.
2
Klinik bulguları laboratuvar ile ilişkilendir.
Uzamış sarılık, geniş fontanel ve fıtık hipotiroidiyi; mikropenis ise eşlik edebilecek hipofiz yetmezliğini (panhipopituitarizm) düşündürür.
Santral hipotiroidi sıklıkla diğer ön hipofiz hormon eksiklikleri ile birliktedir.
3
Tarama programı kısıtlılığını değerlendir.
TSH-tabanlı tarama programları santral hipotiroidiyi yakalayamaz.
Tarama programları sadece TSH yüksekliği olan primer vakaları saptamak üzere tasarlanmıştır.

Key Concept

Santral hipotiroidide laboratuvar bulgusu düşük serbest T4T_4 ve uygunsuz şekilde normal veya düşük TSH düzeyidir; bu hastalar TSH-tabanlı taramalarda gözden kaçabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question →

15 yaşında kız hasta, boyunda şişlik fark edilmesi üzerine polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde tiroid bezinin evre 22 büyüklükte, sert, yüzeyinin hafif düzensiz (granüler) ve ağrısız olduğu saptanıyor. Hastanın büyüme eğrisi ve pubertal gelişimi yaşıyla uyumlu bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde TSH:8.5 μIU/mLTSH: 8.5 \, \mu\text{IU/mL} (N: 0.50.5-4.54.5) ve serbest T4:1.2 ng/dLT4: 1.2 \, \text{ng/dL} (N: 0.90.9-1.81.8) olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hashimoto tiroiditi

Answer

Hashimoto tiroiditi (Kronik Lenfositik Tiroidit)
Hastanın yaş grubu (adolesan kız), tiroid bezinin fiziksel özellikleri (sert, ağrısız, granüler) ve laboratuvar bulguları (subklinik hipotiroidi: yüksek TSHTSH, normal sT4sT4) kronik lenfositik tiroidit (Hashimoto) tanısı ile tam uyumludur. Bu hastalık, iyot eksikliği olmayan bölgelerde çocukluk çağındaki guatrın en yaygın sebebidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik muayene bulgularının değerlendirilmesi
Adolesan kız hastada sert, ağrısız ve granüler yüzeyli guatr saptandı.
Hashimoto tiroiditi, çocuk ve adolesanlarda kazanılmış guatrın ve hipotiroidinin en sık nedenidir.
2
Laboratuvar sonuçlarının yorumlanması
Yüksek TSHTSH ve normal serbest T4T4 seviyeleri 'subklinik hipotiroidi' olarak tanımlanır.
Hashimoto tiroiditi başlangıçta ötiroidi veya subklinik hipotiroidi ile prezante olabilir.
3
Tanının netleştirilmesi
Klinik ve laboratuvarın uyumlu olduğu Hashimoto tiroiditi tanısına ulaşıldı.
Diğer tiroidit türleri ağrı veya farklı fonksiyonel bozukluklarla (hipertiroidi gibi) ayrılır.

Key Concept

Hashimoto tiroiditi, adolesan kızlarda en sık görülen ağrısız guatr ve subklinik hipotiroidi nedenidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question →

Yenidoğan tarama programında TSHTSH düzeyi yüksek saptanan 1414 günlük bir bebek; uzamış sarılık ve beslenme güçlüğü şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan fizik muayenesinde arka fontanelin 1 cm1 \text{ cm}'den geniş olduğu ve göbek fıtığı (umbilikal herni) saptanmıştır. Bu bebekte primer konjenital hipotiroidi tanısını doğrulamak için beklenen laboratuvar sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek TSHTSH, düşük serbest T4T_4

Answer

Primer konjenital hipotiroidi tanısında en tipik laboratuvar bulgusu yüksek TSHTSH ve düşük serbest T4T_4 seviyeleridir.
Primer konjenital hipotiroidide, tiroid bezinin disgenezisi veya hormon sentez bozukluğu nedeniyle serbest T4T_4 düzeyi düşük saptanır. Bu düşüklüğe ikincil olarak, negatif geri bildirim mekanizması çalışır ve hipofiz bezi daha fazla tiroid hormonu sentezletmek amacıyla TSHTSH salgılamasını artırır. Sonuç olarak laboratuvar verilerinde yüksek TSHTSH ve düşük serbest T4T_4 birlikteliği görülür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir
Uzamış sarılık, geniş arka fontanel ve umbilikal herni primer konjenital hipotiroidi için tipik bulgulardır.
Yenidoğanda tiroid hormon eksikliğinin metabolik ve fiziksel etkilerini saptamak için.
2
Hormonal aksı analiz et
Tiroid bezindeki üretim kusuru (primer) nedeniyle serbest T4T_4 azalır.
Primer hastalıkta sorun hedef organdadır.
3
Geri bildirim (feedback) mekanizmasını yorumla
Düşük serbest T4T_4 seviyesi hipofizi uyararak TSHTSH salınımını artırır.
Vücudun homeostazı sağlama çabası laboratuvarda yüksek TSHTSH olarak görülür.

Key Concept

Primer konjenital hipotiroidi laboratuvar tanısı

Practice More

Konjenital hipotiroidide en sık görülen etiyolojik neden olan tiroid disgenezisi (ektopi, aplazi, hipoplazi) konusunu gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 8Question →

77 yaşında erkek çocuk; son 11 yıldır boy uzamasında belirgin yavaşlama, halsizlik ve kabızlık şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde boyu 108108 cmcm (−2.6-2.6 SDSSDS), vücut ağırlığı 25.25. persentilde saptanmıştır. Cildi kuru ve kaba olan hastanın kemik yaşı 4.54.5 yaş ile uyumlu bulunmuştur. Laboratuvar incelemesinde serbest T4T_4: 0.60.6 ng/dLng/dL (N: 0.8−1.90.8-1.9) ve TSHTSH: 2.12.1 mU/LmU/L (N: 0.5−5.00.5-5.0) olarak saptanmıştır. Bu hastada yönetimin bir sonraki basamağında yapılması en uygun olan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum kortizol düzeyinin ölçülmesi

Answer

Santral hipotiroidi tanısı alan bu hastada, tiroid hormonu tedavisi öncesinde adrenal aksın değerlendirilmesi için serum kortizol düzeyinin ölçülmesi en uygun adımdır.
Hastada düşük serbest T4T_4 ile birlikte uygunsuz şekilde normal saptanan TSHTSH düzeyi santral hipotiroidi tanısı koydurur. Santral hipotiroidi saptandığında, tabloya sekonder adrenal yetmezliğin (ACTH eksikliği) eşlik edip etmediği mutlaka belirlenmelidir. Adrenal yetmezliği olan bir hastaya kortizol replasmanı yapmadan tiroid hormonu verilmesi, bazal metabolizmayı ve kortizolün yıkımını artırarak ölümcül olabilen adrenal krizi tetikler. Bu nedenle serum kortizol düzeyinin ölçülmesi en acil ve uygun basamaktır.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (serbest T4T_4 ve TSHTSH) birlikte analiz edin.
Düşük serbest T4T_4 (0.60.6 ng/dLng/dL) düzeyine karşılık TSHTSH düzeyinin artmamış (2.12.1 mU/LmU/L) olması santral (sekonder/tersiyer) hipotiroidiyi gösterir.
Primer hipotiroidide geri bildirim mekanizması nedeniyle TSHTSH belirgin olarak yükselmelidir.
2
Santral hipotiroidi varlığında eşlik edebilecek diğer hipofiz hormon eksikliklerini değerlendirin.
Santral hipotiroidi sıklıkla panhipopituitarizmin bir parçasıdır ve ACTHACTH eksikliği (sekonder adrenal yetmezlik) eşlik edebilir.
Hipotalamo-hipofizer aksın tek bir hormonla sınırlı kalmama riski yüksektir.
3
Tedavi öncesi güvenlik kontrolü yapın.
Kortizol eksikliği olan bir hastada LL-tiroksin başlanması metabolizmayı hızlandırarak mevcut kortizolün hızla tükenmesine ve adrenal krize neden olur.
Bu nedenle tiroid replasmanından önce mutlaka kortizol düzeyi kontrol edilmeli, eksiklik varsa önce kortizol replasmanı başlanmalıdır.

Key Concept

Santral Hipotiroidide Adrenal Aks Güvenliği
Question 9Question →

1212 günlük bir kız bebek, doğumun 3.3. gününden itibaren devam eden sarılık ve son günlerde belirginleşen kabızlık yakınmalarıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde arka fontanelin 1,5 cm1,5\text{ cm} (geniş) olduğu, göbek fıtığı (umbilikal herni) bulunduğu ve kas tonusunun hafif düşük (hipotoni) olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, bu bebekte öncelikle düşünülmesi gereken tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital hipotiroidi

Answer

Konjenital hipotiroidi
Konjenital hipotiroidi, yenidoğan döneminde sıklıkla sessiz seyretse de uzamış sarılık, kabızlık, emme güçlüğü, hipotoni, göbek fıtığı ve arka fontanelin 0,5 cm0,5\text{ cm}'den büyük olması gibi erken ipuçları verebilir. Bu vakadaki tüm bulgular bu tanı ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Bebekte uzamış sarılık (1212 gün), geniş arka fontanel (>0,5 cm>0,5\text{ cm}), kabızlık ve umbilikal herni saptandı.
Yenidoğan döneminde bu bulguların bir arada olması spesifik bir endokrin bozukluğa işaret eder.
2
Ayırıcı tanı yapılması
Bu klinik triad (sarılık + geniş fontanel + herni) konjenital hipotiroidi için karakteristiktir.
Tiroid hormonları kemik olgunlaşması ve metabolizma hızı için kritiktir; eksikliğinde fontanel kapanması gecikir ve bağırsak hareketleri yavaşlar.

Key Concept

Konjenital hipotiroidinin yenidoğan dönemindeki erken klinik bulguları (geniş arka fontanel, uzamış sarılık, göbek fıtığı, hipotoni).
Question 10Question →

1313 yaşında bir kız çocuk; son bir yıldır belirginleşen halsizlik, konsantrasyon güçlüğü ve boyun bölgesinde şişlik şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boyu 25.25. persentilde (geçen yıl 50.50. persentil), tiroid bezi evre 22, ağrısız, nodülsüz ve sert kıvamda palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: 1515 mU/L, serbest T4 (sT4sT4): 0.70.7 ng/dL (N: 0.9−1.90.9-1.9) ve anti-tiroid peroksidaz (anti-TPO) antikorları pozitif saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve eşlik edebilecek durumlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: En olası tanı Hashimoto tiroiditi olup, hastada Çölyak hastalığı veya Tip 1 diyabet gibi diğer otoimmün hastalıkların görülme riski artmıştır.

Answer

En olası tanı Hashimoto tiroiditi olup, eşlik eden diğer otoimmün hastalıklar (Tip 1 DM, Çölyak vb.) açısından risk artmıştır.
Hastada görülen ağrısız sert guatr, boy uzamasında yavaşlama ve anti-TPO antikor pozitifliği Hashimoto tiroiditi (kronik lenfositik tiroidit) tanısını koydurur. Bu hastalıkta poliotoimmünite riski nedeniyle diğer otoimmün hastalıkların (örneğin Tip 11 DM, Çölyak hastalığı) varlığı araştırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve fizik muayene bulgularını değerlendir.
Ergenlik dönemindeki hastada boy uzamasında yavaşlama (persentil kaybı) ve ağrısız guatr mevcudiyeti hipotiroidiyi düşündürür.
Acquired (edinsel) hipotiroidinin en erken bulgusu büyüme hızı azalmasıdır.
2
Laboratuvar bulgularını yorumla.
Yüksek TSH, düşük sT4sT4 ve pozitif anti-TPO antikorları otoimmün bir süreci işaret eder.
Anti-TPO pozitifliği Hashimoto tiroiditi (kronik lenfositik tiroidit) tanısı için spesifiktir.
3
Etiyoloji ve risk faktörlerini belirle.
Hashimoto tiroidisi olan hastalarda diğer otoimmün hastalıkların (Tip 1 Diyabet, Çölyak, Addison vb.) taraması ve takibi yapılmalıdır.
Otoimmün hastalıklar birbirleriyle kümelenme eğilimindedir.

Key Concept

Hashimoto tiroiditi (Kronik Lenfositik Tiroidit)

Alternative Method

Hashimoto tiroiditinde ultrasonografide tiroid bezinin heterojen ve hipoekoik görünümü tanıyı destekleyici bir bulgu olarak kullanılabilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 11Question →

44 günlük bir bebek; belirgin huzursuzluk, sık beslenmesine rağmen tartı alamama ve ishal şikayetleri ile neonatoloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde vücut ağırlığının doğum ağırlığının 15%15\% altında olduğu, kalp hızının 192/dakika192/dakika (taşikardi), ön fontanelinin geniş olduğu, guatr ve belirgin proptozis (ekzoftalmi) saptanıyor. Annesinin öyküsünden 33 yıl önce Graves hastalığı nedeniyle radyoaktif iyot (RAIRAI) tedavisi aldığı ve o zamandan beri levotiroksin replasmanı kullandığı öğreniliyor. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Neonatal Graves hastalığı

Answer

Neonatal Graves hastalığı
Doğru seçenek olan neonatal Graves hastalığı, annenin Graves hastalığı nedeniyle tedavisi (RAI veya cerrahi) sonrasında bile kanda dolaşmaya devam eden IgG yapısındaki TSH reseptör uyarıcı antikorların (TSI) plasentayı geçerek bebeğin tiroid bezini uyarmasıyla oluşur. Bu durum, annenin ötiroid veya hipotiroid olmasından bağımsız olarak gelişebilir.

Step-by-Step Solution

1
Maternal öykü analizi
Annenin Graves hastası olması ve RAI tedavisi alması, vücudunda halen yüksek düzeyde TSH reseptör uyarıcı antikor (TSI) bulunabileceğini gösterir.
RAI tedavisi veya cerrahi, tiroid dokusunu yok etse de antikor üretimini hemen durdurmaz; IgG yapısındaki TSI plasentayı geçebilir.
2
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Bebekteki taşikardi, ekzoftalmi, guatr ve yetersiz tartı alımı hipertiroidi tablosu ile uyumludur.
Maternal antikorlar fetal ve neonatal tiroid reseptörlerine bağlanarak aşırı hormon sentezine neden olur.
3
Ayırıcı tanı yapılması
Diğer seçeneklerin (fizyolojik durum, beslenme hatası, kalp hastalığı) ekzoftalmi ve guatrı açıklayamadığı görülür.
Klinik triad (guatr, ekzoftalmi, taşikardi) neonatal Graves için tipiktir.

Key Concept

Maternal Graves hastalığı öyküsü olan (cerrahi veya RAI almış olsa bile) annelerin bebeklerinde, transplasental geçen antikorlar (TSI) nedeniyle geçici neonatal hipertiroidi gelişebilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question →

İki aylık bir erkek bebek, karın şişliği ve kabızlık yakınmalarıyla polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde belirgin hepatomegali ve ciltte yaygın hemanjiyomlar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde saptanan değerler şöyledir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSHTSH120 mIU/L120\ \text{mIU/L}0,5−50,5 - 5
Serbest T4Serbest\ T_40,3 ng/dL0,3\ \text{ng/dL}0,9−2,30,9 - 2,3
Serbest T3Serbest\ T_30,8 pg/mL0,8\ \text{pg/mL}2,5−52,5 - 5

Hastaya 15 μg/kg/gu¨n15\ \mu\text{g/kg/gün} dozunda levotiroksin replasmanı başlanmasına rağmen, birinci haftanın sonundaki kontrolünde TSHTSH düzeyinin 80 mIU/L80\ \text{mIU/L} olduğu görülüyor.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tablosundan sorumlu olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tip 3 iyodotironin deiyodinaz aktivitesinde artış

Answer

Doğru cevap, hemanjiyom dokusunda Tip 3 iyodotironin deiyodinaz aktivitesinin artması sonucu oluşan tüketimsel hipotiroididir.
Bu olguda 'tüketimsel hipotiroidi' (consumptive hypothyroidism) tablosu mevcuttur. Genellikle karaciğerdeki büyük infantil hemanjiyomlarda (veya yaygın kutanöz hemanjiyomlarda) Tip 3 iyodotironin deiyodinaz (D3) enziminin aşırı ekspresyonu sonucu gelişir. Bu enzim, serbest T4T_4'ü inaktif olan ters T3T_3'e (rT3rT_3) ve serbest T3T_3'ü T2T_2'ye dönüştürerek tiroid hormonlarını hızla tüketir. Bu durum, hastanın standart levotiroksin dozlarına yanıt vermemesine ve çok yüksek doz replasman gereksinimine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ipuçlarını birleştir
Hepatik ve kutanöz hemanjiyomlar ile ağır hipotiroidi (high TSHhigh\ TSH, low T4/T3low\ T_4/T_3) birlikteliği saptandı.
Hepatik hemanjiyomlar, çocuklarda 'tüketimsel hipotiroidi'nin (consumptive hypothyroidism) en klasik nedenidir.
2
Tedaviye direnci yorumla
Standart doz levotiroksine (15 μg/kg/gu¨n15\ \mu\text{g/kg/gün}) rağmen TSHTSH'ın düşmemesi saptandı.
Tüketimsel hipotiroidide hormonlar sentezlenemediği için değil, doku tarafından hızla yıkıldığı için çok yüksek dozlarda (bazen >50 μg/kg/gu¨n>50\ \mu\text{g/kg/gün}) replasman gerekir.
3
Mekanizmayı tanımla
Tip 3 iyodotironin deiyodinaz (D3) enziminin rolü belirlendi.
D3 enzimi, T4T_4'ü ters T3T_3'e (rT3rT_3) ve T3T_3'ü T2T_2'ye çevirerek inaktivasyon sağlar. Hemanjiyom endotelinde bu enzimin aşırı artışı tabloyu açıklar.

Key Concept

Tüketimsel Hipotiroidi (Consumptive Hypothyroidism)

Alternative Method

Laboratuvarda ters T3T_3 (rT3rT_3) düzeyinin aşırı yüksek saptanması, tüketimsel hipotiroidiyi diğer konjenital hipotiroidi nedenlerinden ayıran en spesifik bulgudur.
Estimated Time:3m 0s
Question 13Question →

1414 aylık erkek çocuk, belirgin motor gelişme geriliği, başını tutamama ve kas güçsüzlüğü şikayetleri ile pediatrik endokrinoloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde belirgin aksiyel hipotoni, ekstremitelerde spastisite ve distonik hareketler saptanıyor.

Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda sunulmuştur:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSH2.4 mU/L2.4\ mU/L0.5−5.00.5 - 5.0
Serbest T4T40.58 ng/dL0.58\ ng/dL0.8−1.90.8 - 1.9
Serbest T3T38.4 pg/mL8.4\ pg/mL2.3−5.02.3 - 5.0

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Allan-Herndon-Dudley sendromu

Answer

Allan-Herndon-Dudley sendromu
Allan-Herndon-Dudley sendromu, MCT8 (monokarboksilat taşıyıcı 8) proteinini kodlayan SLC16A2 genindeki mutasyonlar sonucu oluşur. Bu protein, tiroid hormonlarının nöronlara taşınmasından sorumludur. Laboratuvar olarak düşük serbest T4, yüksek serbest T3 ve normal TSH ile karakterizedir. Klinik olarak ise yaşamın ilk aylarından itibaren başlayan ağır hipotoni, motor gelişme geriliği ve ilerleyici spastisite görülür.

Step-by-Step Solution

1
Hormon profilini analiz et.
TSH normal, Serbest T4T4 düşük, Serbest T3T3 yüksek bulundu.
Bu özgün hormon paterni (Düşük T4T4 / Yüksek T3T3), tiroid hormonlarının hücre içine taşınmasında bir sorun olduğunu düşündürür.
2
Klinik bulgularla laboratuvar verilerini birleştir.
Ağır motor gerilik, hipotoni ve spastisite ile laboratuvar verileri örtüştü.
MCT8 proteini (SLC16A2SLC16A2), tiroid hormonlarının beyin hücrelerine girişi için kritiktir; eksikliği Allan-Herndon-Dudley sendromuna yol açar.
3
Ayırıcı tanıyı tamamla.
Diğer seçeneklerdeki hormon paternleri (yüksek T4T4 veya düşük T3T3) hastanın değerleriyle uyuşmadığı için dışlandı.
Refetoff sendromu ve selenyum eksikliği gibi durumlar farklı T3/T4T3/T4 oranları sergiler.

Key Concept

Allan-Herndon-Dudley sendromu (MCT8 mutasyonu), X'e bağlı geçiş gösteren, düşük T4, yüksek T3 ve normal/hafif yüksek TSH ile seyreden ağır bir nörogelişimsel bozukluktur.

Alternative Method

Hormon değerlerinde T3/T4 oranının belirgin artışı (T3 ↑ / T4 ↓), periferal dokularda artmış deiyodinasyon ve bozulmuş hücresel alım sonucu oluşur ve bu sendrom için en duyarlı ipucudur.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question →

Altı aylık bir erkek bebek; motor gelişim basamaklarında gerilik ve belirgin kas gevşekliği şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde aksiyel hipotoni, başını dik tutamama ve jeneralize kas zayıflığı saptanıyor. Yenidoğan tarama testlerinin normal olduğu belirtilen hastanın laboratuvar incelemesinde aşağıdaki bulgular saptanıyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSH6.4 mIU/L6.4\ mIU/L0.5−5.00.5 - 5.0
Serbest T4 (sT4)0.68 ng/dL0.68\ ng/dL0.9−1.80.9 - 1.8
Serbest T3 (sT3)8.8 pg/mL8.8\ pg/mL2.3−4.22.3 - 4.2

Bu klinik ve laboratuvar bulguları doğrultusunda, bu çocukta aşağıdaki proteinlerin hangisinde mutasyon saptanması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Monokarboksilat taşıyıcı 8 (MCT8)

Answer

Monokarboksilat taşıyıcı 8 (MCT8) mutasyonu (Allan-Herndon-Dudley sendromu)
Hastada saptanan belirgin nörolojik bulgular (aksiyel hipotoni, gelişim geriliği) ile birlikte laboratuvarda görülen yüksek T3, düşük T4 ve hafif yüksek TSH birlikteliği, tiroid hormonunun hücre içine taşınmasında görevli olan Monokarboksilat taşıyıcı 8 (MCT8) proteinindeki kusuru (Allan-Herndon-Dudley sendromu) karakterize eder.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Erkek bebekte ağır nörolojik bulgular (hipotoni, gelişim geriliği) ve normal yenidoğan taraması saptandı.
Hastalığın başlangıç yaşı ve cinsiyet (X'e bağlı geçiş) tanıda ipucudur.
2
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla
Hafif yüksek TSH, düşük fT4 ve belirgin şekilde yüksek fT3 seviyeleri tespit edildi.
Bu spesifik laboratuvar örüntüsü (Yüksek T3 / Düşük T4), tiroid hormonunun hücre içine taşınmasındaki bir bozukluğa özgüdür.
3
Ayırıcı tanı ve kesin tanıyı koy
Klinik ve laboratuvar bulguları MCT8 (SLC16A2) mutasyonu ile karakterize Allan-Herndon-Dudley sendromunu işaret eder.
MCT8, tiroid hormonlarının nöron membranından geçişini sağlayan temel taşıyıcıdır; eksikliğinde beyin dokusunda 'intrasellüler hipotiroidi' gelişirken periferde T3 yükselir.

Key Concept

Tiroid hormonu hücre membranı transport kusurları (MCT8 eksikliği)
Estimated Time:2m 0s
Question 15Question →

Topuk kanı taramasında toplam tiroksin (T4T4) düzeyi düşük saptanan 33 haftalık bir erkek bebeğin poliklinik kontrolünde fizik muayene bulguları tamamen normaldir. Bebeğin fontanelleri normal genişlikte olup; uzamış sarılık, makroglossi veya konstipasyon saptanmamıştır. Laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Aralığı
TSHTSH2.8 mIU/L2.8\text{ mIU/L}0.5−100.5 - 10
Serbest T4T4 (fT4fT4)1.4 ng/dL1.4\text{ ng/dL}0.9−2.30.9 - 2.3
Toplam T4T4 (TT4TT4)3.8 \mug/dL3.8\text{ \mu g/dL}7−167 - 16

Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroksin bağlayan globulin (TBG) eksikliği

Answer

Tiroksin bağlayan globulin (TBG) eksikliği
Vakada serbest T4 ve TSH değerleri normal sınırlardadır, bu da bebeğin metabolik olarak sağlıklı (ötiroid) olduğunu kanıtlar. Toplam T4'ün düşük olması, kandaki hormonun yaklaşık %99.9\%99.9'unu taşıyan 'Tiroksin Bağlayan Globulin (TBG)' miktarının azlığından kaynaklanır. Bu durum genellikle X'e bağlı kalıtılır ve tedavi gerektirmez.

Step-by-Step Solution

1
TSH ve Serbest T4 değerlerini değerlendir.
TSH ve serbest T4 değerleri normal referans aralığındadır.
Hastanın biyolojik olarak ötiroid (normal tiroid fonksiyonlu) olduğunu teyit etmek için.
2
Toplam T4 değerini Serbest T4 ile karşılaştır.
Toplam T4 düşükken Serbest T4 normaldir.
Toplam T4'ün düşük olmasının tiroid bezi yetersizliğinden değil, taşıyıcı protein miktarındaki azalmadan kaynaklandığını anlamak için.
3
Klinik bulgularla laboratuvarı korele et.
Bebekte hipotiroidi bulgusu (uzamış sarılık, geniş fontanel vb.) yoktur.
Klinik durumun ötiroid tabloyu desteklediğini ve tedavinin gerekmediğini belirlemek için.

Key Concept

TBG eksikliğinde toplam T4 düşük, serbest T4 ve TSH normaldir.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question →

2222 günlük bir kız bebek; doğumdan itibaren devam eden sarılık, emmede isteksizlik ve dışkılamada gecikme yakınmaları ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde kaba yüz görünümü, makroglossi, 3×3 cm3 \times 3 \text{ cm} boyutunda açık arka fontanel ve umbilikal herni saptanıyor. Boyun muayenesinde tiroid lojunda yumuşak, diffüz bir dolgunluk (guatr) palpasyonla hissediliyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: 115 mIU/L115 \text{ mIU/L} (N: 0.5−50.5-5), Serbest T4T_4: 0.35 ng/dL0.35 \text{ ng/dL} (N: 0.8−2.20.8-2.2) olarak saptanıyor. Bu bebekte görülen klinik ve laboratuvar tablosuna neden olan en olası etiyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid peroksidaz eksikliğine bağlı iyot organifikasyon kusuru

Answer

Tiroid peroksidaz eksikliğine bağlı iyot organifikasyon kusuru
Hastada saptanan uzamış sarılık, kabızlık, makroglossi ve geniş arka fontanel bulguları primer konjenital hipotiroidi ile uyumludur. Fizik muayenede tiroid lojunda guatr saptanması, bezin yerinde olduğunu ancak hormon sentezinde bir kusur (dizhormonogenezis) bulunduğunu gösterir. Dizhormonogenezis nedenleri arasında en sık görüleni, iyodun tiroglobuline bağlanma aşamasında (organifikasyon) görev alan tiroid peroksidaz (TPO) enziminin eksikliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Uzamış sarılık, makroglossi, geniş arka fontanel ve kabızlık konjenital hipotiroidiyi (KH) düşündürür.
Bu bulgular tiroid hormon eksikliğinin doku düzeyindeki klasik yansımalarıdır.
2
Laboratuvar sonuçlarını yorumla
TSH yüksekliği ve serbest T4T_4 düşüklüğü primer konjenital hipotiroidi tanısını kesinleştirir.
Primer hipotiroidide tiroid bezinin hormon üretememesi nedeniyle hipofizden negatif geri bildirimle TSH salınımı artar.
3
Fizik muayenedeki guatr varlığını değerlendir
Guatr varlığı, tiroid bezinin yerinde olduğunu ve TSH uyarısına yanıt verebildiğini, ancak hormon sentez aşamalarında bir blokaj (dizhormonogenezis) olduğunu gösterir.
Tiroid disgenezisinde (agenezi, ektopi) guatr görülmez; guatrlı KH vakalarında en sık neden TPO eksikliğidir.

Key Concept

Konjenital hipotiroidide ayırıcı tanıda guatr varlığı, tiroid disgenezisini dışlatır ve dizhormonogenezis (özellikle TPO eksikliği) veya maternal guatrojenleri düşündürür.

Practice More

Tiroid hormon sentezindeki diğer basamakları (iyot yakalama, tiroglobulin sentezi, deiyodinasyon) ve bu basamaklardaki kusurların klinik yansımalarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 17Question →

88 yaşında bir erkek çocuk, okulda dikkat eksikliği, yerinde duramama ve boyunda fark edilen şişlik şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde boy ve kilo 10−2510-25. persentilde saptanmış; nabız 105105/dk (taşikardik) ve tiroid bezi evre 22 diffüz büyümüş (guatr) olarak bulunmuştur. Hastanın kemik yaşı tayini 66 yaş ile uyumlu (22 yıl geri) saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde; Serbest T4: 3.83.8 ng/dL (N: 0.8−1.90.8-1.9), Serbest T3: 9.29.2 pg/mL (N: 2.3−5.02.3-5.0), TSH: 7.47.4 mIU/L (N: 0.5−4.80.5-4.8) olarak saptanmıştır. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid hormon direnci (Refetoff sendromu)

Answer

Tiroid hormon direnci (Refetoff sendromu)
Bu hastada saptanan tablo 'Tiroid Hormon Direnci' (Refetoff sendromu) için karakteristiktir. Temel özellik, tiroid hormonlarının (T3, T4) yüksek olmasına rağmen, hipofizer düzeydeki direnç nedeniyle TSH'ın baskılanamamasıdır. Klinik olarak hem hipertiroidi (taşikardi, guatr) hem de doku düzeyinde hipotiroidi (kemik yaşı geriliği, büyüme geriliği, öğrenme güçlüğü/DEHB) bulguları bir arada görülür. Bu durum, TSH salgılayan hipofiz adenomundan (TSHoma) özellikle çocuklarda kemik yaşı geriliği ve klinik hikaye ile ayırt edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerinin (TFT) değerlendirilmesi
Serbest T4 ve T3 yüksek, ancak TSH baskılanmamış (normalin üzerinde).
Bu tablo 'Uygunsuz TSH Salınımı' (SITSH) olarak adlandırılır.
2
Klinik bulguların entegrasyonu
Guatr ve taşikardi gibi hipertiroidi bulguları ile dikkat eksikliği ve kemik yaşı geriliği gibi hipotiroidi bulguları bir aradadır.
Farklı dokulardaki tiroid hormon reseptörlerinin (TR-beta) direnç düzeyleri farklı klinik yansımalara yol açar.
3
Ayırıcı tanı yapılması
Kemik yaşı geriliği ve pediatrik yaş grubu, TSH salgılayan adenomdan ziyade Refetoff sendromunu destekler.
TSHoma'da büyüme hızı ve kemik yaşı genellikle artmıştır.

Key Concept

Uygunsuz TSH salınımı (SITSH) tablosunda yüksek serbest T4'e rağmen TSH baskılanmaz; çocukluk çağında bu tablonun en yaygın nedeni tiroid hormon direncidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question →

1010 günlük bir erkek bebek; uzamış sarılık, beslenme güçlüğü ve emmede isteksizlik şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden sarılığının doğumun 33. gününde başladığı ve halen devam ettiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde; vücut ağırlığı ve boyu persentil değerlerine uygun, makroglossi, geniş arka fontanel ve mikropenis saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serbest T4T_4 seviyesi 0.60.6 ng/dLng/dL (Düşük), TSH seviyesi ise 2.42.4 mU/LmU/L (Normal referans aralığında) bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Santral hipotiroidi

Answer

Santral hipotiroidi
Hastada saptanan düşük serbest T4T_4 seviyesine rağmen TSH'ın referans aralıkta olması (uygunsuz normal), primer değil santral (sekonder veya tersiyer) hipotiroidi olduğunu gösterir. Ayrıca muayenedeki mikropenis bulgusu, hipotalamo-hipofizer aksın diğer elemanlarının da (gonadotropinler) eksik olabileceğini ve tablonun panhipopituitarizmin bir parçası olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularının analizi
Düşük serbest T4T_4 ve normal/düşük TSH kombinasyonu saptandı.
Primer hipotiroidide (tiroid bezi kaynaklı) TSH'ın geri bildirim mekanizmasıyla yükselmesi gerekir. Yükselmemesi hipofiz veya hipotalamus kaynaklı bir sorunu düşündürür.
2
Fizik muayene bulgularının ilişkilendirilmesi
Mikropenis bulgusu hipogonadotropik hipogonadizme işaret eder.
Yenidoğanda mikropenis, santral hipotiroidi ile birlikte panhipopituitarizm (çoklu pituiter hormon eksikliği) olasılığını güçlendirir.
3
Tanının konulması
Santral hipotiroidi tanısına ulaşıldı.
Laboratuvar ve klinik bulgular birleştiğinde santral kaynaklı eksiklik tek açıklayıcı tanıdır.

Key Concept

Santral hipotiroidide serbest T4T_4 düşükken TSH düzeyi düşük veya uygunsuz şekilde normal bulunur; neonatal dönemde eşlik eden mikropenis veya hipoglisemi panhipopituitarizm için uyarıcıdır.

Hints

1
Laboratuvar sonuçlarında serbest T4T_4 ve TSH arasındaki ilişkiye odaklanın; TSH beklenen yanıtı vermiş mi?
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question →

2525 günlük bir kız bebek; uzamış sarılık, emme güçlüğü ve kabızlık şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde kaba yüz görünümü, makroglossi, göbek fıtığı ve 2.52.5 cm genişliğinde arka fontanel saptanmıştır. Tetkiklerinde TSH:60TSH: 60 mIU/L (N: 0.5−5.00.5-5.0) ve serbest T4:0.5T_4: 0.5 ng/dL (N: 0.9−2.30.9-2.3) olarak ölçülmüştür. Yapılan teknesyum-9999 m perteknetat tiroid sintigrafisinde tiroid lojunda radyoizotop tutulumu izlenmemiş, ancak dil kökünde belirgin tutulum saptanmıştır.

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ektopik tiroid bezi

Answer

Sintigrafide dil kökünde tutulum saptanması nedeniyle en olası tanı ektopik tiroid bezidir.
Hastada saptanan yüksek TSHTSH ve düşük serbest T4T_4 değerleri primer konjenital hipotiroidi ile uyumludur. Tiroid sintigrafisinde normal yerinde izlenmeyen tiroid dokusunun dil kökünde (lingual tiroid) radyoizotop tutulumu göstermesi, embriyolojik gelişim sırasında bezin aşağıya göçünün durakladığını kanıtlar. Bu durum ektopik tiroid bezi tanısı için patognomoniktir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Uzamış sarılık, makroglossi, göbek fıtığı ve geniş arka fontanel konjenital hipotiroidiyi düşündürür.
Bu bulgular tiroid hormonu eksikliğine bağlı gelişen klasik neonatal belirtilerdir.
2
Laboratuvar sonuçlarının yorumlanması
Yüksek TSHTSH (6060 mIU/L) ve düşük serbest T4T_4 (0.50.5 ng/dL) seviyeleri primer hipotiroidi tanısını doğrular.
Primer hipotiroidide tiroid bezinden hormon üretimi azaldığı için negatif geri bildirim mekanizmasıyla hipofizden TSHTSH salınımı artar.
3
Görüntüleme bulgusunun değerlendirilmesi
Sintigrafide normal anatomik lojda tutulum olmaması ancak dil kökünde tutulum saptanması, dokunun ektopik olduğunu gösterir.
Tiroid disgenezisinin (ektopi, aplazi, hipoplazi) en sık görülen formu ektopidir ve genellikle dil kökünde (lingual tiroid) saptanır.

Key Concept

Konjenital hipotiroidinin en sık nedeni tiroid disgenezisidir ve ektopik tiroid bu grubun en sık görülen formudur.
Question 20Question →

Graves hastalığı tanısıyla metimazol tedavisi başlanan 1414 yaşındaki kız hasta, tedavinin birinci ayında 39.5 ∘C39.5\ ^\circ\text{C} ateş, yutkunma güçlüğü ve şiddetli boğaz ağrısı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde orofarinks hiperemik ve tonsillalar üzerinde pürülan eksüda saptanıyor.

Bu hastanın yönetiminde en uygun ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Metimazol tedavisinin hemen kesilmesi ve tam kan sayımı istenmesi

Answer

Metimazol tedavisinin hemen kesilmesi ve tam kan sayımı istenmesi
Metimazol ve propiltiourasil (PTU) gibi antitiroid ilaçların en ölümcül yan etkisi, genellikle tedavinin ilk üç ayı içinde ortaya çıkan agranülositozdur. Agranülositoz kliniği çoğunlukla ani yükselen ateş ve şiddetli boğaz ağrısı veya orofaringeal ülserler ile kendini gösterir. Antitiroid ilaç kullanan bir hastada bu semptomlar geliştiğinde, yapılması gereken ilk ve en önemli hamle ilacın derhal kesilmesi ve mutlak nötrofil sayımını (ANC) görmek için acil tam kan sayımı istenmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Ateş ve tonsillit bulguları ile başvuran hastanın tıbbi öyküsünü analiz et
Hastanın antitiroid ilaç (metimazol) kullandığı ve semptomların tedavinin ilk ayında (yan etkilerin en sık görüldüğü dönem) başladığı belirlenir.
Antitiroid ilaç kullanan hastalarda enfeksiyon bulgularının ayırıcı tanısında ilk olarak ilaç yan etkileri dışlanmalıdır.
2
Metimazolün hayatı tehdit eden en önemli yan etkisini hatırla
Agranülositoz (ANC<500/μLANC < 500/\mu L) tanısı akla gelir. Klasik prezentasyonu ani başlayan ateş ve şiddetli boğaz ağrısıdır.
Klinik tablonun idiyopatik bir enfeksiyon mu yoksa immünosupresyona sekonder fırsatçı bir enfeksiyon mu olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Agranülositoz şüphesinde acil yönetim algoritmasını uygula
İlaç derhal durdurulur ve tanıyı doğrulamak için acil tam kan sayımı (özellikle mutlak nötrofil sayısı) istenir.
İlaca devam edilmesi kemik iliği yetmezliğini derinleştirerek sepsis ve mortaliteye yol açar.

Key Concept

Antitiroid İlaçların Yan Etkileri ve Agranülositoz Yönetimi

Hints

1
Hastanın semptomlarının, mevcut hastalığından (Graves) ziyade kullandığı ilacın (metimazol) ciddi bir yan etkisinden kaynaklandığını düşünün.
2
Antitiroid ilaçların en korkulan yan etkisi lökosit/nötrofil sayısında ani ve tehlikeli düşüşe (agranülositoz) neden olmasıdır.

Practice More

Propiltiourasil (PTU) kullanan hastalarda ortaya çıkabilecek, ilacın kullanımını özellikle çocuk yaş grubunda sınırlayan spesifik organ toksisitesi (fulminan hepatit) konusunu gözden geçirin.

Alternative Method

Ateş + Boğaz Ağrısı + Antitiroid İlaç Kullanımı üçlemesi klinik pratikte her zaman eşittir: İlacı kes ve CBC (Tam Kan Sayımı) iste kuralı hatırlanmalıdır.
Estimated Time:1m 0s
Page 1 / 3Next
Tiroid Bezi Hastalıkları Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin