Sayma ve Olasılık

160 questions

Question 121Question

Bir şirketin insan kaynakları departmanında çalışan Esra, 5 farklı mavi klasör ile 3 farklı kırmızı klasörü arşiv rafına yan yana dizecektir.

Dizilimin başında ve sonunda mavi klasörlerin bulunması ve herhangi iki kırmızı klasörün yan yana gelmemesi istenmektedir.

Buna göre, Esra bu klasörleri kaç farklı şekilde dizebilir?

Show answer & explanation

Answer: 2880

Answer

Doğru cevap 2880 sayısıdır.
Doğru cevap olan 2880 sayısı, başa ve sona yerleştirilecek mavi klasörlerin sıralama sayısı ile ortada kalan klasörlerin kırmızı klasörler yan yana gelmeyecek şekildeki sıralama sayısının çarpılmasıyla elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
İlk ve son sıraya yerleştirilecek mavi klasörlerin seçimi ve dizilimi.
5 mavi klasörden 2 tanesi seçilip başa ve sona P(5,2)=5×4=20P(5, 2) = 5 \times 4 = 20 farklı şekilde dizilir.
Soruda dizilimin başında ve sonunda mavi klasör bulunması şart koşulmuştur.
2
Kalan 6 sıraya (ortadaki 6 yer) 3 mavi ve 3 kırmızı klasörün, kırmızı klasörler yan yana gelmeyecek şekilde yerleştirilmesi için uygun şablonların belirlenmesi.
3 mavi klasör (MM) yan yana dizildiğinde oluşan boşluklara kırmızı klasörler (KK) yerleştirilmelidir: _ M _ M _ M _\_ \text{ } M \text{ } \_ \text{ } M \text{ } \_ \text{ } M \text{ } \_. Bu 4 boşluktan 3 tanesi kırmızı klasörler için seçilir. Bu seçim (43)=4\binom{4}{3} = 4 farklı şablon oluşturur.
Kırmızı klasörlerin yan yana gelmemesi için her bir kırmızı klasörün farklı bir boşluğa yerleştirilmesi gerekir.
3
Belirlenen şablonlardaki klasörlerin kendi aralarındaki sıralanışlarının hesaplanması.
3 kırmızı klasör kendi arasında 3!=63! = 6 farklı şekilde, ortadaki 3 mavi klasör de kendi arasında 3!=63! = 6 farklı şekilde sıralanır. Ortadaki dizilim sayısı: 4×6×6=1444 \times 6 \times 6 = 144 olur.
Klasörlerin hepsi birbirinden farklı olduğundan, kendi aralarındaki yer değişimleri farklı dizilimler üretir.
4
Toplam dizilim sayısının hesaplanması.
20×144=288020 \times 144 = 2880 farklı dizilim elde edilir.
Çarpma yoluyla sayma kuralı gereği, bağımsız adımların durum sayıları çarpılır.

Key Concept

Permütasyon ve çarpma yoluyla sayma kurallarını kullanarak belirli koşullara uygun sıralama yapma.
Estimated Time:2m 0s
Question 122Question

Bir sanat galerisinde sergilenmek üzere 3 farklı manzara, 3 farklı portre ve 2 farklı soyut tablo tek bir sıra hâlinde yan yana dizilecektir.

Soyut tabloların tamamının yan yana olduğu ve herhangi iki portre tablosunun yan yana gelmediği bilindiğine göre, bu tablolar kaç farklı şekilde sıralanabilir?

Show answer & explanation

Answer: 2880

Answer

Doğru cevap 2880'dir.
Doğru cevap 2880'dir. Yan yana bulunması gereken 2 soyut tablo 1 nesne olarak kabul edildiğinde, 3 manzara tablosuyla birlikte toplam 4 nesne elde edilir. Bu nesneler 4!4! şekilde, soyut tablolar ise kendi aralarında 2!2! şekilde sıralanabilir. Herhangi iki portre tablosunun yan yana gelmemesi koşulu için bu 4 nesnenin oluşturduğu 5 boşluğa 3 portre tablosu P(5,3)P(5,3) kadar farklı şekilde yerleştirilir. Sonuç olarak tüm durumların çarpımı 4!×2!×P(5,3)=24×2×60=28804! \times 2! \times P(5,3) = 24 \times 2 \times 60 = 2880 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Yan yana olması istenen 2 farklı soyut tabloyu tek bir grup olarak paketleyelim.
Elimizde 3 farklı manzara tablosu ve 1 soyut tablo grubu olmak üzere toplam 4 nesne oluşur.
Birlikte bulunması gereken nesneler tek bir eleman gibi kabul edilerek işlem kolaylığı sağlanır.
2
Bu 4 nesnenin kendi aralarındaki sıralamasını ve soyut tabloların grup içi yer de��iştirmesini hesaplayalım.
4 nesne kendi arasında 4!=244! = 24 farklı şekilde sıralanabilir. Soyut tablolar da grup içinde 2!=22! = 2 farklı şekilde yer değiştirebilir. Bu iki durumun çarpımı 24×2=4824 \times 2 = 48 farklı dizilim oluşturur.
Çarpım yoluyla sayma kuralı gereğince bağımsız sıralama seçenekleri çarpılır.
3
Herhangi iki portre tablosunun yan yana gelmemesi için portre tablolarını yerleştirdiğimiz 4 nesnenin aralarındaki boşluklara dağıtalım.
4 nesnenin oluşturduğu 5 boşluktan (sol uç, nesneler arası ve sağ uç) 3 tanesi seçilerek 3 portre tablosu bu boşluklara P(5,3)=5×4×3=60P(5, 3) = 5 \times 4 \times 3 = 60 farklı şekilde yerleştirilir.
İki portre tablosunun yan yana gelmesini engellemek için her boşluğa en fazla bir portre tablosu yerleştirilmelidir.
4
Tüm aşamalardaki sıralama sayılarını çarparak toplam dizilim sayısını elde edelim.
Toplam dizilim sayısı 48×60=288048 \times 60 = 2880 olur.
Tüm koşulları aynı anda sağlayan dizilim sayısını bulmak için her aşamada elde edilen bağımsız sıralamalar çarpılır.

Key Concept

Koşullu permütasyonda elemanların yan yana olma ve olmama durumlarının çarpım kuralı ile hesaplanması
Estimated Time:2m 0s
Question 123Question

Bir aktar, bitki çayları için hazırladığı birbirinden farklı 33 nane kavanozu ve birbirinden farklı 44 kekik kavanozunu tek bir sıra hâlinde yan yana dizecektir.

Nane kavanozlarının herhangi ikisinin yan yana gelmemesi koşuluyla bu kavanozlar kaç farklı şekilde dizilebilir?

Show answer & explanation

Answer: 14401440

Answer

Nane kavanozlarının herhangi ikisinin yan yana gelmemesi koşuluyla toplam dizilim sayısı 14401440 olarak bulunur.
Kekik kavanozlarının yan yana dizilimi 4!=244! = 24 farklı şekilde yapılır. Yan yana gelmeme kuralı nedeniyle nane kavanozları, kekik kavanozlarının oluşturduğu 55 boşluktan (başta, aralarda ve sonda) seçilen 33 boşluğa yerleştirilir. Bu seçim (53)=10\binom{5}{3} = 10 yolla yapılır. Nane kavanozları farklı olduğundan kendi aralarında 3!=63! = 6 farklı şekilde sıralanırlar. Çarpım kuralına göre toplam dizilim sayısı 24×10×6=144024 \times 10 \times 6 = 1440 olur.

Step-by-Step Solution

1
Öncelikle 44 farklı kekik kavanozunun kendi aralarındaki dizilim sayısını hesaplarız.
4!=244! = 24 farklı dizilim elde edilir.
Kekik kavanozlarının yerleri nane kavanozları için ayırıcı bölgeler oluşturacaktır.
2
Kekik kavanozlarının oluşturduğu boşluklardan nane kavanozları için uygun yerleri seçeriz.
Kekik kavanozlarının arasında ve uçlarında toplam 55 boşluk bulunur. Bu 55 boşluktan 33 tanesi (53)=10\binom{5}{3} = 10 farklı şekilde seçilir.
Nane kavanozlarının yan yana gelmemesi için her bir boşluğa en fazla bir nane kavanozu yerleştirilmelidir.
3
Seçilen boşluklara nane kavanozlarının yerleştirilme ve kendi aralarındaki dizilim sayısını hesaplarız.
33 farklı nane kavanozu seçilen yerlere 3!=63! = 6 farklı şekilde dizilir.
Nane kavanozları birbirinden farklı olduğu için kendi aralarındaki sıralamaları da hesaba katılır.
4
Tüm durumların çarpımı ile toplam dizilim sayısını buluruz.
24×10×6=144024 \times 10 \times 6 = 1440 bulunur.
Çarpım yoluyla sayma kuralı gereğince bu bağımsız adımların sonuçları çarpılır.

Key Concept

Permütasyon ve koşullu sıralama

Alternative Method

Kekik kavanozları yerleştirildikten sonra (4!4!), ilk nane kavanozu için 55 boşluktan biri, ikincisi için kalan 44 boşluktan biri, üçüncüsü için ise kalan 33 boşluktan biri seçilebilir. Bu da doğrudan 4!×5×4×3=24×60=14404! \times 5 \times 4 \times 3 = 24 \times 60 = 1440 sonucunu verir.
Estimated Time:2m 0s
Question 124Question

Bir madeni para ardı ardına havaya atılmaktadır. Bu atış işlemi, üst üste iki kez aynı sonuç (yazı-yazı veya tura-tura) elde edildiğinde sonlandırılmaktadır.

Buna göre, bu işlemin en fazla 5 atış sonunda sonlanmış olma olasılığı en sade biçimde ab\frac{a}{b} rasyonel sayısı olarak yazıldığında a+ba + b toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 31

Answer

İşlemin en fazla 5 atış sonunda sonlanmış olma olasılığı 15/16 olduğundan, pay ve paydanın toplamı 31'dir.
Tüm olası 5'li atış serilerinden (32 adet), oyunun 5. atışta henüz sonlanmadığı ardışık alternasyon durumları olan Y-T-Y-T-Y ve T-Y-T-Y-T (2 adet) çıkarıldığında, geriye kalan 30 durumda oyun en geç 5. atışta veya daha öncesinde sonlanmış olur. Bu olasılık 30/32 = 15/16'dır. En sade haliyle pay ve payda toplamı 15 + 16 = 31 olur.

Step-by-Step Solution

1
5 madeni para atışında oluşabilecek tüm olası durumların sayısını hesaplamak
25=322^5 = 32 farklı durum
Her bir atış için 2 olası sonuç (Yazı veya Tura) bulunduğundan, 5 bağımsız atışın toplam durum sayısı çarpım kuralı ile bulunur.
2
İşlemin 5 atı�� sonunda sonlanmadığı (yani oyunun devam ettiği) durumları belirlemek
{Y-T-Y-T-Y, T-Y-T-Y-T} olmak üzere 2 durum
Oyunun 5 atış sonunda sonlanmaması için hiçbir ardışık iki atışın aynı sonucu vermemesi, yani sonuçların sürekli dalgalanması gerekir.
3
İşlemin en fazla 5 atışta sonlanma olasılığını tüm durumlardan sonlanmama durumunu çıkararak hesaplamak
1232=1116=15161 - \frac{2}{32} = 1 - \frac{1}{16} = \frac{15}{16}
İstenen olayın olasılığı, tüm durumların olasılığından (1) istenmeyen olayın (sonlanmama) olasılığının çıkarılmasıyla pratik bir şekilde bulunur.
4
En sade kesir biçimindeki aa ve bb değerlerini bulup toplamak
a=15a = 15, b=16b = 16 ve a+b=31a + b = 31
1516\frac{15}{16} kesri sadeleştirilemediğinden a=15a=15 ve b=16b=16 alınır.

Key Concept

Bir olayın tümleyeninin olasılığını kullanarak basit olayların olasılığını hesaplama.
Question 125Question

Bir kütüphanede bulunan 120120 kitabın türlerine ve yazıldıkları dillere göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Kitap TürüTürkçeYabancı Dil
Roman4020
Şiir128
Tarih1822

Bu kütüphaneden rastgele seçilen bir kitabın Türkçe yazılmış veya şiir türünde olduğu bilindiğine göre, bu kitabın roman olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 2039\frac{20}{39}

Answer

2039\frac{20}{39}
Seçilen kitabın Türkçe veya şiir olması koşulu altındaki daraltılmış örnek uzay 78 kitaptan oluşur. Bu kitaplardan roman olanların sayısı 40'tır. Dolayısıyla olasılık 4078=2039\frac{40}{78} = \frac{20}{39} olur.

Step-by-Step Solution

1
Koşul kümesini tanımlama ve eleman sayısını bulma
Türkçe yazılmış veya şiir türünde olan kitapların sayısı 7878'dir.
Koşullu olasılıkta, verilen koşul yeni örnek uzayımızı oluşturur. Türkçe yazılmış kitap sayısı 40+12+18=7040 + 12 + 18 = 70, şiir olan kitap sayısı 12+8=2012 + 8 = 20'dir. Hem Türkçe yazılmış hem de şiir olan kitap sayısı ise 1212'dir. Kümelerin birleşimi formülünden koşulu sağlayan kitap sayısı: 70+2012=7870 + 20 - 12 = 78 olarak bulunur.
2
İstenen olayın koşul kümesi içindeki eleman sayısını bulma
Bu koşulu sağlayan romanların sayısı 4040'tır.
Bizden istenen durum, seçilen kitabın roman olmasıdır. Daraltılmış örnek uzayımızdaki kitaplardan sadece Türkçe yazılmış romanlar (40 kitap) bu gruptadır. Yabancı dilde yazılmış romanlar bu gruba dahil değildir çünkü onlar ne Türkçe yazılmıştır ne de şiirdir.
3
Koşullu olasılık değerini hesaplama
İstenen olasılık 4078=2039\frac{40}{78} = \frac{20}{39} olarak bulunur.
Koşullu olasılık formülüne göre olasılık değeri, istenen durum sayısının indirgenmiş örnek uzaydaki eleman sayısına bölünmesiyle elde edilir.

Key Concept

Koşullu olasılık sorularında örnek uzay, verilen koşul doğrultusunda daraltılır. Olasılık değeri, istenen olayın bu daraltılmış örnek uzay içerisindeki eleman sayısının daraltılmış örnek uzayın toplam eleman sayısına oranıdır.
Question 126Question

Bir tiyatro oyununun sonunda sahneye çıkacak olan 33 kadın ve 44 erkek oyuncu, seyircileri selamlamak için yan yana tek sıra halinde dizilecektir. Kadın oyuncuların herhangi ikisinin yan yana gelmediği ve kadın oyunculardan biri olan Aslı'nın sıranın en solunda yer aldığı bilindiğine göre, bu oyuncular kaç farklı şekilde dizilebilirler?

Show answer & explanation

Answer: 288

Answer

Oyuncular sahne önünde 288 farklı şekilde dizilebilirler.
Doğru seçenekteki değer, erkek oyuncuların kendi aralarındaki 4!=244! = 24 sıralanışı ile kalan 22 kadın oyuncunun kalan 44 boşluğa (42)×2!=12\binom{4}{2} \times 2! = 12 farklı şekilde yerleştirilmesinin çarpılmasıyla (24×12=28824 \times 12 = 288) elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Erkek oyuncuların dizilimini hesaplama.
44 erkek oyuncu kendi aralarında 4!=244! = 24 farklı şekilde sıralanır.
Herhangi iki kadın oyuncunun yan yana gelmemesi için öncelikle erkek oyuncuları yerleştirip aralarında boşluklar oluşturmalıyız.
2
Erkek oyuncuların oluşturduğu boşlukları belirleme ve Aslı'yı yerleştirme.
44 erkek oyuncunun oluşturduğu 55 boşluktan en soldakine Aslı yerleştirilir (11 durum).
Aslı'nın sıranın en solunda yer alması gerektiğinden, erkeklerin solundaki ilk boşluğa yerleşmesi zorunludur.
3
Kalan kadın oyuncuların yerleştirilmesini hesaplama.
Geriye kalan 44 boşluktan 22'si seçilir ve kalan 22 kadın oyuncu buralara (42)×2!=6×2=12\binom{4}{2} \times 2! = 6 \times 2 = 12 farklı şekilde sıralanır.
Kadın oyuncuların yan yana gelmemesi için kalan 22 kadın oyuncu, Aslı'nın olmadığı diğer 44 boşluğa yerleştirilmeli ve kendi aralarında sıralanmalıdır.
4
Çarpma kuralı ile toplam dizilim sayısını bulma.
24×12=28824 \times 12 = 288 farklı dizilim elde edilir.
Tüm adımlardaki bağımsız seçimler çarpma yoluyla sayma kuralı uyarınca çarpılır.

Key Concept

Koşullu permütasyonda belirli elemanların yan yana gelmeme durumunun boşluk metodu ile çözülmesi ve sabit elemanın konumlandırılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 127Question

Bir mobil oyunda bir oyuncu sırasıyla 1. ve 2. seviyeleri oynayacaktır. Oyuncunun 1. seviyeyi geçme olasılığı 23\frac{2}{3}'tür. Oyuncu 1. seviyeyi geçerse, edindiği tecrübeyle 2. seviyeyi geçme olasılığı 34\frac{3}{4} olmaktadır. Eğer 1. seviyeyi geçemezse, moral bozukluğu nedeniyle 2. seviyeyi geçme olasılığ�� 14\frac{1}{4}'e düşmektedir. Buna göre, bu oyuncunun bu iki seviyeden en az birini geçme olasılığı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 75

Answer

Oyuncunun bu iki seviyeden en az birini geçme olasılığı %75'tir.
Oyuncunun iki seviyeden en az birini geçme olasılığı, hiçbirini geçememe olasılığının tümleyenidir. İlk seviyeyi geçememe olasılığı 13\frac{1}{3}, bu durumda ikinciyi de geçememe olasılığı 34\frac{3}{4} olup, birlikte gerçekleşme olasılıkları 14\frac{1}{4}'tür. 1'den çıkarıldığında cevap %75 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci seviyeyi geçememe olasılığının hesaplanması
P(A)=123=13P(A') = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}
Bir olayın gerçekleşmeme olasılığı, kesin olay olasılığı olan 1'den gerçekleşme olasılığının çıkarılmasıyla bulunur.
2
Birinci seviye geçilemediğinde ikinci seviyenin de geçilememe olasılığının hesaplanması
P(BA)=114=34P(B'|A') = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}
Oyuncu birinci seviyeyi geçemediğinde ikinci seviyeyi geçme olasılığı 14\frac{1}{4} olduğuna göre, geçememe olasılığı tümleyen kuralı gereği 114=341 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4} olur.
3
Her iki seviyenin de geçilememe olasılığının hesaplanması
P(AB)=P(A)×P(BA)=13×34=14P(A' \cap B') = P(A') \times P(B'|A') = \frac{1}{3} \times \frac{3}{4} = \frac{1}{4}
Bağımlı olaylarda iki olayın ardışık gerçekleşme olasılığı, ilk olayın olasılığı ile ilkinin gerçekleştiği koşul altındaki ikinci olayın olasılığının çarpımıdır.
4
En az bir seviyeyi geçme olasılığının bulunması
1P(AB)=114=34=%751 - P(A' \cap B') = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4} = \%75
En az bir seviyeyi geçme olayı, hiçbir seviyeyi geçememe olayının tümleyenidir. Dolayısıyla 1'den tüm başarısızlık olasılığı çıkarılır.

Key Concept

Bağımlı olayların olasılığı, koşullu olasılık ve tümleyen olay ilişkisi.
Question 128Question

Bir metro istasyonunun bekleme peronunda yan yana bulunan 66 boş reklam panosuna 33 farklı afiş asılacaktır. Afişlerin asılacağı panoların herhangi ikisinin yan yana olmaması istenmektedir. Buna göre, bu afişler panolara kaç farklı şekilde asılabilir?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Afişlerin yan yana gelmeyecek şekilde panolara asılabileceği farklı durum sayısı 24'tür.
Yan yana gelmeme koşulunu sağlamak için 3 boş panonun oluşturduğu 4 boşluktan 3'ü seçilir (4 durum). Farklı afişler bu yerlere 3! = 6 farklı şekilde sıralanır. Çarpım kuralıyla toplam 24 farklı dizilim elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Boş kalacak panoların yerleşimini belirlemek ve afişlerin asılabileceği uygun boşlukları tespit etmek.
3 boş panel yan yana dizildiğinde aralarında ve uçlarında olmak üzere toplam 4 farklı boşluk (yerleşim yeri) oluşur.
Afişlerin yan yana gelmemesi için, boş panoların oluşturduğu bu boşluklardan seçim yapılması gerekir.
2
Afişlerin asılacağı 3 panonun yerini seçmek.
4 uygun boşluktan 3 tanesi C(4, 3) = 4 farklı şekilde seçilebilir.
Hangi panoların kullanılacağını belirlemek için kombinasyon kullanılır.
3
Seçilen 3 panoya 3 farklı afişin yerleşim sıralamasını (permütasyonunu) hesaplamak.
3 farklı afiş, seçilen 3 panoya P(3, 3) = 3! = 6 farklı şekilde asılabilir.
Afişler birbirinden farklı olduğu için kendi aralarındaki sıralanışları sonucu değiştirir.
4
Toplam farklı dizilim sayısını bulmak.
Seçim ve sıralama durumlarının çarpımı ile 4 * 6 = 24 farklı durum elde edilir.
Çarpma yoluyla sayma kuralı gereğince bağımsız iki adımın durum sayıları çarpılır.

Key Concept

Permütasyon ve kombinasyon kuralları kullanılarak belirli koşullara uygun sıralama yapılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 129Question

Bir kutuda 5 mavi ve 3 kırmızı kart bulunmaktadır. Bu kutudan rastgele iki kart art arda ve geri bırakılmaksızın çekiliyor.

Çekilen kartlardan en az birinin mavi olduğu bilindiğine göre, ilk çekilen kartın mavi olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0.7

Answer

Çekilen kartlardan en az birinin mavi olduğu bilindiğinde, ilk çekilen kartın mavi olma olasılığı 0,7'dir.
Verilen koşul (en az bir kartın mavi olması) örnek uzayı kısıtlar. Tüm durumların olasılığından iki kırmızı çekilmesi durumu çıkarıldığında koşul uzayının olasılığı 25/28 bulunur. İlk kartın mavi olması bu koşulu zaten kapsadığından kesişim olasılığı 5/8'dir. Bu iki değerin oranı 0,7 sonucunu verir.

Step-by-Step Solution

1
Koşul olarak verilen 'en az bir mavi kart çekilmesi' durumunun olasılığını hesaplamak.
En az bir mavi kart çekilme olasılığı 25/28'dir.
En az bir mavi çekilmesi durumunun olasılığı, tüm durumlardan (1) iki kartın da kırmızı çekilme olasılığının (3/28) çıkarılmasıyla pratik şekilde hesaplanır.
2
İstenen olayın koşul olayı ile kesişiminin olasılığını bulmak.
Kesişim olayının olasılığı 5/8'dir.
İlk kartın mavi olması durumu, en az bir kartın mavi olması durumunu kendiliğinden sağladığı için bu iki olayın kesişimi doğrudan ilk kartın mavi olması durumuna eşittir.
3
Koşullu olasılık oranını kurarak nihai olasılık değerini hesaplamak.
Koşullu olasılık değeri 0,7'dir.
Koşullu olasılık tanımına göre kesişim olayının olasılığı, koşul olayının olasılığına bölünür.

Key Concept

Koşullu olasılık problemlerinde, gerçekleştiği bilinen koşul olayı örnek uzayı kısıtlar ve aranan olasılık bu kısıtlanmış örnek uzay üzerinden hesaplanır.
Question 130Question

Bir teknoloji şirketinde çalışan 100100 personelin departmanlarına ve çalışma şekillerine göre dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DepartmanUzaktan ÇalışanOfisten Çalışan
Yazılım35351515
Pazarlama20203030

Bu şirketteki çalışanlar aras��ndan rastgele seçilen bir kişinin ofisten çalıştığı bilindiğine göre, bu kişinin yazılım departmanında çalışan bir personel olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 13\frac{1}{3}

Answer

Seçilen kişinin yazılım departmanında çalışan bir personel olma olasılığı \frac{1}{3} olur.
Seçilen kişinin ofisten çalıştığı bilindiği için örnek uzayımız sadece ofisten çalışan personelden oluşur. Ofisten çalışan toplam personel sayısı 15+30=4515 + 30 = 45'tir. Bu 45 kişi içinden yazılım departmanında çalışanların sayısı ise 15'tir. Dolayısıyla bu olasılık 1545=13\frac{15}{45} = \frac{1}{3} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Koşullu olasılıkta örnek uzayın daraltılması gerekir. Verilen koşul seçilen kişinin 'ofisten çalışan' biri olmasıdır. Tablodan ofisten çalışan toplam personel sayısını bulun.
Ofisten çalışan toplam personel sayısı: 15 (Yazılım)+30 (Pazarlama)=4515 \text{ (Yazılım)} + 30 \text{ (Pazarlama)} = 45
Koşullu olasılıkta örnek uzay, verilen koşulu sağlayan durumlar kümesiyle sınırlandırılır.
2
Daraltılmış örnek uzay içerisinden istenen olayın (yazılım departmanında çalışan) eleman sayısını belirleyin.
Ofisten çalışanlar içindeki yazılım personeli sayısı: 1515
Seçilen kişinin hem ofisten çalışıyor olması hem de yazılım departmanında olması istenir.
3
İstenen olayın eleman sayısını daraltılmış örnek uzayın eleman sayısına oranlayarak olasılık değerini sadeleştirilmiş kesir şeklinde hesaplayın.
1545=13\frac{15}{45} = \frac{1}{3}
Olasılık değeri, istenen durum sayısının tüm mümkün durumların sayısına bölünmesiyle elde edilir.

Key Concept

Koşullu olasılık hesaplanırken örnek uzay verilen koşula göre daraltılır. P(AB)=s(AB)s(B)P(A \mid B) = \frac{s(A \cap B)}{s(B)} formülü ile hesaplama yapılır.
Question 131Question

Bir müzenin sergi salonundaki yan yana duran bir stantta 5 farklı seramik vazo ile 2 farklı cam vazo tek bir sıra hâlinde sergilenecektir.

Cam vazoların yan yana gelmemesi ve standın en başında ya da en sonunda yer almaması koşuluyla, bu vazolar kaç farklı şekilde sıralanabilir?

Show answer & explanation

Answer: 14401440

Answer

1440
Doğru cevaba ulaşmak için öncelikle 5 farklı seramik vazo yan yana sıralanır (5!=1205! = 120 durum). Bu vazolar yerleştirildiğinde aralarında 4 adet iç boşluk oluşur. Cam vazoların yan yana olmaması ve uçlarda bulunmaması gerektiğinden, bu 2 farklı cam vazo sadece bu 4 iç boşluğa sıralanabilir. Bu sıralama da P(4,2)=12P(4, 2) = 12 farklı yolla yapılır. Çarpma kuralı gereği, bu iki bağımsız durumun çarpımı olan 120×12=1440120 \times 12 = 1440 doğru cevabı verir.

Step-by-Step Solution

1
Seramik vazoların sıralanışını hesaplama
5 farklı seramik vazo kendi aralarında 5!=1205! = 120 farklı şekilde sıralanır.
Birbirinden farklı nesnelerin düz bir sıraya dizilimi faktöriyel ile hesaplanır.
2
Cam vazoların yerleştirilebileceği uygun boşlukları belirleme
Uçlardaki boşluklar hariç tutulduğunda, seramik vazoların arasında kalan 4 iç boşluk kullanılabilir.
Cam vazoların yan yana gelmemesi için seramik vazoların arasına yerleştirilmeleri gerekir. Ayrıca en başta ve en sonda yer alamayacakları için uçtaki boşluklar elenir.
3
Cam vazoların bu boşluklara yerleştirilme sayısını hesaplama
2 farklı cam vazo, belirlenen 4 boşluğa P(4,2)=4×3=12P(4, 2) = 4 \times 3 = 12 farklı şekilde yerleştirilir.
Boşluklar ve vazolar farklı olduğu için permütasyon (sıralama) formülü kullanılır.
4
Toplam sıralama sayısını bulma
Toplam durum sayısı 120×12=1440120 \times 12 = 1440 olarak hesaplanır.
Çarpma yoluyla sayma kuralına göre, birbirini takip eden bağımsız işlemlerin durum sayıları çarpılır.

Key Concept

Koşullu Permütasyon ve Ayırma Yöntemi
Question 132Question

Bir spor okulunda tenis oynayanların %60\%60'ı, yüzme sporunu yapanların ise %30\%30'u lisanslı sporcudur. Bu okulda tenis oynayanların sayısı, yüzme sporunu yapanların sayısının 22 katıdır. Her öğrenci bu iki spordan yalnız birini yapmaktadır. Buna göre, bu okuldan rastgele seçilen bir öğrencinin lisanslı olduğu bilindiğine göre, bu öğrencinin tenis oynayan biri olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0.8

Answer

Seçilen öğrencinin tenis oynama olasılığı 0,8'dir.
Seçilen öğrencinin lisanslı olduğu bilindiği için örnek uzayımız lisanslı sporcular kümesi (1,5x1,5x) ile sınırlanır. Bu gruptaki tenis oynayanların sayısı 1,2x1,2x olduğundan, koşullu olasılık 1,2x1,5x=0,8\frac{1,2x}{1,5x} = 0,8 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Yüzme ve tenis oynayan öğrenci sayılarını değişken cinsinden belirleme
Yüzme oynayan öğrenci sayısı xx ise tenis oynayan öğrenci sayısı 2x2x olur.
Tenis oynayanların sayısının yüzme oynayanların 2 katı olduğu bilgisine dayanarak oran kurmak için.
2
Branşlarına göre lisanslı sporcu sayılarını hesaplama
Lisanslı tenisçiler 2x×0,60=1,2x2x \times 0,60 = 1,2x, lisanslı yüzücüler x×0,30=0,3xx \times 0,30 = 0,3x olur.
Koşullu olasılıkta kullanılacak olan kesişim kümelerinin eleman sayılarını bulmak için.
3
Toplam lisanslı sporcu sayısını bulma
Toplam lisanslı sporcu sayısı 1,2x+0,3x=1,5x1,2x + 0,3x = 1,5x olur.
Verilen koşula göre örnek uzayımızı lisanslı sporcular kümesine daraltmak için.
4
Koşullu olasılık formülünü uygulayarak sonucu hesaplama
Olasılık = 1,2x1,5x=0,8\frac{1,2x}{1,5x} = 0,8 bulunur.
Lisanslı olduğu bilinen sporcular arasından tenis oynayanların oranını belirlemek için.

Key Concept

Koşullu Olasılık
Question 133Question

Bir hasta; 3 adedi özdeş sarı, 2 adedi özdeş mavi ve 1 adedi kırmızı olan toplam 6 ilacı, 6 gün boyunca her gün bir adet içecektir.

Mavi ilaçları ardışık günlerde içmek istemeyen bu hasta, bu ilaçların tamamını kaç farklı sıralamayla içebilir?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Hasta bu ilaçları mavi ilaçlar ardışık günlerde olmayacak şekilde 40 farklı sıralamayla i��ebilir.
Toplam 6 ilacın (3 özdeş sarı, 2 özdeş mavi, 1 kırmızı) hiçbir koşul olmadan sıralanma sayısı 6!3!2!=60\frac{6!}{3! \cdot 2!} = 60'tır. Mavi ilaçların ardışık günlerde içildiği durumlar için iki mavi ilaç tek bir eleman (MM)(MM) kabul edilir ve geriye kalan 3 sarı ile 1 kırmızı ilaçla birlikte {S, S, S, (MM), K} şeklinde 5!3!=20\frac{5!}{3!} = 20 farklı dizilim oluşturur. İstenen koşula uymayan bu 20 durum tüm durumlardan çıkarıldığında geriye kalan 40 durumda mavi ilaçlar hiçbir zaman ardışık günlerde içilmemiş olur.

Step-by-Step Solution

1
Tüm olası sıralamaların sayısını hesaplama
Tüm durumlar = 60
Elimizde 3 özdeş sarı (S), 2 özdeş mavi (M) ve 1 kırmızı (K) olmak üzere toplam 6 ilaç vardır. Herhangi bir kısıtlama olmaksızın bu ilaçların sıralanma sayısı tekrarlı permütasyon ile 6!3!2!1!=72062=60\frac{6!}{3! \cdot 2! \cdot 1!} = \frac{720}{6 \cdot 2} = 60 olarak bulunur.
2
Mavi ilaçların ardışık günlerde içildiği durumların sayısını hesaplama
Mavi ilaçların yan yana olduğu durumlar = 20
Mavi ilaçların ardışık günlerde içildiği durumları bulmak için iki mavi ilacı birbirine ba��lı tek bir eleman (MM)(MM) olarak kabul ederiz. Bu durumda sıralanacak elemanlar {S, S, S, (MM), K} olur. Burada 3 adet özdeş S, 1 adet (MM) grubu ve 1 adet K olmak üzere toplam 5 eleman vardır. Bu elemanların dizilim sayısı tekrarlı permütasyon ile 5!3!1!1!=1206=20\frac{5!}{3! \cdot 1! \cdot 1!} = \frac{120}{6} = 20 olur.
3
İstenen durumların sayısını bulma
İstenen durum sayısı = 40
Tüm durumlardan, mavi ilaçların ardışık günlerde içildiği istenmeyen durumları çıkartarak sonuca ulaşırız: 6020=4060 - 20 = 40.

Key Concept

Tekrarlı permütasyon ve tüm durumlardan istenmeyen durumların çıkarılması (tümleme yöntemi).
Question 134Question

Bir caddede yan yana bulunan 8 dükkandan 3'ü maviye, 3'ü kırmızıya ve 2'si sarıya boyanacaktır.

Maviye boyanacak dükkanların tamam��nın yan yana olduğu, sarıya boyanacak dükkanların ise yan yana olmadığı kaç farklı boyama yapılabilir?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Maviye boyanacak dükkanların tamamının yan yana olduğu, sarıya boyanacak dükkanların ise yan yana olmadığı 40 farklı boyama yapılabilir.
Mavi dükkanlar tek bir nesne olarak kabul edilip kırmızı ve sarı dükkanlarla birlikte dizildiğinde, tekrarlı permütasyon ile tüm durumların sayısı 60 olarak bulunur. Sarı dükkanların yan yana geldiği durumlar (sarı dükkanların tek bir blok olarak gruplandığı durumlar) hesaplandığında ise 20 durum elde edilir. Tüm durumlardan sarıların yan yana olduğu durumlar çıkarıldığında istenen koşula uygun 40 farklı sıralama elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Mavi dükkanları bir arada tutmak için tek bir nesne olarak gruplama.
3 mavi dükkan (MMM)(MMM) tek bir nesne XX olarak kabul edilir. Geriye kalan nesneler: 3 adet kırmızı (K)(K) ve 2 adet sarı (S)(S) dükkandır.
Mavi dükkanların yan yana olması koşulunu sağlamak.
2
Mavi dükkan bloğu ile diğer dükkanların tüm olası sıralama sayısını bulma.
1 adet XX, 3 adet KK ve 2 adet SS olmak üzere toplam 6 nesne vardır. Kırmızı ve sarı dükkanlar kendi içlerinde özdeş olduğundan tekrarlı permütasyon ile sıralama sayısı: 6!3!2!=60\frac{6!}{3! \cdot 2!} = 60 olarak bulunur.
Mavi dükkanların yan yana olduğu tüm durumların sayısını belirlemek.
3
Sarı dükkanların yan yana olduğu durumların sayısını hesaplama.
2 adet sarı dükkan (SS)(SS) tek bir nesne YY olarak gruplanır. Bu durumda sıralanacak nesneler: 1 adet XX, 3 adet KK ve 1 adet YY olmak üzere 5 nesnedir. Sıralama sayısı: 5!3!=20\frac{5!}{3!} = 20 olarak bulunur.
İstenmeyen durumları (sarıların yan yana olduğu durumları) tüm durumlardan çıkarmak.
4
İstenen koşula uygun boyama sayısını bulmak için çıkarma işlemini yapma.
6020=4060 - 20 = 40 farklı boyama yapılabilir.
Sarı dükkanların yan yana olmadığı durum sayısına ulaşmak.

Key Concept

Tekrarlı permütasyon hesaplamalarında belirli elemanların bir arada olma ve olmama koşullarının uygulanması.
Question 135Question

Bir laboratuvarda geliştirilen bir hızlı tanı testinin, belirli bir hastalığa sahip olan bir kişide pozitif sonuç verme olasılığı \%90'dır. Bu testin, sağlıklı bir kişide hatalı bir şekilde pozitif sonuç verme (yalancı pozitif) olasılığı ise \%5'tir.

Bir topluluğun \%10'unun bu hastalığa sahip olduğu bilinmektedir. Bu topluluktan rastgele seçilen bir kişiye uygulanan testin sonucu pozitif çıktığına göre, bu kişinin gerçekten hasta olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 23\frac{2}{3}

Answer

23\frac{2}{3}
Testin pozitif çıktığı bilindiğine göre, örnek uzayımız sadece pozitif test sonucu veren durumlar ile sınırlanır. Bu sınırlı örnek uzayında gerçekten hasta olanların oranı, tüm pozitif sonuçlar içindeki hasta ve pozitif olanların oranına eşittir. Bu oran iki bölü üç olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Hastalık ve test sonuçlarına ilişkin olayları tanımlayarak olasılıklarını belirlemek.
Hasta olma olayı HH olsun, bu durumda P(H)=010P(H) = 0{}10 ve sağlıklı olma olayı SS olsun, P(S)=090P(S) = 0{}90. Testin pozitif sonuç vermesi olayı PP olsun. Verilen koşullu olasılıklar: P(PH)=090P(P|H) = 0{}90 ve P(PS)=005P(P|S) = 0{}05'tir.
Koşullu olasılık formülünü uygulamak için gerekli olan temel bileşenleri belirlemek.
2
Pozitif test sonucunun ve hastalığın birlikte gerçekleşme olasılığını (P(HP)P(H \cap P)) hesaplamak.
P(HP)=P(H)×P(PH)=010×090=009P(H \cap P) = P(H) \times P(P|H) = 0{}10 \times 0{}90 = 0{}09.
İstenen koşullu olasılığın pay kısmını bulmak.
3
Testin pozitif sonuç verme toplam olasılığını (P(P)P(P)) hesaplamak.
P(P)=P(HP)+P(SP)=009+P(S)×P(PS)=009+090×005=009+0045=0135P(P) = P(H \cap P) + P(S \cap P) = 0{}09 + P(S) \times P(P|S) = 0{}09 + 0{}90 \times 0{}05 = 0{}09 + 0{}045 = 0{}135.
Koşullu olasılık formülünün payda kısmını (daraltılmış örnek uzayını) oluşturmak.
4
Test sonucu pozitif olan bir kişinin gerçekten hasta olma olasılığını (P(HP)P(H|P)) hesaplamak.
P(HP)=P(HP)P(P)=0090135=90135=23P(H|P) = \frac{P(H \cap P)}{P(P)} = \frac{0{}09}{0{}135} = \frac{90}{135} = \frac{2}{3}.
Koşullu olasılık tanımını uygulayarak nihai sonucu elde etmek.

Key Concept

Koşullu Olasılık ve Bayes Teoremi
Estimated Time:2m 0s
Question 136Question

Bir torbada 1'den 10'a kadar numaralandırılmış 10 adet top bulunmaktadır. Bu torbadan aynı anda rastgele iki top çekiliyor. Çekilen topların üzerindeki sayıların toplamının çift sayı olduğu bilindiğine göre, her iki topun üzerindeki sayının da asal sayı olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 320\frac{3}{20}

Answer

Çekilen topların üzerindeki sayıların toplamının çift olduğu bilindiğine göre, her iki topun üzerindeki sayının da asal sayı olma olasılığı 3/20'dir.
Toplamın çift olduğu bilindiğine göre, seçilebilecek tüm ikililerin sayısı 20'dir (10 adet tek-tek ikilisi, 10 adet çift-çift ikilisi). Bu durumlar arasında her iki sayının da asal olduğu ikililer sadece tek asal sayılardan oluşan {3, 5}, {3, 7} ve {5, 7} ikilileridir (toplamda 3 durum). Bu nedenle olasılık 3/20'dir.

Step-by-Step Solution

1
Toplamı çift olan durumların (koşullu örnek uzay) sayısını hesaplama
Toplamın çift olması için çekilen iki topun ikisi de tek ya da ikisi de çift olmalıdır. Torbada 5 tek {1, 3, 5, 7, 9} ve 5 çift {2, 4, 6, 8, 10} sayı vardır. Durum sayısı: \binom{5}{2} + \binom{5}{2} = 10 + 10 = 20'dir.
Koşullu olasılıkta örnek uzay, verilen koşulu sağlayan durumlarla sınırlanır.
2
Koşullu örnek uzay içinden her iki sayının da asal olduğu durumların sayısını belirleme
1 ile 10 arasındaki asal sayılar {2, 3, 5, 7}'dir. İki sayının da asal olması ve toplamlarının çift olması için iki sayının da tek asal sayı olması gerekir (çünkü 2 çift asal sayıdır ve diğer asal sayılarla toplamı tek olur). Bu durumda {3, 5, 7} arasından 2 sayı seçilmelidir: \binom{3}{2} = 3 durum mevcuttur ({3, 5}, {3, 7}, {5, 7}).
İstenen olayın koşul kümesiyle kesişimini bulmak için.
3
Koşullu olasılığı hesaplama
İstenen olasılık = (İstenen durum sayısı) / (Koşullu durum sayısı) = 3/20.
Koşullu olasılık tanımı gereği, olasılık istenen durum sayısının daraltılmış örnek uzay boyutuna bölünmesiyle hesaplanır.

Key Concept

Koşullu Olasılık
Estimated Time:2m 0s
Question 137Question

Bir pastane işletmecisi, vitrindeki bir rafa yan yana dizmek üzere nn adet özdeş çilekli turta, 3 adet özdeş çikolatalı turta ve 2 adet özdeş muzlu turta siparişi vermiştir.

Bu turtaların tamamı, çikolatalı turtaların hepsi bir arada (yan yana) olmak koşuluyla vitrindeki rafa yan yana 360360 farklı şekilde dizilebilmektedir.

Buna göre, çilekli turta sayısı olan nn kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

Çilekli turta sayısı n=7n = 7 olarak bulunur.
3 adet özdeş çikolatalı turta tek bir nesne olarak gruplandığında, dizilecek toplam nesne sayısı n+3n+3 olur. Çilekli turtaların (nn adet) ve muzlu turtaların (22 adet) özdeşliğinden dolayı tekrarlı permütasyon formülü (n+3)!n!2!=360\frac{(n+3)!}{n! \cdot 2!} = 360 olarak yazılır. Bu denklem sadeleştirildiğinde (n+3)(n+2)(n+1)=720(n+3)(n+2)(n+1) = 720 elde edilir. Çarpımları 720 olan ardışık üç sayı 8,9,108, 9, 10 olduğundan n+1=8    n=7n+1 = 8 \implies n = 7 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
3 adet özdeş çikolatalı turtayı tek bir blok olarak gruplamak.
1 adet çikolatalı turta grubu (bloğu) elde edilir.
Çikolatalı turtaların yan yana bulunması gerektiğinden bu turtalar ayrılmaz bir bütün olarak ele alınmalıdır.
2
Dizilecek toplam nesne sayısını belirlemek.
1 adet çikolata bloğu, nn adet özdeş çilekli turta ve 2 adet özdeş muzlu turta olmak üzere toplam n+3n + 3 nesne vardır.
Tekrarlı permütasyon formülünde pay kısmına yazılacak toplam nesne miktarını belirlemek için.
3
Tekrarlı permütasyon bağıntısını kullanarak dizilim sayısını veren denklemi kurmak.
\frac{(n+3)!}{n! \cdot 2! \cdot 1!} = 360
Toplam n+3n+3 nesne içindeki çilekli turtalar (nn adet) ve muzlu turtalar (22 adet) kendi aralarında özdeş olduğundan tekrarlı permütasyon formülü uygulanır.
4
Faktöriyel ifadesini sadeleştirip denklemi çözülebilir hale getirmek.
(n+3)(n+2)(n+1) = 720
(n+3)!(n+3)! ifadesi n!n! cinsinden açılarak paydadaki n!n! ile sadeleştirilir ve içler dışlar çarpımı yapılır.
5
Çarpımları 720 olan ardışık üç tam sayıyı tespit edip nn değerini bulmak.
n = 7
8910=7208 \cdot 9 \cdot 10 = 720 eşitliğinden dolayı n+1=8n+1 = 8 olmalıdır.

Key Concept

Tekrarlı permütasyonda belirli elemanların bir arada tutulması ve verilen dizilim sayısından hareketle bilinmeyen eleman sayısının bulunması.
Question 138Question

Bir şehirdeki raylı taşıma sisteminde A ve B olmak üzere iki farklı hat bulunmaktadır. Bu sistemdeki trenlerin %70\%70'i A hattında, geri kalanı ise B hattında sefer yapmaktadır. A hattında sefer yapan trenlerin %90\%90'ı, B hattında sefer yapan trenlerin ise %80\%80'i istasyonlara zamanında ulaşmaktadır. Bu istasyona gelen trenlerden rastgele seçilen birinin zamanında ulaştığı bilindiğine göre, bu trenin B hattında sefer yapıyor olma olasılığı en sade haliyle ab\frac{a}{b} kesri olarak ifade edildiğinde a+ba + b toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 37

Answer

Zamanında gelen trenin B hattından olma koşullu olasılığı en sade haliyle 829\frac{8}{29} olup, pay ile paydanın toplamı 3737 olarak bulunur.
Zamanında gelen trenin B hattından olma koşullu olasılığı P(BZ)=P(BZ)P(Z)=024087=829P(B|Z) = \frac{P(B \cap Z)}{P(Z)} = \frac{0{}24}{0{}87} = \frac{8}{29} olup, pay ile paydanın toplamı 8+29=378 + 29 = 37 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
A ve B hatlarında sefer yapan trenlerin zamanında ulaşma olasılıklarının hesaplanması
A hattı için zamanında ulaşma olasılığı 070×090=0630{}70 \times 0{}90 = 0{}63, B hattı için zamanında ulaşma olasılığı 030×080=0240{}30 \times 0{}80 = 0{}24 bulunur.
Her bir hattan seçilen trenin zamanında ulaşma durumunun kesişim olasılıklarını belirlemek için.
2
Zamanında ulaşan tüm trenlerin toplam olasılığının hesaplanması
Toplam olasılık 063+024=0870{}63 + 0{}24 = 0{}87 olur.
Koşullu olasılıkta örnek uzay zamanında ulaşan trenlerle sınırlandırıldığı için payda değerini oluşturur.
3
Zamanında ulaştığı bilinen trenin B hattından olma olasılığının formüle edilmesi
Koşullu olasılık değeri 024087=2487\frac{0{}24}{0{}87} = \frac{24}{87} olur.
İstenen durum olan B hattındaki zamanında ulaşan trenlerin olasılığını, tüm zamanında ulaşan trenlerin olasılığına oranlamak için.
4
Elde edilen kesrin sadeleştirilmesi ve pay ile payda toplamının hesaplanması
Kesrin en sade hali 829\frac{8}{29} olup, 8+29=378 + 29 = 37 bulunur.
Soruda istenen en sade kesir biçimindeki pay ve payda toplamı a+ba+b değerini bulmak için.

Key Concept

Koşullu Olasılık
Question 139Question

"KELEBEK" kelimesinin harflerinin yerleri değiştirilerek 7 harfli anlamlı ya da anlamsız kelimeler yazılacaktır. Buna göre, tüm E harflerinin yan yana olduğu fakat hiçbir K harfinin yan yana olmadığı kaç farklı kelime yazılabilir?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Tüm E harflerinin yan yana olup K harflerinin yan yana olmadığı 36 farklı kelime yazılabilir.
Tüm E harfleri (EEE) şeklinde tek bir blok olarak kabul edildiğinde K, K, L, B ve (EEE) olmak üzere 5 elemanın tekrarlı permütasyonu 5! / 2! = 60'tır. Hem E hem de K harflerinin yan yana olduğu durumlar ise (KK), L, B ve (EEE) olmak üzere 4 farklı elemanın permütasyonu olan 4! = 24'tür. Tüm durumlardan bu istenmeyen durum çıkarıldığında 60 - 24 = 36 farklı kelime yazılabileceği elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
E harflerini tek bir grup halinde birleştirip toplam eleman sayısını ve bu elemanların diziliş sayısını hesaplama.
EE harfleri (EEE)(EEE) şeklinde tek eleman olarak düşünülürse dizilecek elemanlar K,K,L,B,(EEE)K, K, L, B, (EEE) olmak üzere 5 adettir. Bu elemanların diziliş sayısı: 5!2!=60\frac{5!}{2!} = 60 olarak bulunur.
Tüm EE harflerinin yan yana olması koşulunu sağlamak için onları bir bütün olarak ele almamız gerekir.
2
Hem E harflerinin hem de K harflerinin yan yana olduğu durum sayısını hesaplama.
KK harfleri de yan yana olacak şekilde (KK)(KK) grubu oluşturulursa dizilecek elemanlar (KK),L,B,(EEE)(KK), L, B, (EEE) olmak üzere 4 adet olur. Bunların diziliş sayısı: 4!=244! = 24 olarak bulunur.
KK harflerinin yan yana olduğu durumları bulup tüm durumlardan çıkarmak için bu adımı gerçekleştiririz.
3
İstenmeyen durumları tüm durumlardan çıkarma.
6024=3660 - 24 = 36
Tüm EE harflerinin yan yana olduğu durumlardan, KK harflerinin de yan yana olduğu durumları çıkararak hiçbir KK harfinin yan yana gelmediği durum sayısına ulaşırız.

Key Concept

Tekrarlı permütasyon hesaplamalarında koşullu gruplama ve tüm durumlardan istenmeyen durumların çıkarılması.

Alternative Method

Boşluk yerleştirme (yuva) yöntemi kullanılabilir: Önce E harfleri tek bir blok (EEE) olarak alınır. K harfleri dışındaki diğer elemanlar olan L, B ve (EEE) kendi aralarında 3! = 6 farklı şekilde dizilir. Bu dizilişlerin oluşturduğu _ L _ B _ (EEE) _ yapısındaki 4 boşluktan 2 tanesi seçilerek buralara özdeş K harfleri yerleştirilir. Seçim C(4,2) = 6 farklı şekilde yapılır. Böylece toplam durum sayısı 3! * C(4,2) = 6 * 6 = 36 olarak bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 140Question

Bir kahve dükkanında bir gün boyunca sipariş veren 5555 müşterinin tercih ettikleri kahve türü (sıcak veya soğuk) ile ödeme yöntemi (nakit veya kredi kartı) aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Ödeme YöntemiSıcak KahveSoğuk Kahve
Nakit15151010
Kredi Kartı12121818

Bu müşteriler arasından rastgele seçilen birinin kredi kartı ile ödeme yaptığı bilindiğine göre, bu kişinin soğuk kahve sipariş etmiş olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 0.6

Answer

Seçilen müşterinin soğuk kahve sipariş etmiş olma olasılığı \frac{3}{5} (veya 0,6) olarak bulunur.
Kredi kartı ile ödeme yapan 3030 kişi arasından soğuk kahve sipariş eden 1818 kişi seçileceğinden koşullu olasılık 1830=35\frac{18}{30} = \frac{3}{5} (yani 0,60,6) olur.

Step-by-Step Solution

1
Kredi kartı ile ödeme yapan toplam müşteri sayısını bulunuz.
3030
Koşullu olasılıkta örnek uzay, verilen koşula göre kısıtlanır. Burada koşul, müşterinin kredi kartı ile ödeme yapmış olmasıdır.
2
Kredi kartı ile ödeme yapanlar arasından soğuk kahve sipariş edenlerin sayısını bulunuz.
1818
İstenen olayın (soğuk kahve siparişi) bu kısıtlanmış örnek uzay içindeki eleman sayısı belirlenmelidir.
3
Kısıtlanmış örnek uzaydaki istenen durum sayısını, kısıtlanmış örnek uzayın toplam eleman sayısına oranlayınız.
1830=35\frac{18}{30} = \frac{3}{5}
Koşullu olasılık formülü P(AB)=P(AB)P(B)P(A|B) = \frac{P(A \cap B)}{P(B)} uygulanır.

Key Concept

Koşullu Olasılık
PreviousPage 7 / 8Next
Sayma ve Olasılık Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Page 7 | Examkin