Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 1341Soru

Miranda Fricker tarafından ortaya atılan "epistemik adaletsizlik" kavramı, bireyin bilgi üreten, aktaran ve değerlendiren bir özne olarak maruz kaldığı haksızlıkları ele alır. Fricker bu kavramı iki ana başlık altında inceler: tanıklık adaletsizliği ve yorumsal adaletsizlik. Tanıklık adaletsizliği, dinleyicinin konuşmacıya, onun toplumsal kimliğine (cinsiyet, etnik köken vb.) yönelik önyargıları nedeniyle hak ettiğinden daha az güvenilirlik atfetmesiyle oluşur. Yorumsal adaletsizlik ise bireyin toplumsal deneyimlerinin, egemen kolektif yorumsal kaynakların yetersizliği veya dışlayıcılığı sebebiyle anlaşılmaz kalması ya da çarpıtılması durumudur. Örneğin, cinsel taciz kavramının henüz dilsel ve hukuki bir literatür kazanmadığı dönemlerde, bu deneyimi yaşayan kadınların maruz kaldıkları durumu anlamlandıramamaları ve topluma aktaramamaları yorumsal adaletsizliğe bir örnektir. Dolayısıyla epistemik adaletsizlik sadece ahlaki bir dışlanma değil, aynı zamanda bireyin bilgi dünyasından ve anlam üretme süreçlerinden sistematik olarak d��şlanması anlamına gelir.

Bu parçadan "epistemik adaletsizlik" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yorumsal adaletsizlik, egemen grupların ötekileştirilen bireylerin deneyimlerini anlamlandırmasını kasıtlı olarak engellemesiyle gerçekleşir.

Cevap

Yorumsal adaletsizlik, egemen grupların ötekileştirilen bireylerin deneyimlerini anlamlandırmasını kasıtlı olarak engellemesiyle gerçekleşir.
Yorumsal adaletsizlik, egemen kolektif yorumsal kaynakların yetersizliği veya dışlayıcılığı sebebiyle bireyin deneyimlerinin anlaşılamaması veya çarpıtılması durumudur. Parçada bu durumun yapısal ve kolektif kaynak yetersizliğinden kaynaklandığı belirtilmiş, egemen grupların bu engellemeyi kasıtlı veya bilinçli olarak yaptığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve yapısını analiz etmek.
Paragrafta Miranda Fricker'ın 'epistemik adaletsizlik' kuramı altındaki iki alt başlığın (tanıklık adaletsizliği ve yorumsal adaletsizlik) açıklandığı görülür.
Metnin sınırlarını ve kavramsal çerçevesini çizmek için bu adım gereklidir.
2
Tanıklık adaletsizliği ile ilgili yargıları kontrol etmek.
Konuşmacıya toplumsal kimliğinden ötürü hak ettiğinden daha az değer verilmesinin tanıklık adaletsizliği olduğu saptanır.
Seçeneklerdeki tanıklık adaletsizliğine dair ifadelerin doğruluğunu teyit etmek.
3
Yorumsal adaletsizlik ile ilgili yargıları kontrol etmek.
Bu durumun kolektif kaynak yetersizliğinden kaynaklandığı, cinsel taciz kavramının eksikliğinin kadınların bu durumu anlamlandırmasını zorlaştırdığı saptanır.
Yorumsal adaletsizliğe ilişkin seçeneklerin doğruluğunu değerlendirmek.
4
Kasıtlı engelleme yargısının metindeki karşılığını aramak.
Metinde egemen yorumsal kaynakların yetersizliği veya dışlayıcılığı nedeniyle bu durumun oluştuğu belirtilse de bunun egemen gruplar tarafından kasıtlı veya bilinçli olarak yapıldığına dair hiçbir ifade bulunmadığı görülür.
Çıkarılamayacak olan hatalı seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 1342Soru
Birbirinden farklı aa, bb ve cc asal sayıları için
ab+bc=75a \cdot b + b \cdot c = 75
acb=43a \cdot c - b = 43
eşitlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, a+b+ca + b + c toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28

Cevap

Toplamın doğru değeri 28 olarak bulunur.
Doğru seçenekte belirtilen değer, ilk denklem ortak çarpan parantezine alınarak b(a+c)=75b(a+c) = 75 elde edildikten sonra bb asal sayısının 33 olması durumunda a+c=25a+c=25 toplamından teklik-çiftlik kuralı gereği çift olan tek asal sayı 22 kullanılarak a=2a=2 ve c=23c=23 olarak bulunur. Bu değerlerin ikinci denklemde de 2233=432 \cdot 23 - 3 = 43 eşitliğini sağladığı doğrulanır. Dolayısıyla toplam 2+3+23=282+3+23 = 28 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk denklemi ortak çarpan parantezine alma
b(a+c)=75b(a+c) = 75 elde edilir.
Değişkenlerin çarpım durumundaki ortak çarpanlarını belirleyerek çarpanlara ayırma yöntemiyle olası değerleri sınırlandırmak.
2
Asal sayı çarpanlarını analiz etme
bb asal sayısı 7575 sayısının bir asal böleni olmalıdır. 75=35275 = 3 \cdot 5^2 olduğundan bb değeri 33 veya 55 olabilir.
Asal sayı tanımını kullanarak denklemi sa��layan bb değişkeni için olası durumları belirlemek.
3
Olası durumları deneme ve teklik-çiftlik kuralını uygulama
b=5b=5 için a+c=15a+c=15 olur. Toplamları tek sayı olan iki asal sayıdan biri 22 olmalıdır. Bu durumda {a,c}={2,13}\{a, c\} = \{2, 13\} olur. Ancak ikinci denklemde yerine yazıldığında 2135=21432 \cdot 13 - 5 = 21 \neq 43 olduğundan bu durum elenir.
Teklik-çiftlik kurallarını ve 22 dışındaki tüm asal sayıların tek sayı olması bilgisini kullanarak olası değerleri doğrulamak.
4
Diğer olası durumu kontrol etme ve çözüme ulaşma
b=3b=3 için a+c=25a+c=25 olur. Toplamın tek sayı olması nedeniyle sayılardan biri 22 olmalıdır. Buradan a=2a=2 ve c=23c=23 bulunur. İkinci denklemde denendiğinde 2233=432 \cdot 23 - 3 = 43 eşitliği sağlanır.
Kalan olası durumu analiz ederek hem birinci hem de ikinci denklemi aynı anda sağlayan doğru asal sayıları tespit etmek.
5
Bulunan değerlerin toplamını hesaplama
a+b+c=2+3+23=28a+b+c = 2+3+23 = 28 elde edilir.
Soruda bizden istenen toplam ifadesinin değerini bulmak.

Anahtar Kavram

Asal sayılar, teklik-çiftlik kuralları ve denklem çözme mantığı.
Soru 1343Soru

Bir tarihi meydanda yer alan Saat Kulesi, Şadırvan, Dikilitaş, Kütüphane ve Müze'nin birbirlerine göre konumlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Şadırvan, Saat Kulesi'nin hemen batısındadır.
* Dikilitaş, Şadırvan'ın hemen kuzeyindedir.
* Kütüphane, Dikilitaş'��n hemen doğusundadır.
* Müze, Saat Kulesi'nin güneydoğusundadır.

Buna göre, bu yapıların konumlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphane, Saat Kulesi'nin hemen kuzeyindedir.

Cevap

Kütüphane, Saat Kulesi'nin hemen kuzeyindedir.
Kütüphane'nin Saat Kulesi'nin hemen kuzeyinde olduğunu belirten seçenek doğrudur. Yapıların birbirlerine göre bağıntılarını yön oklarıyla birleştirdiğimizde (Saat Kulesi'nden batıya Şadırvan'a, oradan kuzeye Dikilitaş'a, oradan da doğuya Kütüphane'ye gidildiğinde) başlangıç noktamız olan Saat Kulesi'nin tam kuzeyindeki noktaya ulaşmış oluruz.

Adım Adım Çözüm

1
Saat Kulesi referans alınarak Şadırvan'ın konumu belirlenir.
Saat Kulesi (x,y)(x, y) koordinatında varsayılırsa, Şadırvan bunun hemen batısında yani (x,y1)(x, y-1) konumundadır.
Yön ve konum kurgularını adım adım koordinat düzlemine yerleştirmek için.
2
Şadırvan referans alınarak Dikilitaş'ın konumu belirlenir.
Dikilitaş, Şadırvan'ın (x,y1)(x, y-1) hemen kuzeyinde olduğundan (x1,y1)(x-1, y-1) konumuna yerleşir.
Bir sonraki yapının göreceli konumunu doğru şekilde bağlamak için.
3
Dikilitaş referans alınarak Kütüphane'nin konumu belirlenir.
Kütüphane, Dikilitaş'ın (x1,y1)(x-1, y-1) hemen doğusunda olduğundan (x1,y)(x-1, y) konumunda yer alır.
Kütüphane'nin nihai göreceli koordinatını hesaplamak için.
4
Kütüphane (x1,y)(x-1, y) ve Saat Kulesi (x,y)(x, y) konumları karşılaştırılarak kesin yön ilişkisi bulunur.
Kütüphane ile Saat Kulesi aynı sütundadır (yy koordinatı aynıdır). Kütüphane bir satır yukarıda (kuzeyde) yer aldığından, Saat Kulesi'nin hemen kuzeyindedir.
Soruda istenen kesin doğru yargıya ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Göreceli Konum ve Referans Noktaları

İpuçları

1
Saat Kulesi'ni başlangıç noktası seçip yönleri bir kağıda çizerek yerleştirmeyi deneyin.
2
Şadırvan, Dikilitaş ve Kütüphane arasındaki ardışık yön adımları bir kutu oluşturur. Bu kutunun kenarlarını takip edin.
3
Saat Kulesi'nden 1 birim sola (batıya), 1 birim yukarıya (kuzeye) ve 1 birim sağa (doğuya) gittiğinizde vardığınız yer Saat Kulesi'nin tam üstü (kuzeyi) olur.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 4 farklı noktanın birbirine göre konumlarını içeren ve döngüsel yön adımları barındıran kurgularla alıştırma yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Vektörel toplama yöntemi kullanılabilir. Batı yönü x-x, doğu yönü +x+x, kuzey yönü +y+y, güney yönü y-y olarak modellenirse: Kütüphane = Saat Kulesi + (Batı) + (Kuzey) + (Doğu) = Saat Kulesi + (-1, 0) + (0, 1) + (1, 0) = Saat Kulesi + (0, 1) olur. Bu da doğrudan kuzey yönünü gösterir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1344Soru

Gazeteci:
(I) --------------------------------------
Kültürel Antropolog:
- Küreselleşmenin yerel kültürleri tamamen yutup yok ettiği iddiası gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Aslında yerel kültürler, küresel akımlarla karşılaştıklarında pasif birer alıcı olmak yerine, bu yeni unsurları kendi süzgeçlerinden geçirerek melez (hibrit) yapılar oluşturuyorlar. Örneğin, geleneksel bir festivalin dijital platformlara taşınarak küresel bir izleyici kitlesine hitap etmesi, yerelin yok olması değil, kendini yeni araçlarla yeniden üretmesidir.

Gazeteci:
(II) --------------------------------------
Kültürel Antropolog:
- Araştırma yaptığınız topluluğun gündelik yaşamına dahil olurken aynı zamanda bir bilim insanı olarak nesnel mesafenizi korumak zorundasınız. Kültürün derinliklerine inebilmek için onlardan biri gibi yaşamanız gerekirken elde ettiğiniz verileri analiz ederken tamamen dışarıdan bir göz olmalısınız. 'Katılımcı gözlem' dediğimiz bu yöntemin getirdiği çift taraflı rol, zihinsel olarak sürekli bir denge arayışını zorunlu kılıyor.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Küreselleşme dalgasının, yerel kültürlerin özgün yapılarını tamamen ortadan kaldırdığını söyleyebilir miyiz?
II. Antropolojik saha araştırmalarında araştırmacının hem topluluğun içinde yer alıp hem de tarafsız kalabilmesi nasıl bir zorluk yaratmaktadır?

Cevap

Küreselleşmenin yerel kültürlerin özgün yapılarını tamamen ortadan kaldırıp kaldırmadığını ve saha araştırmasında hem içten katılıp hem de dışarıdan tarafsız kalabilmenin getirdiği zorlukları soran seçenektir.
Küreselleşmenin yerel kültürlerin özgün yapılarını tamamen ortadan kaldırıp kaldırmadığını sorgulayan soru ile antropolojik saha araştırmalarında araştırmacının hem topluluğun içinde yer alıp hem de tarafsız kalabilmesinin yarattığı zorluğu soran seçenek diyalogdaki yanıtlarla tam olarak örtüşmektedir. İlk yanıtta küreselleşmenin yok edici olmadığı, ikinci yanıtta ise katılımcı gözlemci rolünün zorluğu anlatıldığı için bu seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk diyalogda boş bırakılan yere getirilecek soruyu belirlemek için antropoloğun verdiği yanıt analiz edilmelidir.
Antropolog, küreselleşmenin yerel kültürleri yok etmediğini, aksine onların melez yapılar kurarak kendilerini yeniden ürettiğini savunmaktadır. Dolayısıyla ilk soru küreselleşmenin yok edici etkisi üzerine olmalıdır.
Cevabın giriş cümlesindeki 'Küreselleşmenin yerel kültürleri tamamen yutup yok ettiği iddiası gerçeği tam olarak yansıtmıyor.' ifadesi bu sorunun doğrudan cevabıdır.
2
İkinci diyalogda boş bırakılan yere getirilecek soruyu belirlemek için ikinci yanıt incelenmelidir.
Antropolog, 'katılımcı gözlem' yönteminde araştırmacının hem topluluğun içinde bir üye gibi yaşayıp hem de verileri analiz ederken nesnel kalmasının yarattığı zihinsel dengeden ve zorluktan bahsetmektedir.
Yanıtın 'Araştırma yaptığınız topluluğun gündelik yaşamına dahil olurken aynı zamanda bir bilim insanı olarak nesnel mesafenizi korumak zorundasınız.' ve sonundaki 'çift taraflı rol' ifadeleri bu zorluğu sorgulayan bir soruya işaret eder.
3
Bulunan ipuçlarını birleştirerek seçenekleri elemek.
Küreselleşmenin yok edici etkisini sorgulayan ilk soru ile araştırmacının hem içeride olup hem tarafsız kalmasının zorluğunu sorgulayan ikinci sorunun bir arada bulunduğu seçenek doğru yanıttır.
Bu iki soruyu sırasıyla içeren ve bağlamsal olarak tam uyum sağlayan tek bir seçenek mevcuttur.

Anahtar Kavram

Diyalog tamamlama sorularında, verilen cevapların ana düşüncesini, konusunu ve anahtar kelimelerini belirleyerek bu cevapları doğuran uygun soruları bulmak.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1345Soru

I. Ancak bu değerli metalleri taşımak ve güvenliklerini sağlamak, tüccarlar için her geçen gün daha büyük bir sorun hâline gelmiştir.
II. Günümüzde ise bu fiziksel kağıt paralar, yerini hızla dijital ödeme sistemlerine ve elektronik paralara bırakmaktadır.
III. Takas usulünün zorlukları nedeniyle insanlar, zamanla ticarette altın ve gümüş gibi değerli metalleri kullanmaya başlamışlardır.
IV. Kağıt paranın sağladığı bu taşıma kolaylığı, kısa sürede ticaret yolları vasıtasıyla dünyanın diğer bölgelerine de yayılmıştır.
V. Bu sorunu çözmek amacıyla Çin'de, MS 7. yüzyılda değerli metaller yerine ge��en ilk kağıt banknotlar basılmıştır.

Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında, baştan üçüncü cümle hangisi olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Roma rakamı V olan cümle
Paragrafın anlam bütünlüğüne göre doğru sıralama III - I - V - IV - II şeklindedir. Roma rakamı V olan cümle, değerli metallerin taşıma sorununa getirilen çözümü (kağıt banknot basılmasını) anlatarak üçüncü sırada yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş cümlesinin belirlenmesi
Roma rakamı III olan cümle giriş cümlesidir.
Kendinden önceki bir ifadeye atıfta bulunmayan, takas usulünün zorluklarını ve madeni paralara geçişi anlatan bağımsız bir cümledir.
2
Giriş cümlesinden sonra gelecek cümlenin belirlenmesi
Roma rakamı I olan cümle ikinci sıradadır.
Giriş cümlesindeki 'altın ve gümüş gibi değerli metaller' ifadesi, Roma rakamı I olan cümledeki 'bu değerli metaller' ifadesiyle bağlanmaktadır.
3
Üçüncü sıradaki cümlenin belirlenmesi
Roma rakamı V olan cümle üçüncü sıradadır.
Roma rakamı I olan cümledeki değerli metalleri taşıma 'sorun'undan sonra, Roma rakamı V olan cümledeki 'Bu sorunu çözmek amacıyla...' ifadesi gelmelidir. Bu cümlede ilk kez kağıt banknotlardan bahsedilmektedir.
4
Dördüncü ve beşinci cümlelerin belirlenmesi
Sırasıyla Roma rakamı IV ve Roma rakamı II olan cümleler gelir.
Roma rakamı V olan cümledeki 'ilk kağıt banknotlar' ifadesine Roma rakamı IV olan cümledeki 'Kağıt paranın sağladığı bu taşıma kolaylığı' ifadesiyle atıfta bulunulur. Son olarak Roma rakamı II olan cümle, 'Günümüzde ise' diyerek konuyu tarihsel gelişimden günümüz dijital dünyasına bağlar ve paragrafı sonlandırır.

Anahtar Kavram

Paragraftaki cümlelerin anlam ve yapı yönünden birbirini takip etmesi, dilsel bağlayıcı ögelerin (bu değerli metaller, bu sorun vb.) takibi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1346Soru

Tabanları sırasıyla [AB][AB] ve [CD][CD] olan bir ABCDABCD ikizkenar yamuğunda, [AB][CD][AB] \parallel [CD] ve yan kenar uzunlukları AD=BC=10 cm|AD| = |BC| = 10\text{ cm} olarak verilmiştir. Bu yamukta üst taban uzunluğu CD=5 cm|CD| = 5\text{ cm} ve alt taban uzunluğu AB=17 cm|AB| = 17\text{ cm} olduğuna göre, yamuğun alanı kaç cm2\text{cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88

Cevap

Yamuğun alanı 88 santimetrekaredir.
Yamuğun alanı, alt ve üst taban uzunluklarının toplamı ile yüksekliğin çarpımının yarısına eşittir. Bu soruda yükseklik Pisagor bağıntısı yardımıyla 8 cm olarak hesaplanmış, ardından taban toplamları olan 22 cm ile çarpılıp ikiye bölünerek 88 cm² olarak bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
İkizkenar yamuğun üst köşelerinden alt tabana dikmeler indirerek dik üçgenler oluşturun.
Alt taban üzerinde oluşan parçaların uzunlukları AH=KB=1752=6 cmAH = KB = \frac{17 - 5}{2} = 6\text{ cm} ve HK=5 cmHK = 5\text{ cm} olur.
İkizkenar yamukta yüksekliklerin tabanda ayırdığı yan parçaların uzunlukları birbirine eşittir.
2
Oluşan dik üçgenlerden birinde Pisagor bağıntısını uygulayarak yamuğun yüksekliğini bulun.
Yükseklik h=10262=8 cmh = \sqrt{10^2 - 6^2} = 8\text{ cm} olarak bulunur.
Yamuğun alanını hesaplayabilmek için dik yüksekliğin bilinmesi gerekir.
3
Yamuğun alan formülünü uygulayarak alanı hesaplayın.
Alan =(17+5)82=88 cm2= \frac{(17 + 5) \cdot 8}{2} = 88\text{ cm}^2 olarak hesaplanır.
Yamuğun alanı, alt ve üst taban uzunlukları toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Yamukta Alan
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1347Soru

“Bir çevirinin başarısı, kaynak metindeki sözcüklerin hedef dile kelimesi kelimesine aktarılmasında değil; yazarın satır aralarına gizlediği örtük anlamların ve anlatım hususiyetlerinin hedef dilde yeniden var edilmesinde aranmalıdır.”

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özgün yapıtın dilsel ögelerini aynen korumaktan ziyade, yazarın metne yüklediği derin anlamları ve kendine has söyleyiş tarzını hedef dile taşıyabilen çeviriler nitelikli kabul edilir.

Cevap

Özgün yapıtın dilsel ögelerini aynen korumaktan ziyade, yazarın metne yüklediği derin anlamları ve kendine has söyleyiş tarzını hedef dile taşıyabilen çeviriler nitelikli kabul edilir.
Doğru yanıt olan seçenek, öncüldeki 'kelimesi kelimesine aktarmama' koşulunu 'dilsel ögeleri aynen korumaktan ziyade' ifadesiyle karşılar. Öncüldeki 'satır aralarına gizlenen örtük anlamlar' metne yüklenen derin anlamlar ile; 'anlatım hususiyetleri' ise kendine has söyleyiş tarzı ile karşılanmıştır. Son olarak öncüldeki 'başarının aranması' ile 'nitelikli kabul edilmesi' ifadeleri anlamca eşleştiğinden bu seçenek öncül cümleye anlamca en yakındır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi ögelerine ayırarak ana düşünceyi ve vurgulanan kavramsal ilişkileri belirlemek.
Cümlede çeviri başarısının birebir kelime çevirisine değil; satır aralarındaki örtük anlamların ve anlatım özelliklerinin hedef dilde yeniden üretilmesine bağlı olduğu tespit edilir.
Seçenekleri değerlendirmek için doğru bir anlamsal karşılaştırma temeli oluşturmak.
2
Öncüldeki kavramları eş anlamlılarıyla karşılayan seçeneği aramak.
Dilsel ögeleri aynen korumaktan ziyade ifadesinin 'kelimesi kelimesine aktarmamak', derin anlamların ifadesinin 'örtük anlamlar', kendine has söyleyiş tarzının 'anlatım hususiyetleri' ve nitelikli kabul edilmesinin 'başarının aranması' ile eşleştiği görülür.
Anlamsal denkliği gösteren eşleşmeleri doğrulamak.
3
Yanlış seçeneklerdeki kavramsal sapmaları tespit etmek.
Diğer seçeneklerin birebir aktarımı önermesi, çevirmenin katkısını eklemesi, koşul ilişkisini değiştirmesi veya odağı okuyucuya kaydırması nedeniyle öncülle örtüşmediği belirlenir.
Çeldiricileri mantıksal gerekçelerle eleyerek doğru seçeneğin kesinliğinden emin olmak.

Anahtar Kavram

Cümleler Arası Anlam İlişkileri ve Yakın Anlamlı Cümleler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1348Soru

Bir kişi bir merdivenin basamaklarını ikişer ikişer çıkıp, üçer üçer inmiştir. Bu kişinin çıkarken attığı adım sayısı, inerken attığı adım sayısından 66 fazla olduğuna göre, merdiven kaç basamaklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36

Cevap

Merdivenin basamak sayısı 36'dır.
İnerken atılan adım sayısı xx olarak alındığında çıkarken atılan adım sayısı x+6x + 6 olur. Toplam basamak sayısı her iki durumda da değişmeyeceği için 3x=2(x+6)3x = 2(x+6) eşitliği kurulur. Bu denklem çözüldüğünde x=12x = 12 elde edilir ve toplam basamak sayısı 3×12=363 \times 12 = 36 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken tanımlaması yapılması.
İnerken atılan adım sayısı xx olsun. Çıkarken atılan adım sayısı, inerken atılan adım sayısından 66 fazla olduğu için x+6x + 6 olur.
Sözel olarak verilen adım ilişkisini matematiksel sembollerle ifade etmek için.
2
Merdivenin basamak sayısını eşitleyen denklemin kurulması.
Merdivenin toplam basamak sayısı, adım sayısı ile basamakların çıkılma/inilme şeklinin çarpımına eşittir. Buradan ikişerli çıkış için 2(x+6)2(x+6) ve üçerli iniş için 3x3x ifadeleri birbirine eşitlenir: 3x=2(x+6)3x = 2(x+6).
Çıkarken ve inerken kat edilen merdivenin toplam basamak sayısı aynı olduğundan bu iki ifadeyi birbirine eşitleyerek bilinmeyeni bulmak için.
3
Denklemin çözülmesi ve xx değerinin bulunması.
3x=2x+12    3x2x=12    x=123x = 2x + 12 \implies 3x - 2x = 12 \implies x = 12 bulunur.
İnerken atılan adım sayısını belirlemek için.
4
Toplam basamak sayısının hesaplanması.
Toplam basamak sayısı = 3x=3×12=363x = 3 \times 12 = 36 olarak hesaplanır.
Soruda bizden istenen toplam merdiven basamak sayısını bulmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde adım ve basamak sayısı arasındaki doğrusal ilişkinin kurulması ve denkleştirilmesi.

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine şıklardan gidilebilir. Örneğin, merdiven basamak sayısı hem 2'ye hem de 3'e tam bölünmelidir (yani 6'nın katı olmalıdır). Şıklar incelendiğinde hepsi 6'nın katıdır. Doğru olduğu varsayılan 36 basamak için denersek: çıkarken 36/2=1836 / 2 = 18 adım, inerken 36/3=1236 / 3 = 12 adım atılır. Adım sayıları farkı 1812=618 - 12 = 6 olur. Bu durum soruda verilen şartı doğrudan sağladığı için doğru cevap 36'dır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1349Soru

(I) Arkeologlar, sık orman örtüsüyle kaplı bölgelerdeki antik yerleşimleri tespit edebilmek amacıyla bölgeyi havadan LIDAR teknolojisiyle taradı. (II) Gönderilen lazer ışınlarının ağaç dallarının arasından süzülerek toprak yüzeyine ulaşıp geri yansıması, zemindeki mikro topografik yapıların haritalandırılmasını sağladı. (III) Yoğun bitki örtüsü nedeniyle çıplak gözle fark edilemeyen yüzlerce höyük ve su kanalı, bu gelişmiş tarama yöntemi sayesinde ilk kez gün yüzüne çıkarıldı. (IV) Elde edilen bu dijital topografya haritaları detaylıca incelenirse bölgedeki antik kentin sınırları daha net çizilebilir. (V) Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V. cümlede, eylemin hangi amaca yönelik yapıldığı aktarılmıştır.

Cevap

V. cümlede eylemin hangi amaca yönelik yapıldığının aktarıldığını belirten seçenek yanlıştır çünkü bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi değil, bir saptama ve gereklilik söz konusudur.
Doğru cevap, beşinci cümlede bir eylemin amacının açıklandığını belirten seçenektir. Beşinci cümlede 'Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.' ifadesi yer almaktadır. Bu cümlede herhangi bir eylem ve onun yapılma amacı (amaç-sonuç ilişkisi) bulunmamaktadır. Buradaki 'için' edatı amaç bildirmemekte, 'açısından, yönüyle' anlamı katarak bir durumun önemini ve gerekliliğini (saptama/zorunluluk) belirtmektedir. Bu nedenle bu değerlendirme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki cümleleri sırasıyla okuyarak anlam ilişkilerini (neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) tespit edin.
Cümlelerin hangilerinde eylemin gerekçesi, amacı veya şartı olduğunu belirleyin.
Sorudaki şıkların doğruluk derecesini kontrol edebilmek için her cümlenin anlam yapısını çözmemiz gerekir.
2
Birinci cümleyi analiz edin.
'antik yerleşimleri tespit edebilmek amacıyla' ifadesi eylemin hedefini ve amacını gösterir. Bu bir amaç-sonuç cümlesidir.
Birinci cümleyle ilgili seçeneğin doğru olup olmadığını belirlemek.
3
İkinci ve üçüncü cümleleri analiz edin.
İkinci cümlede lazer ışınlarının yansıması, mikro topografik yapıların haritalandırılmasının nedenidir. Üçüncü cümlede de höyük ve kanalların gün yüzüne çıkarılması bu tarama yöntemi sayesinde (nedeniyle) gerçekleşmiştir. İki cümle de neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi taşır.
İkinci ve üçüncü cümlelerle ilgili seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek.
4
Dördüncü cümleyi analiz edin.
'detaylıca incelenirse' ifadesindeki '-se' eki, sınırların net çizilebilmesinin bir şarta bağlı olduğunu gösterir. Bu bir koşul-sonuç cümlesidir.
Dördüncü cümleyle ilgili seçeneğin doğruluğunu teyit etmek.
5
Beşinci cümleyi analiz edin.
'Yeni keşiflerin getireceği arkeolojik verileri doğru yorumlamak, geçmiş uygarlıkların sosyo-ekonomik yapılarını anlamamız için bir zorunluluktur.' cümlesinde bir eylemin amacı açıklanmamıştır. Buradaki 'için' edatı 'açısından' anlamında kullanılmış olup, sadece bir gereklilik saptaması yapılmıştır.
Yanlış olan değerlendirmeyi (doğru seçeneği) tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)
Soru 1350Soru

Bir kargo firması, gönderilen paketlerin ağırlıklarına göre taşıma ücretini şu şekilde belirlemektedir:

* Ağırlığı 5 kg5\text{ kg} ve altında olan her bir paket için sabit 30 TL30\text{ TL} ücret alınmaktadır.
* Ağırlığı 5 kg5\text{ kg}'ın üzerinde olan her bir paket için ise 30 TL30\text{ TL} sabit ücrete ek olarak, 5 kg5\text{ kg}'ı aşan her bir kg\text{kg} için 4 TL4\text{ TL} ek ücret alınmaktadır.

Bu kargo firmasıyla toplam 1212 adet paket gönderen bir müşteri, toplam 456 TL456\text{ TL} ödemiştir.

Müşterinin 5 kg5\text{ kg}'ın üzerinde olan tüm paketlerinin her birinin ağırlığı 8 kg8\text{ kg} olduğuna göre, bu müşterinin gönderdiği paketlerden kaç tanesinin ağırlığı 5 kg5\text{ kg} ve altındadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

4
5 kg ve altındaki paketlerin tanesi 30 TL30\text{ TL}'dir. 8 kg'lık bir paketin fiyatı 30+(85)×4=42 TL30 + (8 - 5) \times 4 = 42\text{ TL}'dir. xx adet 30 TL30\text{ TL}'lik ve 12x12 - x adet 42 TL42\text{ TL}'lik paket gönderildiğinde toplam ücret 30x+42(12x)=456 TL30x + 42(12 - x) = 456\text{ TL} olur. Buradan 30x+50442x=45612x=48x=430x + 504 - 42x = 456 \Rightarrow 12x = 48 \Rightarrow x = 4 bulunur. Bu nedenle 4 adet paket 5 kg ve altındadır.

Adım Adım Çözüm

1
5 kg'ın üzerindeki her bir paketin (8 kg) taşıma ücretini hesaplayalım.
8 kg ağırlığındaki bir paketin ücreti: 30+(85)×4=30+3×4=42 TL30 + (8 - 5) \times 4 = 30 + 3 \times 4 = 42\text{ TL} olur.
5 kg'ı aşan kısım için ek ücreti belirlemek amacıyla.
2
5 kg ve altındaki paketlerin sayısına xx, 8 kg ağırlığındaki paketlerin sayısına yy diyerek denklem sistemini kuralım.
Paket sayısı denklemi: x+y=12x + y = 12
Toplam ücret denklemi: 30x+42y=45630x + 42y = 456
Soru metnindeki toplam paket ve toplam ücret bilgilerini matematiksel olarak ifade etmek amacıyla.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini yerine koyma yöntemi ile çözelim.
x+y=12x=12yx + y = 12 \Rightarrow x = 12 - y ifadesini ikinci denklemde yerine yazalım:
30(12y)+42y=45630(12 - y) + 42y = 456
36030y+42y=456360 - 30y + 42y = 456
360+12y=456360 + 12y = 456
12y=96y=812y = 96 \Rightarrow y = 8

Buradan x=128=4x = 12 - 8 = 4 bulunur.
İstenen paket sayısını (5 kg ve altındakiler) bulmak amacıyla.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri

İpuçları

1
Öncelikle 8 kg ağırlığındaki bir paketin taşıma maliyetini hesaplayın.
2
5 kg ve altındaki paketlerin sayısına xx derseniz, 8 kg ağırlığındaki paketlerin sayısı 12x12 - x olur. Bu iki grubun toplam ücretini 456 TL456\text{ TL}'ye eşitleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, iki farklı tarifenin uygulandığı elektrik veya su faturası hesabı problemlerini çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam 12 paketin tamamının 5 kg ve altında olduğunu varsayalım. Bu durumda toplam ücret 12×30=360 TL12 \times 30 = 360\text{ TL} olurdu. Gerçek ücret ile bu ücret arasındaki fark 456360=96 TL456 - 360 = 96\text{ TL}'dir. Her bir 8 kg'lık paket için fazladan ödenen miktar 4230=12 TL42 - 30 = 12\text{ TL} olduğuna göre, 8 kg'lık paket sayısı 96÷12=896 \div 12 = 8 tanedir. Buradan 5 kg ve altındaki paket sayısı 128=412 - 8 = 4 olarak bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1351Soru

Üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısının yüzler basamağındaki rakam 2 artırılıp, onlar basamağındaki rakam 3 azaltıldığında elde edilen yeni sayı; ABCABC sayısının onlar ve birler basamağının yer değiştirilmesiyle elde edilen üç basamaklı ACBACB sayısının 2 katından 15 eksik olmaktadır.

Buna göre, bu koşulu sağlayan ABCABC sayıları için A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

Verilen koşulu sağlayan ABCABC sayılarının rakamları toplamı 14'tür.
Soruda verilen yönergeler takip edilerek kurulan ABC+170=2ACB15ABC + 170 = 2 \cdot ACB - 15 denklemi çözümlendiğinde 100A+19C8B=185100A + 19C - 8B = 185 eşitliği elde edilir. Burada rakam sınırlandırmaları (0A,B,C90 \le A, B, C \le 9 ve A0A \neq 0) uygulandığında yalnızca iki çözüm bulunur: 167167 ve 293293. Her iki sayının da rakamları toplamı 14'e eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
ABCABC sayısının basamaklarındaki değişimlerin say�� değerine etkisini belirleyerek denklemi kurun.
ABCABC sayısının yüzler basamağı 2 artırılırsa sayı değeri 200 artar, onlar basamağı 3 azaltılırsa sayı değeri 30 azalır. Dolayısıyla yeni sayı ABC+170ABC + 170 olur. Bu sayı ACBACB sayısının 2 katından 15 eksik olduğuna göre denklemimiz: ABC+170=2ACB15ABC + 170 = 2 \cdot ACB - 15 olarak kurulur.
Soruda verilen sözel ifadeleri matematiksel eşitliğe dönüştürmek için.
2
Elde edilen denklemi çözümleme (basamak analizi) yöntemiyle açarak sadeleştirin.
100A+10B+C+170=2(100A+10C+B)15100A + 10B + C + 170 = 2(100A + 10C + B) - 15 100A+10B+C+185=200A+20C+2B100A + 10B + C + 185 = 200A + 20C + 2B Terimleri düzenlersek: 185+8B=100A+19C185 + 8B = 100A + 19C elde edilir.
Bilinmeyen rakamlar arasındaki ilişkiyi daha basit bir formda analiz edebilmek için.
3
A,B,CA, B, C rakamlarının alabileceği değerleri inceleyin.
100A+19C8B=185100A + 19C - 8B = 185 denkleminde B9B \le 9 olduğundan 8B728B \le 72 olur. Buradan 100A+19C100A + 19C ifadesinin değeri [185,257][185, 257] aralığında olmalıdır. Bu durumda AA rakamı sadece 1 veya 2 olabilir.

A=1A = 1 için: 19C8B=85    C=719C - 8B = 85 \implies C = 7 ve B=6B = 6 bulunur. Sayımız 167167 olur.

A=2A = 2 için: 8B19C=15    B=98B - 19C = 15 \implies B = 9 ve C=3C = 3 bulunur. Sayımız 293293 olur.
Rakamların 0 ile 9 arasındaki tam sayılar olması sınırlandırmasını kullanarak olası çözümleri bulmak için.
4
Bulunan sayılar için rakamlar toplamını (A+B+CA + B + C) hesaplayın.
167167 sayısı için: 1+6+7=141 + 6 + 7 = 14
293293 sayısı için: 2+9+3=142 + 9 + 3 = 14
Her iki durumda da rakamlar toplamı 14 çıkmaktadır.
İstenen ortak toplamı elde etmek için.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Çözümleme
Soru 1352Soru

Yüzey alanı 144π birim2144\pi\text{ birim}^2 olan bir kürenin hacmi kaç π birim3\pi\text{ birim}^3 tür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 288

Cevap

Kürenin hacmi 288π birim3288\pi\text{ birim}^3 olup, sorulan katsayı değeri 288'dir.
Kürenin yüzey alanı formülü 4πr2=144π4\pi r^2 = 144\pi eşitliğinden r2=36r^2 = 36 ve r=6 birimr = 6\text{ birim} bulunur. Bu yarıçap değeri hacim formülünde (V=43πr3V = \frac{4}{3}\pi r^3) yerine yazılırsa, hacim V=43π(63)=288π birim3V = \frac{4}{3}\pi (6^3) = 288\pi\text{ birim}^3 olarak elde edilir. Dolayısıyla cevap 288'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüzey alanı formülünden kürenin yarıçapını hesaplayın.
r=6 birimr = 6\text{ birim}
Kürenin yüzey alanı 4πr24\pi r^2 formülü ile hesaplanır. 4πr2=144π4\pi r^2 = 144\pi eşitliği ç��züldüğünde r=6r = 6 elde edilir.
2
Yarıçapı kullanarak kürenin hacmini hesaplayın.
V=288π birim3V = 288\pi\text{ birim}^3
Kürenin hacmi V=43πr3V = \frac{4}{3}\pi r^3 formülü ile hesaplanır. Yarıçap yerine 6 yazıldığında V=43π(63)=288πV = \frac{4}{3}\pi (6^3) = 288\pi elde edilir.

Anahtar Kavram

Kürenin yüzey alanı ve hacmi formüllerinin doğrudan uygulanması
Soru 1353Soru

(I) Tarihî yapıların korunması ve restorasyonunda uluslararası standartları belirleyen Venedik Tüzüğü, mimari mirasın özgünlüğüne saygı duyulmasını şart koşar. (II) Bu ilke doğrultusunda, tüzükte restorasyonun estetik kaygılardan ziyade belgesel niteliğe önem vermesi gerektiği özellikle vurgulanır. (III) Bu durum ise restorasyonun amacının, geçmişin taklidi değil, tarihî belgenin olduğu gibi muhafaza edilmesi olduğunu gösterir. (IV) Böylece yapıya eklenen yeni unsurların, yapının özgün kısımlarıyla bütünleşmesi sağlanırken aynı zamanda onlardan kolayca ayırt edilebilmesi amaçlanır. (V) Dolayısıyla, tüzüğe göre tarihî yapıda eksik olan kısımlar tamamlanırken çağdaş bir üslup kullanılması zorunludur.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV ve V

Cevap

Dördüncü ve beşinci cümlelerin yer değiştirmesi
Paragrafta düşüncenin akışına göre, üçüncü cümlede restorasyonun amacının geçmişin taklidi olmaması gerektiği vurgulanmıştır. Beşinci cümlede ise bu yargıyı destekler nitelikte, yapıda eksik olan kısımlar tamamlanırken geçmişin taklidi yerine 'çağdaş bir üslup' kullanılması gerektiği belirtilmiştir (geçmişin taklidi olmaması ile çağdaş üslup bağlantısı). Dördüncü cümlede geçen 'yapıya eklenen yeni unsurlar' ifadesi, beşinci cümledeki 'eksik olan kısımlar tamamlanırken çağdaş bir üslup kullanılması' eyleminin bir sonucudur ve 'böylece' bağlacıyla bu sürece bağlanmaktadır. Dolayısıyla, dördüncü ve beşinci cümlelerin yer değiştirmesi gerekmektedir. Bu değişiklik yapıldığında paragrafın anlam akışı mantıksal bir sıraya kavuşur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki cümlelerin anlamsal ve yapısal bağlantılarını inceleyin.
Birinci cümle konuyu (Venedik Tüzüğü ve özgünlüğe saygı) sunmaktadır. İkinci cümle 'Bu ilke doğrultusunda' ifadesiyle birinci cümleye doğrudan bağlıdır.
Giriş ve gelişme cümleleri arasındaki mantıksal bütünlüğü saptamak.
2
Üçüncü cümledeki bağlantı ögelerini analiz edin.
Üçüncü cümle 'Bu durum ise' bağlantısıyla ikinci cümledeki 'belgesel nitelik' vurgusunun restorasyonun amacına (geçmişin taklidi olmamak) etkisini açıklar.
Anlam akışının üçüncü cümleye kadar sorunsuz ilerlediğini doğrulamak.
3
Dördüncü cümledeki 'yeni unsurlar' ifadesinin referansını arayın.
Metinde dördüncü cümleye kadar yeni unsurların eklenmesinden veya eksik parçaların tamamlanmasından bahsedilmediği için bu ifadenin havada kaldığı görülür.
Metindeki mantıksal boşluğu ve kopukluğu tespit etmek.
4
Beşinci cümleyi inceleyin ve dördüncü cümleyle olan ilişkisini kurun.
Beşinci cümledeki 'eksik olan kısımlar tamamlanırken çağdaş bir üslup kullanılması' ifadesisi, dördüncü cümledeki 'yeni unsurlar' kavramının zeminini hazırlamaktadır. Dolayısıyla bu iki cümlenin yer değiştirmesi gerekir.
Anlam bütünlüğünü ve kronolojik/mantıksal sırayı tam olarak sağlamak.

Anahtar Kavram

Cümlelerin Yerini Değiştirme (Paragrafta Anlam Akışı)
Soru 1354Soru

I. Türkiye'nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, yaz aylarında kırmızımsı bir renge bürünerek ziyaretçilerine görsel bir şölen sunar.
II. Bu renk değişiminin temel nedeni, göl suyundaki tuz oranının artmasıyla çoğalan ve göle adeta kırmızı bir örtü seren 'Dunaliella salina' adlı tek hücreli bir alg türüdür.
III. Söz konusu algler, aşırı tuzlu ve yoğun güneş ışığı alan bu zorlu ortamda hayatta kalabilmek için kırmızı renkli beta-karoten pigmenti salgılar.
IV. Bu göçmen kuşlar, gölde bol miktarda bulunan bu kırmızı alglerle beslenerek tüylerinin o meşhur pembe tonunu kazanırlar.
V. Sıcaklık artışıyla birlikte her yıl üremek için bölgeye gelen binlerce flamingo da bu dönemde Tuz Gölü'nü mesken tutar.

Bu parçadaki anlam bütünlüğünün sağlanması için numaralanmış cümlelerden hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV ve V

Cevap

Dördüncü ve beşinci cümleler yer değiştirmelidir.
Paragrafın anlam bütünlüğü incelendiğinde, dördüncü cümlede geçen 'Bu göçmen kuşlar' ifadesinin kendinden önce herhangi bir kuş türünden bahsedilmediği için akışı bozduğu görülmektedir. Beşinci cümlede ise göçmen bir kuş olan 'flamingo'dan bahsedilmektedir. Dolayısıyla, beşinci cümlenin dördüncü cümleden önce gelmesi gerekmektedir. Beşinci cümle başa alındığında, dördüncü cümledeki 'bu göçmen kuşlar' ifadesi doğrudan flamingolara atıfta bulunarak anlam bütünlüğünü sağlayacaktır. Bu nedenle dördüncü ve beşinci cümleler yer değiştirmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki tüm cümleler okunarak genel konu ve cümleler arasındaki anlamsal bağlantılar belirlenir.
Paragrafın Tuz Gölü'nün renk değişimi, bu değişime neden olan algler ve bu ortamı kullanan flamingolar hakkında olduğu anlaşılır.
Paragrafın bütününü anlamak, akışı bozan bağlantı noktasını tespit etmek için gereklidir.
2
Cümleler arasındaki zamir, bağlaç ve işaret sıfatı gibi köprü ifadeler incelenir.
Dördüncü cümledeki 'Bu göçmen kuşlar' ifadesinin kendisinden önceki cümlelerde (I, II, III) bir karşılığı olmadığı belirlenir.
İşaret sıfatları kendilerinden önce anılan unsurlara gönderme yapmalıdır.
3
Bahsedilen 'göçmen kuşlar' ifadesinin hangi cümlede tanıtıldığı aranır.
Beşinci cümlede 'flamingo' türünden bahsedildiği ve bu kuşların göçebe/üremek için gelen kuşlar olduğu tespit edilir.
Dördüncü cümledeki göndermenin anlamlı kılınabilmesi için beşinci cümlenin dördüncü cümleden önce gelmesi gerektiği anlaşılır.
4
Dördüncü ve beşinci cümleler yer değiştirilerek paragraf yeniden okunur.
Üçüncü cümledeki alg açıklaması bittikten sonra beşinci cümleyle flamingoların göle gelişi anlatılır, ardından dördüncü cümleyle bu flamingoların kırmızı algleri yiyerek pembeleştiği belirtilir. Akış tamamen sağlanır.
Yapılan değişikliğin doğruluğunu kontrol etmek ve anlamlı bir akış elde edildiğini onaylamak için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam akışı ve referans ifadelerin (zamir, işaret sıfatı vb.) doğru takibi.

İpuçları

1
Paragraftaki işaret sıfatlarına ve zamirlere (örneğin 'bu göçmen kuşlar' ifadesine) dikkat edin.
2
Hangi cümlede kuşlardan bahsedildiğini bulun ve o cümleden önce kuşların tanıtılıp tanıtılmadığını kontrol edin.
3
Dördüncü cümledeki 'bu göçmen kuşlar' ifadesi flamingoları işaret etmektedir. Dolayısıyla flamingoların tanıtıldığı beşinci cümle, dördüncü cümleden önce gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer yer değiştirme sorularında ilk cümlenin giriş cümlesi özelliklerini taşıyıp taşımadığını kontrol ederek başlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1355Soru

Edebiyat eleştirisinin temel işlevi, bir yapıtın sadece sanatsal değerini ---- değil; ---- o yapıtın yazıldığı dönemin toplumsal ve kültürel kodlarıyla ilişkisini de açığa çıkaran ---- bir çözümleme sunmaktır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: saptamak - aynı zamanda - çok boyutlu

Cevap

saptamak - aynı zamanda - çok boyutlu
Doğru yanıt olan 'saptamak - aynı zamanda - çok boyutlu' ifadesi, cümledeki anlam bütünlüğünü ve dil bilgisel kalıbı kusursuz biçimde tamamlar. 'Sadece ... değil, aynı zamanda ... de' yapısı mantıksal akışı kurarken, toplumsal ve kültürel ilişkileri açığa çıkaran analizin 'çok boyutlu' olması ve eleştirinin yapıtın değerini 'saptaması' kavramsal olarak tam bir uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki dil bilgisel kalıbı belirlemek
Cümledeki 'sadece... değil' ve 'de' ifadeleri, cümlenin 'sadece ... değil, aynı zamanda ... de' yapısıyla kurulduğunu göstermektedir.
İlk ve ikinci boşluk arasındaki mantıksal ve yapısal köprüyü doğru kurabilmek.
2
İlk boşluğun anlamsal bağlamını incelemek
Eleştirinin temel işlevi sanatsal değeri 'saptamak' veya 'açıklamak' olabilir; 'sınırlamak' ya da 'küçümsemek' olamaz.
Edebiyat eleştirisinin kavramsal tanımına uygun eylemi bulmak.
3
Son boşluğu cümlenin bütünüyle test etmek
Yazıldığı dönemin toplumsal ve kültürel kodlarını açığa çıkaran bir analiz 'çok boyutlu' olarak nitelenmelidir.
Çözümlemenin derinliğini ve niteliğini doğru kelimeyle tanımlamak.

Anahtar Kavram

Cümle içi anlamsal ve mantıksal uyum ile bağlaç ilişkileri
Soru 1356Soru

Fatih, Gamze, Hakan, İrem ve Kübra adlı beş kişi; roman, tarih, bilim, biyografi ve polisiye türlerindeki kitaplardan birer tane sat��n almıştır. Her bir kişi farklı bir kitap türü tercih etmiştir. Bu kişilerin aldıkları kitaplarla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Tarih kitabını Gamze satın almıştır.
* Hakan, bilim kitabı satın almıştır.
* Kübra, polisiye kitabı satın almıştır.
* İrem, roman satın almamıştır.

Buna göre, biyografi kitabını satın alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İrem

Cevap

İrem
Biyografi kitabını İrem satın almıştır. Öncüllere göre Gamze tarih, Hakan bilim, Kübra ise polisiye kitabını satın almıştır. Geriye Fatih ve İrem ile roman ve biyografi kitapları kalır. İrem roman satın almadığına göre biyografi kitabını satın almak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Net eşleştirmeleri belirleme
Gamze tarih, Hakan bilim ve Kübra polisiye kitaplarını almıştır.
Öncüllerde bu eşleştirmeler kesin olarak belirtilmiştir.
2
Geriye kalan seçenekleri listeleme
Kişilerden Fatih ve İrem; kitaplardan ise roman ve biyografi kalmıştır.
Diğer üç kişi ve kitap eşleştiği için geriye kalanlar bunlardır.
3
Son öncülü uygulayarak eşleştirmeyi tamamlama
İrem roman almadığı için biyografi kitabını almıştır. Fatih ise roman kitabını almıştır.
İrem'in roman almadığı bilindiğinden, geriye kalan tek seçenek olan biyografiyi alması gerekir.

Anahtar Kavram

İki Değişkenli Temel Eşleştirme

İpuçları

1
Öncelikle kesin olarak hangi kitabın kime ait olduğunu listeleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 5 kişinin 5 farklı şehir ile eşleştirildiği temel düzeyde sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kişiler ve kitap türlerinden oluşan iki sütunlu basit bir eşleştirme tablosu çizerek elenen seçeneklerin üzerini çizebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1357Soru

Bir yazılım firmasında çalışan Arda, Banu, Canan, Demir ve Elif isimli beş yazılımcı; Java, Python, C++, Swift ve Go dillerinden yalnızca birini uzmanlık alanı olarak seçmiştir. Arda ve Demir erkek, diğer yazılımcılar ise kadındır.

Bu yazılımcıların seçtiği dillerle ilgili şunlar bilinmektedir:
* Her yazılımcı farklı bir dili seçmiştir.
* Java'yı seçen kişi kadın yazılımcılardan biridir.
* Demir, Python veya Go dillerinden birini seçmiştir.
* Swift'i seçen kişi Canan'dır.
* Arda'nın seçtiği dil ne C++ ne de Go'dur.

Buna göre, Go dilini seçen yazılımcı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir

Cevap

Demir
Doğru seçenek Demir'dir. Canan Swift'i seçtiğinden geriye kalan diller Java, Python, C++ ve Go'dur. Java'yı bir kadın seçtiği için erkek olan Arda Java seçemez. Arda'nın Go ve C++ seçmediği de bilindiğinden, Arda Python seçmek zorundadır. Demir ise Python veya Go'dan birini seçeceğinden ve Python seçildiğinden, geriye sadece Go kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bilgileri ve kişilerin cinsiyetlerini gruplandırın.
Erkekler: Arda, Demir. Kadınlar: Banu, Canan, Elif. Diller: Java, Python, C++, Swift, Go.
Kişi-cinsiyet ilişkisini doğru kurmak mantıksal elemeler için gereklidir.
2
Doğrudan verilen eşleştirmeyi yerleştirin ve Java kuralını analiz edin.
Canan = Swift. Geriye kalan diller: Java, Python, C++, Go. Java'yı bir kadın seçtiğine göre Java; Banu veya Elif tarafından seçilmiştir. Bu durumda erkek olan Arda ve Demir Java'yı seçmiş olamaz.
Kesin bilgileri yerleştirmek seçenek havuzunu daraltır.
3
Arda'nın seçebileceği dili belirleyin.
Arda bir erkek olduğundan Java'yı seçemez. Canan Swift'i seçtiği için Swift'i de seçemez. Öncülde Arda'nın C++ ve Go dillerini de seçmediği belirtilmiştir. Geriye kalan tek seçenek olan Python'ı Arda seçmiştir.
Arda'nın durumu üzerindeki kısıtlamalar bizi tek bir sonuca götürür.
4
Demir'in seçtiği dili belirleyin.
Demir'in Python veya Go dillerinden birini seçtiği bilinmektedir. Python'ı Arda seçtiği için Demir zorunlu olarak Go dilini seçmiştir.
Geriye kalan seçenekler arasında çelişkiyi önlemek için tek olasılık değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Mantıksal eleme ve tablo yöntemiyle eşleştirme yapma

İpuçları

1
Soruda verilen kişileri cinsiyetlerine göre (Erkek / Kadın) gruplandırarak işe başlayın.
2
Canan'ın Swift seçtiğini ve Java'nın mutlaka bir kadın (Banu veya Elif) tarafından seçilmesi gerektiğini kullanarak Arda'nın hangi dili seçmek zorunda kaldığını bulun.
3
Arda'nın Python seçtiğini bulduktan sonra, Demir'in seçenekleri olan Python ve Go arasından hangisinin Demir'e kalacağını belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıksal akıl yürütme sorularında tablodaki satır ve sütun sayısını artırarak birden fazla özelliğin (örneğin hem dil hem de çalıştıkları departman gibi) aynı anda eşleştirilmesini deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Satırlarında isimlerin (Arda, Banu, Canan, Demir, Elif) ve sütunlarında dillerin (Java, Python, C++, Swift, Go) yer aldığı 5x5 boyutunda bir tablo çizin. Verilen her kesin bilgi için ilgili hücreye 'EVET' (veya ✓) koyup o satır ve sütundaki diğer hücreleri 'HAYIR' (veya X) ile doldurarak eleme yapın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1358Soru

Bir üniversitede düzenlenecek akademik konferansta Gözde, Hakan, Ilgın, Kaan, Leyla ve Murat adlı altı araştırmacı çalışmalarını sunacaktır. Sunumlar Yapay Zekâ ve Veri Bilimi olmak üzere iki farklı oturumda gerçekleştirilecektir. Araştırmacıların sunum yapacakları oturumlarla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her bir araştırmacı yalnızca bir oturumda sunum yapacaktır.
* Her iki oturumda da üçer sunum gerçekleştirilecektir.
* Ilgın, Yapay Zekâ oturumunda sunum yapacaktır.
* Hakan ve Leyla aynı oturumda sunum yapacaktır.
* Gözde ve Murat farklı oturumlarda sunum yapacaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan, Yapay Zekâ oturumunda sunum yapacaktır.

Cevap

Kaan, Yapay Zekâ oturumunda sunum yapacaktır.
Kaan'ın Yapay Zekâ oturumunda sunum yapacağı bilgisi kesinlikle doğrudur. Çünkü Hakan ve Leyla'nın Yapay Zekâ oturumunda olması durumunda Gözde ve Murat aynı oturumda kalmakta ve bu da kurallara aykırı olmaktadır. Dolayısıyla Hakan ve Leyla Veri Bilimi oturumundadır. Gözde ve Murat farklı oturumlarda olacağı için biri Veri Bilimi diğeri Yapay Zekâ oturumunda yer alır. Bu durumda Veri Bilimi oturumu tamamen dolmuş olur ve boşta kalan Kaan kesinlikle Yapay Zekâ oturumunda sunum yapmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Oturumların ve kişilerin listesini çıkararak temel kurguyu belirlemek.
Yapay Zekâ ve Veri Bilimi adında iki oturum vardır. Her oturumda üçer kişi sunum yapacaktır. Kişiler: Gözde, Hakan, Ilgın, Kaan, Leyla, Murat.
Soruda verilen kısıtlamaları gruplandırmak için başlangıç tablosunu oluşturmak gerekir.
2
Ilgın'ın konumunu sabitlemek ve Hakan ile Leyla'nın durumunu analiz etmek.
Ilgın kesin olarak Yapay Zekâ oturumundadır. Hakan ve Leyla aynı oturumda olmak zorundadır. Eğer Hakan ve Leyla Yapay Zekâ oturumunda olsaydı, bu oturum dolardı (Ilgın, Hakan, Leyla). Bu durumda Gözde ve Murat'ın ikisi de Veri Bilimi oturumunda kalırdı, ancak bu durum 'Gözde ve Murat farklı oturumlardadır' öncülüyle çelişirdi. Dolayısıyla Hakan ve Leyla kesinlikle Veri Bilimi oturumundadır.
Hakan ve Leyla'nın Yapay Zekâ oturumunda olamayacağını kanıtlayarak Veri Bilimi oturumunda olduklarını bulmak.
3
Gözde ve Murat'ın dağılımını yaparak Kaan'ın konumunu belirlemek.
Hakan ve Leyla Veri Bilimi oturumunda olduğuna göre, bu oturumda bir kişilik, Yapay Zekâ oturumunda ise iki kişilik boş yer kalır. Gözde ve Murat farklı oturumlarda olacağından, biri Yapay Zekâ diğeri Veri Bilimi oturumunda sunum yapacaktır. Bu durumda Veri Bilimi oturumu tamamen dolar. Geriye kalan Kaan ise kesinlikle Yapay Zekâ oturumunda yer almalıdır.
Tüm olasılıkları değerlendirerek kesin olarak doğru olan bilgiyi ortaya çıkarmak.

Anahtar Kavram

Gruplandırma ve Kümeleme
Soru 1359Soru

I. Literatürde "kentsel ısı adası" olarak adlandırılan bu olay, sadece sıcaklık artışıyla sınırlı kalmayıp yerel rüzgâr düzenini de etkiler.
II. Dolayısıyla kentsel planlamada yeşil alanların artırılması, hem bu ısınma etkisini hafifletmek hem de hava kirliliğini önlemek adına kritik bir önem taşır.
III. Beton ve asfalt gibi yapay yüzeylerle kaplı olan kentler, kırsal alanlara kıyasla güneş enerjisini daha fazla soğurma eğilimindedir.
IV. Sıcaklık farklarının tetiklediği bu hava hareketleri, kent üzerindeki kirli havanın dağılmasını zorlaştırarak hava kalitesini düşürür.
V. Soğurulan bu ısı, özellikle geceleri atmosfere geri salınarak şehirlerin çevresine göre belirgin şekilde sıcak kalmasına yol açar.

Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında, baştan üçüncü cümle hangisi olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

Baştan üçüncü cümle I numaralı cümledir.
Paragrafın anlam bütünlüğü ve dil bilgisel bağlantıları incelendiğinde, III numaralı cümlenin kendisinden önce bir anlatı gerektirmeyen bağımsız yapısıyla giriş cümlesi olduğu görülür. Ardından, III numaralı cümledeki 'soğurma' eylemine atıfta bulunan V numaralı cümle ('Soğurulan bu ısı...') gelir. V numaralı cümledeki sıcaklık durumunu 'kentsel ısı adası' olarak adlandıran ve yerel rüzgârlara değinen I numaralı cümle ise üçüncü sırada yer alır. I numaralı cümledeki rüzgâr konusunu 'bu hava hareketleri' ifadesiyle sürdüren IV numaralı cümle dördüncü, son olarak tüm süreci özetleyen 'Dolayısıyla' bağlaçlı II numaralı cümle ise beşinci sırada bulunur. Bu doğrultuda sıralama III - V - I - IV - II şeklinde gerçekleşir ve baştan üçüncü cümle I numaralı cümledir.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş cümlesini belirleyin.
Giriş cümlesinin III numaralı cümle olduğu tespit edilir.
Çünkü bu cümle kendisinden önce bir anlatıma gönderme yapan veya bağlayıcı olan herhangi bir ifade barındırmayan tek bağımsız yargıdır.
2
İkinci cümleyi tespit etmek için anahtar kelime takibi yapın.
III numaralı cümledeki 'soğurma' ifadesinden sonra V numaralı cümledeki 'Soğurulan bu ısı' ifadesi gelir, böylece ikinci cümle V olur.
Metindeki kavramsal akış ve dil bilgisel bağlantılar bu iki cümle arasında doğrudan bir ilişki kurar.
3
Üçüncü cümleyi belirlemek için anlam akışını sürdürün.
V numaralı cümledeki şehirlerin sıcak kalması durumunu 'bu olay' olarak tanımlayan ve 'kentsel ısı adası' kavramını sunan I numaralı cümle üçüncü sırada yer alır.
Olay zincirinin devamı ve yeni bir kavramın (yerel rüzgâr düzeni) tanıtılması için bu sıralama gereklidir.
4
Kalan cümlelerin yerini doğrulayarak sıralamayı tamamlayın.
I numaralı cümledeki 'rüzgâr düzeni' ifadesi IV numaralı cümledeki 'bu hava hareketleri' ifadesiyle devam eder. II numaralı cümle ise 'Dolayısıyla' ile başlayan bir sonuç cümlesi olarak en sona (beşinci sıraya) yerleşir. Sıralama III - V - I - IV - II olur.
Paragrafın mantıklı bir bütün oluşturması için neden-sonuç ve tümdengelim ilişkilerinin doğru kurulması gerekir.

Anahtar Kavram

Paragraf oluştururken cümleler arasındaki anlamsal bağları (kohezyon ve koherans) takip etme ve giriş-gelişme-sonuç yapısını çözümleme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1360Soru

Gazeteci:
(I) --------------------------------------
Paleoklimatolog:
- Kutup buzullarından ve derin deniz tortularından elde ettiğimiz karotlar, geçmişteki iklim döngülerinin sadece sıcaklık değişimlerinden ibaret olmadığını gösteriyor. Bu veriler sayesinde, binlerce yıl önce gerçekleşen ani kuraklık dalgalarının ya da buzul ilerlemelerinin, tarım toplumlarının yerleşik düzene geçiş süreçleriyle nasıl eş zamanlı olduğunu görebiliyoruz. Yani iklim, tarihin akışında edilgen bir arka plan değil; göçleri, tarımsal dönüşümleri ve hatta imparatorlukların çöküşünü tetikleyen ana faktörlerden biridir.

Gazeteci:
(II) --------------------------------------
Paleoklimatolog:
- Kesinlikle hayır. Geçmişteki iklim değişiklikleri büyük oranda Dünya'n��n eksen eğikliğindeki kaymalar, güneş aktiviteleri ve volkanik patlamalar gibi tamamen doğal döngülere dayanıyordu. Oysa sanayi devriminden bu yana gözlemlediğimiz değişim, bu doğal döngülerin hızını ve sınırlarını katbekat aşan, insan faaliyetleri kaynaklı sera gazı salınımının doğrudan bir sonucudur. Dolayısıyla geçmişi incelemek bize iklimin etkilerini öğretir ancak bugünkü krizin sorumluluğundan bizi azade kılmaz.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Geçmiş dönemlerdeki iklimsel değişimleri araştırmanın, insanlık tarihinin kırılma noktalarını anlamlandırmadaki işlevi nedir?
II. Geçmişte yaşanan bu büyük iklimsel değişimler göz önüne alındığında, günümüzdeki küresel ısınmayı da benzer bir doğal döngünün parçası olarak görebilir miyiz?

Cevap

İlk boşluğa 'Geçmiş dönemlerdeki iklimsel değişimleri araştırmanın, insanlık tarihinin kırılma noktalarını anlamlandırmadaki işlevi nedir?' sorusu, ikinci boşluğa ise 'Geçmişte yaşanan bu büyük iklimsel değişimler göz önüne alındığında, günümüzdeki küresel ısınmayı da benzer bir doğal döngünün parçası olarak görebilir miyiz?' sorusu getirilmelidir.
Doğru olan seçenekteki ilk soru, uzmanın iklimin tarihin akışında tarım, göç ve imparatorlukların çöküşünü tetikleyen bir faktör olduğunu belirttiği ilk açıklamasıyla doğrudan örtüşmektedir. İkinci soru ise uzmanın 'Kesinlikle hayır' diyerek geçmişteki doğal nedenli döngülerle günümüzün insan kaynaklı sera gazı salınımını karşılaştırdığı ve bugünkü sorumluluğumuzu vurguladığı açıklamasına yönelik tam bir sorudur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk diyalogdaki uzmanın yanıtını ve anahtar kavramları analiz etmek.
Uzman, geçmiş iklim verilerinin kuraklık ve buzul hareketleri gibi durumların tarım toplumlarının yerleşik hayata geçişi, göçler ve imparatorlukların çöküşü gibi insanlık tarihinin kritik dönemleriyle eş zamanlı olduğunu belirttiğini söylemektedir. Bu durum iklimin tarihte edilgen değil, etkin bir faktör olduğunu gösterir.
İlk soru, geçmiş iklimsel verileri incelemenin insanlık tarihinin dönüm noktalarını (kırılma noktalarını) anlamadaki rolünü sorgulamalıdır.
2
İkinci diyalogdaki uzmanın yanıtını ve bağlamsal akışı analiz etmek.
Uzman 'Kesinlikle hayır' diyerek söze başlamakta, geçmişteki iklim değişimlerinin tamamen doğal döngülerden (eksen eğikliği, güneş aktiviteleri) kaynaklandığını, günümüzdeki krizin ise insan faaliyeti sonucu oluşan sera gazı birikimi olduğunu vurgulamaktadır.
İkinci soru, günümüzdeki küresel ısınmanın geçmişteki doğal iklim döngüleriyle aynı sınıfta değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini sorgulamalıdır.
3
Seçenekleri bu analizlere göre karşılaştırıp doğru seçeneği belirlemek.
Geçmiş iklim değişimlerinin insan tarihinin kırılma noktalarını anlamlandırmadaki işlevini sorgulayan soru ile günümüzdeki ısınmanın geçmişteki doğal döngülerin bir parçası olup olmadığını sorgulayan sorunun yer aldığı seçenek, diyalog akışını mükemmel şekilde tamamlamaktadır.
Anlamca ve mantıkça uzmanın verdiği yanıtları karşılayan tek soru çifti bu seçenekte yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Diyalog tamamlama sorularında, uzmanın yanıtlarının odak noktalarını ve geçiş ifadelerini (örneğin 'Kesinlikle hayır' gibi kesin ret ifadelerini) analiz ederek, bunları başlatan soruları mantıksal tutarlılık içinde tespit etmek.
ÖncekiSayfa 68 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin