Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 1661Soru

İnternet ve sosyal medya platformları, bireylere bilgiye zahmetsizce ulaşma ve farklı görüşlerle etkileşime girme vaadiyle sunulmuştur. Ancak algoritmalar, kullanıcıların geçmiş tercihlerini analiz ederek önlerine yalnızca kendi dünya görüşlerini destekleyen içerikleri getirmektedir. Bu durum, bireylerin kendi doğrularından oluşan dijital fanuslara hapsolmasına, yani yankı odalarının oluşmasına yol açar. ----. Dolayısıyla, farklı kutuplardaki insanlar arasındaki mesafe açıl��rken toplumsal uzlaşı zemini de giderek zayıflar.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Benzer düşüncelerin sürekli olarak birbirini beslediği bu ortamlarda, farklı fikirlerin yanlış ve hatta tehlikeli olduğu inancı pekişir.

Cevap

Benzer düşüncelerin sürekli olarak birbirini beslediği bu ortamlarda, farklı fikirlerin yanlış ve hatta tehlikeli olduğu inancı pekişir.
Benzer düşüncelerin birbirini beslediği ve farklı fikirlerin yanlış görüldüğü durumunu açıklayan ifade, yankı odalarının yol açtığı zihinsel hapsolmayı detaylandırarak toplumsal uzlaşının neden zayıfladığını açıklar. Bu yönüyle parçanın anlam bütünlüğünü ve akışını kusursuz biçimde tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Boşluktan önceki ve sonraki cümlelerin anlam ilişkisini inceleyin.
Boşluktan önce 'yankı odalarının oluşması' ve 'dijital fanuslara hapsolma' gibi olumsuz durumlar; boşluktan sonra ise 'toplumsal uzlaşının zayıflaması' gibi olumsuz sonuçlar verilmiştir.
Paragraftaki düşünce akışının yönünü belirlemek doğru cümleyi seçmek için kritiktir.
2
Boşluğa gelebilecek cümlenin hem önceki hapsolmayı açıklaması hem de sonraki toplumsal uzaklaşmaya sebep olması gerektiğini belirleyin.
Arayıştaki köprü cümle, yankı odasındaki kişilerin farklı düşüncelere karşı nasıl bir ön yargı geliştirdiğini açıklamalıdır.
Mantıksal neden-sonuç zincirini tamamlamak için bu köprü zorunludur.
3
Seçenekleri bu doğrultuda değerlendirerek doğru seçeneği işaretleyin.
Farklı fikirlerin yanlış ve tehlikeli görülmeye başlandığını belirten ifade bu boşluğu tam olarak doldurmaktadır.
Diğer seçenekler ya konu dışı ya da akışla çelişkilidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlamsal ve Yapısal Uyum (Düşünce Akışı)
Soru 1662Soru

İlk kez 20. yüzyılın başlarında İsviçre Alpleri'nde keşfedilen ve yalnızca yüksek rakımlarda yetişen bu dağ çiçeği, günümüzde sadece laboratuvar ortamında çoğaltılabilmektedir.

Bu cümleden hareketle sözü edilen dağ çiçeğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözü edilen dağ çiçeğinin günümüzdeki üretimi yalnızca yapay ortamlarda gerçekleştirilmektedir.

Cevap

Sözü edilen dağ çiçeğinin günümüzdeki üretimi yalnızca yapay ortamlarda gerçekleştirilmektedir.
Cümlede yer alan 'günümüzde sadece laboratuvar ortamında çoğaltılabilmektedir' ifadesi, bu çiçeğin üretiminin günümüzde doğal yollarla değil, sadece laboratuvar gibi yapay koşullarda yapılabildiğini kesin olarak göstermektedir. Bu nedenle, çiçeğin günümüzdeki üretiminin yalnızca yapay ortamlarda gerçekleştirildiği yargısı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle verilen cümlenin anlam sınırlarını ve içerdiği kesin bilgileri belirleyin.
Cümle bize çiçeğin keşif zamanını/yerini (20. yüzyılın başı, İsviçre Alpleri), yetişme koşulunu (yalnızca yüksek rakımlar) ve günümüzdeki çoğaltılma biçimini (sadece laboratuvar ortamı) vermektedir.
Kesin çıkarım sorularında seçeneklerin doğruluğu sadece cümlede verilen bu sınırlarla test edilmelidir.
2
Seçenekleri cümledeki bilgilerle tek tek karşılaştırarak yorum katılmış yargıları eleyin.
İsviçre Alpleri'nin tek bölge olduğu, çalışmaların ilk İsviçre'de başladığı, neslinin tükenme tehlikesi altında olduğu ve yetiştirilme kolaylığı gibi iddialar cümlede yer almayan öznel veya aşırı yorumlardır ve elenmelidir.
Cümleden çıkarılamayacak ek bilgiler barındıran seçenekler kesin yargı olamaz.
3
Cümledeki ifadenin doğrudan veya eş anlamlı kelimelerle yeniden ifade edildiği seçeneği bulun.
'Sadece laboratuvar ortamında çoğaltılabilmektedir' ifadesi ile 'yalnızca yapay ortamlarda üretilmektedir' ifadesi anlamca tamamen örtüşmektedir.
Doğru seçenek cümledeki bir bilginin farklı sözcüklerle kesin bir biçimde aktarılmış halidir.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulurken metnin dışına çıkmamak, öznel yorumlar eklememek ve cümledeki ifadeleri tam karşılayan yargıyı seçmek gerekir.
Soru 1663Soru

(I) Yapay zekâ sistemlerinin dili anlama becerisi, büyük veri yığınlarının istatistiksel analiziyle kelimeler arasındaki örüntülerin keşfedilmesine dayanır. (II) Nitekim günümüz dil modelleri, devasa metin kütüphanelerini tarayarak hangi kelimenin hangisinden sonra geleceğini yüksek bir olasılıkla tahmin edebilir. (III) Oysa insan zihninde dilsel iletişim, sadece istatistiksel ihtimallerin hesaplanmasıyla değil, kelimelerin ardındaki soyut anlamların ve bağlamın kavranmasıyla gerçekleşir. (IV) Bu teknolojik yaklaşım, makinelerin dil bilgisel açıdan kusursuz görünen ancak gerçek bir derinlik taşımayan metinler üretmesini sağlar. (V) Bu temel farktan dolayı yapay zekâ, kurallara uygun cümleler kursa da kelimelerin hissettirdiği duyguları ve kültürel arka planı tam olarak yansıtamaz.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

Üçüncü ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi (III ve IV)
Doğru yanıt, üçüncü ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesidir. İkinci cümlede günümüz dil modellerinin metin kütüphanelerini tarayarak olasılık tahmini yapması anlatılmaktadır. Dördüncü cümle 'Bu teknolojik yaklaşım...' şeklinde başlayarak doğrudan bu olasılık tahminini niteler ve yapay zekanın derinlik taşımayan metinler üretme sonucuna bağlar. Üçüncü cümle ise 'Oysa...' karşılaştırma bağlacıyla başlayarak insan zihnindeki dilsel iletişimin soyut anlam ve bağlam yönünü ortaya koyar. Bu karşılaştırma, beşinci cümledeki 'Bu temel farktan dolayı...' ifadesi için gerekli olan mantıksal altyapıyı hazırlar. Böylelikle III ve IV numaralı cümleler yer değiştirdiğinde paragrafın anlam bütünlüğü kusursuz bir şekilde sağlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki cümlelerin anlam akışını ve dil bilgisel bağlayıcılarını analiz edin.
İkinci cümlede yer alan yapay zekanın veri tarama yöntemi ile dördüncü cümledeki 'bu teknolojik yaklaşım' ifadesi arasında doğrudan bir anlam ilişkisi olduğu tespit edilir. Ancak araya giren üçüncü cümle bu akışı kesmektedir.
Paragraftaki kavramsal bütünlüğü korumak için birbirini takip eden ve aynı konunun devamı olan cümlelerin ardışık gelmesi gerekir.
2
Beşinci cümledeki 'bu temel farktan dolayı' ifadesinin hangi karşılaştırmaya dayandığını inceleyin.
Bu ifade, insan zihninin anlamlandırma süreci (üçüncü cümle) ile yapay zekanın istatistiksel üretimi (dördüncü cümle) arasındaki farkı işaret etmektedir. Dolayısıyla beşinci cümleden hemen önce insan zihni ile yapay zekayı karşılaştıran cümlenin gelmesi gerektiği belirlenir.
Paragraftaki işaret sıfatları ve bağlayıcı ifadeler, kendisinden hemen önceki yargıya atıfta bulunmak zorundadır.
3
Üçüncü ve dördüncü cümlelerin yerini değiştirerek yeni sıralamayı test edin.
Sıralama I - II - IV - III - V şeklini alır. Bu durumda 'bu teknolojik yaklaşım' ifadesi kendisinden önceki istatistiksel tahmine bağlanır, insan zihnini içeren üçüncü cümle ise beşinci cümledeki temel farka zemin hazırlar ve anlam bütünlüğü tam olarak sağlanır.
Yer değiştirme işlemi sonrasında metnin giriş, gelişme ve sonuç bölümleri arasındaki mantıksal tutarlılık doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Cümlelerin Yerini Değiştirme ve Anlam Akışını Sağlama
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1664Soru

17. yüzyılın ortalarında Hollandalı ressamların, tablolarında mavi tonları elde etmek için kullandıkları denizaşırı (ultramarin) pigmenti, sadece Afganistan'daki tek bir vadiden çıkarılan yarı değerli lapis lazuli taşından üretildiği için o dönemde altından bile daha yüksek bir piyasa değerine sahipti.

Bu cümleden yola çıkılarak aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hollandalı ressamların mavi rengi elde etmekte yararland��kları pigmentin ham maddesi coğrafi açıdan sınırlandırılmış tek bir kaynaktan elde edilmektedir.

Cevap

Hollandalı ressamların mavi rengi elde etmekte yararlandıkları pigmentin ham maddesi coğrafi açıdan sınırlandırılmış tek bir kaynaktan elde edilmektedir.
Hollandalı ressamların mavi rengi elde etmekte yararlandıkları pigmentin ham maddesi coğrafi açıdan sınırlandırılmış tek bir kaynaktan elde edilmektedir ifadesi doğrudur. Çünkü cümlede ultramarin pigmentinin sadece Afganistan'daki tek bir vadiden çıkarılan lapis lazuli taşından üretildiği belirtilmiştir. Bu durum, ham maddenin coğrafi olarak son derece sınırlandırılmış tek bir kaynakla sınırlı olduğunu kesin olarak kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel kavramları, zamanı ve koşulları analiz etme.
Hollandalı ressamların 17. yüzyılın ortalarında mavi tonları elde etmek için kullandıkları ultramarin pigmentinin, yalnızca Afganistan'daki tek bir vadiden çıkarılan lapis lazuli taşından üretildiği ve altından daha pahalı olduğu belirlendi.
Cümlenin verdiği tüm yargı sınırlarını doğru çizebilmek için.
2
Seçeneklerdeki yargıları cümledeki bilgilerle karşılaştırarak doğruluğunu test etme.
Ham maddenin (lapis lazuli) sadece Afganistan'daki tek bir vadiden çıkarılması bilgisinin, coğrafi açıdan sınırlandırılmış tek bir kaynak ifadesini doğrudan ve kesin olarak karşıladığı görüldü.
Kesin olarak ulaşılabilecek tek yargıyı tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 1665Soru

Bir şirkette çalışan Aslı, Burak, Ceyda, Demir ve Esra adlı kişiler; A, B ve C projelerinden birinde görev almakta ve Ankara, İstanbul ve İzmir şehirlerinde bulunan ofislerden birine bağlı olarak çalışmaktadır. Her bir kişi yalnızca bir projede ve bir şehir ofisinde çalışmaktadır. Her projede ve her şehir ofisinde en az bir kişi görev yapmaktadır.

Kişilerin çalıştıklar�� projeler ve bağlı oldukları şehirlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:
* A projesinde çalışan kişilerin hiçbiri İzmir ofisine bağlı değildir.
* C projesinde çalışan kişiler yalnızca İstanbul ofisine bağlıdır.
* Burak ve Demir aynı projede çalışmaktadır ancak bağlı oldukları şehirler farklıdır.
* Esra, B projesinde çalışmakta ve İzmir ofisine bağlıdır.
* Aslı ve Ceyda farklı projelerde çalışmaktadır ancak bağlı oldukları şehirler aynıdır.
* Eğer Burak Ankara ofisine bağlıysa, Demir İstanbul ofisine bağlıdır.
* İzmir ofisine bağlı çalışan toplam iki kişi vardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir, Ankara ofisine bağlıdır.

Cevap

Demir, Ankara ofisine bağlıdır.
Çözüm adımlarında görüldüğü üzere, İzmir ofisindeki kontenjan sınırları, projelerin şehir kısıtlamaları ve koşullu önermenin tutarlılığı incelendiğinde; Demir'in B projesinde çalıştığı ve Ankara ofisine bağlı olduğu kesin olarak kanıtlanmaktadır. Diğer durumlar çelişki yaratmaktadır veya kesin değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri analiz ederek temel tablo şablonunu oluşturun.
Kişiler (Aslı, Burak, Ceyda, Demir, Esra), Projeler (A, B, C) ve Şehirler (Ankara, İstanbul, İzmir) olmak üzere 3 değişkenli bir çapraz tablo kurgulanır. Esra'nın B projesinde ve İzmir'de olduğu doğrudan tabloya işlenir: PEsra=BP_{\text{Esra}} = B, S\cEsra=I˙zmirŞ_{\text{Esra}} = \text{İzmir}.
Tablonun başlangıç noktasını kesin verilerle belirlemek ve diğer olasılıkları bu veriler üzerinden türetmek için.
2
İzmir ofisinde çalışanların ve B projesinin durumunu inceleyin.
İzmir ofisinde toplam 2 kişi çalışmaktadır. A projesindekiler İzmir'de çalışamaz. C projesindekiler ise yalnızca İstanbul'dadır. Dolayısıyla İzmir'de çalışanların tamamı (Esra ve diğer kişi) B projesinde olmak zorundadır. Aslı ve Ceyda aynı şehirde olduğundan ve İzmir'de 3 kişi olamayacağından (Esra + diğer kişi zaten İzmir'dedir), Aslı ve Ceyda İzmir'de olamaz. Burak ve Demir aynı projede çalışmaktadır ancak şehirleri farklıdır. O halde İzmir'deki ikinci kişi ya Burak ya da Demir'dir.
İzmir'deki kişilerin projelerini ve olası adayları belirleyerek seçenekleri daraltmak için.
3
Koşullu önermeyi ve Burak ile Demir'in konumlarını değerlendirin.
Eğer İzmir'deki ikinci kişi Demir olsaydı; Burak da B projesinde olurdu ancak şehri İzmir olamazdı (şehirleri farklı). Her şehirde en az bir kişi olması gerektiğinden ve Aslı ile Ceyda da İstanbul'da olacağından (çünkü C projesindeki kişi İstanbul'da olmak zorundadır), Burak Ankara'da olmak zorunda kalırdı. Ancak 'Burak Ankara'daysa Demir İstanbul'dadır' koşulu gereği Demir İstanbul'da olmalıydı, bu da Demir'in İzmir'de olması varsayımıyla çelişirdi. Dolayısıyla İzmir'deki ikinci kişi kesinlikle Burak'tır (S\cBurak=I˙zmirŞ_{\text{Burak}} = \text{İzmir}, PBurak=BP_{\text{Burak}} = B). Demir ise B projesindedir ve Ankara'da olmak zorundadır (S\cDemir=AnkaraŞ_{\text{Demir}} = \text{Ankara}, PDemir=BP_{\text{Demir}} = B).
Koşullu önerme ve şehir kontenjanı kısıtlamalarını kullanarak çelişkili durumları elemek ve kesin yerleşimi bulmak için.
4
Kalan kişilerin (Aslı ve Ceyda) durumlarını kesinleştirin.
Aslı ve Ceyda farklı projelerdedir (biri A, diğeri C) ve şehirleri aynıdır. C projesindeki kişi İstanbul'da olmak zorunda olduğundan, her ikisi de İstanbul ofisine bağlıdır. Böylece tüm dağılım kesinleşir: İzmir'de Esra (B) ve Burak (B); Ankara'da Demir (B); İstanbul'da Aslı (A/C) ve Ceyda (C/A). Demir'in Ankara ofisine bağlı olduğu kesinleşir.
Geriye kalan tüm değişkenlerin yerleşimini tamamlayarak kesin yargılara ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Çapraz Tablo ve Karşılaştırma
Soru 1666Soru

(I) Nöroestetik, sanat eserlerinin insan zihninde uyandırdığı estetik heyecanı ve beğeni duygusunu sinirbilimsel yöntemlerle açıklamaya çalışan görece yeni bir disiplindir.
(II) Geleneksel sanat kuramları ise güzelliği ve estetik hazzı nöral süreçlerden bağımsız, tamamen zihinsel veya metafiziksel bir aşkınlık olarak açıklamaya yönelmiştir.
(III) Bu bilimsel disiplin çerçevesinde yürütülen güncel çalışmalar, estetik algının yalnızca soyut bir takdir değil, beynin ödül ve karar mekanizmalarıyla doğrudan ilintili biyolojik bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
(IV) Nitekim gelişmiş beyin görüntüleme teknolojileri sayesinde, bir sanat yapıtı karşısında zihnimizde beliren estetik tepkilerin nörofizyolojik haritasını çıkarmak artık bir varsayım olmaktan çıkmıştır.
(V) Oysa bu kuramlar, estetik deneyimi insan biyolojisinden bütünüyle kopararak onu soyut bir düzleme hapsetmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve IV

Cevap

İkinci ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi (II ve IV)
Nöroestetik disiplinini tanıtan birinci cümleden sonra beyin görüntüleme teknolojilerine değinen dördüncü cümle gelmelidir. Üçüncü cümledeki 'Bu bilimsel disiplin' ifadesi nöroestetiği nitelemeye devam eder. Ardından gelen ikinci cümledeki geleneksel sanat kuramları ise, beşinci cümledeki 'Oysa bu kuramlar' nitelemesiyle anlamca tamamlanır. Bu nedenle ikinci ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ve yapısal ilişkilerini incelemek.
Birinci cümlede nöroestetiğin sinirbilimsel yöntemler kullandığı belirtilmiştir. Üçüncü cümledeki 'Bu bilimsel disiplin' ifadesinin birinci cümledeki nöroestetik kavramına bağlanması gerekirken, araya geleneksel sanat kuramlarından bahseden ikinci cümlenin girdiği görülmektedir.
Cümleler arasındaki anahtar kelimelerin ve zamirlerin bağlamını saptayarak akıştaki kopukluğu tespit etmek gerekir.
2
Parçadaki diğer zamirlerin ve işaret sıfatlarının bağlamını kontrol etmek.
Beşinci cümledeki 'Oysa bu kuramlar' ifadesinin, kendisinden hemen önce gelen cümlede bahsedilen bir kurama/kuramlara gönderme yapması gerekmektedir. Ancak mevcut sıralamada beşinci cümleden önce gelen dördüncü cümlede kuramlardan değil, beyin görüntüleme teknolojilerinden bahsedilmektedir.
Zamir ve işaret sıfatı referanslarının doğruluğunu denetleyerek cümlelerin birbiriyle olan mantıksal ardışıklığını doğrulamak gerekir.
3
İkinci ve dördüncü cümleleri yer değiştirerek parçayı yeniden okumak.
İkinci ve dördüncü cümleler yer değiştirildiğinde; birinci cümleden sonra gelen dördüncü cümledeki 'Nitekim...' ifadesi sinirbilimsel yöntemleri destekler. Ardından gelen üçüncü cümledeki 'Bu bilimsel disiplin...' ifadesi nöroestetiğe bağlanır. Sonrasında gelen ikinci cümledeki 'Geleneksel sanat kuramları ise...' ifadesiyle nöroestetik yaklaşıma karşıt bir görüş sunulur. Nihayetinde beşinci cümledeki 'Oysa bu kuramlar...' ifadesi, ikinci cümledeki geleneksel kuramları doğrudan niteleyerek anlam bütünlüğünü sağlar.
Önerilen değişikliğin parçanın tamamında hem dil bilgisi hem de anlam bakımından kusursuz bir akış sağladığından emin olmak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Cümlelerin Mantıksal ve Yapısal Akışı
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1667Soru

xx, yy ve zz birbirinden farklı asal sayılardır.

x(yz)=22x(y - z) = 22

olduğuna göre, x+y+zx + y + z toplamının alabileceği en küçük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19

Cevap

En küçük x+y+zx + y + z toplamı 19'dur.
Verilen x(yz)=22x(y - z) = 22 eşitliğinde xx asal sayısı 22'yi tam bölmelidir. x=2x = 2 durumunda yz=11y - z = 11 olur ve buradan z=2,y=13z = 2, y = 13 bulunur; fakat bu durumda xx ve zz birbirine eşit çıktığı için elenir. x=11x = 11 durumunda yz=2y - z = 2 elde edilir. Birbirinden farklı en küçük asal sayıları elde etmek için y=5y = 5 ve z=3z = 3 seçilir. Bu durumda en küçük toplam x+y+z=11+5+3=19x + y + z = 11 + 5 + 3 = 19 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitlikteki çarpanları analiz etme.
x(yz)=22x(y - z) = 22 eşitliğinde xx bir asal sayı olduğundan 22'nin asal bölenleri olan 2 veya 11 değerlerini alabilir.
Eşitliğin sol tarafındaki xx çarpanının sağ taraftaki 22'yi tam bölmesi gerekir.
2
x=2x = 2 durumunun incelenmesi.
x=2x = 2 ise yz=11y - z = 11 olur. Farkları tek sayı olan iki asal sayıdan biri çift (yani 2) olmalıdır. Buradan z=2z = 2 ve y=13y = 13 bulunur. Ancak bu durumda x=z=2x = z = 2 olur ve sayılar birbirinden farklı olmaz.
Soruda verilen asal sayıların birbirinden farklı olması koşulu sağlanmalıdır.
3
x=11x = 11 durumunun incelenmesi.
x=11x = 11 ise yz=2y - z = 2 olur. Farkları 2 olan ve x=11x=11 değerinden farklı en küçük asal sayılar y=5y = 5 ve z=3z = 3 olarak belirlenir.
Toplamın en küçük değerini bulmak için en küçük asal sayıları seçmemiz gerekir.
4
Seçilen değerlerin toplanması.
x+y+z=11+5+3=19x + y + z = 11 + 5 + 3 = 19 elde edilir.
Tüm koşulları sağlayan en küçük toplamı bulmak.

Anahtar Kavram

Asal sayıların tanımı, çift olan tek asal sayının 2 olması ve asal sayı denklem çözümleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1668Soru

Edebiyat ile psikoterapinin kesişiminde yer alan bibliyoterapi, doğru kitapların doğru zamanda ve doğru kişiyle buluşturulması esasına dayanır. Kökleri Antik Yunan kütüphanelerinin kapısındaki 'Ruhun şifa bulduğu yer' yazısına kadar uzanan bu yöntem, sadece bireyin okuma alışkanlığı kazanmasını hedeflemez. Aksine, okurun kurgusal karakterlerin deneyimlerinde kendi duygusal çıkmazlarını görmesini, bu yolla yalnızlık hissinden sıyrılarak içsel çatışmalarına çözüm bulmasını amaçlar. Günümüzde klinik ortamlardan eğitim kurumlarına kadar geniş bir alanda uygulanan bu süreçte en kritik adım, danışanın psikolojik ihtiyaçlarına en uygun edebi metnin uzman rehberliğinde seçilmesidir.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bibliyoterapi yönteminin işlevi, amacı ve uygulama süreci

Cevap

Bibliyoterapi yönteminin işlevi, amacı ve uygulama süreci
Doğru yanıt olan seçenek, metnin tamamında ele alınan bibliyoterapi yönteminin ne işe yaradığını (işlevini), neyi hedeflediğini (amacını) ve nasıl bir yöntem izlediğini (uygulama sürecini) tam olarak kapsamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümlelerini inceleyerek ele alınan kavramı tespit etmek
Paragrafta edebiyat ve psikoterapi ortaklığında uygulanan 'bibliyoterapi' kavramı tanıtılmaktadır.
Sorunun konusunu belirlemek için metnin hangi kavram etrafında şekillendiğini bulmak gerekir.
2
Metindeki yardımcı düşünceleri ve ayrıntıları inceleyerek kavramın hangi yönlerinin açıklandığını belirlemek
Yöntemin okuyucuya faydası (işlevi), içsel çatışmaları çözme hedefi (amacı) ve kitap seçimiyle uzman rehberliğinin önemi (uygulama süreci) vurgulanmıştır.
Konunun sınırlarını tam çizmek ve parçadaki tüm gelişmeleri kapsayan seçeneği bulmak için detaylar analiz edilmelidir.
3
Kavramın işlevini, amacını ve uygulama sürecini bir arada sunan seçeneği doğru yanıt olarak belirlemek
Bibliyoterapi yönteminin işlevini, amacını ve uygulama sürecini içeren seçenek doğru yanıttır.
Konu sorularında, paragraftaki ana düşünceye (mesaja) veya dar kapsamlı yan unsurlara değil, metnin ne hakkında olduğuna odaklanılmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Konu
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1669Soru

Aşağıdaki tabloda sayılar belirli bir mantıksal kurala göre yerleştirilmiştir.

1. Sütun2. Sütun3. Sütun
33551616
44772222
6699??

Buna göre, tablodaki soru işareti (??) yerine gelmesi gereken sayı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Soru işareti yerine gelmesi gereken sayı 30'dur.
Tablonun her satırında ilk iki sütundaki sayıların toplamının iki katı, üçüncü sütundaki sayıyı vermektedir. Üçüncü satır için bu kural uygulandığında (6+9)×2=30(6 + 9) \times 2 = 30 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk satırdaki sayılar arasındaki ilişkiyi belirleyin.
Birinci ve ikinci sütundaki sayıların toplamının iki katı üçüncü sütundaki sayıyı vermektedir: (3+5)×2=16(3 + 5) \times 2 = 16.
Ör��ntünün genel kuralını bulmak için ilk satırı analiz ediyoruz.
2
Aynı kuralı ikinci satırda test edin.
İkinci satır için kuralı uyguladığımızda: (4+7)×2=22(4 + 7) \times 2 = 22 elde edilir. Kural doğrulanmıştır.
Kuralın tüm satırlarda tutarlı olduğunu doğrulamak gerekir.
3
Kuralı üçüncü satıra uygulayarak bilinmeyen değeri bulun.
Üçüncü satırda birinci sütundaki 66 ile ikinci sütundaki 99 sayılarını toplayıp 22 ile çarparız: (6+9)×2=15×2=30(6 + 9) \times 2 = 15 \times 2 = 30.
Soru işaretinin değerini bulmak için doğrulanmış kuralı hedef satıra uyguluyoruz.

Anahtar Kavram

Sayı tablosunda satır bazlı örüntü kuralı bulma
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1670Soru

Bir fırında simit ve poğaçalar üçerli veya dörderli paketler halinde hazırlanmaktadır. Bu paketlerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Simit paketlerinin her birinde ya sadece 33 simit ya da sadece 44 simit bulunmaktadır.
* Poğaça paketlerinin her birinde ya sadece 33 poğaça ya da sadece 44 poğaça bulunmaktadır.
* Bir gün içinde fırında bu iki üründen toplam 7575 paket hazırlanmıştır.
* Dörder simit içeren paket sayısı, üçer poğaça içeren paket sayısının 22 katıdır.
* Üçer simit içeren paket sayısı, dörder poğaça içeren paket sayısından 1010 fazladır.
* Gün sonunda paketlenen toplam simit sayısı, toplam poğaça sayısından 9595 fazla olduğuna göre, bu fırında söz konusu günde hazırlanan toplam poğaça paket sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2525

Cevap

Toplam poğaça paket sayısı 25'tir.
Doğru yanıt olan 25 değeri, denklem sisteminin çözülmesiyle elde edilen üçer poğaça içeren paketlerin sayısı (15) ile dörder poğaça içeren paketlerin sayısının (10) toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama
Simit paket sayıları x3x_3 ve x4x_4, poğaça paket sayıları y3y_3 ve y4y_4 olsun.
Sözel ifadeleri matematiksel modele aktarmak için her bir paket türü için değişken belirlenir.
2
Paket sayıları arasındaki ilişkileri denklem olarak yazma
x4=2y3x_4 = 2y_3 ve x3=y4+10x_3 = y_4 + 10 ilişkileri elde edilir. Toplam paket sayısı x3+x4+y3+y4=75x_3 + x_4 + y_3 + y_4 = 75 denkleminde bu ifadeler yerine yazılırsa (y4+10)+2y3+y3+y4=75    3y3+2y4=65(y_4 + 10) + 2y_3 + y_3 + y_4 = 75 \implies 3y_3 + 2y_4 = 65 denklemi bulunur.
Toplam paket sayısı bilgisini kullanarak poğaça paketleri arasında birinci denklem bağıntısını kurmak için.
3
Ürün adetleri farkını denkleme aktarma
Toplam simit sayısı 3x3+4x43x_3 + 4x_4, toplam poğaça sayısı 3y3+4y43y_3 + 4y_4 olarak yazılır. Fark 9595 olduğundan 3(y4+10)+4(2y3)(3y3+4y4)=95    3y4+30+8y33y34y4=95    5y3y4=653(y_4 + 10) + 4(2y_3) - (3y_3 + 4y_4) = 95 \implies 3y_4 + 30 + 8y_3 - 3y_3 - 4y_4 = 95 \implies 5y_3 - y_4 = 65 denklemi elde edilir.
Simit ve poğaça sayılarının farkını kullanarak poğaça paketleri arasında ikinci denklem bağıntısını elde etmek için.
4
Elde edilen denklem sistemini çözme
3y3+2y4=653y_3 + 2y_4 = 65 ve 5y3y4=655y_3 - y_4 = 65 sisteminde ikinci denklemden y4=5y365y_4 = 5y_3 - 65 ifadesi çekilerek ilk denklemde yerine yazılır: 3y3+2(5y365)=65    13y3130=65    13y3=195    y3=153y_3 + 2(5y_3 - 65) = 65 \implies 13y_3 - 130 = 65 \implies 13y_3 = 195 \implies y_3 = 15 bulunur. Buradan da y4=5(15)65=10y_4 = 5(15) - 65 = 10 elde edilir.
Bilinmeyen poğaça paket sayılarını bulmak için.
5
Toplam poğaça paket sayısını bulma
Toplam poğaça paket sayısı y3+y4=15+10=25y_3 + y_4 = 15 + 10 = 25 olarak hesaplanır.
Soruda bizden istenen toplam poğaça paket sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Çok değişkenli sayı problemlerinde denklem sistemi kurma ve yerine koyma metodu ile çözüm
Soru 1671Soru

Bir kare örüntüsünün her adımında, özdeş kareler yan yana dizilerek yeni bir dikdörtgen elde edilmektedir.

- 11. adımda: 11 kare (ortak kenar sayısı 00)
- 22. adımda: yan yana 22 kare (ortak kenar sayısı 11)
- 33. adımda: yan yana 33 kare (ortak kenar sayısı 22)

Buna göre, bu örüntünün 1212. adımındaki toplam kare sayısı ile ortak kenar sayısının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23

Cevap

Toplam kare sayısı ile ortak kenar sayısının toplamı 23'tür.
Yirmi üç değeri doğrudur çünkü örüntünün 1212. adımında 1212 kare ve bu karelerin birleşimiyle oluşan 1111 ortak kenar bulunur. Bu iki değerin toplamı 12+11=2312 + 11 = 23 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
1212. adımdaki kare sayısını belirleme.
Örüntü kuralına göre nn. adımda yan yana nn adet kare bulunur. Dolayısıyla 1212. adımda 1212 adet kare vardır.
Her adımda kare sayısı adım numarasına eşittir.
2
1212. adımdaki ortak kenar sayısın�� hesaplama.
Yan yana dizilen nn adet karenin ortak kenar sayısı n1n - 1 formülü ile bulunur. Buradan 121=1112 - 1 = 11 adet ortak kenar elde edilir.
Kareler yan yana birle��tirildiğinde, her yeni kare bir önceki kareyle 11 ortak kenar oluşturur.
3
Kare sayısı ile ortak kenar sayısını toplama.
12+11=2312 + 11 = 23
Soruda bu iki değerin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sayı ve Şekil Örüntüleri

İpuçları

1
Her adımdaki kare sayısı ile ortak kenar sayısı arasındaki ilişkiyi bulmaya çalışın.
2
nn. adımda kare sayısı nn iken ortak kenar sayısı n1n - 1 olur.
3
1212. adım için kare sayısını 1212, ortak kenar sayısını ise 1111 alıp toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, üçgenlerin yan yana dizilmesiyle oluşan örüntülerde ortak kenar sayısını bulmayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

nn. adım için kare sayısı ve ortak kenar sayısının toplamı n+(n1)=2n1n + (n - 1) = 2n - 1 genel formülü ile hesaplanabilir. n=12n = 12 için bu formül 2×121=232 \times 12 - 1 = 23 sonucunu verir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1672Soru

Bir şirkette çalışan Arda, Buse, Cenk, Defne, Elif, Furkan ve Gamze adlı 77 kişi; Yazılım, Tasarım ve Pazarlama departmanlarında görev almaktadır. Bu kişilerin departmanlara dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her departmanda en az bir kişi çalışmaktadır.
* Tasarım departmanındaki kişi sayısı, Yazılım departmanındaki kişi sayısından fazladır.
* Pazarlama departmanındaki kişi sayısı en az 22'dir.
* Defne, Yazılım departmanındadır.
* Arda ve Buse aynı departmandadır.
* Cenk ve Elif farklı departmanlardadır.
* Furkan ve Gamze farklı departmanlardadır.
* Pazarlama departmanında çal��şanlardan biri Cenk'tir.

Arda ve Buse'nin Tasarım departmanında çalıştığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazarlama departmanında 2 kişi çalışmaktadır.

Cevap

Pazarlama departmanında 2 kişi çalışmaktadır.
Pazarlama departmanında çalışanlardan biri Cenk'tir ve en az 2 kişi bulunmalıdır. Arda ve Buse Tasarım'da, Defne Yazılım'dadır. Elif, Cenk ile farklı grupta olması gerektiğinden Pazarlama'da olamaz. Furkan ve Gamze ise farklı gruplarda olmak zorunda olduklarından ikisi birden Pazarlama'ya gelemez. Bu durumda Pazarlama departmanına Cenk'in yanına sadece Furkan ya da Gamze'den biri gelebilir. Bu kısıtlar doğrultusunda Pazarlama departmanında çalışan kişi sayısı kesinlikle 2 olmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayısal sınırları ve grupların alabileceği kişi sayılarını belirleme.
Toplam kişi sayısı 77'dir. Yazılım (yy), Tasarım (tt) ve Pazarlama (pp) grupları için kısıtlar şunlardır: y1y \geq 1, t1t \geq 1, p1p \geq 1. Ayrıca t>yt > y ve p2p \geq 2 koşulları vardır. Bu koşulları sağlayan olası sayısal dağılımlar (t,y,p)(t, y, p) sırasıyla: (4,1,2)(4, 1, 2), (3,1,3)(3, 1, 3) ve (3,2,2)(3, 2, 2)'dir.
Grupların olası boyutlarını netleştirerek yerleşim senaryolarını sınırlandırmak gerekir.
2
Kişilerin yerleşim kısıtlarını analiz etme.
Defne Yazılım'da (DYD \in Y), Cenk Pazarlama'da (CPC \in P)'dir. Arda ve Buse Tasarım'dadır (A,BTA, B \in T). Cenk ve Elif farklı gruplarda olduğundan Elif Pazarlama'da olamaz (EPE \notin P). Furkan ve Gamze farklı gruplardadır.
Verilen ek bilgiyi (Arda ve Buse'nin Tasarım'da olması) kullanarak kişilerin konumlarını sabitlemek gerekir.
3
Pazarlama departmanına gelebilecek maksimum kişi sayısını belirleme.
Pazarlama departmanında Cenk (CC) kesinlikle vardır. Geriye kalan kişilerden Arda ve Buse Tasarım'da, Defne Yazılım'dadır. Elif ise Cenk ile aynı grupta olamayacağı için Pazarlama'da yer alamaz. Geriye kalan Furkan ve Gamze farklı gruplarda olmak zorunda olduklarından ikisi birden Pazarlama'da olamaz. En fazla biri Pazarlama'da olabilir. Bu durumda Pazarlama departmanına Cenk haricinde en fazla 1 kişi (Furkan veya Gamze) eklenebilir. Dolayısıyla Pazarlama departmanının boyutu en fazla 22 olabilir (p2p \leq 2).
Pazarlama departmanının sayısal üst sınırını belirlemek için.
4
Sayısal kısıt ile yerleşim kısıtını birleştirerek sonuca ulaşma.
Soruda Pazarlama departmanında en az 2 kişi çalıştığı (p2p \geq 2) verilmiştir. Önceki adımda da p2p \leq 2 olduğunu bulmuştuk. Bu iki durum birleştirildiğinde Pazarlama departmanında çalışan kişi sayısı kesinlikle 22 olmalıdır (p=2p = 2).
Kesin doğruluğu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Sayısal Belirsizliği Olan Gruplandırma
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 1673Soru

Her nn pozitif tam sayısı için [n][n] ve n\langle n \rangle sembolleri aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır:

* [n][n]: nn sayısının farklı asal bölenlerinin toplamı
* n\langle n \rangle: nn sayısının pozitif bölenlerinin sayısı

Buna göre,
[18]+24[18] + \langle 24 \rangle
toplamının değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13

Cevap

13
Doğru seçenekte belirtilen 13 cevabı, [18][18] işleminin sonucunun 5 ve 24\langle 24 \rangle işleminin sonucunun 8 olarak doğru hesaplanıp toplanmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
[18][18] ifadesinin değerini bulmak için 18 sayısını asal çarpanlarına ayırırız.
18=2×3218 = 2 \times 3^2 elde edilir.
Tanıma göre 18'in farklı asal bölenlerini tespit etmemiz gerekir.
2
18 sayısının farklı asal bölenlerini toplayarak [18][18] değerini hesaplarız.
[18]=2+3=5[18] = 2 + 3 = 5 olur.
18 sayısının farklı asal bölenleri sadece 2 ve 3'tür.
3
24\langle 24 \rangle ifadesinin değerini bulmak için 24 sayısını asal çarpanlarına ayırıp pozitif bölen sayısını hesaplarız.
24=23×3124 = 2^3 \times 3^1 olup pozitif bölen sayısı (3+1)×(1+1)=4×2=8(3+1) \times (1+1) = 4 \times 2 = 8 olarak bulunur.
Bir sayının pozitif bölen sayısı, asal çarpanlarının üslerinin birer fazlasının çarpımıyla bulunur.
4
Bulduğumuz iki değeri toplarız.
5+8=135 + 8 = 13 elde edilir.
Soruda bizden bu iki ifadenin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Özel Tanımlı İşlemler ve Asal Çarpanlara Ayırma

İpuçları

1
Soruda verilen sembolleri sırasıyla ele alın ve önce 18 ile 24 sayılarının asal çarpanlarını bulun.
2
18=2×3218 = 2 \times 3^2 ve 24=23×324 = 2^3 \times 3 şeklinde yazılır. [18][18] işlemi için 18'in sadece farklı asal çarpanlarını (tabanları) toplamanız gerektiğini unutmayın.
3
24\langle 24 \rangle ifadesi pozitif bölen sayısını sormaktadır. Bunu bulmak için asal çarpanların üslerini 1 artırıp çarpın: (3+1)×(1+1)=8(3+1) \times (1+1) = 8. Sonrasında bulduğunuz 5 ile 8 değerlerini toplayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1674Soru

Bir sayı örüntüsünün terimleri a1,a2,a3,,an,a_1, a_2, a_3, \dots, a_n, \dots şeklinde sıralanmaktadır. Bu örüntünün ilk iki terimi

a1=1a_1 = 1

a2=3a_2 = 3

olarak verilmiştir. Sonraki terimler ise her n3n \geq 3 için,

* nn tek sayı ise an=an1+an2a_n = a_{n-1} + a_{n-2}
* nn çift sayı ise an=an1an2a_n = a_{n-1} - a_{n-2}

kurallarına göre belirlenmektedir.

Buna göre, bu örüntünün 22. terimi (a22a_{22}) kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 157

Cevap

Örüntünün 22. terimi 157'dir.
Doğru cevap olan 157 sayısı, örüntünün kuralları gereği a22=a19a_{22} = a_{19} eşitliğinden ve tek indisli terimlerin kendi arasındaki Fibonacci benzeri toplam ilişkisinden yararlanılarak doğru adımlarla hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Örüntünün ilk birkaç terimini verilen kurallara göre yazalım.
a1=1a_1 = 1, a2=3a_2 = 3, a3=3+1=4a_3 = 3+1 = 4, a4=43=1a_4 = 4-3 = 1, a5=1+4=5a_5 = 1+4 = 5, a6=51=4a_6 = 5-1 = 4, a7=4+5=9a_7 = 4+5 = 9, a8=94=5a_8 = 9-4 = 5, a9=5+9=14a_9 = 5+9 = 14, a10=145=9a_{10} = 14-5 = 9
Örüntünün terimleri arasındaki genel ilişkiyi ve kuralları gözlemlemek için ilk terimleri listeliyoruz.
2
Çift indisli terimler ile tek indisli terimler arasındaki ilişkiyi cebirsel olarak ifade edelim.
a2m=a2m1a2m2a_{2m} = a_{2m-1} - a_{2m-2} ve a2m1=a2m2+a2m3a_{2m-1} = a_{2m-2} + a_{2m-3} eşitliklerini birleştirdiğimizde, a2m=(a2m2+a2m3)a2m2=a2m3a_{2m} = (a_{2m-2} + a_{2m-3}) - a_{2m-2} = a_{2m-3} elde edilir.
Bu eşitlik, çift indisli terimlerin hesaplanmasını kolaylaştırarak bizi doğrudan daha küçük indisli bir tek terime ulaştırır.
3
Elde edilen ilişkiyi 22. terim (a22a_{22}) için uygulayalım.
2m=22    m=112m = 22 \implies m = 11 olur. Buradan a22=a2(11)3=a19a_{22} = a_{2(11)-3} = a_{19} elde edilir.
22. terimi bulmak yerine örüntüdeki 19. terimi bulmanın yeterli olduğunu saptıyoruz.
4
Tek indisli terimlerin kendi arasındaki örüntüyü inceleyelim ve a19a_{19} terimini hesaplayalım.
Tek indisli terimler için a2m1=a2m2+a2m3a_{2m-1} = a_{2m-2} + a_{2m-3} kuralı geçerlidir. a2m2=a2m5a_{2m-2} = a_{2m-5} olduğundan, a2m1=a2m5+a2m3a_{2m-1} = a_{2m-5} + a_{2m-3} olur. Tek indisli terimleri sıralarsak:

* a1=1a_1 = 1
* a3=4a_3 = 4
* a5=1+4=5a_5 = 1 + 4 = 5
* a7=4+5=9a_7 = 4 + 5 = 9
* a9=5+9=14a_9 = 5 + 9 = 14
* a11=9+14=23a_{11} = 9 + 14 = 23
* a13=14+23=37a_{13} = 14 + 23 = 37
* a15=23+37=60a_{15} = 23 + 37 = 60
* a17=37+60=97a_{17} = 37 + 60 = 97
* a19=60+97=157a_{19} = 60 + 97 = 157 buluruz.
Tek indisli terimlerin her birinin, kendisinden önceki iki tek indisli terimin toplamına eşit olduğunu görerek a19a_{19} değerini kolayca buluruz.

Anahtar Kavram

Sayı dizilerinde pariteye (tek/çift olma durumuna) göre değişen kuralların analizi ve indirgeme formüllerinin kullanımı.

İpuçları

1
İlk 10 terimi yazarak çift terimlerin (a4,a6,a8,a10a_4, a_6, a_8, a_{10}) kendilerinden önceki terimlerle nasıl bir ilişkisi olduğunu inceleyin.
2
Her çift indisli terim için a2m=a2m3a_{2m} = a_{2m-3} eşitliğinin sağlandığını görebilirsiniz. Bu durumda a22a_{22} terimini bulmak için hangi tek terimi bulmanız gerekir?
3
a22=a19a_{22} = a_{19} olduğunu saptadıktan sonra, tek indisli terimlerin (a1,a3,a5,a7,a_1, a_3, a_5, a_7, \dots) kendi aralarında a2m1=a2m3+a2m5a_{2m-1} = a_{2m-3} + a_{2m-5} kuralına göre ilerlediğini fark edin. Bu dizilim 1,4,5,9,14,1, 4, 5, 9, 14, \dots şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, tek terimlerin çıkarma, çift terimlerin çarpma olduğu veya pariteye göre modüler aritmetik içeren örüntü sorularını çözerek hız kazanabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, herhangi bir kısayol görmeden a1a_1'den başlayarak her adımda nn değerinin tek veya çift olmasına göre toplama ve çıkarma işlemlerini sırasıyla 22. adıma kadar hatasız bir şekilde manuel olarak yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1675Soru

Pygmalion etkisi, bir kişinin başkaları hakkındaki olumlu beklentilerinin, o kişilerin performansını doğrudan artırması durumudur. Bu etkiyi araştıran bir deneyde, öğretmenlere sınıflarındaki bazı öğrencilerin 'üstün zekalı' olduğu rastgele söylenmiştir. Yıl sonunda yapılan ölçümlerde, bu öğrencilerin akademik başarılarında belirgin bir artış görülmüştür. Araştırmacılar, öğretmenlerin bu beklentiyle öğrencilere farkında olmadan daha fazla zaman ayırdığını, daha sabırlı davrandığını ve onlara destekleyici geri bildirimler verdiğini saptamıştır. Dolayısıyla, çevremizdekilerin bize duyduğu güven, başarımızı şekillendiren temel unsurlardan biridir.

Bu parçaya göre Pygmalion etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevremizdeki kişilerin bize dair olumlu beklentileri, performansımızı ve başarımızı olumlu yönde etkiler.

Cevap

Çevremizdeki kişilerin bize dair olumlu beklentileri, performansımızı ve başarımızı olumlu yönde etkiler.
Doğru seçenek, parçanın ilk ve son cümlelerinde yer alan tanımlarla doğrudan örtüşmektedir. Pygmalion etkisinin, başkalarının olumlu beklentilerinin kişinin performansını artırması olduğu ve çevremizdekilerin bize duyduğu güvenin başarımızı şekillendirdiği parçada açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kelimeleri ve Pygmalion etkisinin tanımını belirleme.
Pygmalion etkisinin 'bir kişinin başkaları hakkındaki olumlu beklentilerinin, o kişilerin performansını doğrudan artırması' olduğu saptanır.
Sorunun kökünde doğrudan bu kavramla ilgili çıkarım yapılması istenmektedir.
2
Metnin sonuç cümlesini analiz ederek genel yargıyı tespit etme.
'Çevremizdekilerin bize duyduğu güven, başarımızı şekillendiren temel unsurlardan biridir' yargısına ulaşılır.
Yazarın paragrafın sonunda bağladığı ana fikir, doğrudan doğru seçeneği belirlememizi sağlar.
3
Elde edilen bulguları seçeneklerle karşılaştırma.
Çevremizdekilerin olumlu beklentilerinin performansımızı olumlu etkilediğini ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Diğer seçeneklerde yer alan iddialar ya metindeki bilgilerle çelişmektedir ya da metinde bulunmayan öznel yorumlar barındırmaktadır.

Anahtar Kavram

Çoklu Paragraf Sorularında Anlam ve Çıkarım
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1676Soru

Modern yaşamın sunduğu yoğun uyarıcı akışı içinde, herhangi bir işle uğraşmama veya eylemsizlik durumu genellikle bir zaman kaybı ya da verimsizlik olarak algılanmaktadır. Bireyin sürekli olarak bir meşguliyet arayışında olması, onun kendi zihinsel derinlikleriyle yüzleşmesini zorlaştırır. Oysa zihnin dış dünyadan gelen uyarılara kapandığı ve can sıkıntısı olarak adlandırılan o durağan anlar, özgün yaratıcılığın ve içsel farkındalığın geliştiği en verimli dönemlerdir. İnsan, dışsal yönlendirmelerin sustuğu bu anlarda kendi iç sesini dinleme ve dünyayı kendine has bir biçimde yorumlama fırsatı bulur. Sıkıntı hissinin modern yaşam pratikleriyle tamamen ortadan kaldırılması, sanılanın aksine zihinsel üretkenliği körelten ve bireysel gelişimi engelleyen bir unsur haline gelmektedir. Dolayısıyla zihne yaratıcı ve özgün atılımlar yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu bu durağan boşluk alanlarını tanımak gerekmektedir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zihnin üretken olması ve bireyin kendi sınırlarını fark etmesi, dış uyaranlardan uzak kalacağı durağan anların varlığına bağlıdır.

Cevap

Zihnin üretken olması ve bireyin kendi sınırlarını fark etmesi, dış uyaranlardan uzak kalacağı durağan anların varlığına bağlıdır.
Zihnin üretken olması ve bireyin kendi sınırlarını fark etmesinin dış uyaranlardan uzak kalacağı durağan anların varlığına bağlı olduğunu belirten yargı doğrudur. Paragraf boyunca eylemsizliğin ve can sıkıntısının yaratıcılık ile öz farkındalık için gerekliliği savunulmuş, zihni sürekli meşgul etmenin üretkenliği körelttiği belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk bölümünde modern yaşamın sürekli meşguliyet arayışının ve eylemsizliği zaman kaybı görmesinin zihinsel derinliği engellediği saptanmıştır.
Giriş kısmındaki temel problem anlaşılmıştır.
Paragrafın üzerine kurulduğu sorunu belirlemek için.
2
Paragrafın devamında ise can sıkıntısı ve durağan anların yaratıcılık ile içsel farkındalık için en verimli dönemler olduğu vurgulanmıştır.
Yazarın eylemsizliğe yüklediği olumlu işlev kavranmıştır.
Ana düşünceye giden temel argümanı yakalamak için.
3
Son cümlede sıkıntı hissinin yok edilmesinin zihinsel üretkenliği ve gelişimi engellediği, durağan boşluk alanlarının zihin için bir gereklilik olduğu sonucuna varılmıştır.
Paragrafın asıl iletisi sentezlenmiştir.
Yazarın okuyucuya iletmek istediği asıl mesajı saptamak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1677Soru

19. yüzyılın sonlarında kutup araştırmalarında kullanılmak üzere özel olarak inşa edilen ve ahşap gövdesi buz basıncına dayanacak şekilde küresel bir tasarıma sahip olan Fram gemisi, Norveçli kâşif Nansen'in Kuzey Kutbu'na ulaşmak amacıyla gerçekleştirdiği üç yıllık seferde başarıyla kullanılmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Norveçli kâşif Nansen'in gerçekleştirdiği üç yıllık kutup seferinde, gövde yapısı ahşap olan küresel tasarımlı bir gemiden yararlanılmıştır.

Cevap

Norveçli kâşif Nansen'in gerçekleştirdiği üç yıllık kutup seferinde, gövde yapısı ahşap olan küresel tasarımlı bir gemiden yararlanılmıştır.
Cümlede Fram gemisinin ahşap gövdeli ve küresel tasarımlı olduğu, Nansen'in üç yıllık Kuzey Kutbu seferinde bu geminin kullanıldığı açıkça ifade edilmektedir. Buradan hareketle Nansen'in seferinde ahşap ve küresel gövdeli bir gemiden yararlanıldığı yargısına kesin olarak ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ana unsurları ve geminin özelliklerini belirlemek.
Geminin ahşap gövdeli, küresel tasarımlı olduğu ve Nansen'in üç yıllık seferinde kullanıldığı belirlenmiştir.
Çıkarılabilecek kesin yargının temel dayanaklarını saptamak için.
2
Seçenekleri cümledeki kesin bilgilerle karşılaştırmak.
Kullanılan geminin ahşap ve küresel gövdeli olduğu bilgisinin doğrudan eşleştiği görülmüştür.
Yorum veya tahmin içermeyen, doğruluğu kesin olan seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargı bulma
Soru 1678Soru

Yarıçapı 10 cm10\text{ cm} olan bir küre, merkezinden 6 cm6\text{ cm} uzaklıkta bir düzlemle kesiliyor.

Buna göre, oluşan dairesel kesitin alanı kaç π cm2\pi\text{ cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 64

Cevap

Oluşan dairesel kesitin alanı 64π cm264\pi\text{ cm}^2 olduğundan doğru cevap 64'tür.
Küre merkezi, kesit dairesinin merkezi ve kesit dairesinin üzerindeki bir nokta bir dik üçgen oluşturur. Bu dik üçgende hipotenüs kürenin yarıçapı (10 cm10\text{ cm}), dik kenarlardan biri merkeze olan uzaklık (6 cm6\text{ cm}) ve diğer dik kenar kesit dairesinin yarıçapıdır (rr). Pisagor bağıntısına göre r2+62=102r^2 + 6^2 = 10^2 den r=8 cmr = 8\text{ cm} elde edilir. Dairenin alan formülü olan πr2\pi r^2 uygulandığında kesitin alanı 64π cm264\pi\text{ cm}^2 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kürenin merkezi ile kesit dairesinin merkezi arasındaki ilişkiyi kurma.
Küre merkezi OO, kesit dairesinin merkezi MM ve kesit dairesinin üzerindeki bir nokta PP olsun. OMPOMP bir dik üçgendir.
Kürenin merkezinden kesit düzlemine çizilen en kısa doğru parçası düzleme diktir.
2
Pisagor bağıntısını kullanarak kesit dairesinin yarıçapını (rr) hesaplama.
r2+62=102    r2+36=100    r2=64    r=8 cmr^2 + 6^2 = 10^2 \implies r^2 + 36 = 100 \implies r^2 = 64 \implies r = 8\text{ cm} olarak bulunur.
Dik üçgende hipotenüsün karesi, dik kenarların karelerinin toplamına eşittir.
3
Kesit dairesinin alanını hesaplama.
Alan=πr2=π82=64π cm2\text{Alan} = \pi r^2 = \pi \cdot 8^2 = 64\pi\text{ cm}^2. Soru bizden alanın kaç π\pi olduğunu istediği için sonuç 64'tür.
Yarıçapı rr olan bir dairenin alanı πr2\pi r^2 formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Bir küre bir düzlemle kesildiğinde oluşan ara kesit her zaman bir dairedir. Bu dairenin yarıçapı, kürenin yarıçapı ve kesit düzleminin küre merkezine olan uzaklığı arasında Pisagor bağıntısı kurulabilir.
Soru 1679Soru

Kenar uzunlukları 2 cm2\text{ cm} ve 6 cm6\text{ cm} olan bir dikdörtgen, uzun kenarına paralel ve bu kenara 3 cm3\text{ cm} uzaklıkta bulunan bir eksen etrafında 360360^\circ döndürülüyor.

Buna göre, oluşan döner cismin hacmi kaç π cm3\pi\text{ cm}^3'tür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 96

Cevap

Dönme eksenine 3 cm uzaklıktaki 2 cm genişliğindeki dikdörtgenin döndürülmesiyle oluşan içi boş silindirin hacmi 96\pi\text{ cm}^3$'tür.
Dönme eksenine 3 cm uzaklıkta bulunan 2 cm genişliğindeki dikdörtgenin döndürülmesiyle oluşan cisim, dış yarıçapı 5 cm, iç yarıçapı 3 cm ve yüksekliği 6 cm olan içi boş bir silindirdir. Bu cismin hacmi, dış silindirin hacminden (150\pi) iç silindirin hacmi (54\pi) çıkarılarak 96\pi olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönme ekseni ile dikdörtgen arasındaki mesafeden yararlanarak silindirin iç ve dış yarıçaplarını belirleyin.
İç yarıçap r=3 cmr = 3\text{ cm}, dış yarıçap R=3+2=5 cmR = 3 + 2 = 5\text{ cm} ve yükseklik h=6 cmh = 6\text{ cm}'dir.
Dikdörtgen eksenden uzakta döndürüldüğünde ortasında boşluk olan dairesel bir halka (boru şeklinde içi boş silindir) oluşur.
2
Dış silindirin hacmini formül yardımıyla hesaplayın.
Vs¸=πR2h=π526=150π cm3V_{\text{dış}} = \pi \cdot R^2 \cdot h = \pi \cdot 5^2 \cdot 6 = 150\pi\text{ cm}^3
Dıştaki sınırların oluşturduğu en büyük hacmi bulmak için dış yarıçap kullanılır.
3
İçteki boş silindirin hacmini hesaplayın.
Vic¸=πr2h=π326=54π cm3V_{\text{iç}} = \pi \cdot r^2 \cdot h = \pi \cdot 3^2 \cdot 6 = 54\pi\text{ cm}^3
Dönme ekseni ile dikdörtgen arasındaki boşluğun hacmini bulmak için iç yarıçap kullanılır.
4
Oluşan içi boş cismin net hacmini bulmak için dış silindirin hacminden içteki boşluğun hacmini çıkarın.
Vnet=150π54π=96π cm3V_{\text{net}} = 150\pi - 54\pi = 96\pi\text{ cm}^3
Net hacim, toplam hacimden boşluğun hacmi çıkarılarak elde edilir.

Anahtar Kavram

Bir düzlemsel şeklin bir eksen etrafında döndürülmesiyle oluşan katı cisimlerin hacim hesabı (içi boş silindir).

İpuçları

1
Dikdörtgenin bir eksen etrafında döndürülmesiyle hangi geometrik cismin oluşacağını ve ortadaki boşluğun şeklini hayal edin.
2
Dönme eksenine olan en yakın mesafe içteki boş silindirin yarıçapını, en uzak mesafe ise dıştaki silindirin yarıçapını belirler.
3
Oluşan cismin hacmini bulmak için dış silindirin hacminden (V=πR2hV = \pi R^2 h) içteki boş silindirin hacmini (V=πr2hV = \pi r^2 h) çıkarın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, bir dik yamuğun yüksekliği veya taban kenarlarından biri etrafında döndürülmesiyle oluşan kesik koni veya silindir-koni birleşik cisimlerinin hacmini hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Oluşan halkanın taban alanını (büyük dairenin alanından küçük dairenin alanını çıkararak) hesaplayıp ardından yükseklikle çarparak da hacmi bulabilirsiniz: Talan=π(5232)=16πT_{alan} = \pi(5^2 - 3^2) = 16\pi, V=16π6=96π cm3V = 16\pi \cdot 6 = 96\pi\text{ cm}^3.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1680Soru

Bir sinema salonundaki toplam 4040 koltuğun bir kısmı dolu, bir kısmı ise boştur. Dolu koltuk sayısı, boş koltuk sayısının 33 katından 44 fazladır.

Buna göre, bu sinema salonunda kaç dolu koltuk vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31

Cevap

Sinema salonunda 31 dolu koltuk vardır.
Boş koltuk sayısına bb ve dolu koltuk sayısına dd dediğimizde, d+b=40d + b = 40 ve d=3b+4d = 3b + 4 denklemlerini elde ederiz. Bu denklem sistemini çözdüğümüzde boş koltuk sayısı 99, dolu koltuk sayısı ise 3131 olarak bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt otuz bir olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri belirleyin ve sözel ifadeyi denkleme dökün.
Boş koltuk sayısı bb, dolu koltuk sayısı dd olsun. Toplam koltuk sayısı: d+b=40d + b = 40. Dolu koltuk sayısının boş koltuk sayısı cinsinden ifadesi: d=3b+4d = 3b + 4.
Soruda verilen ilişkileri matematiksel olarak ifade etmek i��in.
2
İkinci denklemdeki dd ifadesini birinci denklemde yerine yazın ve tek bilinmeyenli denklemi çözün.
(3b+4)+b=404b+4=404b=36b=9(3b + 4) + b = 40 \Rightarrow 4b + 4 = 40 \Rightarrow 4b = 36 \Rightarrow b = 9.
Boş koltuk sayısını bulmak için.
3
Bulunan boş koltuk sayısını kullanarak dolu koltuk sayısını hesaplayın.
d=3×9+4=27+4=31d = 3 \times 9 + 4 = 27 + 4 = 31.
Bizden istenen dolu koltuk sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sözel olarak verilen ilişkileri birinci dereceden denklem sistemine dönüştürme ve çözme.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 84 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin