Finansman Kaynakları Alıştırma Soruları — KPSS İşletme — Sayfa 2

Soru 21Soru →

Kurumsal finansman yönetimi kapsamında şirketler, dış kaynak tedariki için borçlanma araçları ihraç etmektedir. Bu süreçte tahvilin yapısal özellikleri, yatırımcıya sunulan getiri oranları ve firmaya yüklediği maliyetler kritik önem taşır.

Bir şirketin tahvil ihracıyla sağladığı finansman süreci dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

İskontolu (kuponsuz) ihraç edilen bir tahvilin yatırımcı açısından bugünkü teorik değeri hesaplanırken, tahvilin vade sonundaki nominal değeri ihraç tarihindeki piyasa faiz oranı kullanılarak gelecek değer (bileşik faiz) formülü ile büyütülür.

Altı ayda bir kupon ödemesi gerçekleştiren bir tahvilin işletmeye olan yıllık efektif maliyeti belirlenirken, dönemsel (altı aylık) nominal faiz oranı bileşiklendirilmek yerine doğrudan vadedeki toplam dönem sayısı ile çarpılarak hesaplanır.

İşletmenin yeni yatırımlarını finanse etmek amacıyla yoğun bir şekilde tahvil ihracına yönelmesi, firmanın katlanacağı sabit işletme maliyetlerini artıracağından faaliyet kaldıracı derecesini (DOL) doğrudan yükseltici bir etki yaratır.

Tahvil ihracı aşamasında aracı kurumlara ödenen komisyonlar ile yasal kayıt harçları gibi ihraç giderleri (flotation costs), net fon girişini azaltmasına rağmen yöneticiler ve hissedarlar arasındaki çıkar çatışmasından doğan temsil (vekalet) maliyetleri grubunda raporlanır.

Tahvil ihracıyla sağlanan fonların maliyeti hesaplanırken, faiz ödemelerinin vergi kalkanı yaratması nedeniyle vergi öncesi maliyet

(1-t)

katsayısıyla çarpılarak düzeltilmelidir; ayrıca piyasa faiz oranı kupon oranının altındaysa tahvil primli ihraç edilirken, uygulamada kuponsuz (iskontolu) veya kura ile ek menfaat sağlayan ikramiyeli tahvil türleri de kullanılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracıyla sağlanan fonların maliyeti hesaplanırken, faiz ödemelerinin vergi kalkanı yaratması nedeniyle vergi öncesi maliyet $(1-t)$ katsayısıyla çarpılarak düzeltilmelidir; ayrıca piyasa faiz oranı kupon oranının altındaysa tahvil primli ihraç edilirken, uygulamada kuponsuz (iskontolu) veya kura ile ek menfaat sağlayan ikramiyeli tahvil türleri de kullanılabilir.

Cevap

Vergi sonrası maliyet için (1-t) düzeltmesi yapılmasını, faiz-fiyat ters ilişkisini ve tahvil türlerini (kuponlu, iskontolu, ikramiyeli) doğru biçimde özetleyen seçenektir.

Tahvil finansmanında şirket faiz ödemelerini gider yazabildiği için vergi avantajı elde eder; bu nedenle vergi öncesi maliyet

(1-t)

katsayısı kullanılarak netleştirilir. Tahvilin kupon oranı, geçerli piyasa faizinden daha yüksek olduğunda (veya piyasa faizi kupon oranının altında kaldığında) yatırımcılar için cazip hale gelir ve tahvil nominal değerinin üzerinde (primli) fiyatlanır. Ayrıca mevzuatta kuponlu, kuponsuz (iskontolu) ve ikramiyeli gibi çeşitli tahvil türleri firmaların kullanımına sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Seçeneklerdeki zaman değeri ifadeleri kontrol edilir.

İskontolu tahvilin değeri gelecek değer formülü ile büyütülerek değil, piyasa faiz oranıyla bugünkü değere indirgenerek (iskonto edilerek) bulunur.

Paranın zaman değeri prensipleri gereği gelecekteki nakit akışlarının (nominal değerin) şimdiki karşılığı hesaplanmalıdır.

2

Efektif faiz oranı hesaplama mantığı incelenir.

Dönemsel faiz oranları doğrudan dönem sayısıyla çarpılamaz; efektif oranı bulmak için

(1 + \frac{i}{m})^m - 1

formülü ile bileşiklendirme yapılmalıdır.

Faizin faiz kazanması (bileşik etki) basit çarpım ile hesaplanamaz.

3

Kaldıraç türleri ve ihraç giderlerinin doğası analiz edilir.

Tahvil ihracı sabit finansman gideri yaratır (Finansal kaldıraç artar, faaliyet kaldıracı değil). İhraç giderleri ise işlem maliyetidir, temsil (vekalet) sorunu ile ilgisi yoktur.

Finansal risk ile faaliyet riski birbirine karıştırılmamalı ve işlem maliyetleri (flotation costs) doğru sınıflandırılmalıdır.

4

Vergi kalkanı ve fiyatlama ilişkisi değerlendirilir.

Faizler vergiden düşülebildiği için borç maliyeti

(1-t)

ile çarpılır. Kupon oranı piyasa faizinden yüksekse tahvil primli, düşükse iskontolu satılır.

Borçlanmanın net maliyeti vergi avantajı sağlandıktan sonraki maliyettir ve tahvil fiyatları piyasa faiziyle ters orantılı hareket eder.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı, Maliyet Hesaplamaları ve Fiyatlama Prensipleri

Soru 22Soru →

Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir toptancı işletme, kredili satışlarından doğan $400.000 \text{ TL}$ tutarındaki $45$ gün vadeli faturaya dayalı alacağını vadesinden önce nakde çevirmek amacıyla bir finansal kurumla anlaşmıştır. Sözleşme hükümlerine göre, alacağın borçlu tarafından ödenmeme riski (kredi riski) tamamen finansal kuruma devredilmiştir. Finansal kurum bu işlem için yıllık $\%36$ faiz ve fatura bedeli üzerinden $\%2$ komisyon kesintisi yapacaktır. (İşlemlerde $1$ yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, işletmenin başvurduğu finansman yönteminin türü ve kesintiler sonrası işletmenin eline geçecek net finansman tutarı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Rücusuz Faktoring /

374.000 \text{ TL}

Rüculu Faktoring /

374.000 \text{ TL}

Forfaiting /

374.000 \text{ TL}

Rücusuz Faktoring /

382.000 \text{ TL}

Rücusuz Faktoring /

248.000 \text{ TL}

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rücusuz Faktoring / $374.000 \text{ TL}$

Cevap

İşlem türü rücusuz faktoring olup, net finansman tutarı

374.000 \text{ TL}

'dir.

Kısa vadeli (

45

gün) ticari alacakların devredilmesi işlemi faktoringdir. Ödenmeme riskinin finansal kuruma devredilmesi, bu işlemin 'rücusuz (gayrikabili rücu) faktoring' olduğunu ifade eder. Net finansman tutarı hesaplanırken hem faiz hem de komisyon ana paradan düşülür. Faiz tutarı:

400.000 \times 0,36 \times (45 / 360) = 18.000 \text{ TL}

. Komisyon tutarı:

400.000 \times 0,02 = 8.000 \text{ TL}

. İşletmenin eline geçecek net tutar:

400.000 - (18.000 + 8.000) = 374.000 \text{ TL}

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Kredi riskinin kime ait olduğuna göre işlem türünü belirle.

İşlem rücusuz (gayrikabili rücu) faktoringdir.

Sözleşmede alacağın tahsil edilememe riskinin tamamen finansal kuruma devredildiği belirtilmiştir. Risk devrediliyorsa rücusuz faktoring adı verilir.

2

Vadeye uygun faiz kesintisini hesapla.

18.000 \text{ TL}

Faiz = Nominal Tutar

\times

Yıllık Faiz Oranı

\times

(Vade /

360

) formülüyle:

400.000 \times 0,36 \times (45 / 360) = 18.000 \text{ TL}

bulunur.

3

Komisyon kesintisini hesapla.

8.000 \text{ TL}

Komisyon doğrudan alacak tutarı üzerinden hesaplanır:

400.000 \times 0,02 = 8.000 \text{ TL}

.

4

Net finansman tutarını (ele geçen tutarı) hesapla.

374.000 \text{ TL}

Net Tutar = Alacak Tutarı - (Faiz Kesintisi + Komisyon Kesintisi)

\rightarrow 400.000 - (18.000 + 8.000) = 374.000 \text{ TL}

.

Anahtar Kavram

Rücusuz Faktoring ve Faktoring Maliyeti Hesaplaması

Soru 23Soru →

Anonim şirket statüsündeki bir işletme, kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri $600.000 \text{ TL}$ ve vadesi $180 \text{ gün}$ olan finansman bonosu ihraç edecektir. Piyasada benzer risk grubundaki araçlar için yatırımcıların talep ettiği yıllık getiri oranı $\%40$ 'tır. (İşlemlerde bir yıl $360 \text{ gün}$ olarak kabul edilecektir.)

Finansman bonolarının genel özellikleri ve bu ihraca ilişkin hesaplamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bononun iskontolu satış fiyatı

480.000 \text{ TL}

olup, bu araçlar şirketlerin bir yıldan uzun vadeli duran varlık yatırımlarını finanse etmesinde kullanılır.

Bononun piyasaya arz fiyatı

720.000 \text{ TL}

olarak hesaplanır ve finansman bonoları tıpkı hazine bonoları gibi devlet tarafından bütçe açıklarını kapatmak için çıkarılır.

Şirketin bu ihraçtan doğan yıllık efektif maliyeti

\%40

olup, finansman bonoları yatırımcısına periyodik kupon faizi ödeyen uzun vadeli menkul kıymetlerdir.

Bononun iskontolu satış fiyatı

500.000 \text{ TL}

olup, anonim şirketler tarafından genel olarak

30

ile

364 \text{ gün}

arasında değişen vadelerle ihraç edilebilir.

Bononun iskontolu satış fiyatı

500.000 \text{ TL}

olmasına rağmen, piyasadaki genel faiz oranları düştüğünde yatırımcının elindeki bononun piyasa değeri de düşüş gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bononun iskontolu satış fiyatı $500.000 \text{ TL}$ olup, anonim şirketler tarafından genel olarak $30$ ile $364 \text{ gün}$ arasında değişen vadelerle ihraç edilebilir.

Cevap

Doğru seçenek, bononun iskontolu ihraç fiyatının 500.000 TL olarak hesaplandığını ve bonoların 30 ile 364 gün arasında değişen kısa vadelerle anonim şirketler tarafından ihraç edilebileceğini belirten ifadedir.

Finansman bonoları, büyük ve kredibilitesi yüksek anonim şirketler tarafından genel fon ihtiyacını karşılamak üzere 30 ile 364 gün arası vadelerle çıkarılan iskontolu borçlanma araçlarıdır. 600.000 TL'lik bononun 180 günlük faizi %20 olarak alınır ve bugünkü değere çekildiğinde

600.000 / 1,20 = 500.000 \text{ TL}

ihraç tutarı doğru olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Dönemsel faiz oranının hesaplanması.

i_{\text{dönem}} = 0,40 \times \frac{180}{360} = 0,20 \ (\%20)

Yıllık olarak verilen faiz oranı, basit faiz mantığıyla vadenin yıla oranlanması yoluyla ilgili döneme çevrilmelidir.

2

İskontolu satış fiyatının (Bugünkü Değer) bulunması.

P = \frac{600.000}{1 + 0,20} = 500.000 \text{ TL}

Finansman bonoları iskontolu satılır ve vade sonunda nominal bedel üzerinden ödenir. Bu nedenle bugünkü değer (iskonto) formülü uygulanarak yatırımcıdan tahsil edilecek satış fiyatı bulunur.

3

Finansman bonosunun ihraç özellikleri ile seçeneklerin karşılaştırılması.

Finansman bonoları anonim şirketler tarafından en fazla 364 güne kadar (mevzuatta yaygın ifadeyle 360 güne kadar) vadelerle ihraç edilen iskontolu kısa vadeli araçlardır.

Yasal düzenlemeler gereği bonolar kısa vadelidir ve kupon ödemesi içermez. Ayrıca sabit getirili kıymet oldukları için faiz oranlarıyla ters orantılı fiyatlanırlar.

Anahtar Kavram

Finansman Bonolarında Fiyatlama ve Menkul Kıymet Özellikleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 24Soru →

XYZ işletmesi, yurt içi satışlarından doğan $60$ gün vadeli $1.000.000 \text{ TL}$ tutarındaki faturalı ticari alacaklarını nakde çevirmek amacıyla bir finans kurumuna devretmiştir. Yapılan sözleşmenin koşulları şöyledir:

- Finans kurumu, brüt fatura bedelinin $\%80$ 'ini işletmeye avans olarak kullandıracaktır.
- Brüt alacak tutarı üzerinden $\%2$ oranında faktoring komisyonu kesilecektir.
- Kullandırılan avans tutarı üzerinden yıllık $\%22,5$ oranında finansman faizi hesaplanacaktır.
- Alacağın vadesinde borçlu tarafından ödenmemesi durumunda, finans kurumunun XYZ işletmesine başvurma (geri dönme) hakkı bulunmamaktadır.

Komisyon ve faiz tutarları avans ödemesi sırasında peşin olarak kesilmektedir.

Buna göre, işletmenin yararlandığı bu finansman yönteminin türü ve katlandığı efektif yıllık finansman maliyeti aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir? (1 yıl = 360 gün alınacaktır.)

Rücusuz Faktoring /

\%40

Rüculu Faktoring /

\%40

Forfaiting /

\%40

Rücusuz Faktoring /

\%37,5

Forfaiting /

\%30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rücusuz Faktoring / $\%40$

Cevap

İşletmenin yararlandığı yöntem Rücusuz Faktoring olup, efektif yıllık finansman maliyeti %40'tır.

İşletmenin borçlunun ödememe riskini devretmesi ve finans kurumunun işletmeye geri dönme hakkının olmaması işlemin 'rücusuz' olduğunu gösterir. Vadenin 60 gün gibi kısa bir süre olması ve faturalı alacaklara dayanması nedeniyle bu işlem forfaiting değil, faktoringdir. Efektif maliyet ise, toplam kesintilerin (20.000 TL komisyon + 30.000 TL faiz = 50.000 TL) işletmenin eline geçen net fona (800.000 TL avans - 50.000 TL kesinti = 750.000 TL) oranlanıp yıllıklandırılmasıyla (50.000 / 750.000 * 360/60) %40 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Kullandırılacak brüt avans tutarının hesaplanması

1.000.000 \times 0,80 = 800.000 \text{ TL}

Finans kurumu, toplam alacağın %80'i oranında avans kullandırmaktadır.

2

Peşin kesilecek faktoring komisyonunun hesaplanması

1.000.000 \times 0,02 = 20.000 \text{ TL}

Komisyon, brüt alacak tutarı üzerinden hesaplanır.

3

Peşin kesilecek finansman faizinin hesaplanması

800.000 \times 0,225 \times \frac{60}{360} = 30.000 \text{ TL}

Faiz, işletmeye kullandırılan avans tutarı üzerinden ve alacağın vadesi (60 gün) dikkate alınarak hesaplanır.

4

İşletmenin eline geçen net kullanılabilir fonun hesaplanması

800.000 - (20.000 + 30.000) = 750.000 \text{ TL}

Brüt avanstan, komisyon ve faiz kesintileri düşülür.

5

Efektif yıllık finansman maliyetinin hesaplanması

\left( \frac{50.000}{750.000} \right) \times \left( \frac{360}{60} \right) = \frac{1}{15} \times 6 = 0,40 \text{ (\%40)}

Efektif maliyet, toplam kesintilerin fiilen kullanılan net fona oranlanıp bir yıla (360 güne) iblağ edilmesiyle bulunur.

6

Finansman yönteminin türünün belirlenmesi

Rücusuz Faktoring

Alacağın ödenmeme riskinin finans kurumuna devredilmesi (işletmeye dönülememesi) işlemin 'rücusuz' olduğunu, alacağın kısa vadeli ve faturaya dayalı olması ise 'faktoring' olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Rücusuz Faktoring ve Efektif Finansman Maliyeti

Soru 25Soru →

Şirketlerin, sermaye piyasalarına başvurmadan veya kredi kuruluşlarından borç almadan fon yaratma stratejilerinden biri de muhasebe ve değerleme standartlarının sunduğu yasal esneklikleri kullanmaktır. Örneğin, bir firmanın maddi duran varlıklarını hızlandırılmış yöntemlerle itfa ederek (fazla amortisman ayırarak) dönem kârını bilinçli olarak düşük raporlaması veya bilançodaki yükümlülüklerini olduğundan yüksek göstermesi, kâr dağıtımını sınırlandırarak şirket içinde ek fon tutulmasını sağlar.

Bahsedilen bu uygulamalar bütünü, aşağıdaki finansman kavramlarından hangisini ifade eder?

Gizli otofinansman

Açık otofinansman

Net işletme sermayesi fonu

Nakit döngüsü fazlası

Vergi kalkanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gizli otofinansman

Cevap

Gizli otofinansman

Sorudaki metin, işletmenin bilançosunda doğrudan bir 'yedek akçe' veya 'dağıtılmamış kâr' kalemi yaratmadan, varlıkları düşük veya borçları yüksek göstererek vergi ve kâr payı çıkışını önleyip bünyesinde fon tutmasını açıklamaktadır. Amortismanların hızlandırılması, stokların düşük değerlenmesi gibi bilançoda görünmeyen (örtülü) özkaynak yaratma işlemlerinin tamamı literatürde gizli otofinansman olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Soruda verilen finansman sağlama yönteminin özelliklerini analiz et.

Yöntemin dışarıdan borç/sermaye bulmak yerine, şirket içi muhasebe uygulamaları (fazla amortisman, yüksek karşılık) ile kârı düşük gösterip içeride fon tutmak olduğu belirlendi.

Kavramsal tanımın hangi finansman türüne ait olduğunu teşhis etmek için temel özelliklerin ayrıştırılması gerekir.

2

Otofinansman türleri (açık ve gizli) arasındaki farkı değerlendir.

Açık otofinansmanda kâr, yedek akçe olarak bilançoda şeffafça görünür. Soruda ise değerleme farkları ve amortisman oyunlarıyla 'bilinçli düşük kâr raporlanmasından' bahsedildiği için bilançoda görünmeyen (gizli) bir finansman yaratılmaktadır.

Çeldirici kavram olan açık otofinansmanı elemek ve doğru terime ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İşletmelerin varlıklarını gerçek değerinden düşük veya borçlarını yüksek değerleyerek bilançoda doğrudan belli olmayan, kâr dağıtımını engelleyerek bünyede fon bıraktığı sisteme gizli otofinansman denir.

Soru 26Soru →

Uluslararası ticarette faaliyet gösteren bir firma, yabancı bir alıcıya yaptığı geniş çaplı makine teçhizat satışından doğan 4 yıl vadeli alacaklarını nakde çevirmek istemektedir.

İşletme, alıcı firmanın ülkesindeki ekonomik belirsizlikler nedeniyle ödememe riskini ve döviz kurlarındaki dalgalanma riskini tamamen üzerinden atmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu banka garantili (avallı) alacak senetlerini, rücu hakkı olmaksızın (geri dönülemez şekilde) bir finansal kuruluşa iskonto ettirerek devretmiştir.

Buna göre, işletmenin başvurduğu dış ticaret finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Forfaiting

Faktoring

Prefinansman

Kabul Kredisi

Sendikasyon Kredisi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Forfaiting

Cevap

Doğru yanıt, orta ve uzun vadeli ihracat alacaklarının rücu hakkı olmaksızın satılmasını ifade eden forfaiting yöntemidir.

Forfaiting; uluslararası ticarette mal ve hizmet ihracatından doğan, genellikle 6 ay ile 5-7 yıl arası vadeli, bir banka avali ya da garantisi taşıyan alacak senetlerinin (poliçe veya bono), rücu hakkı olmaksızın (riskin tamamen finansal kuruluşa devredildiği) iskonto edilerek nakde çevrilmesi işlemidir. Sorudaki 4 yıl vade, rücusuz olma ve makine teçhizat ihracatı detayları doğrudan forfaiting işlemini tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Soruda verilen finansman işleminin temel özelliklerini (vade, risk durumu ve araç) belirleme

İşlemin 4 yıl (orta/uzun) vadeli olduğu, banka garantili senetlere dayandığı ve riskin rücu edilemez (geri dönülemez) şekilde tamamen finansal kuruluşa devredildiği tespit edilir.

Kullanılan finansman yöntemini doğru tanımlamak için vadesi ve risk devri özellikleri analiz edilmelidir.

2

Belirlenen özellikleri mevcut finansman teknikleriyle eşleştirme

Rücusuz, avallı (banka garantili) ve orta vadeli uluslararası ticaret alacaklarının iskontosu forfaiting işleminin kesin tanımıdır.

Faktoring kısa vadeli iken forfaiting orta-uzun vadelidir ve ihracatçıyı kur ile ödememe riskinden tamamen kurtarır.

Anahtar Kavram

Forfaiting İşlemi ve Temel Özellikleri

Soru 27Soru →

Ağır sanayi ekipmanları üretimi yapan yerli bir işletme, yurt dışındaki bir alıcıya 5 yıl vadeli, aval kabulü yapılmış poliçe karşılığında bir tesis satışı gerçekleştirmiştir. İşletme, bu uzun vadeli satıştan doğan alacaklarını, tahsilat riskini (politik ve ticari riskler dâhil) tamamen devrederek ve rücu edilemez (geri dönülemez) bir şekilde uluslararası bir finansal kuruluşa iskonto ettirmiş, böylece satış bedelini peşin olarak tahsil etmiştir.

Bu işletmenin ihracat alacaklarını nakde çevirmek için başvurduğu finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Forfaiting

Faktoring

Finansal Kiralama

Ticari Kredi

Finansman Bonosu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Forfaiting

Cevap

Forfaiting

Soruda belirtilen 5 yıl gibi orta-uzun vadeli, yatırım malları ihracatından (tesis satışı) doğan ve aval kabulü yapılmış poliçelere bağlı alacakların rücu edilemez (geri dönülemez) şekilde bir finansal kuruluşa satılarak nakde çevrilmesi işlemi forfaiting olarak adlandırılır. İhracatçı bu yöntemle tahsilat risklerinden tamamen arınmış olur.

Adım Adım Çözüm

1

Sorudaki işlemin vade ve konu özelliklerini belirlemek.

İşlemin 5 yıl (uzun) vadeli ve yatırım malı (tesis) ihracatına dayalı olduğu tespit edilir.

Vade ve malın türü, finansman yöntemini belirleyen temel kriterlerdir.

2

Risk devri ve geri dönüş (rücu) durumunu analiz etmek.

Alacakların politik ve ticari risklerle birlikte 'rücu edilemez' şekilde finansal kuruluşa devredildiği görülür.

Rücusuz iskonto işlemi, yöntemin karakteristik bir özelliğidir.

3

Elde edilen verileri finansman yöntemleriyle eşleştirmek.

Orta-uzun vadeli, yatırım mallarına dayalı ve rücu edilemez alacak devri işleminin forfaiting olduğu sonucuna varılır.

Faktoring kısa vadeli ve tüketim malları için kullanılırken, bu özellikler doğrudan forfaiting'i tanımlar.

Anahtar Kavram

Forfaiting

Soru 28Soru →

Büyüme stratejileri doğrultusunda yeni tesis yatırımlarına hazırlanan Delta A.Ş., gerekli olan uzun vadeli fonu sağlamak için sermaye piyasalarında borçlanma aracı ihracına karar vermiştir. Şirketin finans departmanı, ihraç edilecek aracın türü, fiyatlaması ve işletmeye getireceği maliyet yükü üzerine bir fizibilite raporu hazırlamıştır.

Buna göre, tahvil ihracı ile sağlanan finansman süreci hakkında bu raporda yer alabilecek aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tahvil ihracı nedeniyle üstlenilen sabit faiz yükümlülükleri, şirketin satış hacmindeki yüzdesel değişimlerin faiz ve vergi öncesi kâr (FVÖK) üzerindeki etkisini ölçen faaliyet kaldıracı derecesini (DOL) yükseltici yönde etki yapar.

Piyasa faiz oranı ile tahvil fiyatı doğru orantılı olduğundan; piyasa faiz oranlarının tahvilin kupon oranının üzerine çıkması durumunda, gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri artacak ve tahvil primli işlem görecektir.

Tahvil ihracı ile sağlanan yabancı kaynakların maliyeti belirlenirken, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilmesi sebebiyle ortaya çıkan vergi kalkanı, maliyet formülünde

(1-t)

katsayısı ile düzeltilmelidir.

İhraç aşamasında katlanılan aracılık komisyonları (floatation costs) ile yılda birden fazla yapılan dönemsel kupon ödemeleri, tahvil ihracıyla sağlanan net fon tutarını artırarak işletmenin katlanacağı efektif faiz maliyetini düşürür.

Herhangi bir kupon ödemesi içermeyen iskontolu tahviller, yatırımcısına kura gibi yöntemlerle ek getiri sunan ikramiyeli tahvillere kıyasla, yöneticilerin riskli projelere yönelmesinden doğan temsil (vekalet) maliyetlerini tamamen sıfırlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracı ile sağlanan yabancı kaynakların maliyeti belirlenirken, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilmesi sebebiyle ortaya çıkan vergi kalkanı, maliyet formülünde $(1-t)$ katsayısı ile düzeltilmelidir.

Cevap

Tahvil ihracı ile sağlanan kaynakların maliyeti hesaplanırken faizlerin vergiden düşülebilmesi nedeniyle vergi kalkanı avantajının oluştuğunu ve maliyet formülünde

(1-t)

katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.

Tahvil ihracı yoluyla sağlanan uzun vadeli yabancı kaynakların maliyeti (borç maliyeti) hesaplanırken, işletmenin ödeyeceği dönemsel faiz tutarı yasal olarak kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilir. Bu işlem işletmeye bir vergi tasarrufu (vergi kalkanı) sağlar. Dolayısıyla tahvilin işletmeye olan gerçek maliyeti, vergi öncesi maliyetin

(1-t)

katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesiyle bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Sabit faiz yükümlülüklerinin kaldıraç üzerindeki etkisini değerlendir.

Sabit faiz yükümlülükleri faaliyet kaldıracını (DOL) değil, finansal kaldıracı (DFL) artırır.

Faaliyet kaldıracı sabit işletme giderleriyle ilgiliyken, finansal kaldıraç finansman giderleriyle ilgilidir.

2

Tahvil fiyatı ile piyasa faizi arasındaki ilişkiyi analiz et.

Piyasa faiz oranları ile tahvil fiyatı ters orantılıdır. Faiz oranları kupon oranını aşarsa tahvil iskontolu (başabaşın altında) işlem görür.

Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri, iskonto oranı (piyasa faizi) arttıkça küçülür.

3

İhraç giderleri ve ödeme sıklığının maliyete etkisini incele.

İhraç giderleri işletmenin eline geçen net fonu azaltır; dönemsel ödeme sıklığı ise bileşik faiz etkisi yaratır. Her iki durum da efektif maliyeti artırır.

Maliyet hesaplamasında kasaya giren tutar paydada yer alır; payda küçüldükçe oran büyür.

4

Kuponsuz ve ikramiyeli tahvillerin temsil maliyetlerine etkisini yorumla.

Tahvilin türü ne olursa olsun, işletme sahipleri ile yöneticiler arasındaki temsil sorunu (vekalet maliyetleri) tamamen sıfırlanamaz.

Temsil sorunu borçlanma araçlarının teknik farklılıklarından ziyade, asil-vekil ilişkisinin doğasından kaynaklanır.

5

Vergi kalkanı (tax shield) prensibini doğrula.

İşletmeler ödedikleri faizleri kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirebilirler. Bu nedenle borcun vergi sonrası maliyeti

k_d \times (1-t)

formülüyle hesaplanır.

Vergi mevzuatı gereği yabancı kaynak kullanımının teşvik edici (gider yazılabilen) yapısı işletmeye yasal bir tasarruf sağlar.

Anahtar Kavram

Tahvilin Vergi Sonrası Maliyeti ve Fiyatlama Dinamikleri

Soru 29Soru →

Büyük ölçekli bir sanayi işletmesi, ana tedarikçisiyle yaptığı hammadde alım sözleşmesinde "4/20, net 80" ödeme şartında mutabık kalmıştır. İşletmenin nakit projeksiyonlarına göre, söz konusu alımın bedeli iskontolu dönemde ödenemeyecek ve borç tam vadesinde (80. gün) kapatılacaktır.

Buna göre, işletmenin erken ödeme iskontosundan vazgeçmesinin yaratacağı yıllık zımni (örtük) finansman maliyeti yüzde kaçtır? (İşlemlerde bir yıl 360 gün olarak alınacaktır.)

18

18,75

24

25

75

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

İşletmenin erken ödeme iskontosundan vazgeçmesinin yıllık zımni maliyeti %25'tir.

Ticari kredilerde iskontodan yararlanmamanın zımni maliyeti hesaplanırken, öncelikle iskontonun gerçek bedel üzerinden oranı (İskonto Oranı / (100 - İskonto Oranı)) bulunur. Daha sonra bu oran, kredinin kullanıldığı net gün sayısının yıla oranlanmasıyla (360 / (Net Vade - İskonto Süresi)) yıllıklandırılır. Verilen '4/20, net 80' şartında maliyet = (4 / 96) * (360 / 60) = (1 / 24) * 6 = %25 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Soruda verilen parametreleri belirle.

İskonto Oranı = %4, İskonto Süresi = 20 gün, Net Vade = 80 gün.

Ticari kredi maliyeti formülünü uygulayabilmek için öncelikle ödeme koşulundaki bileşenlerin ayrıştırılması gerekir.

2

Ticari kredilerde yıllık zımni maliyet formülünü kur.

\text{Maliyet} = \left( \frac{\text{İskonto Oranı}}{100 - \text{İskonto Oranı}} \right) \times \left( \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}} \right)

Maliyet, vazgeçilen iskontonun gerçek bedele oranı ile bu avantajdan vazgeçilen sürenin yıla oranlanması (yıllıklandırma) çarpılarak bulunur.

3

Değerleri formülde yerine koy ve hesapla.

\text{Maliyet} = \left( \frac{4}{100 - 4} \right) \times \left( \frac{360}{80 - 20} \right) = \left( \frac{4}{96} \right) \times \left( \frac{360}{60} \right) = \frac{1}{24} \times 6 = \frac{6}{24} = 0,25

İşletme %4'lük bir avantajdan 60 gün (80-20) süresince faydalanmamıştır. Bu durumun yıllıklandırılmış oranı %25 olarak gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Ticari Kredilerde Zımni Maliyet Hesaplaması

Soru 30Soru →

Omega Üretim A.Ş., artan sipariş hacmine bağlı olarak oluşan fon açığını kapatmak için yerel bir banka ile kısa vadeli kredi sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme uyarınca şirkete $800.000$ TL tutarında, $1$ yıl vadeli ve iskontolu (faizin peşin tahsil edildiği) bir ticari kredi tahsis edilmiştir.

Krediye uygulanan yıllık nominal faiz oranı $\%18$ olarak belirlenmiş olup, banka söz konusu kredi tutarının $\%10$ 'luk kısmının firma adına açılacak vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye olarak blokede tutulmasını şart koşmuştur.

Vergi ve diğer yasal kesintiler ihmal edildiğinde, bu kredinin işletmeye sağladığı fonun yıllık etkin (gerçek) maliyet oranı aşağıdakilerden hangisidir?

\%18,00

\%20,00

\%21,95

\%25,00

\%28,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25,00$

Cevap

Kredinin kullanılabilir net fonu üzerinden hesaplanan yıllık etkin maliyet oranı

\%25,00

'tir.

İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye uygulaması kredinin kullanılabilir kısmını azaltır.

800.000

TL limitli bir kredide

\%18

üzerinden hesaplanan

144.000

TL faiz ile

\%10

üzerinden hesaplanan

80.000

TL blokeli tutar çıkarıldığında işletmenin elinde kullanabileceği

576.000

TL net fon kalır. İşletme, fiilen kullandığı bu

576.000

TL'lik fon için

144.000

TL faiz maliyetine katlanmaktadır. Dolayısıyla gerçek (etkin) maliyet oranı

144.000 / 576.000 = 0,25

yani

\%25

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Kredi tutarı üzerinden peşin tahsil edilecek faiz miktarının hesaplanması.

Faiz Tutarı =

800.000 \times 0,18 = 144.000

TL

Kredi iskontolu olduğu için nominal faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarı baştan kesilir ve işletmenin eline geçecek net tutarı azaltır.

2

Bankada blokeli kalacak telafi edici bakiye tutarının hesaplanması.

Telafi Edici Bakiye =

800.000 \times 0,10 = 80.000

TL

Banka şartı gereği kredi tutarının belirli bir yüzdesi hesaptan çekilemez ve bloke edilir.

3

İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon tutarının (payda) bulunması.

Kullanılabilir Fon =

800.000 - 144.000 - 80.000 = 576.000

TL

Etkin maliyet, kağıt üzerindeki kredi limiti üzerinden değil, firmanın ticari faaliyetlerinde gerçekten kullanabileceği nakit üzerinden hesaplanır.

4

Yıllık etkin maliyet oranının hesaplanması.

Etkin Maliyet =

144.000 / 576.000 = 0,25 \Rightarrow \%25,00

Katlanılan finansman gideri (ödenen faiz), fiilen kullanılan net fona bölünerek gerçek maliyet oranı bulunur.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet

Alternatif Yöntem

Etkin maliyet oranını kredi tutarını (ana parayı) kullanmadan, doğrudan verilen oranlar üzerinden kestirme bir formülle hesaplayabilirsiniz: Etkin Maliyet = Nominal Faiz Oranı / (1 - Nominal Faiz Oranı - Telafi Edici Bakiye Oranı) işlemiyle

0,18 / (1 - 0,18 - 0,10) = 0,18 / 0,72 = 0,25

(yani

\%25

) sonucuna saniyeler içinde ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 31Soru →

Üretim faaliyetlerini sürdüren bir sanayi işletmesi, hammadde alımı için iki farklı tedarikçi ile görüşmektedir. Tedarikçilerin sunduğu vadeli alım koşulları şu şekildedir:

• Satıcı X: "3/15, net 45"
• Satıcı Y: "2/10, net 40"

İşletmenin alternatif finansman kaynağı olarak kullanabileceği kısa vadeli banka kredisinin yıllık maliyeti %30'dur.

Bir yıldaki gün sayısının 360 olduğu varsayımıyla, işletmenin rasyonel finansal kararlar alabilmesi için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletme Satıcı X ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalı, Satıcı Y ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemelidir.

Her iki satıcının da sunduğu koşullarda iskontodan vazgeçmenin yıllık maliyeti banka kredisinden daha yüksek olduğu için, her iki durumda da bankadan kredi çekilmelidir.

Satıcı Y'nin net vadesi daha kısa olduğu için ticari kredi yıllık maliyeti Satıcı X'ten yüksektir; bu nedenle yalnızca Satıcı Y ile çalışıldığında bankadan kredi çekilmelidir.

İşletme Satıcı X ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemeli, Satıcı Y ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalıdır.

Her iki satıcının sunduğu iskonto oranları yıllık banka kredisi maliyetinin çok altında olduğundan, işletme iskontoları dikkate almayıp her iki durumda da vade sonunu beklemelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme Satıcı X ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalı, Satıcı Y ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemelidir.

Cevap

İşletme Satıcı X ile çalışırsa bankadan kredi çekerek iskontodan yararlanmalı, Satıcı Y ile çalışırsa iskontodan vazgeçip vade sonunu beklemelidir.

Ticari kredi maliyeti, banka kredisi maliyetinden yüksekse işletme bankadan borçlanıp iskontodan yararlanmalıdır. Satıcı X'in sunduğu koşulda ticari kredinin yıllık maliyeti %37,11 olup banka kredisinden (%30) yüksektir; bu yüzden X için kredi çekilmelidir. Satıcı Y'nin maliyeti ise %24,49 ile banka kredisinden düşüktür; bu yüzden Y için kredi çekilmemeli, satıcının sağladığı vade sonuna kadar olan ticari kredi kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Satıcı X için iskontodan faydalanmamanın (ticari kredinin) yıllık maliyetini hesaplayın.

\text{Maliyet}_X = \frac{3}{100 - 3} \times \frac{360}{45 - 15} = \frac{3}{97} \times 12 \approx 0,3711 \ (\%37,11)

Ticari kredi maliyetinin alternatif finansman kaynağı ile karşılaştırılabilmesi için formül kullanılarak yıllıklandırılması gerekir.

2

Satıcı Y için iskontodan faydalanmamanın yıllık maliyetini hesaplayın.

\text{Maliyet}_Y = \frac{2}{100 - 2} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{2}{98} \times 12 \approx 0,2449 \ (\%24,49)

Karar verebilmek için Satıcı Y'nin de yıllık zımni maliyeti bulunur.

3

Bulunan maliyetleri banka kredisi maliyeti (%30) ile karşılaştırarak finansal kararı verin.

Satıcı X için: %37,11 > %30 olduğundan banka kredisi kullanmak daha ucuzdur. Satıcı Y için: %24,49 < %30 olduğundan banka kredisi pahalı kalır, satıcının sağladığı vade kullanılmalıdır.

Rasyonel bir işletme her zaman en düşük maliyetli finansman kaynağını tercih eder.

Anahtar Kavram

Ticari kredilerde erken ödeme iskontosundan faydalanmamanın yıllık (zımni) maliyetinin hesaplanması ve alternatif finansman yöntemleri ile karşılaştırılarak karar verilmesi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 32Soru →

Kuzey Lojistik A.Ş., kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla bir ticari bankadan $1$ yıl vadeli ve iskontolu (faizi peşin tahsil edilen) bir kredi kullanmaya karar vermiştir.

Banka, kredi için yıllık $\%20$ nominal faiz oranı belirlemiş ve ayrıca işletmenin kullanacağı kredi nominal tutarının $\%30$ 'u oranında bir tutarı, bankada vadesiz mevduat hesabında telafi edici bakiye (blokeli tutar) olarak tutmasını şart koşmuştur.

Buna göre, söz konusu iskontolu ve telafi edici bakiyeli kredinin işletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyeti yüzde kaçtır?

*(Not: Vergiler ve diğer masraflar dikkate alınmayacaktır.)*

20

25

40

50

100

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $40$

Cevap

İşletmeye olan yıllık etkin (efektif) maliyet

\%40

'tır.

İskontolu ve telafi edici bakiyeli kredilerde etkin maliyet (k) hesaplaması şu formülle yapılır:

k = \frac{i}{1 - i - c}

Burada:

i

= Nominal faiz oranı (

\text{\%}20

veya

0,20

)

c

= Telafi edici bakiye oranı (

\text{\%}30

veya

0,30

)

Verilen değerleri formülde yerine koyduğumuzda:

k = \frac{0,20}{1 - 0,20 - 0,30} = \frac{0,20}{0,50} = 0,40

Bu da kredinin yıllık etkin maliyetinin

\%40

olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Kredinin kullanılabilir net fon oranını belirleme

1 - 0,20 - 0,30 = 0,50

İskontolu kredilerde faiz ve telafi edici bakiye peşin olarak kesildiği için, işletmenin fiilen kullanabileceği oran nominal tutardan bu kesintilerin çıkarılmasıyla bulunur.

2

Etkin maliyeti (efektif faiz oranını) hesaplama

k = \frac{0,20}{0,50} = 0,40 \implies \%40

Gerçek maliyet, ödenen nominal faizin işletmenin fiilen eline geçen net fon tutarına bölünmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

İskontolu ve Telafi Edici Bakiyeli Kredilerde Etkin Maliyet

Soru 33Soru →

Borsa İstanbul'da işlem gören Lodos Enerji A.Ş., kapasite artırımı yatırımlarını finanse etmek amacıyla ödenmiş sermayesini 200.000.000 TL'den 300.000.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Şirket, artırılan 100.000.000 TL'lik kısmı temsil eden yeni payları, mevcut ortaklarının yeni pay alma (rüçhan) haklarını kısıtlamadan nakden (bedelli olarak) ihraç edecektir.

Sermaye artırımı kararı öncesinde şirketin paylarının borsadaki piyasa fiyatı $14$ TL'dir. İhraç edilecek payların nominal değeri $1$ TL olup, rüçhan hakkı kullanım fiyatı (ihraç fiyatı) $5$ TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, şirketin mevcut bir ortağının elinde bulundurduğu her 1 adet paya isabet eden rüçhan hakkının teorik değeri kaç TL'dir?

4,50

9,00

3,00

11,00

6,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3,00

Cevap

Rüçhan hakkının teorik değeri 3,00 TL'dir.

Doğru yanıt olan

3,00

TL, rüçhan hakkı teorik formülü olan

R = \frac{B_o \times (P_m - P_i)}{1 + B_o}

eşitliğinden elde edilmiştir. Bedelli oranı

0,50

, piyasa fiyatı

14

TL ve ihraç fiyatı

5

TL yerine konduğunda sonuç

\frac{4,50}{1,50} = 3,00

TL olarak bulunur. Alternatif olarak, hissenin bölünmüş fiyatı

\frac{(1 \times 14) + (0,50 \times 5)}{1,50} = 11

TL olup, eski fiyat ile yeni fiyat arasındaki fark (

14 - 11

) rüçhan hakkı değerini (

3

TL) verir.

Adım Adım Çözüm

1

Bedelli sermaye artırım oranının (

B_o

) bulunması.

B_o = \frac{100.000.000}{200.000.000} = \%50

(

0,50

)

Rüçhan hakkı formülünde veya bölünmüş fiyat hesabında mevcut hisse başına düşen yeni hisse oranının (bedelli oranı) bilinmesi gerekir.

2

Rüçhan hakkı teorik değerinin (

R

) formül kullanılarak hesaplanması.

R = \frac{B_o \times (P_m - P_i)}{1 + B_o} = \frac{0,50 \times (14 - 5)}{1 + 0,50} = \frac{4,50}{1,50} = 3,00 \text{ TL}

Rüçhan hakkı, mevcut piyasa fiyatı (

P_m

) ile ihraç fiyatı (

P_i

) arasındaki farkın, bedelli oranına (

B_o

) göre ağırlıklandırılarak yeni duruma uyarlanmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Rüçhan Hakkı Teorik Değerlemesi

Soru 34Soru →

Beta Lojistik A.Ş., kapasite artırımı yatırımını finanse etmek amacıyla, borsada işlem gören mevcut paylarının ödenmiş sermayesini $80.000.000$ TL'den nakden (bedelli) $100.000.000$ TL'ye çıkarma kararı almıştır. Karar tarihinde şirket hisselerinin piyasa fiyatı $34$ TL olup, yeni ihraç edilecek payların ihraç fiyatı $4$ TL (emisyonlu) olarak belirlenmiştir. Şirket yönetimi, fon ihtiyacını otofinansman (dağıtılmayan kârlar) yerine dışsal özkaynak ile sağlamayı tercih etmiştir.

Bu sermaye artırımı süreci ve etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şirketin gerçekleştirdiği ikincil pay ihracında (bedelli artırım) bir rüçhan hakkının değeri

6

TL'dir; mevcut ortakların bu hakkı kullanması kontrol güçlerini koruyacağından hissedarlar ile yönetim arasındaki temsil (vekalet) maliyeti artmaz.

Bu işlem bir ilk halka arz (IPO) olduğundan, yeni paylar piyasa fiyatı yerine ihraç fiyatından satılmış ve hissedarların katlandığı temsil maliyetleri doğrudan rüçhan hakkı değerine yansıyarak bu değeri sıfırlamıştır.

Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kapsamında kâr dağıtım oranı yanlış yorumlanarak fon açığı abartılmış; rüçhan hakkı formülünde payda dikkate alınmadığı için hakkın değeri hatalı biçimde

7,5

TL bulunmuştur.

Hisse değerlemesinde bugünkü değer formülü yerine gelecek değer formülü kullanılmış ve emisyon primi yanlışlıkla ihraç gideri olarak hesaba katılarak hissenin teorik bölünmüş fiyatı

34

TL'de bırakılmıştır.

Emisyon primi göz ardı edilerek ihraç fiyatı yerine doğrudan

1

TL nominal değer kullanılmış, bu nedenle rüçhan hakkı

6,6

TL hesaplanarak artık (residual) temettü politikasında özkaynak ihtiyacı yanlış belirlenmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketin gerçekleştirdiği ikincil pay ihracında (bedelli artırım) bir rüçhan hakkının değeri $6$ TL'dir; mevcut ortakların bu hakkı kullanması kontrol güçlerini koruyacağından hissedarlar ile yönetim arasındaki temsil (vekalet) maliyeti artmaz.

Cevap

Doğru ifade, işlemin bir ikincil pay ihracı (SEO) olduğunu, rüçhan hakkı değerinin 6 TL hesaplandığını ve hakkın kullanılmasının temsil (vekalet) maliyetlerini artırmayacağını belirten ifadedir.

Şirket hisseleri halihazırda borsada işlem gördüğü için yapılan bedelli sermaye artırımı bir ilk halka arz değil, ikincil pay ihracıdır (SEO). Rüçhan hakkının değeri

R = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B}

formülü ile hesaplanır. Sermaye artırım oranı

B = \%25

(

0,25

), piyasa fiyatı

P_m = 34

TL ve ihraç fiyatı

P_i = 4

TL olarak yerine konduğunda:

R = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6

TL elde edilir. Mevcut ortakların rüçhan haklarını kullanması durumunda şirketteki mülkiyet ve oy hakları oranları seyreltilmeyeceğinden (dilution önleneceğinden), yöneticiler ile hissedarlar arasındaki çıkar çatışmasından doğan vekalet (temsil) maliyeti artış göstermez.

Adım Adım Çözüm

1

Sermaye artırım oranının (B) belirlenmesi.

B = \frac{100.000.000 - 80.000.000}{80.000.000} = 0,25

(\%25)

Rüçhan hakkı hesaplaması için mevcut hisse senetlerine kıyasla artırılacak olan sermaye oranının tespit edilmesi gerekir.

2

Rüçhan hakkı (R) değerinin hesaplanması.

R = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B} = \frac{0,25 \times (34 - 4)}{1 + 0,25} = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6

TL.

Mevcut pay sahiplerinin, şirketin çıkardığı yeni hisselerden indirimli (veya emisyonlu) alım yapabilme avantajının parasal değerini ölçmek için bu formül uygulanır.

3

İşlemin niteliğinin ve temsil (vekalet) maliyetlerine etkisinin analiz edilmesi.

İşlem borsaya kote şirket için İkincil Pay İhracıdır (SEO). Hak kullanımı, oy oranını korur ve vekalet sorununu artırmaz.

Ortakların kontrol gücünü koruyabilmesi, yöneticilerin (vekil) asillerin (ortaklar) çıkarlarına aykırı hareket etme riskini engeller.

Anahtar Kavram

İkincil Pay İhracında (SEO) Rüçhan Hakkı Değerlemesi ve Temsil Maliyeti

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 35Soru →

Bir lojistik firması, yeni antrepo inşası projesini finanse etmek amacıyla ticari bir bankadan $7$ yıl vadeli orta ve uzun vadeli yatırım kredisi talep etmiştir. Banka yetkilileri, piyasadaki enflasyonist beklentileri ve faiz riskini yönetmek adına firmaya iki farklı itfa (geri ödeme) yöntemi önermiştir:

I. Yöntem: Eşit taksitli (anüite) ödeme planı
II. Yöntem: Eşit anaparalı (azalan taksitli) ödeme planı

Firmanın finansal yönetim ekibi, bu iki uzun vadeli finansman alternatifini nakit çıkışları, toplam finansman maliyeti ve enflasyonist etkiler açısından analiz etmektedir.

Buna göre, kredinin geri ödeme sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Eşit anaparalı ödeme planında, kredinin ilk yıllarındaki toplam nakit çıkışı, eşit taksitli plana kıyasla daha yüksek seviyededir.

Eşit taksitli ödeme planında, her dönemin taksit tutarı içindeki anapara payı vade sonuna kadar sabit kalırken, faiz payı giderek artış gösterir.

Faiz oranı ve vade aynı olduğunda, eşit anaparalı ödeme planında bankaya ödenecek toplam faiz yükü, eşit taksitli plana göre daha fazladır.

Yüksek enflasyon beklentisi olan durumlarda işletmenin likidite riskini azaltmak için ilk yıllarda nakit çıkışını maksimize eden eşit anaparalı planı seçmesi finansal açıdan daha rasyoneldir.

Bankanın krediye değişken faiz oranı (variable rate) uygulaması durumunda, dönemsel faiz güncellemeleri sadece eşit anaparalı planlarda yapılabilir, eşit taksitli planlara uyarlanamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eşit anaparalı ödeme planında, kredinin ilk yıllarındaki toplam nakit çıkışı, eşit taksitli plana kıyasla daha yüksek seviyededir.

Cevap

Eşit anaparalı (azalan taksitli) ödeme planında, kredinin ilk yıllarındaki toplam nakit çıkışının eşit taksitli (anüite) plana göre daha yüksek olması.

Eşit anaparalı ödeme yönteminde ilk taksitler, toplam kredi bakiyesi üzerinden hesaplanan en yüksek faiz tutarı ile sabit anapara tutarının toplamından oluşur. Anüite (eşit taksitli) yönteminde ise ilk yıllardaki anapara ödemesi düşük tutularak toplam taksit miktarı aşağı çekilir ve vade boyunca sabitlenir. Bu sebeple eşit anaparalı planda ilk yıllardaki toplam nakit çıkışı, eşit taksitli plana göre her zaman daha fazladır.

Adım Adım Çözüm

1

Eşit Anaparalı Planın nakit akışını analiz et.

Her dönem sabit anapara ödenir, ancak üzerine eklenen faiz kalan bakiye üzerinden hesaplanır. İlk yıllarda bakiye en yüksek seviyede olduğundan hesaplanan faiz tutarı ve dolayısıyla toplam taksit maksimum seviyededir.

Bu yöntemde amaç anaparayı eşit dilimlerle hızlıca eritmektir.

2

Eşit Taksitli (Anüite) Planın nakit akışını analiz et.

Taksit tutarı vade boyunca sabittir. İlk yıllarda taksitin büyük kısmı faiz ödemesinden oluşurken, anapara geri ödemesi çok daha düşük tutulur.

Bu yöntemde amaç işletmenin dönemsel nakit çıkışını standart ve öngörülebilir bir seviyede sabitlemektir.

3

İlk yıllardaki nakit çıkışlarını karşılaştır.

Eşit anaparalı planda ilk taksitler en yüksek seviyede başlarken, anüite planında ortalama bir değerde sabittir. Matematiksel olarak eşit anaparalı planın ilk yıl taksitleri her zaman anüite taksitlerinden büyüktür.

Kredinin başlangıcında aynı anapara bakiyesi üzerinden aynı faiz işler, ancak eşit anaparalı planda buna eklenen anapara ödeme payı anüiteye göre çok daha yüksektir.

Anahtar Kavram

Orta ve Uzun Vadeli Banka Kredilerinde İtfa (Geri Ödeme) Yöntemleri ve Karşılaştırmalı Analizi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 36Soru →

Bir tekstil işletmesi, makine parkurunu yenilemek amacıyla bir ticari bankadan yatırım kredisi kullanmıştır. Kredi sözleşmesinin şartları şöyledir:

* Vade: $3$ yıl
* Ödeme Sıklığı: Üçer aylık (yılda 4 taksit)
* Ödeme Yöntemi: Dönem sonu eşit taksitli (olağan anüite)
* Nominal Yıllık Faiz Oranı: $\%40$

Kredi anapara tutarı $K$ , taksit tutarı ise $T$ ile gösterilmektedir.

Buna göre, bu kredinin yıllık efektif faiz oranı ile taksit tutarını ( $T$ ) veren hesaplama formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Yıllık Efektif Faiz:

\%46,41

| Taksit Formülü:

T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}

Yıllık Efektif Faiz:

\%40,00

| Taksit Formülü:

T = \frac{K \times 0,40}{1 - (1+0,40)^{-3}}

Yıllık Efektif Faiz:

\%46,41

| Taksit Formülü:

T = \frac{K \times 0,10}{(1+0,10)^{12} - 1}

Yıllık Efektif Faiz:

\%46,41

| Taksit Formülü:

T = \frac{K \times 0,10}{\left[ 1 - (1+0,10)^{-12} \right] \times (1+0,10)}

Yıllık Efektif Faiz:

\%46,41

| Taksit Formülü:

T = \frac{K}{12} + (K \times 0,10)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllık Efektif Faiz: $\%46,41$ | Taksit Formülü: $T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}$

Cevap

Doğru seçenek, yıllık efektif faizin %46,41 olduğu ve taksit formülünün T = (K × 0,10) / (1 - (1+0,10)^-12) şeklinde verildiği ifadedir.

Üçer aylık ödemelerde dönem faizi

\%40 / 4 = \%10

ve toplam dönem sayısı

3 \times 4 = 12

'dir. Efektif faiz

(1+0,10)^4 - 1 = \%46,41

olur. Taksit tutarı, olağan anüitenin bugünkü değer formülünden (

K = T \times PVIFA

)

T

'nin yalnız bırakılmasıyla

T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}

şeklinde elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönemlik faiz oranını (

i

) ve toplam dönem sayısını (

n

) hesaplamak.

i = \frac{0,40}{4} = 0,10

ve

n = 3 \times 4 = 12

dönem.

Ödemeler üçer aylık (yılda 4 kez) yapıldığı için oran ve süre döneme uyarlanmalıdır.

2

Yıllık efektif faiz oranını hesaplamak.

EAR = (1 + 0,10)^4 - 1 = 1,4641 - 1 = \%46,41

Banka kredilerinde gerçek maliyeti bulmak için nominal faiz, yıl içindeki bileşme sayısına göre efektif faize dönüştürülmelidir.

3

Olağan anüite (eşit taksitli) kredi geri ödeme formülünü kurmak.

K = T \times \left[ \frac{1 - (1+0,10)^{-12}}{0,10} \right]

Kredi anaparası (

K

), gelecekteki dönem sonu eşit ödemelerin (

T

) bugünkü değerine eşittir.

4

Taksit tutarını (

T

) formülde yalnız bırakmak.

T = \frac{K \times 0,10}{1 - (1+0,10)^{-12}}

İşletmenin ödeyeceği taksit miktarını veren matematiksel ifadeyi elde etmek için.

Anahtar Kavram

Kredi İtfası ve Efektif Faiz Dönüşümü

Soru 37Soru →

Bir üretim işletmesinin yönetim kurulu, dış kaynakların (kredi veya tahvil) getireceği yüksek faiz yükünden ve anapara geri ödeme zorunluluklarından kaçınmak amacıyla yeni yatırım projelerini tamamen içsel kaynaklarla finanse etme kararı almıştır. Bu doğrultuda, duran varlıklar için normal amortisman yerine azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemine geçilmesi ve tahsili şüpheli alacaklar için yasal sınırların en üst seviyesinden karşılık ayrılması muhasebe departmanından talep edilmiştir.

Bu işletmenin uyguladığı finansman politikası ve hedeflenen sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şirket, elde edeceği dönem kârını ortaklara dağıtmayıp şirket bünyesinde yedek akçe olarak tutma kararı almış ve dış kaynak ihtiyacını doğrudan azaltan 'açık otofinansman' politikasını uygulamıştır.

Hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık ayrılması, nakit çıkışı gerektiren harcama kalemleri olduğu için firmanın dönem sonu nakit mevcudunu ve içsel fon yaratma kapasitesini azaltacaktır.

İşletme, giderleri yüksek göstererek vergi matrahını küçültmüş ve vergi kalkanı sayesinde fonların şirket dışına çıkmasını engelleyerek bir 'gizli otofinansman' yaratmıştır.

Uygulanan bu strateji, işletmenin sabit maliyetlerini ve faiz yükünü artırdığı için finansal kaldıraç derecesini yükselten riskli bir dış kaynak bulma yöntemidir.

Ayrılan amortisman ve karşılık tutarlarının yüksekliği, firmanın net kârını ve dağıtılabilir fonlarını artırarak artık (residual) temettü politikası ile yeni yatırımların finansmanını kolaylaştırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletme, giderleri yüksek göstererek vergi matrahını küçültmüş ve vergi kalkanı sayesinde fonların şirket dışına çıkmasını engelleyerek bir 'gizli otofinansman' yaratmıştır.

Cevap

Doğru cevap, işletmenin giderleri yüksek göstererek vergi avantajı sağlamasını ve bu yolla fonları şirket içinde tutmasını ifade eden seçenektir. Bu işlem muhasebe ve finans literatüründe 'gizli otofinansman' olarak bilinir.

İşletmenin hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık ayırma politikası, nakit çıkışı gerektirmeyen (gayrinakdi) giderleri artırır. Giderlerin bilançoda ve gelir tablosunda yüksek gösterilmesi, vergi öncesi kârı (vergi matrahını) küçültür ve ödenecek vergi tutarını düşürür. Vergi kalkanı adı verilen bu etki sayesinde, vergi olarak şirket dışına çıkacak olan fonlar işletme bünyesinde kalır. Aktiflerin değerinin düşük veya giderlerin yüksek gösterilmesiyle sağlanan bu içsel fon yaratma sürecine 'gizli otofinansman' denir. Senaryoda açıkça dış kaynakların dezavantajlarından kaçınılarak içsel bir muhasebe stratejisi geliştirildiği vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Senaryoda açıklanan muhasebe hamlelerinin (hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık) finansal tablolara etkisinin analiz edilmesi.

Bu işlemlerin nakit çıkışı gerektirmeyen gider kalemlerini artırarak vergi öncesi kârı (vergi matrahını) düşürdüğü tespit edilir.

Uygulanan muhasebe politikasının vergi kalkanı etkisi yaratıp yaratmadığını belirlemek için.

2

Dış kaynak kullanımı yerine tercih edilen bu içsel fon yaratma yönteminin sınıflandırılması.

Dönem kârının tespitinden sonra dağıtılmayıp yedeklere ayrılması 'açık otofinansman' iken; değerleme esneklikleri kullanılarak kârın gizlenmesi ve vergi tasarrufu sağlanmasının 'gizli otofinansman' olduğu saptanır.

Açık ve gizli otofinansman arasındaki yapısal farkın doğru uygulanması için.

Anahtar Kavram

Gizli ve Açık Otofinansman (İçsel Kaynaklarla Finansman)

Soru 38Soru →

Bir işletme, hammadde tedarik ettiği ana satıcısı ile " $2/10$ , net $40$ " ödeme koşulu üzerinden çalışmaktadır. İşletme, elindeki nakit yetersizliği nedeniyle nakit iskontosundan yararlanmamakta ve ödemelerini her defasında net vadenin son günü olan $40.$ günde gerçekleştirmektedir.

Tedarikçi firma, kendi nakit tahsilat sürecini hızlandırmak amacıyla işletmeye aşağıdaki üç farklı yeni satış koşulu teklifini sunmuştur:

I. Teklif: $3/10$ , net $40$
II. Teklif: $2/10$ , net $30$
III. Teklif: $2/15$ , net $45$

İşletmenin mevcut ödeme alışkanlığını (iskontodan yararlanmayıp net vadenin son gününde ödeme yapmayı) sürdüreceği varsayımı altında, bu üç teklifin işletmenin maruz kaldığı yıllıklandırılmış ticari kredi fırsat maliyetine etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I. ve II. tekliflerde maliyet artarken, III. teklifte maliyet değişmez.

I. teklifte maliyet artarken, II. ve III. tekliflerde maliyet düşer.

I. teklifte maliyet artarken, II. teklifte maliyet düşer, III. teklifte değişmez.

I. ve III. tekliflerde maliyet artarken, II. teklifte maliyet değişmez.

Her üç teklifte de işletmenin katlanacağı maliyet artış gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. ve II. tekliflerde maliyet artarken, III. teklifte maliyet değişmez.

Cevap

I. ve II. tekliflerde ticari kredi maliyeti artış gösterirken, III. teklifte mevcut duruma göre herhangi bir maliyet değişimi olmaz.

Ticari kredi maliyeti

\text{Maliyet} = \frac{\text{İskonto Oranı}}{100 - \text{İskonto Oranı}} \times \frac{360}{\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi}}

formülüyle hesaplanır. Formül iki çarpandan oluşur: İskonto yüzdesi ve yıllıklandırma katsayısı. I. teklifte iskonto oranının (pay) büyümesi ilk çarpanı büyüterek maliyeti artırır. II. teklifte net vadenin kısalması, formülün paydasındaki

(\text{Net Vade} - \text{İskonto Süresi})

farkını küçültür. Payda küçüldüğünde yıllıklandırma katsayısı büyüyeceği için maliyet artar. III. teklifte ise iskonto süresi

10

'dan

15

'e, net vade

40

'tan

45

'e çıkmıştır. Aradaki fark

(45 - 15 = 30)

mevcut durumdakiyle

(40 - 10 = 30)

aynıdır. Hiçbir bileşen sonucu değiştirmediği için maliyet sabit kalır.

Adım Adım Çözüm

1

Mevcut durumun temel maliyet çarpanlarının belirlenmesi

Mevcut maliyet:

\frac{2}{98} \times \frac{360}{40 - 10} = \frac{2}{98} \times 12

Ticari kredi maliyeti formülü

\frac{i}{100-i} \times \frac{360}{t_n - t_i}

şeklindedir. Burada finansman sağlanan süre

40-10=30

gündür.

2

I. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi

Yeni maliyet:

\frac{3}{97} \times \frac{360}{40 - 10}

. Oran kısmı

\frac{2}{98}

'den

\frac{3}{97}

'ye çıktığı için maliyet kesin olarak artar.

İskonto oranının büyümesi, iskontodan faydalanılmadığı durumda katlanılan fırsat maliyetinin doğrudan artması anlamına gelir.

3

II. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi

Yeni maliyet:

\frac{2}{98} \times \frac{360}{30 - 10} = \frac{2}{98} \times 18

. Yıllıklandırma çarpanı

12

'den

18

'e çıktığı için maliyet artar.

Net vadenin kısalması, vazgeçilen iskontonun daha kısa bir finansman süresi için katlanılmasına neden olur, bu da yıllık maliyeti yükseltir.

4

III. teklifin maliyet formülüne etkisinin incelenmesi

Yeni maliyet:

\frac{2}{98} \times \frac{360}{45 - 15} = \frac{2}{98} \times 12

. Mevcut durumla aynı değer elde edilir, maliyet değişmez.

Hem iskonto süresi hem de net vade eşit miktarda (

5

gün) uzadığı için aralarındaki fark (

30

gün) sabit kalmıştır.

Anahtar Kavram

Ticari Kredilerde Zımni Fırsat Maliyeti ve Yıllıklandırma Katsayısı

Soru 39Soru →

Karanfil A.Ş., yurt içi piyasadaki risklerini minimize etmek ve nakit döngüsünü hızlandırmak amacıyla, $90$ gün vadeli $1.000.000 \text{ TL}$ nominal değerli faturaya dayalı ticari alacaklarını devretmek için iki farklı teklif almıştır:

* Teklif I: Alacakların ödenmeme (kredi) riskinin finansal kuruluşa devredildiği anlaşmadır. Kurum, alacak tutarı üzerinden $\%1$ faktoring komisyonu ve yıllık $\%36$ iskonto (finansman faizi) kesintisi uygulayacak, ayrıca $\%10$ bloke (marj) tutarı ayırdıktan sonra kalan tutarı işletmeye peşin olarak ödeyecektir.
* Teklif II: Alacakların tahsil edilememe riskinin Karanfil A.Ş.'de kaldığı, daha düşük faiz oranları içeren ancak daha yüksek bloke tutarı talep eden bir anlaşmadır.

İşletme yönetimi, alacakların tahsil edilememe riskinden tamamen kurtulmayı stratejik bir öncelik olarak belirlemiş ve bu doğrultuda Teklif I'i kabul etmiştir.

Buna göre, işletmenin kabul ettiği bu finansman yönteminin türü ve Teklif I için hesaplanan yıllıklandırılmış basit efektif maliyet oranı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir? (Bir yıl $360$ gün olarak alınacaktır. Tüm kesintiler nominal değer üzerinden peşin olarak yapılmaktadır.)

Rücusuz Faktoring /

\%40

Rücusuz Faktoring /

\%50

Rücusuz Faktoring /

\%12,5

Rüculu Faktoring /

\%50

Forfaiting /

\%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rücusuz Faktoring / $\%50$

Cevap

İşletmenin riskten tamamen kurtulduğu bu finansman yöntemi 'Rücusuz Faktoring'dir ve sözleşmenin yıllıklandırılmış efektif maliyet oranı

\%50

'dir.

İşlem faturaya dayalı, kısa vadeli ve yurt içidir; bu nedenle faktoringdir. Kredi riski kuruma geçtiği için türü rücusuzdur. Efektif yıllık maliyet bulunurken: (1) Masraflar hesaplanır: Komisyon (

1.000.000 \times 0,01 = 10.000 \text{ TL}

) + Faiz (

1.000.000 \times 0,36 \times 90/360 = 90.000 \text{ TL}

) =

100.000 \text{ TL}

. (2) Net fon hesaplanır: Nominal - Masraflar - Bloke =

1.000.000 - 100.000 - 100.000 = 800.000 \text{ TL}

. (3) Dönemlik oran bulunup yıllıklandırılır: (

100.000 / 800.000

)

\times (360/90) = 0,125 \times 4 = \%50

.

Adım Adım Çözüm

1

Kullanılan finansman yönteminin türünün teorik olarak tanımlanması.

Yöntem: Rücusuz Faktoring.

Yurt içi ve kısa vadeli (90 gün) faturalı alacakların finansal kuruluşa satılması işlemine faktoring denir. Alacakların ödenmeme riskinin kuruluşa devredilmesi (işletmenin bu riskten kurtulması) ise işlemin 'rücusuz' karakterini belirtir.

2

Faktoring şirketinin uygulayacağı toplam kesinti (masraf) tutarının hesaplanması.

Komisyon:

10.000 \text{ TL}

, Faiz:

90.000 \text{ TL}

. Toplam Masraf:

100.000 \text{ TL}

.

Faktoring kesintileri nominal tutar üzerinden peşin alınır. Komisyon =

1.000.000 \times \%1 = 10.000 \text{ TL}

. Finansman Faizi =

1.000.000 \times \%36 \times (90/360) = 90.000 \text{ TL}

.

3

İşletmenin eline geçecek net nakit (kullanılabilir fon) tutarının hesaplanması.

Net Nakit:

800.000 \text{ TL}

.

Kurum

\%10

oranında bloke kesecektir (

1.000.000 \times \%10 = 100.000 \text{ TL}

). Net Nakit = Nominal Tutar - (Komisyon + Faiz + Bloke Tutarı) =

1.000.000 - (10.000 + 90.000 + 100.000) = 800.000 \text{ TL}

.

4

Dönemlik finansman maliyetinin hesaplanması.

Dönemlik Maliyet:

\%12,5

.

Maliyet oranı, katlanılan masrafın işletmenin gerçekte kullandığı fona bölünmesiyle bulunur. Dönemlik Maliyet =

100.000 \text{ TL} / 800.000 \text{ TL} = 0,125

.

5

Maliyetin yıllıklandırılarak efektif yıllık maliyetin bulunması.

Efektif Yıllık Maliyet:

\%50

.

Sözleşme süresi

90

gün olduğundan, bir yılda (

360

gün)

4

dönem vardır (

360/90 = 4

). Basit yıllıklandırılmış efektif oran =

\%12,5 \times 4 = \%50

olarak gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Faktoring İşlemlerinde Rücu Hakkı ve Efektif Maliyet Hesaplaması

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 40Soru →

Bir perakende zinciri, yeni açılacak mağazalarının raflarını doldurmak için gereken stok alımlarını finanse etmek üzere ticari bir banka ile anlaşmıştır. Sözleşmeye göre işletmeye $1$ yıl vadeli, yıllık $\%28$ nominal faizli ve faizi kullandırıldığı anda peşin kesilen (iskontolu) bir kredi limiti tahsis edilmiştir. Ayrıca banka, toplam kredi tutarının $\%16$ 'lık kısmının vadesiz ticari hesapta dokunulmaz (telafi edici) bakiye olarak bulundurulmasını talep etmiştir.

(Vergi, fon ve komisyon kesintileri ihmal edilecektir.)

Buna göre, işletmenin katlanacağı yıllık efektif (etkin) finansman maliyeti yüzde kaçtır?

28,0

33,3

38,9

44,0

50,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50,0

Cevap

Efektif (etkin) finansman maliyeti %50,0 olarak hesaplanır.

İskontolu kredilerde faiz peşin tahsil edildiği ve telafi edici bakiye uygulamasında belirli bir tutar bloke edildiği için işletmenin fiilen kullanabileceği fon miktarı azalır. Kredinin efektif maliyeti, ödenen faiz tutarının (veya oranının) net kullanılabilir fon tutarına (veya oranına) bölünmesiyle bulunur. Nominal faiz oranı

\%28

ve telafi edici bakiye

\%16

olduğunda, net kullanılabilir fon oranı

1 - 0,28 - 0,16 = 0,56

olur. Gerçek maliyet ise

0,28 / 0,56 = \%50

olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Kredi kullanımında ortaya çıkan kesinti oranlarını belirle.

Nominal faiz peşin ödendiği için %28, telafi edici bakiye ise %16 oranında fonu bloke eder.

İskontolu kredilerde faiz baştan kesilir ve telafi edici bakiye hesaptan çekilemez.

2

İşletmenin fiilen kullanabileceği net fon oranını hesapla.

Kullanılabilir Fon = 1 - 0,28 (Faiz) - 0,16 (Bloke) = 0,56 (Brüt kredinin %56'sı).

Gerçek maliyet, sadece işletmenin cebine giren ve gerçekten kullanabildiği net tutar üzerinden hesaplanmalıdır.

3

Yıllık efektif maliyet oranını hesapla.

Efektif Maliyet = (Kesilen Faiz Oranı) / (Net Kullanılabilir Fon Oranı) = 0,28 / 0,56 = 0,50 yani %50,0.

İşletme fiilen kullanabildiği 56 birimlik fon için 28 birimlik faiz maliyetine katlanmaktadır.

Anahtar Kavram

İskontolu Kredilerde ve Telafi Edici Bakiye Uygulamalarında Efektif Maliyet Analizi

Finansman Kaynakları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm