Finansman Kaynakları

Omega Teknoloji A.Ş., büyüme stratejilerini finanse etmek amacıyla $100.000.000$ TL olan çıkarılmış (ödenmiş) sermayesini, tamamı nakden karşılanmak üzere (bedelli) $\%150$ oranında artırarak $250.000.000$ TL'ye çıkarma kararı almıştır. Şirketin her biri $1$ TL nominal değerli olan mevcut paylarının sermaye artırımı öncesi borsa piyasa fiyatı $25$ TL'dir.

Sermaye artırımında yeni paylar için rüçhan hakkı kullanım fiyatı (ihraç fiyatı) $5$ TL olarak belirlenmiştir.

Sermaye artırım işlemleri sırasında brüt ihraç hasılatı üzerinden $\%4$ oranında aracı kurum komisyonu ve diğer ihraç giderleri nakden ödenmiştir. (TMS/TFRS uyarınca ihraç giderlerinin özkaynaklardan indirilmesi esası benimsenmektedir.)

Buna göre, şirketin bir adet mevcut payına isabet eden rüçhan hakkının teorik değeri (I) ile finansal durum tablosunda özkaynaklar altında raporlanacak net emisyon primi tutarı (II) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Büyüme evresindeki bir teknoloji şirketi, yeni AR-GE yatırımlarının finansmanında asimetrik bilgi sorunları ve ihraç maliyetleri (flotation costs) nedeniyle dışsal özkaynak veya borçlanma yerine bütünüyle içsel kaynaklara (otofinansman) yönelmeyi kararlaştırmıştır. Bu amaçla şirket genel kurulu, kâr dağıtım oranını sıfıra indirerek tüm dönem net kârını olağanüstü yedeklere aktarmış; eş zamanlı olarak yönetim kurulu, şirketin sahip olduğu teknolojik donanımlar için normal amortisman usulünden azalan bakiyeler (hızlandırılmış) amortisman usulüne geçiş yapmıştır.

Şirketin uyguladığı bu bütünleşik finansman stratejisinin niteliği ve finansal tablolara ile sermaye maliyetine yansıması hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak kesinlikle doğrudur?

İleri teknoloji tıbbi görüntüleme sistemleri ihracatı yapan yerli bir firmanın finansman direktörü, yönetim kuruluna sunduğu strateji raporunda şu ifadelere yer vermiştir:

"Geliştirdiğimiz bu yeni finansman modeli sayesinde; vadeli yurt dışı satışlarımızdan doğan alacaklarımızı, herhangi bir rücu hakkı olmaksızın devrederek anında %100 oranında likidite yaratacağız. Böylece bilançomuzda nazım hesaplarda şarta bağlı borç göstermeksizin; döviz kuru, faiz oranları ve alıcının ülkesindeki politik risklerden tamamen izole olacağız. Ancak bu işlemi gerçekleştirebilmemiz için salt ticari faturaya dayalı açık hesap çalışmamız mümkün değildir; alacağımızın mutlaka ithalatçının ülkesindeki itibarlı bir bankanın avalini taşıyan emre yazılı senetlere (bono veya poliçe) bağlanması teknik bir zorunluluktur."

Finansman direktörünün raporunda çerçevesini çizdiği bu ticaret finansmanı yöntemi dikkate alındığında, söz konusu uygulama hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Omega A.Ş., kapasite artırımı amacıyla ekonomik ömrü $10$ yıl olan ve dönem sonunda yüksek bir hurda değere sahip olması beklenen bir üretim bandını temin edecektir. Şirket, bu yatırımı ya banka kredisi kullanarak satın alacak ya da bir finansal kiralama (leasing) şirketi aracılığıyla edinecektir. Şirketin finansman müdürü, yönetim kuruluna sunduğu raporda; finansal kiralamanın bilançoda herhangi bir yükümlülük yaratmayarak şirketin finansal kaldıraç (borç/özkaynak) oranını koruyacağını, kira ödemelerinin tamamının tek kalemde gider yazılarak banka kredisine göre daha yüksek bir vergi kalkanı (tax shield) sağlayacağını ve gerekirse mevcut binalar için 'sat ve geri kirala' (sale and leaseback) yapılarak risksiz ek fon yaratılabileceğini savunmuştur.

Buna göre, güncel finansal raporlama (TFRS 16) ve vergi mevzuatı (VUK Mükerrer Madde $290$) standartları dikkate alındığında, finansman müdürünün iddiaları ve iki alternatifin karşılaştırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Kapasite artırımına yönelik yeni makine parkuru alımında dış kaynak kullanma kararı alan bir üretim işletmesi, borçlanma aracı olarak tahvili tercih etmiştir. Şirketin finansman komitesinde tahvilin maliyeti, fiyatlandırması ve türleri üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Gama Endüstriyel Üretim A.Ş., üretim hattını modernize etmek amacıyla yüksek maliyetli bir otomasyon sistemi yatırımı planlamaktadır. Finansman yöneticisi, bu yatırımı özkaynak kullanmadan ya banka kredisi çekerek satın alma ya da bir finansal kiralama (leasing) şirketi aracılığıyla edinme alternatiflerini değerlendirmektedir. Şirketin yürürlükteki finansal raporlama (TFRS 16) ve vergi mevzuatı (VUK 290) standartlarına tabi olduğu varsayımıyla, bu iki finansman alternatifinin finansal tablolara, vergi matrahına ve finansal rasyolara etkilerine yönelik yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Halka açık bir sanayi işletmesinin yönetim kurulu, dijital dönüşüm projesinin finansmanı amacıyla çıkarılacak menkul kıymetlerin yapılandırmasını görüşmektedir. Toplantıda, makroekonomik dalgalanmaların getiri eğrisi üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak; farklı nakit akış yapılarına sahip borçlanma senetlerinin (kuponlu, kuponsuz, ikramiyeli) kurumsal yatırımcılara arz şartları ve işletmeye bindireceği net nakit çıkışı yükleri analiz edilmektedir. Bu bağlamda, tahvilin yapısal özellikleri ve sermaye maliyeti hesaplama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdaki finansal tespitlerden hangisi doğrudur?

Bir finansal danışmanlık firması, müşterisi olan halka açık bir holdingin sermaye yapısını optimize etmek için tahvil ihracı alternatiflerini değerlendirdiği bir rapor hazırlamıştır. Raporda, planlanan tahvil ihracının özellikleri ve maliyet bileşenlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelere yer verilmiştir:

I. Borçlanma maliyeti hesaplamalarında, tahvil faizlerinin kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapılabilmesi avantajını yansıtmak amacıyla, vergi öncesi maliyet $(1-t)$ katsayısı ile düzeltilerek vergi sonrası gerçek finansman maliyetine ulaşılır.
II. Tahvilin üzerinde yazılı olan kupon faiz oranının, piyasadaki cari faiz oranından daha düşük belirlenmesi durumunda; söz konusu tahvil yatırımcılar nezdinde yüksek talep görerek piyasada primli (nominal değerinin üzerinde) fiyattan işlem görür.
III. Yatırımcısına belirli aralıklarla faiz ödemesi yapmayan ve nominal değerinden iskontolu satılan borçlanma senetleri kuponsuz tahvil olarak adlandırılırken; itfa planında anapara ve faiz ödemelerinin yanı sıra yatırımcıya kura gibi yöntemlerle ilave menfaatler sunan senetler ikramiyeli tahvil sınıfına girer.
IV. Tahvilin halka arzı sırasında katlanılan aracılık komisyonları ve yasal harçlar gibi ihraç giderleri (flotation costs), işletmenin kullanımına giren net fon miktarını artırdığı için tahvilin efektif finansman maliyetini düşürücü bir etkiye sahiptir.

Finansal yönetim ilkeleri dikkate alındığında, raporda yer alan bu değerlendirmelerden hangileri kesinlikle doğrudur?

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren Rüzgar A.Ş., teknolojik altyapısını modernize etmek amacıyla sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlamaktadır. Şirketin ihraca konu tahviller için belirlediği nominal (kupon) faiz oranı $\%18$'dir. Ancak ihracın gerçekleşeceği dönemde piyasadaki benzer risk profiline sahip tahvillerin beklenen getiri oranı (piyasa faizi) $\%22$ seviyesine yükselmiştir. Şirket yönetimi tahvilin efektif maliyetini hesaplarken, kurumlar vergisi oranını ve aracı kurumlara ödenecek ihraç giderlerini (flotasyon maliyetleri) de sürece dahil edecektir.

Bu tahvil ihracı işlemi ve finansman maliyeti dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Geleneksel bankacılık sisteminden kredi temin etme imkânı kısıtlı olan yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesinde risk sermayesi (venture capital) modeli kritik bir role sahiptir.

Bir işletmenin finansmanında risk sermayesi kullanılması durumu dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yöntemin işleyişini ve temel özelliklerini doğru yansıtmaktadır?

Sanayi sektöründe faaliyet gösteren Bozkır Makine A.Ş., yurt içi satışlarından doğan $90$ gün vadeli, $1.000.000 \text{ TL}$ tutarındaki faturaya dayalı ticari alacağını "rücusuz (gayrikabili rücu)" olarak bir faktoring şirketine devretmek üzere anlaşmıştır. Sözleşme şartlarına göre; faktoring şirketi alacağın $\%90$'ı oranında avans kullandıracak, yıllık $\%40$ finansman faizi ve fatura bedeli üzerinden $\%1$ komisyon uygulayacaktır. (Bir yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, söz konusu işleme ve faktoring uygulamalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmelerin kendi faaliyetleri sonucunda yarattıkları fonları şirket bünyesinde tutarak finansman ihtiyaçlarını karşılaması otofinansman (içsel finansman) olarak adlandırılır. Otofinansman, bilançodaki görünürlüğüne göre 'açık' ve 'gizli' olarak sınıflandırılabildiği gibi, amortismanlar da geniş anlamda bu kaynağın önemli bir parçasıdır.

Buna göre, işletmelerde otofinansman kaynakları ve uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmeler, uzun vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sermaye piyasalarında çeşitli özelliklere sahip tahviller ihraç edebilirler.

Buna göre, tahvil ihracı ile finansman sağlayan bir anonim şirkette; tahvil türleri, fiyatlaması ve sermaye maliyetinin hesaplanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir işletme, hammadde alımlarında tedarikçi firmanın sunduğu "10 gün içinde ödenirse %4 iskontolu, aksi halde 40 gün vadeli" (4/10, net 40) ödeme koşulundan yararlanmaktadır.

İşletme nakit yetersizliği nedeniyle erken ödeme iskontosundan yararlanamamış ve ödemesini faturanın son vadesi olan 40. günde gerçekleştirmiştir. (Bir yılda 360 gün olduğu varsayılacaktır.)

Buna göre, işletmenin ticari krediyi kullanmasının (iskontodan yararlanmamasının) yıllık fırsat maliyeti yüzde kaçtır?

XYZ Anonim Şirketi, yeni bir yatırım projesini dışsal özkaynak ile finanse etmek amacıyla %50 oranında bedelli sermaye artırımına (ikincil pay ihracı) gitme kararı almıştır. Şirket hisselerinin sermaye artırımı öncesi piyasa fiyatı $40$ TL, yeni çıkarılacak hisselerin rüçhan hakkı kullanım (ihraç) fiyatı ise nominal değerin üzerinde saptanarak $10$ TL olarak belirlenmiştir. Şirket bu ihraç işlemi sırasında aracı kurumlara ihraç gideri (flotation cost) ödeyecektir.

Bu sermaye artırım süreci ve şirketin finansal yapısına etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ulusal çapta geniş bant altyapı hizmeti sunan bir telekomünikasyon şirketi, yeni nesil fiber optik yatırımlarını finanse etmek amacıyla sermaye piyasalarında geniş çaplı bir borçlanma aracı ihracına hazırlanmaktadır. Şirketin finansman komitesi, mevcut ekonomik konjonktürü ve kurumlar vergisi yükümlülüklerini göz önünde bulundurarak aşağıdaki üç farklı tahvil alternatifi üzerinde durmaktadır:

I. Herhangi bir dönemsel faiz ödemesi içermeyen ve ihraç aşamasında nominal değerin oldukça altında bir bedelle yatırımcıya sunulan tahviller.
II. Üzerinde yazılı yıllık kupon faiz oranının, piyasadaki cari faiz oranlarının altında belirlendiği ve düzenli ödeme yapan tahviller.
III. Vade bitiminde yatırımcılara nominal anapara bedeline ek olarak, önceden belirlenmiş bir oranda ekstra toplu prim ödemesi taahhüt eden tahviller.

Şirketin katlanacağı ihraç giderleri (flotation costs), piyasa dinamikleri ve vergi kalkanı kavramları çerçevesinde, bu tahvil alternatifleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi finansal yönetim ilkelerine göre kesinlikle doğrudur?

Finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi kapsamında, özellikle yenilikçi ve yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlerin desteklenmesinde risk sermayesi (venture capital) modeli önemli bir rol oynamaktadır. Buna göre, risk sermayesi finansman modelinin yapısı, işleyişi ve diğer finansman türlerinden ayrılan yönleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir toptancı işletmesi, stok alımlarında satıcı firmanın sunduğu "$3/15$, net $45$" ödeme koşulunu değerlendirmektedir.

İşletme yöneticisi, yeterli nakdi bulunmadığı için peşin ödeme iskontosunu kaçırması durumunda şirketin yükleneceği zımni (örtük) yıllık finansman maliyeti oranını hesaplamak istemektedir.

Buna göre, yöneticinin kullanması gereken doğru hesaplama formülü aşağıdakilerden hangisidir? (Bir yıl $360$ gün olarak alınacaktır.)

Yenilikçi enerji çözümleri geliştiren Theta Enerji A.Ş., üretim hattını genişletmek amacıyla yüksek teknoloji ürünü yeni jeneratörleri tesisine entegre etmeyi planlamaktadır. Şirketin finansman departmanı, söz konusu yatırımın banka kredisiyle satın alınması veya bir finansal kiralama (leasing) şirketi üzerinden temin edilmesi alternatiflerini karşılaştıran kapsamlı bir rapor sunmuştur.

Buna göre, hazırlanan raporda finansal kiralama ve banka kredisi yöntemlerinin finansal, vergisel ve nakit akışı boyutlarıyla değerlendirilmesine ilişkin yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Marmara İmalat Sanayi A.Ş., üretim bandındaki ani kapasite artışını desteklemek üzere yerel bir bankadan $1$ yıl vadeli, yıllık $\%20$ nominal faizli ve $400.000$ TL tutarında ticari bir kredi kullanmıştır.

Sözleşme gereği, kredi faizi baştan kesilerek (iskontolu olarak) şirketin hesabına net tutar aktarılmıştır. Dosya masrafı, vergi (BSMV, KKDF vb.) ve telafi edici bakiye gibi ek şartlar bulunmamaktadır.

Buna göre, Marmara İmalat Sanayi A.Ş.'nin kullandığı bu kredinin yıllık etkin (efektif) maliyeti yüzde kaçtır?